E mërkurë, 27 gusht, 2014

Lajme

Albert Ajnshtajni dhe kontributi i tij për shkencën

Fizikani Albert Ajnshtajn botoi në vitin 1905 veprën e tij më të rëndësishme, dhe një nga dokumentet më të rëndësishme shkencore në histori të titulluar Teoria e Relativitetit. Dhjetë vjet më pas ai botoi një vëllim të zgjeruar të kësaj vepre me titullin Teoria e Përgjithshme e Relativitetit, ku përfshin ide themelore që përdoren për të përshkruar fenomene natyrore lidhur me kohën, hapësirën, masën, lëvizjen dhe forcën e rëndesës. Në vazhdim ju njohim me një biografi të shkurtër të gjeniut të fizikës dhe me kontributin e tij për shkencën:
   
Albert Ajnshtajn lindi në Ulm të Gjermanisë në vitin 1879, në një familje hebrenjsh. I ati ishte pronar i një fabrike që prodhonte pajisje elektrike, ndërsa e ëma pëlqente librat dhe muzikën. Vetë Ajnshtajni ishte fëmijë i mbyllur, i cili filloi të fliste vonë dhe kishte vështirësi të mësonte për të lexuar.
 
Kur mbushi pesë vjeç, i ati i dha një busull, që menjëherë i ngjalli djalit një interes të paparë për gjilpërën magnetike dhe fenomenet natyrore që shkaktonin lëvizjen e saj në të njëjtin drejtim.

I ati i shpjegoi se kjo shkaktohej nga fusha magnetike dhe forca e rëndesës. Ajnshtajni e kishte të vështirë të kuptonte koncepte të tilla në atë moshë.

Në komentet e tij për vitet e fëmijërisë, Albert Ajnshtajn kujtonte se nuk e kishte me qejf shkollën. Metoda e prerë mësimore, ku nxënësve nuk u lejohej të bënin pyetje e bënte atë të ndjehej si i burgosur.

Por me kalimin e viteve, fizikani i ardhshëm zhvilloi një dashuri të madhe për matematikën. Ai filloi të mësonte logaritmet dhe pjesë të tjera të vështira të matimatikës, ndërkohë që moshatarët e tij ende mësonin aritmetikën e thjeshtë.

Albert Ajnshtajn ndoqi më pas Institutin Politeknik në Zyrih të Zvicrës, ku studjoi fizikë dhe matematikë. Pas diplomimit ai punoi për qeverinë zvicerane si inspektor patentash për shpikjet e reja. Gjatë kësaj periudhe ai filloi punën për teoritë e tij të ardhshme shkencore, të cilat i botoi për herë të parë në vitin 1905.

Në një nga punimet e tij shkencore ai shpjegon se drita lëviz përmes valëve dhe pjesëzave, një nga elementët e rëndësishëm të teorisë së tij kuantike.

Në një tjetër punim ai flet për pjesëza të vogla që pluskojnë në lëngje apo në trupa të gaztë, e cila mbështet teorinë e përbërjes atomike të materies.

Por teoria më e rëndësishme është ajo e relativitetit, ku Ajnshtajni shpjegon se drita lëviz gjithmonë me të njëjtën shpejtësi, pavarësisht nga burimi i saj. Por ai shtoi se koha dhe masa mund të ndryshojnë dhe varen nga vend-ndodhja e një personi në raport me një objekt apo një ngjarje.

Dhjetë vjet pas botimit të teorisë së relativitetit, Ajnshtajni botoi Teorinë e Përgjithshme të Relativitetit ku zgjeron teorinë e tij mbi objektet në lëvizje. Ajnshtajni thotë se objektet humbasin masë kur emetojnë dritë, pasi drita është një formë energjie.

Në vitin 1921 Ajnshtajni fitoi Çmimin Nobel në Fizikë për zbulimin e ligjit të efektit fotoelektrik. Ky ligj shkencor shpjegon përse disa metale emetojnë elektrone pasi mbi sipërfaqen e tyre bie drita. Ky zbulim çoi në zhvillimin e elektronikës, përfshirë edhe radios dhe televizionit.

Albert Ajnshtajn punoi si pedagog në Zvicër dhe Gjermani. Ai u largua nga Evropa kur në 1933 erdhi në pushtet Adolf Hitleri. Fizikani u vendos në Shtetet e Bashkuara ku vazhdoi punën e tij shkencore në Institutin për Studime të Avancuara në Princeton, Nju Xhersi.

Megjithë famën e tij, Ajnshtajni ishte një njeri i thjeshtë, i veshur me rroba të vjetra dhe me flokë që dukeshin të pakrehur. Studentët e tij tregojnë se ai kishte aftësinë të ilustronte ide shumë të vështira me figura dhe krahasime që i bënin ato shumë të kuptueshme.

Megjithëse ishte kundër luftës, Ajnshtajni i shkroi presidentit amerikan Franklin Ruzvelt në vitin 1939 për ta nxitur që Shtetet e Bashkuara të prodhonin bombën bërthamore para Gjermanisë. Albert Ajnshtajni vdiq në moshën 76 vjeçare në vitin 1955.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
26.08.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Lagarde: Nuk dorëhiqem

Shefja e Fondit Monetar Ndërkombëtar, tha se është duke u hetuar për neglizhencë në një rast korrupsioni kur ishte ministre franceze e financave
Më tepër

Ushtarë të tjerë rusë hyjnë në Ukrainë

Ushtria ukrainase njoftoi se pesë autoblinda ruse të këmbësorisë dhe një kamion hynë në qytetin e vogël Amvrosiyivka të Ukrainës lindore
Më tepër

Qetësi në Izrael dhe në Rripin e Gazës

Armëpushimi ofron lehtësimin e bllokadës së Gazës për të lejuar futjen e ndihmave humanitare dhe materialeve të ndërtimit
Më tepër

Lirimi i gazetarit amerikan në Siri

Peter Theo Curtis iu dorëzua paqeruajtësve të OKB-së në fshatin Al-Rafid në Lartësitë e Golanit në orët e vona të së dielës dhe u përcoll në vazhdim tek përfaqësuesit amerikanë.
Më tepër

Obama paralajmëron militantët e Shtetit Islamik

Presidenti Obama paralajmëroi për një betejë të gjatë dhe të vështirë kundër militantëve të Shtetit Islamik.
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
08.08.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Palestinian children hold guns in Gaza City as they celebrate with others what they said was a victory over Israel, following a ceasefire. Israel has accepted an Egyptian proposal for a Gaza ceasefire, a senior Israeli official said.
  • In this aerial photo made available by the Turkish Military, some 6,000 people form a large portrait of Mustafa Kemal Ataturk, the founder of modern Turkey at his mausoleum in Ankara.
  • Rebel fighters walk in front of damaged buildings in Karam al-Jabal neighborhood of Aleppo, Syria.
  • A man moves a bicycle loaded with plastic boxes as he passes a woman cleaning the street in Guangzhou, Guangdong province, China.
  • Children play in a fountain in the late afternoon sun in the Lower Manhattan borough of New York, Aug. 25, 2014.
  • In this photo released today shows the sun emitting a mid-level solar flare, peaking at 8:16 a.m. EDT on Aug. 24, 2014. NASA's Solar Dynamics Observatory captured images of the flare, which erupted on the left side of the sun.
  • Uzbekistan's Shakhodat Djullibaeva (L) and Egypt's Habiba Ismail grapple during their women's freestyle 52 kg qualification match at the 2014 Nanjing Youth Olympic Games in Nanjing, Jiangsu province, China.
  • Billy Crystal takes the stage to pay tribute to the late Robin Williams during the 66th Primetime Emmy Awards in Los Angeles, California, Aug. 25, 2014.
  • (from left) Aaron Paul, Anna Gunn, Bryan Cranston, Betsy Brandt, Jesse Plemons, Laura Fraser, RJ Mitte and Vince Gilligan pose in the press room with the award for outstanding drama series for "Breaking Bad" at the 66th Annual Primetime Emmy Awards at at the Nokia Theater in Los Angeles, Aug. 25, 2014.
  • Australia's Kai Otton is seen down the wave as Australia's Dion Atkinson (top) is seen on the line up during the finale of the 14th edition of the Billabong Pro Tahiti surf event, part of the ASP (Association of Surfing Professionals) world tour in Teahupoo, on the French Polynesian island of Tahiti. Aug. 25, 2014.
  • Young members of a local Kyokushin Karate federation perform during an exercise session at a summer training camp in Taiga district on a bank of the Yenisei River near the town of Divnogorsk, outside Krasnoyarsk, Siberia.

Interaktive