E shtunë, 25 prill, 2015

Lajme

Sjellja njerëzore dhe demokracia

Kuptimi më i mirë i sjelljes njerëzore mund të ndihmojë në zgjidhjen e disa prej sfidave më të vështira me të cilat ndeshet njerëzimi. Ky është premtimi i Dekadës së Sjelljes, një nismë ndërkombëtare e organizatave të shkencave shoqërore të cilat thonë se shkenca të tilla si sociologjia, psikologjia ose antropologjia duhet të luajnë një rol më të madh në formulimin e politikave kombëtare.  Grupi po ashtu bën thirrje për kërkime të reja dhe shpërndan çmime për ata shkencëtarë që hedhin dritë të re mbi sjelljen njerëzore.  Këtë vit me çmime u nderuan ata shkencëtarë që studiuan lidhjen e sjelljes me demokracinë.                                             

Fjala demokraci në fjalor  përcaktohet si një sistem qeverisës i shumicës që mbështetet tek organet e zgjedhura legjislative, sistemi gjyqësor dhe organet e ekzekutivit. Por Xhejms Gibson, profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingotnit në St. Louis të Mizurit, thotë se demokracia është më shumë sesa thjesht institucionet.  Profesori Gibson thotë se kultura politike është jetike për demokracinë, veçanërisht niveli i tolerancës politike mes qytetarëve.

“Kjo do të thotë që njerëzit të jenë të gatshëm të mbrojnë të drejtën e armikut të tyre për të folur, për të demonstruar, prë të formuar parti politike, për të marrë pjesë jnë garë. Njerëzit duhet të mësohen të dëgjojnë edhe pikëpamje që mund të jenë plotësisht ndryshe nga të tyret në mënyrë që diskutimi të jetë i plotë, në mënyrë që tregu i ideve të funksionojë.  Edhe në një vend si Iraku, debatet sot janë të shumta.  Për shembull aty po debatohet me forcë ideja se çfarë roli duhet të ketë feja në shtetin e ardhshëm.”  

Por cili është roli i demokracisë me fenë? A e përjashtojnë këto të dyja njera tjetrën? Përsëri profesori Gibson.

“Ndarja e shtetit nga kisha është shumë e rëndësishme për demokracinë, pjesërisht pasi siç kemi parë një nga elementët më të fortë të mungesës së tolerancës është besimi fetar.  Në moemntin që njerëzit fillojnë besojnë në një doktrinë të pagabueshme, bëhet shumë, shumë e vështirë ruajtja e tolerancës. Dhe siç dihet shumë besime fetare kanë doktrina të pagabueshme”.

Në aspektin politik, thotë profesor Gibson, ndarjet e thella midis dy forcave politike në një vend nuk janë të dëmshmne për demeokracinë përsa kohë që ato respektojnë rregullat e lojës. Përsa kohë që aktorët respektojnë procedurat e duhura,  dallimi i pikëpamjeve të tyre nuk është aq i rëndësishëm.

Në Rusi thotë profesori Gibson, ndonëse ekzistojnë elementët kryesorë të demokracisë si zgjedhjet, apo qeverisja e shumicës, vihet re një mangësi tjetër.

“Ne shpesh e cilësojmë demokracinë si qeverisja e shumicës duke respektuar të drejtat e pakicave politike. Dhe pikërisht këtu po dështon Rusia.  Për këtë ne kemi edhe një fjalë, që e quajmë demokraci iliberale. Ky është një sistem ku ekzistojnë gjithë elementët, si zgjedhjet, parlamenti, kryeministri, por respektimi i të drejtave të pakicave është në nivel shumë të ulët.  Opozita shtypet dhe shtypi kontrollohet.  Pra ka demokraci që nuk e kanë pranuar të drejtën e pakicave si pjesë të ekuacionit.  Dhe ky po bëhet një fenomen i përhapur në botë”.

James Gibson është profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingtonit dhe fitus i çmimit të vitit 2005 për kërkime në shkencat e sjelljes.

                                                                               

 

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
25.04.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Dilema greke

A po tërhiqet Greqi nga Eurozona
Më tepër

Si ndoshi termeti në Nepal ?

Agjencia Gjeologjike Amerikane jep spjegimet
Më tepër

Konferenca shkencore mbi tranzicionin dhe demokracinë shqiptare

Studiuesi i njohur Biberaj tha se shkelja e ligjit është bërë një dukuri e përphapur dhe kjo ndikon për keq në ndarjen e pasurive të vendit me punë të ligjshme.
Më tepër

Përvjetori i Luftës Civile amerikane

Përkujtohet 150 vjetori i përfundimit të Luftës Civile
Më tepër

Obama vlerëson komunitetin e zbulimit

Presidenti shprehu keqardhje për vrasjen e dy pengjeve civile
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • People attend a commemoration ceremony to mark the centenary of the mass killing of Armenians by Ottoman Turks at the Tsitsernakaberd Memorial Complex in Yerevan, Armenia.
  • An Egyptian youth carries a lit flare as supporters of the Muslim Brotherhood gather in the El-Mataria neighborhood of Cairo, to protest the 20-year sentence for ousted president Mohammed Morsi and verdicts against other prominent figures of the Brotherhood.
  • A view of the Calbuco volcano in Puerto Varas, Chile. Southern Chile remained on alert Friday for another eruption from the volcano after it burst into life this week in spectacular, fiery fashion for the first time in half a century, forcing 5,000 people to evacuate and lighting up the night sky.
  • A girl drinks water from a faucet amid an acute shortage of clean drinking water in Sanaa, Yemen.
  • Old photographs of Australian soldiers are projected onto an office building alongside a bronze statue at the Cenotaph war memorial on ANZAC (Australian and New Zealand Army Corps) Day in Sydney. Commemorations on Turkey's Gallipoli peninsula on Friday marked the 100th anniversary of a World War I battle that helped shape the birth of new nations.
  • Special Forces soldiers of the Shanghai Cooperation Organization (SCO) member states take part in joint military exercises in the Shamshi gorge, some 100 km of Bishkek, Kyrgyzstan.
  • People sleep on the floor as they line up for the opening of a new Apple Store in Hangzhou, Zhejiang province, China. The 19th Apple Store in mainland China and second one in the city opened on Friday.
  • Members of the Korean Confederation of Trade Unions shout slogans while raising banners reading "Let's end Park Geun-hye and Let's go on general strike" during a rally against government policy in Seoul, South Korea. Thousands of protesters marched in cities across the country denouncing the labor policies of the increasingly unpopular president.
  • A relative of a victim cries in front of a monument erected in memory of the victims of the Rana Plaza building collapse as they gather at the spot on its second anniversary in Savar, near Dhaka, Bangladesh. Bangladesh suffered its worst industrial disaster when the illegally-built, multi-storied building collapsed in 2013 killing 1,127 people and injuring about 2,500.
  • Two tigers play at the Tiger Temple in Kanchanaburi province, Thailand. Thai wildlife officials began a headcount of nearly 150 tigers kept by monks at the controversial temple which has become the center of a dispute over the welfare of the animals.
  • A robot sits between students at the RoboCup German Open 2015 in Magdeburg, Germany. Around 200 teams from 14 countries demonstrate state-of-the-art robotics with competitions using soccer, rescue, and service robots.
  • A man takes pictures of the art installation "Overcoming Boundaries" by German conceptual artist Ottmar Hoerl in Berlin. The project, consisting of some 1,000 sculptures of the Einheitsmaennchen (Unity Man) is to commemorate the 25th anniversary of German reunification.
  • Nepal’s Kumari, or living goddess, adjusts her ornament as she watches the Rato Machindranath chariot Festival in Lalitpur. Nepal's living goddesses are young pre-pubescent girls considered by devotees to be incarnations of a Hindu goddess. Selected as toddlers, living goddesses usually keep their positions until they reach puberty.
  • A man fishes while sitting on a bench on the Stanley Bridge in the Stanley neighborhood of the Egyptian port of Alexandria.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.