E hënë, 20 tetor, 2014

Lajme

Albert Ajnshtajni dhe kontributi i tij për shkencën

Fizikani Albert Ajnshtajn botoi në vitin 1905 veprën e tij më të rëndësishme, dhe një nga dokumentet më të rëndësishme shkencore në histori të titulluar Teoria e Relativitetit. Dhjetë vjet më pas ai botoi një vëllim të zgjeruar të kësaj vepre me titullin Teoria e Përgjithshme e Relativitetit, ku përfshin ide themelore që përdoren për të përshkruar fenomene natyrore lidhur me kohën, hapësirën, masën, lëvizjen dhe forcën e rëndesës. Në vazhdim ju njohim me një biografi të shkurtër të gjeniut të fizikës dhe me kontributin e tij për shkencën:
   
Albert Ajnshtajn lindi në Ulm të Gjermanisë në vitin 1879, në një familje hebrenjsh. I ati ishte pronar i një fabrike që prodhonte pajisje elektrike, ndërsa e ëma pëlqente librat dhe muzikën. Vetë Ajnshtajni ishte fëmijë i mbyllur, i cili filloi të fliste vonë dhe kishte vështirësi të mësonte për të lexuar.
 
Kur mbushi pesë vjeç, i ati i dha një busull, që menjëherë i ngjalli djalit një interes të paparë për gjilpërën magnetike dhe fenomenet natyrore që shkaktonin lëvizjen e saj në të njëjtin drejtim.

I ati i shpjegoi se kjo shkaktohej nga fusha magnetike dhe forca e rëndesës. Ajnshtajni e kishte të vështirë të kuptonte koncepte të tilla në atë moshë.

Në komentet e tij për vitet e fëmijërisë, Albert Ajnshtajn kujtonte se nuk e kishte me qejf shkollën. Metoda e prerë mësimore, ku nxënësve nuk u lejohej të bënin pyetje e bënte atë të ndjehej si i burgosur.

Por me kalimin e viteve, fizikani i ardhshëm zhvilloi një dashuri të madhe për matematikën. Ai filloi të mësonte logaritmet dhe pjesë të tjera të vështira të matimatikës, ndërkohë që moshatarët e tij ende mësonin aritmetikën e thjeshtë.

Albert Ajnshtajn ndoqi më pas Institutin Politeknik në Zyrih të Zvicrës, ku studjoi fizikë dhe matematikë. Pas diplomimit ai punoi për qeverinë zvicerane si inspektor patentash për shpikjet e reja. Gjatë kësaj periudhe ai filloi punën për teoritë e tij të ardhshme shkencore, të cilat i botoi për herë të parë në vitin 1905.

Në një nga punimet e tij shkencore ai shpjegon se drita lëviz përmes valëve dhe pjesëzave, një nga elementët e rëndësishëm të teorisë së tij kuantike.

Në një tjetër punim ai flet për pjesëza të vogla që pluskojnë në lëngje apo në trupa të gaztë, e cila mbështet teorinë e përbërjes atomike të materies.

Por teoria më e rëndësishme është ajo e relativitetit, ku Ajnshtajni shpjegon se drita lëviz gjithmonë me të njëjtën shpejtësi, pavarësisht nga burimi i saj. Por ai shtoi se koha dhe masa mund të ndryshojnë dhe varen nga vend-ndodhja e një personi në raport me një objekt apo një ngjarje.

Dhjetë vjet pas botimit të teorisë së relativitetit, Ajnshtajni botoi Teorinë e Përgjithshme të Relativitetit ku zgjeron teorinë e tij mbi objektet në lëvizje. Ajnshtajni thotë se objektet humbasin masë kur emetojnë dritë, pasi drita është një formë energjie.

Në vitin 1921 Ajnshtajni fitoi Çmimin Nobel në Fizikë për zbulimin e ligjit të efektit fotoelektrik. Ky ligj shkencor shpjegon përse disa metale emetojnë elektrone pasi mbi sipërfaqen e tyre bie drita. Ky zbulim çoi në zhvillimin e elektronikës, përfshirë edhe radios dhe televizionit.

Albert Ajnshtajn punoi si pedagog në Zvicër dhe Gjermani. Ai u largua nga Evropa kur në 1933 erdhi në pushtet Adolf Hitleri. Fizikani u vendos në Shtetet e Bashkuara ku vazhdoi punën e tij shkencore në Institutin për Studime të Avancuara në Princeton, Nju Xhersi.

Megjithë famën e tij, Ajnshtajni ishte një njeri i thjeshtë, i veshur me rroba të vjetra dhe me flokë që dukeshin të pakrehur. Studentët e tij tregojnë se ai kishte aftësinë të ilustronte ide shumë të vështira me figura dhe krahasime që i bënin ato shumë të kuptueshme.

Megjithëse ishte kundër luftës, Ajnshtajni i shkroi presidentit amerikan Franklin Ruzvelt në vitin 1939 për ta nxitur që Shtetet e Bashkuara të prodhonin bombën bërthamore para Gjermanisë. Albert Ajnshtajni vdiq në moshën 76 vjeçare në vitin 1955.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Amb. Bradtke, mbështetje për ligjin mbi luftërat e huaja

Pas një takimi me Ministrin e Drejtësisë Adnan Jashari, ambasadori amerikan në Shkup, Robert Bradke, tha se ligji duhet të zbatohet në praktikë
Më tepër

Prishtinë, festivali filmit për Romët

Në festival do të shfaqen rreth 24 filma që trajtojnë jetën e këtij komuniteti
Më tepër

Murphy: Simbolika e takimit Rama-Vuçiç, e rëndësishme

Në një intervistë me VOA, senatori amerikan flet edhe për marrëdhëniet Beograd-Prishtinë, rrezikun e grupit shteti islamik, reformat në Shqipëri e tema të tjera
Më tepër

Japoni, japin dorëheqjen dy ministre

Ministret i dhanë dorëheqjet sot, pasi u akuzuan për shpërdorim fondesh politike për të blerë vota
Më tepër

Forcat nigeriane, përleshje me Boko Haram

Disa ditë më parë qeveria tha se të dy palët kishin rënë dakord për armëpushim
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • People unfold a giant flag during celebration of the Day of the Flag of Donetsk People's Republic in the town of Donetsk, eastern Ukraine.
  • Turkish Kurds watch the Syrian town of Kobani from near the Mursitpinar border crossing, on the Turkish-Syrian border in the southeastern town of Suruc.
  • A news photographer takes pictures of the Syrian town of Kobani from near the Mursitpinar border crossing, on the Turkish-Syrian border in the southeastern town of Suruc.
  • People take photos while the French production company La Machine's latest creation "the Long Ma" or Dragon Horse appears during a performance held in front of the Bird's Nest Stadium in Beijing, China.
  • Palestinians take cover from rain inside a makeshift shelter near the ruins of their houses, which witnesses said were destroyed during a seven-week Israeli offensive, in the east of Gaza City.
  • Rolls of hay covered with snow are seen on an agrarian field on the banks of Belyo Lake in Khakassia region, Siberia, Russia, Oct. 18, 2014.
  • Bishops attend the beatification ceremony of Pope Paul VI and a mass for the closing of of a two-week synod on family issues celebrated by Pope Francis in Saint Peter's Square at the Vatican.
  • The Eiffel Tower is seen through bubbles being blown in Paris, France.
  • Supporters of India’s ruling Bharatiya Janata Party (BJP) celebrate as early results indicate the party leads in the Maharashtra state Assembly elections in Mumbai, India.
  • Pramac Racing MotoGP rider Andrea Iannone of Italy crashes out of the Australian Grand Prix on Phillip Island, Australia.
  • Catalan pro-independence demonstrators attend a rally at Catalunya Square in Barcelona, Spain. Catalonia has dropped plans to hold a referendum on independence from Spain next month but will instead hold a "consultation of citizens," the region's head said.
  • A member of the amateur rope-jumping group "Exit Point" takes a rope jump from a 120-meter (394 feet) high rock down to a man-made crater called "Tuimsky Proval" (Tuimsky Cavity), with the air temperature at about minus 15°C(5°F), outside the town of Tuim in Khakassia region, Russia, Oct. 18, 2014.
  • Miss Zero, whose real name is Sasha Frolova, of Russia celebrates winning the Alternative Miss World contest at Shakespeare's Globe Theatre in London, Oct. 18, 2014.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.