E premte, 31 korrik, 2015

Lajme

Sjellja njerëzore dhe demokracia

Kuptimi më i mirë i sjelljes njerëzore mund të ndihmojë në zgjidhjen e disa prej sfidave më të vështira me të cilat ndeshet njerëzimi. Ky është premtimi i Dekadës së Sjelljes, një nismë ndërkombëtare e organizatave të shkencave shoqërore të cilat thonë se shkenca të tilla si sociologjia, psikologjia ose antropologjia duhet të luajnë një rol më të madh në formulimin e politikave kombëtare.  Grupi po ashtu bën thirrje për kërkime të reja dhe shpërndan çmime për ata shkencëtarë që hedhin dritë të re mbi sjelljen njerëzore.  Këtë vit me çmime u nderuan ata shkencëtarë që studiuan lidhjen e sjelljes me demokracinë.                                             

Fjala demokraci në fjalor  përcaktohet si një sistem qeverisës i shumicës që mbështetet tek organet e zgjedhura legjislative, sistemi gjyqësor dhe organet e ekzekutivit. Por Xhejms Gibson, profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingotnit në St. Louis të Mizurit, thotë se demokracia është më shumë sesa thjesht institucionet.  Profesori Gibson thotë se kultura politike është jetike për demokracinë, veçanërisht niveli i tolerancës politike mes qytetarëve.

“Kjo do të thotë që njerëzit të jenë të gatshëm të mbrojnë të drejtën e armikut të tyre për të folur, për të demonstruar, prë të formuar parti politike, për të marrë pjesë jnë garë. Njerëzit duhet të mësohen të dëgjojnë edhe pikëpamje që mund të jenë plotësisht ndryshe nga të tyret në mënyrë që diskutimi të jetë i plotë, në mënyrë që tregu i ideve të funksionojë.  Edhe në një vend si Iraku, debatet sot janë të shumta.  Për shembull aty po debatohet me forcë ideja se çfarë roli duhet të ketë feja në shtetin e ardhshëm.”  

Por cili është roli i demokracisë me fenë? A e përjashtojnë këto të dyja njera tjetrën? Përsëri profesori Gibson.

“Ndarja e shtetit nga kisha është shumë e rëndësishme për demokracinë, pjesërisht pasi siç kemi parë një nga elementët më të fortë të mungesës së tolerancës është besimi fetar.  Në moemntin që njerëzit fillojnë besojnë në një doktrinë të pagabueshme, bëhet shumë, shumë e vështirë ruajtja e tolerancës. Dhe siç dihet shumë besime fetare kanë doktrina të pagabueshme”.

Në aspektin politik, thotë profesor Gibson, ndarjet e thella midis dy forcave politike në një vend nuk janë të dëmshmne për demeokracinë përsa kohë që ato respektojnë rregullat e lojës. Përsa kohë që aktorët respektojnë procedurat e duhura,  dallimi i pikëpamjeve të tyre nuk është aq i rëndësishëm.

Në Rusi thotë profesori Gibson, ndonëse ekzistojnë elementët kryesorë të demokracisë si zgjedhjet, apo qeverisja e shumicës, vihet re një mangësi tjetër.

“Ne shpesh e cilësojmë demokracinë si qeverisja e shumicës duke respektuar të drejtat e pakicave politike. Dhe pikërisht këtu po dështon Rusia.  Për këtë ne kemi edhe një fjalë, që e quajmë demokraci iliberale. Ky është një sistem ku ekzistojnë gjithë elementët, si zgjedhjet, parlamenti, kryeministri, por respektimi i të drejtave të pakicave është në nivel shumë të ulët.  Opozita shtypet dhe shtypi kontrollohet.  Pra ka demokraci që nuk e kanë pranuar të drejtën e pakicave si pjesë të ekuacionit.  Dhe ky po bëhet një fenomen i përhapur në botë”.

James Gibson është profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingtonit dhe fitus i çmimit të vitit 2005 për kërkime në shkencat e sjelljes.

                                                                               

 

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
30.07.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

LAJME

Pekini, mikpritës i Olimpikeve dimërore 2022

Pekini ka qenë mikpritës i Lojrave Olimpike Verore 2008 dhe bëhet kështu i vetmi qytet i botës që organizon lojra olimpike verore dhe dimërore
Më tepër

Ekspertët gjithnjë e më të bindur për mbetjet e MH370

Fragmenti 2 metra i gjatë, një pjesë e krahut, pritet të mbërrijnë në Tuluzë të Francës për analiza të mëtejshme
Më tepër

Kultivimi marijuanës përhapet në kufirin grek

Polica e Janinës tha se vatra të mbjella me narkotikë u zbuluan në zonën e Konicës, fare afër kufirit më Shqipërinë.
Më tepër

Kosovë: Gjykata e Posaçme rivotohet të hënën

Kryesia e parlamentit vendosi që me 3 gusht të votohen ndryshimet kushtetuese që mundësojnë ngritjen e Gjykatës së Posaçme për krime lufte
Më tepër

Erjon Veliaj u betua si bashkiak i Tiranës

Ish-ministri i mirëqenies sociale, Veliaj tha para këshilltarëve se “tashmë do të kishte privilegjin për t'u shërbyer qytetarëve të Tiranës me kohë të plotë”.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A general view shows a "smiling" sunflower in a field in Tokyo, Japan.
  • UNHCR special envoy Angelina Jolie Pitt (C) shakes hand with Kachin ethnic refugees as she visits Jam Mai Kaung IDP camp in Myitkyina capital city of Kachin state, Myanmar.
  • SoftBank Group representative Masayoshi Son and humanoid robot Pepper deliver a presentation at the SoftBank World 2015 in Tokyo, Japan.
  • A Belgian dairy farmer pours milk from a truck during a protest against low milk prices at the milk processing factory Corman in Bethane near Liege.
  • Pakistani girls cry during an operation to tear down a poverty-stricken neighborhood where Afghan refugees and Pakistani tribal people live in Islamabad.
  • Indonesian Navy cadet graduates celebrate after a ceremony in Semarang, Central Java, in this photo taken by Antara Foto.
  • A dog and its owner, who are street performers, rest after the show on Oslo's main street Karl Johan, Norway, July 23, 2015. (Photo taken by Maung Maung Myint)
  • People disarm an Orthodox Jewish assailant shortly after he stabbed participants at the annual Gay Pride parade in Jerusalem. Six participants were wounded during the march, police said.
  • An Indian boy dressed as Hindu god Shiva to attract alms from devotees chats with tourists as they sit on benches partially submerged in flood waters on the banks of the River Ganges in Allahabad.
  • Four white lion cubs, born two weeks ago, are seen in a basket at the Taigan Safari Park, in Belogorsk, about 50 km (31 miles) east of Simferopol, Crimea, July 29, 2015.
  • Africa and Europe are seen in this image taken by a NASA camera on the Deep Space Climate Observatory (DSCOVR) satellite.
  • A view shows the settlements of Larung Gar Buddhist Academy in Sertar County of Garze Tibetan Autonomous Prefecture, Sichuan province, China.
  • A man jokes next to the wax figure of Albert Einstein at Grevin Wax Museum in central Seoul, South Korea.
  • Piper Hoppe, 10, from Minnetonka, Minnesota, holds a sign at the doorway of River Bluff Dental clinic in protest against the killing of a famous lion in Zimbabwe, in Bloomington, Minnesota, July 29, 2015. A Zimbabwean court charged a professional local hunter Theo Bronkhorst with failing to prevent an American from unlawfully killing 'Cecil', the southern African country's best-known lion. The American, Walter James Palmer, a Minnesota dentist who paid $50,000 to kill the lion, has left Zimbabwe.
  • A row of coffee vendors trailers in the form of pink snails, block the entrance to the city hall and the office of the major Vitalii Klitschko in Kyiv, Ukraine, during a protest against recent legislation deemed harmful to the trade and livelihood of street vendors.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.