E enjte, 28 maj, 2015

Lajme

Sjellja njerëzore dhe demokracia

Kuptimi më i mirë i sjelljes njerëzore mund të ndihmojë në zgjidhjen e disa prej sfidave më të vështira me të cilat ndeshet njerëzimi. Ky është premtimi i Dekadës së Sjelljes, një nismë ndërkombëtare e organizatave të shkencave shoqërore të cilat thonë se shkenca të tilla si sociologjia, psikologjia ose antropologjia duhet të luajnë një rol më të madh në formulimin e politikave kombëtare.  Grupi po ashtu bën thirrje për kërkime të reja dhe shpërndan çmime për ata shkencëtarë që hedhin dritë të re mbi sjelljen njerëzore.  Këtë vit me çmime u nderuan ata shkencëtarë që studiuan lidhjen e sjelljes me demokracinë.                                             

Fjala demokraci në fjalor  përcaktohet si një sistem qeverisës i shumicës që mbështetet tek organet e zgjedhura legjislative, sistemi gjyqësor dhe organet e ekzekutivit. Por Xhejms Gibson, profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingotnit në St. Louis të Mizurit, thotë se demokracia është më shumë sesa thjesht institucionet.  Profesori Gibson thotë se kultura politike është jetike për demokracinë, veçanërisht niveli i tolerancës politike mes qytetarëve.

“Kjo do të thotë që njerëzit të jenë të gatshëm të mbrojnë të drejtën e armikut të tyre për të folur, për të demonstruar, prë të formuar parti politike, për të marrë pjesë jnë garë. Njerëzit duhet të mësohen të dëgjojnë edhe pikëpamje që mund të jenë plotësisht ndryshe nga të tyret në mënyrë që diskutimi të jetë i plotë, në mënyrë që tregu i ideve të funksionojë.  Edhe në një vend si Iraku, debatet sot janë të shumta.  Për shembull aty po debatohet me forcë ideja se çfarë roli duhet të ketë feja në shtetin e ardhshëm.”  

Por cili është roli i demokracisë me fenë? A e përjashtojnë këto të dyja njera tjetrën? Përsëri profesori Gibson.

“Ndarja e shtetit nga kisha është shumë e rëndësishme për demokracinë, pjesërisht pasi siç kemi parë një nga elementët më të fortë të mungesës së tolerancës është besimi fetar.  Në moemntin që njerëzit fillojnë besojnë në një doktrinë të pagabueshme, bëhet shumë, shumë e vështirë ruajtja e tolerancës. Dhe siç dihet shumë besime fetare kanë doktrina të pagabueshme”.

Në aspektin politik, thotë profesor Gibson, ndarjet e thella midis dy forcave politike në një vend nuk janë të dëmshmne për demeokracinë përsa kohë që ato respektojnë rregullat e lojës. Përsa kohë që aktorët respektojnë procedurat e duhura,  dallimi i pikëpamjeve të tyre nuk është aq i rëndësishëm.

Në Rusi thotë profesori Gibson, ndonëse ekzistojnë elementët kryesorë të demokracisë si zgjedhjet, apo qeverisja e shumicës, vihet re një mangësi tjetër.

“Ne shpesh e cilësojmë demokracinë si qeverisja e shumicës duke respektuar të drejtat e pakicave politike. Dhe pikërisht këtu po dështon Rusia.  Për këtë ne kemi edhe një fjalë, që e quajmë demokraci iliberale. Ky është një sistem ku ekzistojnë gjithë elementët, si zgjedhjet, parlamenti, kryeministri, por respektimi i të drejtave të pakicave është në nivel shumë të ulët.  Opozita shtypet dhe shtypi kontrollohet.  Pra ka demokraci që nuk e kanë pranuar të drejtën e pakicave si pjesë të ekuacionit.  Dhe ky po bëhet një fenomen i përhapur në botë”.

James Gibson është profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingtonit dhe fitus i çmimit të vitit 2005 për kërkime në shkencat e sjelljes.

                                                                               

 

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditari 052715i
|| 0:00:00
...  
🔇
X
27.05.2015

LAJME

Zgjedhjet në Turqi dhe ndikimi tek politika e Sirisë

Anketat e fundit të opinionit në Turqi parashikojnë se partia AK në pushtet mund të humbasë shumicën në parlament në zgjedhjet e 7 qershorit
Më tepër

Lista e të akuzuarve në lidhje me FIFA-n

Listë e individëve dhe subjekteve publike të akuzuar në aktpadinë e prokurorëve federalë
Më tepër

Forbes: Merkel, gruaja më e fuqishme

Për të katërtin vit rresht, kancelarja gjermane kryeson listën e Revistës Forbes për 100 gratë më të fuqishme të botës
Më tepër

Shqipëria dhe terrorizmi, sipas studiuesve

“Të rinjtë ndihen të bllokuar në komunitete të varfëra dhe nuk shohin mundësi shpëtimi nga padrejtësia dhe poshtërimi i korrupsionit, ndaj ata bëhen shënjestra për rekrutime” - tha ambasadori amerikan, Lu.
Më tepër

Dhjetë speciet më të reja

Instituti Ndërkombëtar për Eksplorimin e Specieve harton listën vjetore me speciet e zbuluara
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Policemen use their shields during the demolition of an informal settler community in Manila, Philippines, to redevelop the area into a business district in a joint venture with a private firm. Some 500 families were affected by the demolition.
  • A masked opposition protester points a stick to which knives are tied with a cloth, in the direction of police in the Buyenzi district of the capital Bujumbura, Burundi. Demonstrators said they will continue until President Pierre Nkurunziza steps down at the end of his second term.
  • Hair stylist Caryn Mitman (L) and stylist Clare Galvin pose with the wax figure of British Prime Minister David Cameron at Madame Tussauds in central London.
  • A man walks along the Blanco River where sweeping floodwaters overturned vehicles and knocked down Cypress trees in Wimberley, Texas, USA.
  • Rescued baby iguanas are seen in a cardboard box in an office of the Ministry of Environment in San Jose, May 25, 2015. Officers from the national police force of Costa Rica rescued 81 iguanas that had been confined to a box at a hotel in San Jose.
  • A clown marches to celebrate the Peruvian clown day in Lima, Peru, May 25, 2015.
  • A fisherman collects spilled crude oil at the Pantai Teluk Penyu in Cilacap, Indonesia's Central Java province, May 25, 2015 in this photo taken by Antara Foto. Damage to PT Pertamina crude oil unloading facility at 16 nautical miles south of Cilacap's shore caused 14,000 liters of crude oil to leak and pollute the coastal waters, according to Antara.
  • An art student lies on a giant canvas as she paints with her limbs at an exhibitionof the faculty of the Hubei Institute of Fine Arts, in Wuhan, Hubei province, China.
  • The Wolf volcano spews smoke and lava on Isabela Island in Galapagos National Park, May 25, 2015. (Photo provided by provided by the Galapagos National Park)
  • Christian Jacobs, 4, of Hertford, North Carolina, lies on the grave of his father, Christian James Jacob, during Memorial Day celebrations at Arlington National Cemetery in Arlington, Virginia, May 25, 2015.
  • German chancellor Angela Merkel eats a pickled herring after the name giving ceremony for the fish trawler ROS 777 of the Warnemuender fishery in Sassnitz, eastern Germany.
  • A father and his children walk over the cracked soil of a 1.5 hectare dried up at the Novaleta town in Cavite province, south of Manila, the Philippines.
  • A dinghy overcrowded with Afghan and other immigrants is towed by a Greek coast guard patrol boat into the port on the Greek island of Kos following a rescue operation in a part of the Aegean Sea between Turkey and Greece.
  • A man wearing a headpiece made of watermelon peel stands next to a watermelon sculpture during an annual watermelon festival in Daxing district, Beijing, China, May 25, 2015.
  • Colorado Rockies' third baseman Nolan Arenado falls into the stands after catching a foul ball off the bat of Cincinnati Reds' Zack Cozart during the eighth inning of a baseball game in Cincinnati, Ohio, USA, May 25, 2015. The Rockies won 5-4.
  • A participant of the traditional dirty pig festival wearing a Homer Spimpson mask wallows in a slough near Hergisdorf, Germany, May 25, 2015.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.