E martë, 23 shtator, 2014

Lajme

Sjellja njerëzore dhe demokracia

Kuptimi më i mirë i sjelljes njerëzore mund të ndihmojë në zgjidhjen e disa prej sfidave më të vështira me të cilat ndeshet njerëzimi. Ky është premtimi i Dekadës së Sjelljes, një nismë ndërkombëtare e organizatave të shkencave shoqërore të cilat thonë se shkenca të tilla si sociologjia, psikologjia ose antropologjia duhet të luajnë një rol më të madh në formulimin e politikave kombëtare.  Grupi po ashtu bën thirrje për kërkime të reja dhe shpërndan çmime për ata shkencëtarë që hedhin dritë të re mbi sjelljen njerëzore.  Këtë vit me çmime u nderuan ata shkencëtarë që studiuan lidhjen e sjelljes me demokracinë.                                             

Fjala demokraci në fjalor  përcaktohet si një sistem qeverisës i shumicës që mbështetet tek organet e zgjedhura legjislative, sistemi gjyqësor dhe organet e ekzekutivit. Por Xhejms Gibson, profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingotnit në St. Louis të Mizurit, thotë se demokracia është më shumë sesa thjesht institucionet.  Profesori Gibson thotë se kultura politike është jetike për demokracinë, veçanërisht niveli i tolerancës politike mes qytetarëve.

“Kjo do të thotë që njerëzit të jenë të gatshëm të mbrojnë të drejtën e armikut të tyre për të folur, për të demonstruar, prë të formuar parti politike, për të marrë pjesë jnë garë. Njerëzit duhet të mësohen të dëgjojnë edhe pikëpamje që mund të jenë plotësisht ndryshe nga të tyret në mënyrë që diskutimi të jetë i plotë, në mënyrë që tregu i ideve të funksionojë.  Edhe në një vend si Iraku, debatet sot janë të shumta.  Për shembull aty po debatohet me forcë ideja se çfarë roli duhet të ketë feja në shtetin e ardhshëm.”  

Por cili është roli i demokracisë me fenë? A e përjashtojnë këto të dyja njera tjetrën? Përsëri profesori Gibson.

“Ndarja e shtetit nga kisha është shumë e rëndësishme për demokracinë, pjesërisht pasi siç kemi parë një nga elementët më të fortë të mungesës së tolerancës është besimi fetar.  Në moemntin që njerëzit fillojnë besojnë në një doktrinë të pagabueshme, bëhet shumë, shumë e vështirë ruajtja e tolerancës. Dhe siç dihet shumë besime fetare kanë doktrina të pagabueshme”.

Në aspektin politik, thotë profesor Gibson, ndarjet e thella midis dy forcave politike në një vend nuk janë të dëmshmne për demeokracinë përsa kohë që ato respektojnë rregullat e lojës. Përsa kohë që aktorët respektojnë procedurat e duhura,  dallimi i pikëpamjeve të tyre nuk është aq i rëndësishëm.

Në Rusi thotë profesori Gibson, ndonëse ekzistojnë elementët kryesorë të demokracisë si zgjedhjet, apo qeverisja e shumicës, vihet re një mangësi tjetër.

“Ne shpesh e cilësojmë demokracinë si qeverisja e shumicës duke respektuar të drejtat e pakicave politike. Dhe pikërisht këtu po dështon Rusia.  Për këtë ne kemi edhe një fjalë, që e quajmë demokraci iliberale. Ky është një sistem ku ekzistojnë gjithë elementët, si zgjedhjet, parlamenti, kryeministri, por respektimi i të drejtave të pakicave është në nivel shumë të ulët.  Opozita shtypet dhe shtypi kontrollohet.  Pra ka demokraci që nuk e kanë pranuar të drejtën e pakicave si pjesë të ekuacionit.  Dhe ky po bëhet një fenomen i përhapur në botë”.

James Gibson është profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingtonit dhe fitus i çmimit të vitit 2005 për kërkime në shkencat e sjelljes.

                                                                               

 

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
22.09.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

200 vjetori i himnit amerikan

Historia e këngës mbi vargjet e shkruar nga poeti Francis Scott Key
Më tepër

SHBA fillojnë sulmet ajrore kundër Shtetit Islamik në Siri

Zëdhënësi i Pentagonit, Jeff Pool i tha Zërit të Amerikës se në sulmet kundër militantëve në Siri janë angazhuar avionë luftarakë dhe anije të pajisura me raketa kruz.
Më tepër

Ukraina, parakushte për armëpushim afatgjatë me rebelët

Ministri i jashtëm i Ukrainës, Pavlo Klimkin thotë se tërheqja e plotë e forcave ruse dhe armëve të tyre të rënda, është parakusht për një armëpushim të qëndrueshëm me separatistët.
Më tepër

Opozita siriane, thirrje për sulme ajrore kundër ISIS

Lideri i koalicionit kryesor opozitar të Sirisë, Hadi el-Bahra bëri thirrje për sulme ajrore të menjëhershme kundër militantëve të Shtetit Islamik në Siri.
Më tepër

OKB: Masat për klimën nxisin rritjen ekonomike

Një raport historik i fundit i Kombeve të Bashkuara thotë se rritja ekonomike mund të nxitet nga masat kundër ndryshimit të klimës
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Former U.S. President Bill Clinton and former Secretary of State Hillary Clinton embrace during the opening plenary session labeled "Reimagining Impact" at the Clinton Global Initiative 2014 (CGI) in New York.
  • In this photo provided by the Spanish Defense Ministry, aid workers and doctors transfer Manuel Garcia Viejo, a Spanish priest who was diagnosed with the Ebola virus while working in Sierra Leone, from a military plane to an ambulance as he leaves the Torrejon de Ardoz military airbase, near Madrid.
  • A Syrian Kurdish woman carries her belongings after crossing into Turkey near the southeastern town of Suruc in Sanliurfa province.
  • A Kurdish woman runs away from a water cannon near the Syrian border after Turkish authorities temporarily closed the border at the southeastern town of Suruc in Sanliurfa province.
  • Members of the Iran's Revolutionary Guard march during an annual military parade marking the 34th anniversary of outset of the 1980-88 Iran-Iraq war, in front of the mausoleum of the late revolutionary founder Ayatollah Khomeini just outside Tehran.
  • Japan's Mami Umeki competes with Mongolia's Munkhtuya Battulga (blue) during their women's -78 kg bronze medal judo contest at the Dowon Gymnasium during the 17th Asian Games in Incheon, South Korea.
  • Pierrelatte's zoo director Samuel Martin holds African dwarf crocodiles, three days after their birth at the zoological center La Ferme aux Crocodiles in Pierrelate, southeastern France.
  • Students stage a rally at the Chinese University of Hong Kong campus in Hong Kong. Thousands of students boycotted classes to protest Beijing’s decision to restrict electoral reforms in a weeklong strike marking the latest phase in the battle for democracy in the southern Chinese city.
  • Activist Gloria Fallon, from Chicago, holds a parachute banner which reads 'Justice' while taking part in the Flood Wall Street demonstration in Lower Manhattan, New York. Hundreds of protesters assembled in New York City's financial district, with some planning to risk arrest during an unsanctioned blockade on Wall Street to call attention to what organizers say is capitalism's contribution to climate change.
  • Japan's Miho Teramura competes in the heats of women's 50m butterfly swimming event during the 17th Asian Games at the Munhak Park Tae-hwan Aquatics Centre in Incheon, South Korea.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.