E shtunë, 28 shkurt, 2015

Lajme

Sjellja njerëzore dhe demokracia

Kuptimi më i mirë i sjelljes njerëzore mund të ndihmojë në zgjidhjen e disa prej sfidave më të vështira me të cilat ndeshet njerëzimi. Ky është premtimi i Dekadës së Sjelljes, një nismë ndërkombëtare e organizatave të shkencave shoqërore të cilat thonë se shkenca të tilla si sociologjia, psikologjia ose antropologjia duhet të luajnë një rol më të madh në formulimin e politikave kombëtare.  Grupi po ashtu bën thirrje për kërkime të reja dhe shpërndan çmime për ata shkencëtarë që hedhin dritë të re mbi sjelljen njerëzore.  Këtë vit me çmime u nderuan ata shkencëtarë që studiuan lidhjen e sjelljes me demokracinë.                                             

Fjala demokraci në fjalor  përcaktohet si një sistem qeverisës i shumicës që mbështetet tek organet e zgjedhura legjislative, sistemi gjyqësor dhe organet e ekzekutivit. Por Xhejms Gibson, profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingotnit në St. Louis të Mizurit, thotë se demokracia është më shumë sesa thjesht institucionet.  Profesori Gibson thotë se kultura politike është jetike për demokracinë, veçanërisht niveli i tolerancës politike mes qytetarëve.

“Kjo do të thotë që njerëzit të jenë të gatshëm të mbrojnë të drejtën e armikut të tyre për të folur, për të demonstruar, prë të formuar parti politike, për të marrë pjesë jnë garë. Njerëzit duhet të mësohen të dëgjojnë edhe pikëpamje që mund të jenë plotësisht ndryshe nga të tyret në mënyrë që diskutimi të jetë i plotë, në mënyrë që tregu i ideve të funksionojë.  Edhe në një vend si Iraku, debatet sot janë të shumta.  Për shembull aty po debatohet me forcë ideja se çfarë roli duhet të ketë feja në shtetin e ardhshëm.”  

Por cili është roli i demokracisë me fenë? A e përjashtojnë këto të dyja njera tjetrën? Përsëri profesori Gibson.

“Ndarja e shtetit nga kisha është shumë e rëndësishme për demokracinë, pjesërisht pasi siç kemi parë një nga elementët më të fortë të mungesës së tolerancës është besimi fetar.  Në moemntin që njerëzit fillojnë besojnë në një doktrinë të pagabueshme, bëhet shumë, shumë e vështirë ruajtja e tolerancës. Dhe siç dihet shumë besime fetare kanë doktrina të pagabueshme”.

Në aspektin politik, thotë profesor Gibson, ndarjet e thella midis dy forcave politike në një vend nuk janë të dëmshmne për demeokracinë përsa kohë që ato respektojnë rregullat e lojës. Përsa kohë që aktorët respektojnë procedurat e duhura,  dallimi i pikëpamjeve të tyre nuk është aq i rëndësishëm.

Në Rusi thotë profesori Gibson, ndonëse ekzistojnë elementët kryesorë të demokracisë si zgjedhjet, apo qeverisja e shumicës, vihet re një mangësi tjetër.

“Ne shpesh e cilësojmë demokracinë si qeverisja e shumicës duke respektuar të drejtat e pakicave politike. Dhe pikërisht këtu po dështon Rusia.  Për këtë ne kemi edhe një fjalë, që e quajmë demokraci iliberale. Ky është një sistem ku ekzistojnë gjithë elementët, si zgjedhjet, parlamenti, kryeministri, por respektimi i të drejtave të pakicave është në nivel shumë të ulët.  Opozita shtypet dhe shtypi kontrollohet.  Pra ka demokraci që nuk e kanë pranuar të drejtën e pakicave si pjesë të ekuacionit.  Dhe ky po bëhet një fenomen i përhapur në botë”.

James Gibson është profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingtonit dhe fitus i çmimit të vitit 2005 për kërkime në shkencat e sjelljes.

                                                                               

 

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Reagime ndaj vrasjes opozitarit rus Nemtsov

Udhëheqësit botërorë dënojnë vrasjen e Boris Nemtsov
Më tepër

Shpërthim në Mitrovicën veriore

Shpërthimi i një bombe dore në veriun e Mitrovicës që kaloi pa pasoja në njerëz, la pas vetes shumë dëme materiale.
Më tepër

Vritet në Moskë udhëheqësi opozitar rus

Autoritetet në Moskë po mbikqyrin hetimet për vrasjen e udhëheqësit të opozitës dhe ish-zëvendës kryeministrit, Boris Nemtsov.
Më tepër

Kosovë: Tre të arrestuar për terrorizëm

Tre veta janë arrestuar për rekrutim, nxitje, organizim, financim dhe pjesëmarrje në grup terrorist
Më tepër

Cilat janë motivet e ISIS

Analistët thonë se udhëheqja e ISIS bazohet në një interpretim të Islamit që mbështet luftën
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Turkish forensic officers prepare to remove a vehicle in front of the US consulate in Istanbul. Police detained one man after he threatened to detonate a bomb he said he was carrying. Bomb experts discovered he was not carrying a bomb.
  • Soldiers of China's People's Liberation Army (PLA) take part in a winter training in temperatures below minus 10 degrees Celsius at China's border with Russia in Heihe, Heilongjiang province, Feb. 26, 2015.
  • Riot Police remove a housing rights activist who climbed a bulldozer in an effort to stop the eviction of Luisa Gracia Gonzalez and her family and the demolition of their house in Madrid, Spain.
  • Fans of AS Roma leave the Kuip stadium through a secured corridor after the Europa League soccer match against Feyenoord in Rotterdam, Netherlands, Feb. 26, 2015.
  • Hindu men from the village of Nandgaon, smeared with colors, play holi at the Ladali or Radha temple before taking out a procession for the Lathmar Holi festival, at the legendary hometown of Radha, consort of Hindu God Krishna in Barsana, India.
     
  • Two quick-footed llamas dash in and out of traffic in a Phoenix-area retirement community before they were captured, Feb. 26, 2015, in Sun City, Ariz. The llamas thwarted numerous attempts by Maricopa County Sheriff's deputies and bystanders to round them up before they were roped into custody.
  • Acrobatic pilots perform on the first public day of the Australian International Airshow at the Avalon Airfield near Lara, southwest of Melbourne.
  • A silhouetted Pakistani vendor forms bubbles while waiting for customers at a stall selling bubbles and balloons at the Rawal Lake park in Islamabad.
  • This picture shows a costume created by Japanese fashion designer Kansai Yamamoto and used by David Bowie during a press preview of an exhibition dedicated to the British singer at the Philarmonie in Paris.
  • Runners participate in the 2015 Tel Aviv Marathon in the Mediterranean coastal city of Tel Aviv.
  • An employee gathers items in a warehouse at a distribution point of Russia’s online retailer Ulmart in Saint Petersburg, Feb. 26, 2015.
  • An Indian security personnel stands guard stands in front of copies of the "Economic Survey 2014-15" at Parliament House in New Delhi.

Interaktive