E shtunë, 23 gusht, 2014

Lajme

Sjellja njerëzore dhe demokracia

Kuptimi më i mirë i sjelljes njerëzore mund të ndihmojë në zgjidhjen e disa prej sfidave më të vështira me të cilat ndeshet njerëzimi. Ky është premtimi i Dekadës së Sjelljes, një nismë ndërkombëtare e organizatave të shkencave shoqërore të cilat thonë se shkenca të tilla si sociologjia, psikologjia ose antropologjia duhet të luajnë një rol më të madh në formulimin e politikave kombëtare.  Grupi po ashtu bën thirrje për kërkime të reja dhe shpërndan çmime për ata shkencëtarë që hedhin dritë të re mbi sjelljen njerëzore.  Këtë vit me çmime u nderuan ata shkencëtarë që studiuan lidhjen e sjelljes me demokracinë.                                             

Fjala demokraci në fjalor  përcaktohet si një sistem qeverisës i shumicës që mbështetet tek organet e zgjedhura legjislative, sistemi gjyqësor dhe organet e ekzekutivit. Por Xhejms Gibson, profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingotnit në St. Louis të Mizurit, thotë se demokracia është më shumë sesa thjesht institucionet.  Profesori Gibson thotë se kultura politike është jetike për demokracinë, veçanërisht niveli i tolerancës politike mes qytetarëve.

“Kjo do të thotë që njerëzit të jenë të gatshëm të mbrojnë të drejtën e armikut të tyre për të folur, për të demonstruar, prë të formuar parti politike, për të marrë pjesë jnë garë. Njerëzit duhet të mësohen të dëgjojnë edhe pikëpamje që mund të jenë plotësisht ndryshe nga të tyret në mënyrë që diskutimi të jetë i plotë, në mënyrë që tregu i ideve të funksionojë.  Edhe në një vend si Iraku, debatet sot janë të shumta.  Për shembull aty po debatohet me forcë ideja se çfarë roli duhet të ketë feja në shtetin e ardhshëm.”  

Por cili është roli i demokracisë me fenë? A e përjashtojnë këto të dyja njera tjetrën? Përsëri profesori Gibson.

“Ndarja e shtetit nga kisha është shumë e rëndësishme për demokracinë, pjesërisht pasi siç kemi parë një nga elementët më të fortë të mungesës së tolerancës është besimi fetar.  Në moemntin që njerëzit fillojnë besojnë në një doktrinë të pagabueshme, bëhet shumë, shumë e vështirë ruajtja e tolerancës. Dhe siç dihet shumë besime fetare kanë doktrina të pagabueshme”.

Në aspektin politik, thotë profesor Gibson, ndarjet e thella midis dy forcave politike në një vend nuk janë të dëmshmne për demeokracinë përsa kohë që ato respektojnë rregullat e lojës. Përsa kohë që aktorët respektojnë procedurat e duhura,  dallimi i pikëpamjeve të tyre nuk është aq i rëndësishëm.

Në Rusi thotë profesori Gibson, ndonëse ekzistojnë elementët kryesorë të demokracisë si zgjedhjet, apo qeverisja e shumicës, vihet re një mangësi tjetër.

“Ne shpesh e cilësojmë demokracinë si qeverisja e shumicës duke respektuar të drejtat e pakicave politike. Dhe pikërisht këtu po dështon Rusia.  Për këtë ne kemi edhe një fjalë, që e quajmë demokraci iliberale. Ky është një sistem ku ekzistojnë gjithë elementët, si zgjedhjet, parlamenti, kryeministri, por respektimi i të drejtave të pakicave është në nivel shumë të ulët.  Opozita shtypet dhe shtypi kontrollohet.  Pra ka demokraci që nuk e kanë pranuar të drejtën e pakicave si pjesë të ekuacionit.  Dhe ky po bëhet një fenomen i përhapur në botë”.

James Gibson është profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingtonit dhe fitus i çmimit të vitit 2005 për kërkime në shkencat e sjelljes.

                                                                               

 

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
22.08.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

OKB fillon operacionin e ndihmave në Irakun verior

Në Kurdistan janë strehuar afërsisht 700,000 njerëz pa shtëpi.
Më tepër

Hamasi ekzekuton 18 palestinezë të dyshuar si informatorë

Ekzekutimet u kryen një ditë pasi Izraeli vrau tre komandantë të lartë ushtarakë të Hamasit.
Më tepër

Nigeri, përhapet Ebola

Ministri nigerian i Shëndetësisë ka konfirmuar rastet e para të Ebolës në vend, mes personave që nuk kanë pasur kontakt direkt me liberiano-amerikanin e infektuar Patrick Sawyer
Më tepër

Konflikti, vritet një fëmijë izraelit

Fëmija mbeti i vrarë në Izraelin jugor nga zjarri i mortajave të militantëve palestinezë në Rripin e Gazës
Më tepër

Sulm me bombë dhe armë ndaj një xhamie në Irak

Në Irak, militantët shpërthyen një bombë dhe më pas hapën zjarr ndaj një xhamie suni në verilindje të Bagdadit, duke vrarë dhjetëra njerëz që merrnin pjesë në lutjen e së premtes
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
08.08.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Malaysia Army soldiers carry a casket with one of the bodies from downed flight MH17 on arrival at Kuala Lumpur International Airport in Sepang, Malaysia. The bodies of 20 victims' of the ill-fated flight that was shot down over eastern Ukraine last month, returned home from Amsterdam.
  • A supporter of Imran Khan, the Chairman of the Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI) political party, with a party flag wrapped around his face stands during what has been dubbed a "freedom march" in Islamabad.
  • Trucks move toward a border-control point between Russia and Ukraine in the Russian Rostov-on-Don region, near the Donetsk region, Ukraine. The first trucks of the Russian aid convoy crossed the Ukrainian inspection zone Friday morning.
  • A tree laden with pears is seen during a harvest in an orchard in Hannut, near Liege, Belgium. EU fruit and vegetable growers will get financial aid of up to 125 million euros ($167 million) to help them cope with Russia's ban on most Western food imports, which has created a glut of produce in peak harvest time.
  • Police officers search for survivors at a site where a landslide swept through a residential area at Asaminami ward in Hiroshima, western Japan.  Heavy rain delayed a search on Friday for more than 50 people believed buried under the debris.
  • Palestinian protesters use slingshots to hurl stones at Israeli troops following a demonstration against the Israeli offensive in Gaza, in the West Bank town of Bethlehem.
  • Followers of the Shi'ite Houthi group pray during a rally to denounce fuel price hikes and to demand for the resignation of the government in Sanaa, Yemen.
  • An exhibit is displayed at a regional museum of local lore, which was damaged by a recent shelling by Ukrainian forces according to locals, in Donetsk, eastern Ukraine.
  • A visitor passes an image of the Virgin Mary, as thousands of Egyptian Copts celebrate the Feast of Assumption at the Virgin Mary Church in Mostorod, east of Cairo.  The Feast of Assumption marks the Virgin Mary's ascension into heaven.
  • A man with tattoo on his head sits inside a booth at the International Hong Kong China Tattoo Convention.  The territory held its second international tattoo convention, hoping to change the perception of tattoos in a city where inked skin is still strongly associated with triads and criminals.
  • A pro-independence demonstrator passes by a Coca-Cola poster as he helps to carry a big Ikurrina (Basque flag) to protest in favor of the Basque flag and against the Spanish flag during local festivities in the northern Spanish Basque city of Bilbao.
  • Rev. Mpho Tutu (C), CEO of the Desmond and Leah Tutu Foundation and daughter of Archbishop Desmond Tutu, covers her face as she participates with foundation staff in the Ice Bucket Challenge in Cape Town, South Africa.  The Ice Bucket Challenge is an initiative to raise awareness and funds for Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS) also known as Motor Neuron Disease (MND).
  • An eight-week-old leopard cub looks out from a basket as it is unveiled to media and the public at the Tierpark zoo in Berlin, Germany.  The Java-leopard was born in the zoo on June 17 to mother Shinta. The cub has yet to be named.
  • A boat cruises the Moselle River near Trier, western Germany.
  • Jugs are displayed on sale at a pottery workshop in the southern Lebanese village of Rashaya al-Foukhar.

Interaktive