E martë, 21 tetor, 2014

Lajme

Sjellja njerëzore dhe demokracia

Kuptimi më i mirë i sjelljes njerëzore mund të ndihmojë në zgjidhjen e disa prej sfidave më të vështira me të cilat ndeshet njerëzimi. Ky është premtimi i Dekadës së Sjelljes, një nismë ndërkombëtare e organizatave të shkencave shoqërore të cilat thonë se shkenca të tilla si sociologjia, psikologjia ose antropologjia duhet të luajnë një rol më të madh në formulimin e politikave kombëtare.  Grupi po ashtu bën thirrje për kërkime të reja dhe shpërndan çmime për ata shkencëtarë që hedhin dritë të re mbi sjelljen njerëzore.  Këtë vit me çmime u nderuan ata shkencëtarë që studiuan lidhjen e sjelljes me demokracinë.                                             

Fjala demokraci në fjalor  përcaktohet si një sistem qeverisës i shumicës që mbështetet tek organet e zgjedhura legjislative, sistemi gjyqësor dhe organet e ekzekutivit. Por Xhejms Gibson, profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingotnit në St. Louis të Mizurit, thotë se demokracia është më shumë sesa thjesht institucionet.  Profesori Gibson thotë se kultura politike është jetike për demokracinë, veçanërisht niveli i tolerancës politike mes qytetarëve.

“Kjo do të thotë që njerëzit të jenë të gatshëm të mbrojnë të drejtën e armikut të tyre për të folur, për të demonstruar, prë të formuar parti politike, për të marrë pjesë jnë garë. Njerëzit duhet të mësohen të dëgjojnë edhe pikëpamje që mund të jenë plotësisht ndryshe nga të tyret në mënyrë që diskutimi të jetë i plotë, në mënyrë që tregu i ideve të funksionojë.  Edhe në një vend si Iraku, debatet sot janë të shumta.  Për shembull aty po debatohet me forcë ideja se çfarë roli duhet të ketë feja në shtetin e ardhshëm.”  

Por cili është roli i demokracisë me fenë? A e përjashtojnë këto të dyja njera tjetrën? Përsëri profesori Gibson.

“Ndarja e shtetit nga kisha është shumë e rëndësishme për demokracinë, pjesërisht pasi siç kemi parë një nga elementët më të fortë të mungesës së tolerancës është besimi fetar.  Në moemntin që njerëzit fillojnë besojnë në një doktrinë të pagabueshme, bëhet shumë, shumë e vështirë ruajtja e tolerancës. Dhe siç dihet shumë besime fetare kanë doktrina të pagabueshme”.

Në aspektin politik, thotë profesor Gibson, ndarjet e thella midis dy forcave politike në një vend nuk janë të dëmshmne për demeokracinë përsa kohë që ato respektojnë rregullat e lojës. Përsa kohë që aktorët respektojnë procedurat e duhura,  dallimi i pikëpamjeve të tyre nuk është aq i rëndësishëm.

Në Rusi thotë profesori Gibson, ndonëse ekzistojnë elementët kryesorë të demokracisë si zgjedhjet, apo qeverisja e shumicës, vihet re një mangësi tjetër.

“Ne shpesh e cilësojmë demokracinë si qeverisja e shumicës duke respektuar të drejtat e pakicave politike. Dhe pikërisht këtu po dështon Rusia.  Për këtë ne kemi edhe një fjalë, që e quajmë demokraci iliberale. Ky është një sistem ku ekzistojnë gjithë elementët, si zgjedhjet, parlamenti, kryeministri, por respektimi i të drejtave të pakicave është në nivel shumë të ulët.  Opozita shtypet dhe shtypi kontrollohet.  Pra ka demokraci që nuk e kanë pranuar të drejtën e pakicave si pjesë të ekuacionit.  Dhe ky po bëhet një fenomen i përhapur në botë”.

James Gibson është profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingtonit dhe fitus i çmimit të vitit 2005 për kërkime në shkencat e sjelljes.

                                                                               

 

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Ndahet nga jeta dizenjatori Oscar de la Renta

Dizenjatori legjendar vdiq pas një beteje 10 vjeçare me kancerin
Më tepër

SHBA kërkon mbështetjen e vendeve aziatike në luftën kundër ISIS-it

Ushtria amerikane i dha ndihma nga ajri kurdëve në Kobani.
Më tepër

SHBA, gjyqi për sulmet në Benghazi

Një shtetas libian ka deklaruar pafajësinë në një gjykatë federale amerikane ku iu lexuan akuzat për përfshirje në sulmet e 11 shtatori 2011 në Bengazi të Libisë, ku u vranë katër shtetas amerikanë, përfshirë ambasadorin Chris Stevens.
Më tepër

AI: Të dyja palët në Ukrainë kryen vrasje pa gjyq

Organizata Amnesty International thotë se si separatistët pro-rusë, ashtu edhe forcat pro-Kievit janë përgjegjëse për “incidente të izoluara” vrasjesh pa gjyq në Ukrainën lindore
Më tepër

Rama: Pse nuk e anulova vizitën në Beograd?

Kryeministri shqiptar tha në mbrëmje se “anulimi i vizitës në Serbi nuk do të ishte përgjigja e merituar për gjithshka të padrejtë që ju bë Shqipërisë dhe shqiptarëve në kryeqytetin serb”
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A man reads under trees in fall color at Sheffield Park Garden near Haywards Heath in southern England.
  • Acrane in front of the sun as a sandstorm engulfs Kuwait City.
  • Indonesian President Joko Widodo gestures to the crowd during a street parade following his inauguration in Jakarta.
  • Kurdish refugees from the Syrian town of Kobani prepare tea in a camp in the southeastern town of Suruc, Sanliurfa province.
  • Thick smoke and flames from an airstrike by the U.S.-led coalition rise in Kobani, Syria, as seen from a hilltop on the outskirts of Suruc, at the Turkey-Syria border.
  • White tigers Olga and Ashka rest at the Zoo Pessac-Bordeaux in Pessac, France.
  • A street vendor spreads vermilion powder used for worship during the Tihar festival, also called Diwali, in Kathmandu, Nepal.
  • Hawaian surfer John John Florence competes during the quarter-final heat of the Moche Rip Curl Pro Portugal at Supertubos Beach in Peniche, Portugal.
  • Shih Tzu dogs look out from a chicken coop where they are temporarily placed by their owner as a fire razed a residential area in Manila, Philippines.
  • Members of Shwet Ashw, the motorcycle display team of the Indian army, lie in a row on ground as a motorist performs a stunt during the platinum jubilee celebrations of Corps of Military Police in Bangalore, India.
  • Kenyan students perform a Maasai traditional warrior song during the Mashujaa Day (Hero's Day) celebrations at the Nyayo National Stadium in Nairobi. The national holiday commemorates those who had taken part in the country's struggle for liberation.
  • Toy Lego characters depicting a scene of protesters confronting riot police are seen on a table outside the government headquarters in Hong Kong.
  • Wingsuit flyer contestant Melissa Pemberton of the U.S. jumps off a mountain at Tianmen Mountain National Park in Zhangjiajie, Hunan province, China, Oct. 19, 2014.
  • Indian schoolchildren perform yoga at Delhi Public School in Hyderabad.
  • Students from St. Andrews University, Scotland, covered in foam as they takes part in the traditional 'Raisin Weekend' in the Lower College Lawn.
  • Damian Jorren of Germany walks on a slackline during a show at Shenxianju in Taizhou, China.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.