E premte, 25 prill, 2014

Lajme

Albert Ajnshtajni dhe kontributi i tij për shkencën

Madhësia e gërmave - +

Fizikani Albert Ajnshtajn botoi në vitin 1905 veprën e tij më të rëndësishme, dhe një nga dokumentet më të rëndësishme shkencore në histori të titulluar Teoria e Relativitetit. Dhjetë vjet më pas ai botoi një vëllim të zgjeruar të kësaj vepre me titullin Teoria e Përgjithshme e Relativitetit, ku përfshin ide themelore që përdoren për të përshkruar fenomene natyrore lidhur me kohën, hapësirën, masën, lëvizjen dhe forcën e rëndesës. Në vazhdim ju njohim me një biografi të shkurtër të gjeniut të fizikës dhe me kontributin e tij për shkencën:
   
Albert Ajnshtajn lindi në Ulm të Gjermanisë në vitin 1879, në një familje hebrenjsh. I ati ishte pronar i një fabrike që prodhonte pajisje elektrike, ndërsa e ëma pëlqente librat dhe muzikën. Vetë Ajnshtajni ishte fëmijë i mbyllur, i cili filloi të fliste vonë dhe kishte vështirësi të mësonte për të lexuar.
 
Kur mbushi pesë vjeç, i ati i dha një busull, që menjëherë i ngjalli djalit një interes të paparë për gjilpërën magnetike dhe fenomenet natyrore që shkaktonin lëvizjen e saj në të njëjtin drejtim.

I ati i shpjegoi se kjo shkaktohej nga fusha magnetike dhe forca e rëndesës. Ajnshtajni e kishte të vështirë të kuptonte koncepte të tilla në atë moshë.

Në komentet e tij për vitet e fëmijërisë, Albert Ajnshtajn kujtonte se nuk e kishte me qejf shkollën. Metoda e prerë mësimore, ku nxënësve nuk u lejohej të bënin pyetje e bënte atë të ndjehej si i burgosur.

Por me kalimin e viteve, fizikani i ardhshëm zhvilloi një dashuri të madhe për matematikën. Ai filloi të mësonte logaritmet dhe pjesë të tjera të vështira të matimatikës, ndërkohë që moshatarët e tij ende mësonin aritmetikën e thjeshtë.

Albert Ajnshtajn ndoqi më pas Institutin Politeknik në Zyrih të Zvicrës, ku studjoi fizikë dhe matematikë. Pas diplomimit ai punoi për qeverinë zvicerane si inspektor patentash për shpikjet e reja. Gjatë kësaj periudhe ai filloi punën për teoritë e tij të ardhshme shkencore, të cilat i botoi për herë të parë në vitin 1905.

Në një nga punimet e tij shkencore ai shpjegon se drita lëviz përmes valëve dhe pjesëzave, një nga elementët e rëndësishëm të teorisë së tij kuantike.

Në një tjetër punim ai flet për pjesëza të vogla që pluskojnë në lëngje apo në trupa të gaztë, e cila mbështet teorinë e përbërjes atomike të materies.

Por teoria më e rëndësishme është ajo e relativitetit, ku Ajnshtajni shpjegon se drita lëviz gjithmonë me të njëjtën shpejtësi, pavarësisht nga burimi i saj. Por ai shtoi se koha dhe masa mund të ndryshojnë dhe varen nga vend-ndodhja e një personi në raport me një objekt apo një ngjarje.

Dhjetë vjet pas botimit të teorisë së relativitetit, Ajnshtajni botoi Teorinë e Përgjithshme të Relativitetit ku zgjeron teorinë e tij mbi objektet në lëvizje. Ajnshtajni thotë se objektet humbasin masë kur emetojnë dritë, pasi drita është një formë energjie.

Në vitin 1921 Ajnshtajni fitoi Çmimin Nobel në Fizikë për zbulimin e ligjit të efektit fotoelektrik. Ky ligj shkencor shpjegon përse disa metale emetojnë elektrone pasi mbi sipërfaqen e tyre bie drita. Ky zbulim çoi në zhvillimin e elektronikës, përfshirë edhe radios dhe televizionit.

Albert Ajnshtajn punoi si pedagog në Zvicër dhe Gjermani. Ai u largua nga Evropa kur në 1933 erdhi në pushtet Adolf Hitleri. Fizikani u vendos në Shtetet e Bashkuara ku vazhdoi punën e tij shkencore në Institutin për Studime të Avancuara në Princeton, Nju Xhersi.

Megjithë famën e tij, Ajnshtajni ishte një njeri i thjeshtë, i veshur me rroba të vjetra dhe me flokë që dukeshin të pakrehur. Studentët e tij tregojnë se ai kishte aftësinë të ilustronte ide shumë të vështira me figura dhe krahasime që i bënin ato shumë të kuptueshme.

Megjithëse ishte kundër luftës, Ajnshtajni i shkroi presidentit amerikan Franklin Ruzvelt në vitin 1939 për ta nxitur që Shtetet e Bashkuara të prodhonin bombën bërthamore para Gjermanisë. Albert Ajnshtajni vdiq në moshën 76 vjeçare në vitin 1955.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
24.04.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Emërimi i i kreut të ILDK-së, i hiqet e drejta presidentit

Mbi 13 orë debate të forta në parlament. Ngrihet komisioni hetimor për akuzat e përfshirjes së ushtrisë në trafik droge. Publikohet shkresa e shërbimit sekret “sinjalizime për avion në bazën e Gjadrit”
Më tepër

Sek. Kerry kritikon ashpër Rusinë

Ai paralajmëroi se kundërshtimi i Moskës për të vënë nën kontroll separatistët e armatosur pro-rusë në Ukrainën lindore do të ishte “një gabim që do t’i kushtojë shtrenjtë”
Më tepër

Shqetësime për kapacitetet bërthamore të Phenianit

Një shkencëtar i njohur i energjisë bërthamore thotë se Pheniani mund të ketë në disponim një pajisje mjaft të vogël që mund të instalohet në kokën e raketës
Më tepër

Putin: Interneti "i lidhur" me CIA-n

Për t’iu kundërvënë këtij ndikimi, thotë zoti Putin, Rusia duhet të “luftojë për interesat e saj” në internet.
Më tepër

Operacion i Kievit për të rimarrë ndërtesat qeveritare në lindje

Moska përgjigjet me manovra të reja ushtarake në kufi me Ukrainën
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
24.04.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Supporters of India's main opposition wave at their candidate, Narendra Modi, as he arrives to file his election nomination papers in Varanasi.
  • A polling official ink-marks the index finger of a female voter during the sixth phase of polling of the Indian parliamentary elections in Gauhati, India.
  • A member of the Ukrainian special forces takes position at an abandoned roadblock in the city of Slavyansk.
  • Coastguard boats and search and rescue teams take part in recovery operations at night at the site of the 'Sewol' ferry, off the coast of the South Korean island of Jindo.
  • U.S. President Barack Obama (2nd L) bows to "Asimo" the robot while visiting Miraikan or the National Museum of Emerging Science and Innovation, in Tokyo, Japan.
  • Crowd participants dance at the IIFA Stomp event, the opening act for the 15th International Indian Film Academy (IIFA) Awards at Curtis Hixon Park in Tampa, Florida, April 23, 2014.
  • Smoke rises after what activists said was an air strike by forces loyal to Syria's President Bashar al-Assad on the outskirts of the Duma neighborhood of Damascus.
  • A boy wears a headband that reads "shut down the fourth nuclear power plant" during an anti-nuclear demonstration in Taipei, Taiwan.
  • French soldiers of the Sangaris operation escort a Muslim woman after she was attacked by anti-Balaka rebels while shopping outside the mosque of the PK12 district, Bangui, Central African Republic.
  • North Korean leader Kim Jong Un guides the multiple-rocket launching drill of women's sub-units under KPA Unit 851 in this undated photo released April 24, 2014 by North Korea's Korean Central News Agency (KCNA).
  • Huge lightning strikes cross the skies as thunderstorm supercells pass through areas in Archer City, Texas,  April 23, 2014.
  • A boy holding a white chrysanthemum pays tribute at a temporary group memorial altar for victims of capsized passenger ship Sewol in Ansan, South Korea.
  • An employee vacuums the carpet next to Bernard Buffet's "Deux clowns, saxophone" during a media preview of Christie's Shanghai Spring Auction in China. Christie's will present the auction on April 26.
  • Daryl Cura demonstrates smoking an e-cigarette at Vape store in Chicago, April 23, 2014. The federal government wants to ban sales of electronic cigarettes to minors and require approval for new products and health warning labels under regulations being proposed by the Food and Drug Administration.

Interaktive