E enjte, 02 tetor, 2014

Lajme

Albert Ajnshtajni dhe kontributi i tij për shkencën

Fizikani Albert Ajnshtajn botoi në vitin 1905 veprën e tij më të rëndësishme, dhe një nga dokumentet më të rëndësishme shkencore në histori të titulluar Teoria e Relativitetit. Dhjetë vjet më pas ai botoi një vëllim të zgjeruar të kësaj vepre me titullin Teoria e Përgjithshme e Relativitetit, ku përfshin ide themelore që përdoren për të përshkruar fenomene natyrore lidhur me kohën, hapësirën, masën, lëvizjen dhe forcën e rëndesës. Në vazhdim ju njohim me një biografi të shkurtër të gjeniut të fizikës dhe me kontributin e tij për shkencën:
   
Albert Ajnshtajn lindi në Ulm të Gjermanisë në vitin 1879, në një familje hebrenjsh. I ati ishte pronar i një fabrike që prodhonte pajisje elektrike, ndërsa e ëma pëlqente librat dhe muzikën. Vetë Ajnshtajni ishte fëmijë i mbyllur, i cili filloi të fliste vonë dhe kishte vështirësi të mësonte për të lexuar.
 
Kur mbushi pesë vjeç, i ati i dha një busull, që menjëherë i ngjalli djalit një interes të paparë për gjilpërën magnetike dhe fenomenet natyrore që shkaktonin lëvizjen e saj në të njëjtin drejtim.

I ati i shpjegoi se kjo shkaktohej nga fusha magnetike dhe forca e rëndesës. Ajnshtajni e kishte të vështirë të kuptonte koncepte të tilla në atë moshë.

Në komentet e tij për vitet e fëmijërisë, Albert Ajnshtajn kujtonte se nuk e kishte me qejf shkollën. Metoda e prerë mësimore, ku nxënësve nuk u lejohej të bënin pyetje e bënte atë të ndjehej si i burgosur.

Por me kalimin e viteve, fizikani i ardhshëm zhvilloi një dashuri të madhe për matematikën. Ai filloi të mësonte logaritmet dhe pjesë të tjera të vështira të matimatikës, ndërkohë që moshatarët e tij ende mësonin aritmetikën e thjeshtë.

Albert Ajnshtajn ndoqi më pas Institutin Politeknik në Zyrih të Zvicrës, ku studjoi fizikë dhe matematikë. Pas diplomimit ai punoi për qeverinë zvicerane si inspektor patentash për shpikjet e reja. Gjatë kësaj periudhe ai filloi punën për teoritë e tij të ardhshme shkencore, të cilat i botoi për herë të parë në vitin 1905.

Në një nga punimet e tij shkencore ai shpjegon se drita lëviz përmes valëve dhe pjesëzave, një nga elementët e rëndësishëm të teorisë së tij kuantike.

Në një tjetër punim ai flet për pjesëza të vogla që pluskojnë në lëngje apo në trupa të gaztë, e cila mbështet teorinë e përbërjes atomike të materies.

Por teoria më e rëndësishme është ajo e relativitetit, ku Ajnshtajni shpjegon se drita lëviz gjithmonë me të njëjtën shpejtësi, pavarësisht nga burimi i saj. Por ai shtoi se koha dhe masa mund të ndryshojnë dhe varen nga vend-ndodhja e një personi në raport me një objekt apo një ngjarje.

Dhjetë vjet pas botimit të teorisë së relativitetit, Ajnshtajni botoi Teorinë e Përgjithshme të Relativitetit ku zgjeron teorinë e tij mbi objektet në lëvizje. Ajnshtajni thotë se objektet humbasin masë kur emetojnë dritë, pasi drita është një formë energjie.

Në vitin 1921 Ajnshtajni fitoi Çmimin Nobel në Fizikë për zbulimin e ligjit të efektit fotoelektrik. Ky ligj shkencor shpjegon përse disa metale emetojnë elektrone pasi mbi sipërfaqen e tyre bie drita. Ky zbulim çoi në zhvillimin e elektronikës, përfshirë edhe radios dhe televizionit.

Albert Ajnshtajn punoi si pedagog në Zvicër dhe Gjermani. Ai u largua nga Evropa kur në 1933 erdhi në pushtet Adolf Hitleri. Fizikani u vendos në Shtetet e Bashkuara ku vazhdoi punën e tij shkencore në Institutin për Studime të Avancuara në Princeton, Nju Xhersi.

Megjithë famën e tij, Ajnshtajni ishte një njeri i thjeshtë, i veshur me rroba të vjetra dhe me flokë që dukeshin të pakrehur. Studentët e tij tregojnë se ai kishte aftësinë të ilustronte ide shumë të vështira me figura dhe krahasime që i bënin ato shumë të kuptueshme.

Megjithëse ishte kundër luftës, Ajnshtajni i shkroi presidentit amerikan Franklin Ruzvelt në vitin 1939 për ta nxitur që Shtetet e Bashkuara të prodhonin bombën bërthamore para Gjermanisë. Albert Ajnshtajni vdiq në moshën 76 vjeçare në vitin 1955.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
01.10.2014
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

Takim Obama-Netanyahu në Shqëpinë e Bardhë

Temë e bisedimeve ishin viktimat e konfliktit izraelito-palestinez në Lindjen e Mesme, programi bërthamor i Iranit dhe lufta kundër ISIS
Më tepër

PD: Demonstrata kundër prishjes së Obeliskut të Kavajës

Në Shqipëri demokratët organizuan pasditen e djeshme një protestë kundër prishjesh prej inspektoriatit të Ndërtimit, të Obeliskut të Demokracisë ne Kavaje.
Më tepër

Jep dorëheqjen e Drejtoresha e Shërbimit Sekret të SHBA

Julia Pierson dha dorëheqjen pas dy gabimeve të rënda, që mund të kishin vënë në rrezik Presidentin Obama
Më tepër

Shtyhet seanca e parlamentit të Kosovës

Kryesuesja e seancës, Flora Brovina, tha se shtyrja synon krijimin e hapësirës për një marrëveshje ndërmjet partive politike për formimin e institucioneve të reja
Më tepër

Vazhdojnë goditjet kundër ISIS

Goditjet ajrore nën udhëheqjen e Shteteve të Bashkuara kanë vënë në shenjestër për të dytën ditë një qytet të rëndësishëm kufitar në Siri.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • South Korean army soldiers demonstrate their martial arts skills during the 66th anniversary of Armed Forces Day at the Gyeryong military headquarters in Gyeryong.
  • Former U.S. President Jimmy Carter, right, holds the hand of wife Rosalynn as she wipes her eye while they are serenaded with the song "Imagine" by John Lennon during his 90th birthday celebration, in Atlanta, Georgia.
  • Paul Zimmerman, a district councilor, raises a yellow umbrella as Hong Kong Chief Executive Leung Chun-ying (5th R) and other officials make a toast to guests at a reception following a flag raising ceremony in Hong Kong, celebrating the 65th anniversary of China National Day.
  • Ethnic Innthas row their boats to fish in Inlay lake, Nyaung Shwe township, southern Shan State, Myanmar.

  • An Afghan man prepares tea for his customers at a livestock market ahead of the sacrificial Eid al-Adha festival in Ghazni.
  • Construction workers from EMCOR Dynalectric wait to put on pink hard hats and be part of a giant pink ribbon formation to promote the start of Breast Cancer Awareness Month, at the UC San Diego Jacobs Medical Center construction site in La Jolla, California, Sept. 30, 2014.
  • Plants grow in between millions of used tires which lie on a dump in Sesena, south of Madrid, Spain, Sept. 30, 2014.
  • Japan's Kaho Minagawa performs with the ball during the individual rhythmic gymnastics qualification and team final at the Namdong Gymnasium Club in Incheon, South Korea.
  • A tourist takes photos of an Aurora Borealis (Northern Lights) over the Bals-Fiord north of the Arctic Circle, near the village of Mestervik, Norway.
  • This National Oceanic and Atmospheric Administration(NOAA) photo shows an estimated 35,000 walrus as they gather on shore about 5 miles(8 km) north of Point Lay, Alaska, USA.
  • Environmental activists carry a giant inflatable chicken as they demonstrate against 'chlorine chickens' near the Oktoberfest grounds in Munich, Germany. The protest is against the planned Free Trade Agreements TTIP (Transatlantic Trade and Investment Partnership) and CETA (Comprehensive Economic and Trade Agreement) with the U.S. and Canada, which opponents fear will allow U.S. chlorine-washed chicken and hormone treated meat into the EU.
  • NASA astronaut Reid Wiseman captured this image from the International Space Station and posted it to social media, saying "The Milky Way steals the show from Sahara sands that make the Earth glow orange."

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.