E shtunë, 22 nëntor, 2014

Lajme

Sjellja njerëzore dhe demokracia

Kuptimi më i mirë i sjelljes njerëzore mund të ndihmojë në zgjidhjen e disa prej sfidave më të vështira me të cilat ndeshet njerëzimi. Ky është premtimi i Dekadës së Sjelljes, një nismë ndërkombëtare e organizatave të shkencave shoqërore të cilat thonë se shkenca të tilla si sociologjia, psikologjia ose antropologjia duhet të luajnë një rol më të madh në formulimin e politikave kombëtare.  Grupi po ashtu bën thirrje për kërkime të reja dhe shpërndan çmime për ata shkencëtarë që hedhin dritë të re mbi sjelljen njerëzore.  Këtë vit me çmime u nderuan ata shkencëtarë që studiuan lidhjen e sjelljes me demokracinë.                                             

Fjala demokraci në fjalor  përcaktohet si një sistem qeverisës i shumicës që mbështetet tek organet e zgjedhura legjislative, sistemi gjyqësor dhe organet e ekzekutivit. Por Xhejms Gibson, profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingotnit në St. Louis të Mizurit, thotë se demokracia është më shumë sesa thjesht institucionet.  Profesori Gibson thotë se kultura politike është jetike për demokracinë, veçanërisht niveli i tolerancës politike mes qytetarëve.

“Kjo do të thotë që njerëzit të jenë të gatshëm të mbrojnë të drejtën e armikut të tyre për të folur, për të demonstruar, prë të formuar parti politike, për të marrë pjesë jnë garë. Njerëzit duhet të mësohen të dëgjojnë edhe pikëpamje që mund të jenë plotësisht ndryshe nga të tyret në mënyrë që diskutimi të jetë i plotë, në mënyrë që tregu i ideve të funksionojë.  Edhe në një vend si Iraku, debatet sot janë të shumta.  Për shembull aty po debatohet me forcë ideja se çfarë roli duhet të ketë feja në shtetin e ardhshëm.”  

Por cili është roli i demokracisë me fenë? A e përjashtojnë këto të dyja njera tjetrën? Përsëri profesori Gibson.

“Ndarja e shtetit nga kisha është shumë e rëndësishme për demokracinë, pjesërisht pasi siç kemi parë një nga elementët më të fortë të mungesës së tolerancës është besimi fetar.  Në moemntin që njerëzit fillojnë besojnë në një doktrinë të pagabueshme, bëhet shumë, shumë e vështirë ruajtja e tolerancës. Dhe siç dihet shumë besime fetare kanë doktrina të pagabueshme”.

Në aspektin politik, thotë profesor Gibson, ndarjet e thella midis dy forcave politike në një vend nuk janë të dëmshmne për demeokracinë përsa kohë që ato respektojnë rregullat e lojës. Përsa kohë që aktorët respektojnë procedurat e duhura,  dallimi i pikëpamjeve të tyre nuk është aq i rëndësishëm.

Në Rusi thotë profesori Gibson, ndonëse ekzistojnë elementët kryesorë të demokracisë si zgjedhjet, apo qeverisja e shumicës, vihet re një mangësi tjetër.

“Ne shpesh e cilësojmë demokracinë si qeverisja e shumicës duke respektuar të drejtat e pakicave politike. Dhe pikërisht këtu po dështon Rusia.  Për këtë ne kemi edhe një fjalë, që e quajmë demokraci iliberale. Ky është një sistem ku ekzistojnë gjithë elementët, si zgjedhjet, parlamenti, kryeministri, por respektimi i të drejtave të pakicave është në nivel shumë të ulët.  Opozita shtypet dhe shtypi kontrollohet.  Pra ka demokraci që nuk e kanë pranuar të drejtën e pakicave si pjesë të ekuacionit.  Dhe ky po bëhet një fenomen i përhapur në botë”.

James Gibson është profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingtonit dhe fitus i çmimit të vitit 2005 për kërkime në shkencat e sjelljes.

                                                                               

 

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
21.11.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

LAJME

SHBA, Padi kundër programit për sigurime shëndetësore

Ligjvënësit republikanë të Dhomës së Përfaqësuesve kanë paraqitur një padi gjyqësore ndaj administratës Obama në lidhje me planin e sigurimeve shëndetësore
Më tepër

PDK, LDK për zbatimin e marrëveshjes

Partia Demokratike dhe Lidhja Demokratike janë zotuar për zbatim të shpejtë të marrëveshjes për bashkëqeverisje
Më tepër

Reagime për Aktin e Imigracionit

Hispanikët e mirëpresin vendimin, por disa kanë rezerva
Më tepër

Probleme të motit në SHBA

Stuhia e fuqishme e dëborës në Nju Jork pothuajse ka përfunduar, por tani mund të shfaqen probleme me përmbytjet, ndërsa temperaturat do të rriten
Më tepër

Sekretari Kerry vazhdon bisedimet me Iranin

Bisedimet synojnë arritjen e një marrëveshjeje mbi programin bërthamor të Iranit para një afati të rëndësishëm kohor
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Students wear a mask of Indonesia President Joko Widodo with a long nose as protest against fuel price hikes outside the presidential palace in Jakarta. Widodo announced a sharp increase in fuel prices on Monday, saying costly government subsidies would be better spent on infrastructure and development.
  • Dump trucks wait to unload snow removed from neighborhoods after heavy lake-effect snowstorms at the Central Terminal in Buffalo, New York. A snowfall that brought huge drifts and closed roads finally ended Friday.
  • People take part in a rally in central Kyiv, Ukraine. Ukrainians marked the first anniversary of pro-European Union (EU) mass protests which caused a change in the country's leadership and brought Ukraine closer to the EU.
  • Myanmar Catholic nuns and priests hold candles as they gather for the 500th Jubilee Year of the presence of the Catholic Church in Myanmar, in Yangon.
  • France Davis Cup fans hold a giant flag as they cheer on France's Gael Monfils during his Davis Cup final singles tennis match against Switzerland's Roger Federer at the Pierre-Mauroy stadium in Villeneuve d'Ascq, near Lille.
  • People take photos of Russia's Soyuz-FG booster rocket with the space capsule Soyuz TMA-15M that will carry a new crew to the International Space Station (ISS), at the launch pad at the Russian-leased Baikonur cosmodrome, Kazakhstan. The start of the new Soyuz mission is scheduled for Monday.
  • Supporters of Tunisian presidential candidate Beji Caid Essebsi (portrait), shout slogans and wave flags on Bourguiba Avenue in the capital, Tunis, during an election campaign ahead of the upcoming presidential elections on Nov. 23.
  • People walk under a lamp post turned into a yellow umbrella near the main stage of the protest site of the Admiralty district of Hong Kong. Pro-democracy protesters are at a crossroads as public support fades after nearly two months of glacial traffic and street clashes.
  • Oil lamps offered by devotees illuminate the Bagmati River flowing through the premises of the Pashupatinath Temple, during the Bala Chaturdashi festival, in Kathmandu, Nepal. The festival is celebrated by lighting the lamps and scattering seven types of grains known as "sat biu" honoring the departed.
  • People cycle along a street during a biking tour to promote cycling as an environmentally-friendly means of transport, in Damascus, Syria.
  • A shopper is seen through Christmas decorations as he uses his smartphone to take a photo at a shopping mall in Kuala Lumpur, Malaysia. The spirit of Christmas is felt very much in Muslim-dominated Malaysia as shopping malls decorate their premises to help boost year-end sales.
  • Dense fog lies over the harbor in Husum, northern Germany. The weather forecast predicts rainy weather for the upcoming days.
  • Fisherman Estelito Marijuan, 58, arranges dried fish at Manila Bay, the Philippines. World Fisheries Day is commemorated every Nov. 21 and was established to draw attention to overfishing, habitat destruction and other serious threats to the sustainability of marine and freshwater resources.
  • Christmas market decoration is pictured in front of the television tower in Berlin, Germany.
  • An aerial view of Vermelha beach is seen in Rio de Janeiro, Brazil.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.