E martë, 02 shtator, 2014

Lajme

Albert Ajnshtajni dhe kontributi i tij për shkencën

Fizikani Albert Ajnshtajn botoi në vitin 1905 veprën e tij më të rëndësishme, dhe një nga dokumentet më të rëndësishme shkencore në histori të titulluar Teoria e Relativitetit. Dhjetë vjet më pas ai botoi një vëllim të zgjeruar të kësaj vepre me titullin Teoria e Përgjithshme e Relativitetit, ku përfshin ide themelore që përdoren për të përshkruar fenomene natyrore lidhur me kohën, hapësirën, masën, lëvizjen dhe forcën e rëndesës. Në vazhdim ju njohim me një biografi të shkurtër të gjeniut të fizikës dhe me kontributin e tij për shkencën:
   
Albert Ajnshtajn lindi në Ulm të Gjermanisë në vitin 1879, në një familje hebrenjsh. I ati ishte pronar i një fabrike që prodhonte pajisje elektrike, ndërsa e ëma pëlqente librat dhe muzikën. Vetë Ajnshtajni ishte fëmijë i mbyllur, i cili filloi të fliste vonë dhe kishte vështirësi të mësonte për të lexuar.
 
Kur mbushi pesë vjeç, i ati i dha një busull, që menjëherë i ngjalli djalit një interes të paparë për gjilpërën magnetike dhe fenomenet natyrore që shkaktonin lëvizjen e saj në të njëjtin drejtim.

I ati i shpjegoi se kjo shkaktohej nga fusha magnetike dhe forca e rëndesës. Ajnshtajni e kishte të vështirë të kuptonte koncepte të tilla në atë moshë.

Në komentet e tij për vitet e fëmijërisë, Albert Ajnshtajn kujtonte se nuk e kishte me qejf shkollën. Metoda e prerë mësimore, ku nxënësve nuk u lejohej të bënin pyetje e bënte atë të ndjehej si i burgosur.

Por me kalimin e viteve, fizikani i ardhshëm zhvilloi një dashuri të madhe për matematikën. Ai filloi të mësonte logaritmet dhe pjesë të tjera të vështira të matimatikës, ndërkohë që moshatarët e tij ende mësonin aritmetikën e thjeshtë.

Albert Ajnshtajn ndoqi më pas Institutin Politeknik në Zyrih të Zvicrës, ku studjoi fizikë dhe matematikë. Pas diplomimit ai punoi për qeverinë zvicerane si inspektor patentash për shpikjet e reja. Gjatë kësaj periudhe ai filloi punën për teoritë e tij të ardhshme shkencore, të cilat i botoi për herë të parë në vitin 1905.

Në një nga punimet e tij shkencore ai shpjegon se drita lëviz përmes valëve dhe pjesëzave, një nga elementët e rëndësishëm të teorisë së tij kuantike.

Në një tjetër punim ai flet për pjesëza të vogla që pluskojnë në lëngje apo në trupa të gaztë, e cila mbështet teorinë e përbërjes atomike të materies.

Por teoria më e rëndësishme është ajo e relativitetit, ku Ajnshtajni shpjegon se drita lëviz gjithmonë me të njëjtën shpejtësi, pavarësisht nga burimi i saj. Por ai shtoi se koha dhe masa mund të ndryshojnë dhe varen nga vend-ndodhja e një personi në raport me një objekt apo një ngjarje.

Dhjetë vjet pas botimit të teorisë së relativitetit, Ajnshtajni botoi Teorinë e Përgjithshme të Relativitetit ku zgjeron teorinë e tij mbi objektet në lëvizje. Ajnshtajni thotë se objektet humbasin masë kur emetojnë dritë, pasi drita është një formë energjie.

Në vitin 1921 Ajnshtajni fitoi Çmimin Nobel në Fizikë për zbulimin e ligjit të efektit fotoelektrik. Ky ligj shkencor shpjegon përse disa metale emetojnë elektrone pasi mbi sipërfaqen e tyre bie drita. Ky zbulim çoi në zhvillimin e elektronikës, përfshirë edhe radios dhe televizionit.

Albert Ajnshtajn punoi si pedagog në Zvicër dhe Gjermani. Ai u largua nga Evropa kur në 1933 erdhi në pushtet Adolf Hitleri. Fizikani u vendos në Shtetet e Bashkuara ku vazhdoi punën e tij shkencore në Institutin për Studime të Avancuara në Princeton, Nju Xhersi.

Megjithë famën e tij, Ajnshtajni ishte një njeri i thjeshtë, i veshur me rroba të vjetra dhe me flokë që dukeshin të pakrehur. Studentët e tij tregojnë se ai kishte aftësinë të ilustronte ide shumë të vështira me figura dhe krahasime që i bënin ato shumë të kuptueshme.

Megjithëse ishte kundër luftës, Ajnshtajni i shkroi presidentit amerikan Franklin Ruzvelt në vitin 1939 për ta nxitur që Shtetet e Bashkuara të prodhonin bombën bërthamore para Gjermanisë. Albert Ajnshtajni vdiq në moshën 76 vjeçare në vitin 1955.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
01.09.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

SHBA, sulm ajror kundër grupit Al-Shabab

Zëdhënësi i Pentagonit, John Kirby konfirmoi sulmin dhe tha se Shtetet e Bashkuara janë duke bërë "vlerësimin e rezultateve" të sulmit.
Më tepër

Parlamenti rrëzon dekretet e Presidentit Nishani

Kryeministri Rama: Presidenti ka goditur tre prioritete kombëtare. Opozita vazhdon bojkotin. Rama: nuk mund të bëjmë babysitter-in e saj
Më tepër

Ukrainë, seperatistët duan bisedime për armëpushim

Separatistët pro-rusë thonë se janë të gatshëm të mbeten pjesë e Ukrainës, nëse atyre u jepet më shumë autonomi.
Më tepër

NATO krijon një forcë të reagimit të shpejtë në përgjigje të krizës në Ukrainë

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Anders Fogh Rasmussen tha se forca do të përfshijë disa mijëra trupa që do të kenë mbeshtetje nga ajri, deti dhe forcat speciale.
Më tepër

Kosovë: Presidentja Jahjaga mund të ndërhyjë për formimin e institucioneve

Presidentja e Kosovës nuk e ka përjashtuar mundësinë që të ndërhyje për të lehtësuar diskutimet për zgjidhjen e ngërçit politik
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
08.08.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • People mourn inside School Number One during a ceremony commemorating the victims of the 2004 hostage crisis in the southern Russian town of Beslan.
  • A fisherman collects dead "popocha" fish at the lagoon of Cajititlan in Tlajomulco de Zuniga, Jalisco State, Mexico. At least 48 tons of fish have turned up dead in the lagoon in western part of the country and authorities are investigating whether a wastewater treatment plant is to blame.
  • Anti-government protesters beat a riot policeman after clashes during the Revolution March in Islamabad, Pakistan.
  • A Sri Lankan family is silhouetted against a street lamp as they walk in the Galle Face Green sea promenade at dusk in Colombo.
  • Workers dry the court after a suspension of play due to rain at the 2014 U.S. Open tennis tournament in New York, Aug. 31, 2014.
  • A piece of a mortar projectile is seen on a road near the airport in Donetsk, eastern Ukraine. Separatists claimed another victory with what they said was the withdrawal of Ukrainian soldiers from the airport at Donetsk, the main city in the industrial southeast.
  • Workers from a company outsourced by Mexico's state-owned oil company Pemex try to remove fuel after a pipeline spill of premium gasoline contaminated the Hondo River near the town of Tierra Blanca, Aug. 31, 2014.
  • A Sikh man performs a stunt with fire during the celebrations of the 410th anniversary of the installation of the Guru Granth Sahib, the religious book of Sikhs, in the northern Indian city of Amritsar.
  • Soldiers of Belarus special mission unit take part in a demonstration at the cadet of the Suvorov military school during the traditional school year opening ceremony in Minsk.
  • A man grabs a flag as he slips off the "gostra", a pole covered in grease, during the celebrations for the religious feast of St. Julian, patron of the town of St. Julian's, outside Valletta, Malta, Aug. 31, 2014.
  • French cyclist Claude Bares, rides on his bicycle at the Alto Irpavi velodrome in La Paz, Bolivia, Aug. 31, 2014.
  • A journalist tries to use the new device using 3D-heptics technology which gives users tectale and kinethetic feeling virtually at a press preview in Tsukuba, suburban Tokyo. Japan's high-tech venture Miraisens unveiled a 3D technolog that promises users to enjoy "bodily sensation" through reaction feelings of touching, pushing and pulling virtual objects. The new technology "fools human brains" by creating illusions with different patters of vibration from a small device on a fingertip and 3D images.

Interaktive