Lidhje

Planet i ri jashtë sistemit tonë djellor


Që nga viti 1995, exploruesit e hapësirës kanë zbuluar 155 trupa qiellorë në orbita rreth yjeve të tjerë të galaktikës sonë Rruga e Qumështit. Kohët e fundit, me përparimin e teknologjisë së teleskopëve dhe të metodave kërkuese, ata kanë gjetur edhe trupa të vegjël.

Në fillim u zbuluan planete të përmasave gjigande si Jupiteri dhe Saturni. Vitin e kaluar filluan të zbulohen planete të përmasave të vogla si ajo e Neptunit.

Kërkuesi më i suksesshëm nga të gjithë, Gofri Marsi nga Universiteti i Kalifornisë dhe Instituti Karnixh, në Uashington, bëri të njohur gjetjen e planetit të 107-të që i ngjan më shumë Tokës si nga përmasat ashtu edhe nga përmbajtja shkëmbore.

“Ky është vërtet një lajm i jashtëzakonshëm”

Zoti Marsi e bëri këtë njoftim gjatë një konference shtypi në Uashington.

“Ishim në dijeni për ekzistencën e tij tre vjet më parë. Ne e kemi ndjekur me qetësi dhe me kujdes duke ruajtur sekretin duke e verifikuar disa herë.”

Planeti i zbuluar ndodhet relativisht pranë nesh, rreth 15 vite drite larg nga Toka. Masa e tij është 6 deri në 8 herë më e madhe se ajo e Tokës, ndërsa diametri 2 herë më i madh. Ai është aq pranë yllit rreth të cilit rrotullohet sa mund të bëjë një rrotullim të plotë brenda dy ditëve, duke i bërë temperaturat e tij shumë të larta. Ylli vetë është sa një e treta e diellit.

Por, zoti Marsi thotë se ngjason shumë me sistemin tonë diellor, veçanërisht mbas zbulimit nga ekipi i tij i dy palnetëve gjigandë të gaztë.

“I gjithë sistemi planetar është si një miniaturë e sistemit tonë diellor. Ylli është i vogël, orbitat janë të vogla. Planeti më i afërt është më i vogli prej tyre, pikërisht si sistemi ynë diellor, me planetët më të vegjël që rrotullohen brenda orbitave të planetëve gjigandë. Për herë të parë po fillojmë të gjejmë llojin e sistemit tonë në hapësirën yjore.”

Zoti Marsi dhe kolegët e tij nuk kanë prova se përbërja shkëmbore e planetit të ri është si ajo e Tokës, por ata besojnë se masa e tij e vogël nuk lejon mbajtjen e gazeve si në rastin e Jupiterit.

Astronomët e gjetën këtë planet në të njëjtën mënyrë që janë gjetur shumica e planetëve të tjerë jashtë sistemit tonë diellor. Ata nuk e panë në mënyrë të drjetpërdrejtë, por matën ndryshimin e intensitetit të dritës së yllit në qendër të sistemit.

Nga këto matje ata vunë re se kishte luhatje që mund të shkaktohen vetëm nga ekzistenca e gravitetit të një planeti. Këto luhatje ishin më të vogla nga luhatjet e mëparshme duke bërë astronautët të arrinin përfundimin se ishte fjala për një planet me masë të vogël.

Xhek Lisauer, teoricien në agjencinë amerikanë të hapësirës, thotë se astronomët do të gjejnë planetë me përmasa edhe më të vogla me përparimin e teknologjisë së teleskopëve, e cila do të bëjë të mundur zbulimin e luhatjeve edhe më të vogle.

Ai shton se sateliti amerikan për kërkim planetesh që do të hidhet në hapësirë mbas tre vjetësh, do të përdorë një mënyrë të re detektimi, e cila bazohet tek ulja e shkëlqimit të një ylli, që sugjeron kalimin e një planeti përpara tij.

“Planeti, zbulimi i të cilit u njoftua sot, është ndoshta planeti me ngjashmëri më të madhe me Tokën i zbuluar deri më sot, por nuk besoj se ai do ta ruajë këtë titull për një kohë të gjatë.”

Çdo planet i vogël ka shumë mundësi të jetë nga grupi prej 1 mijë e 5 qind yje që po vëzhgojnë astronomët Marsi dhe Batler.

XS
SM
MD
LG