E hënë, 22 dhjetor, 2014

Lajme

Sjellja njerëzore dhe demokracia

Kuptimi më i mirë i sjelljes njerëzore mund të ndihmojë në zgjidhjen e disa prej sfidave më të vështira me të cilat ndeshet njerëzimi. Ky është premtimi i Dekadës së Sjelljes, një nismë ndërkombëtare e organizatave të shkencave shoqërore të cilat thonë se shkenca të tilla si sociologjia, psikologjia ose antropologjia duhet të luajnë një rol më të madh në formulimin e politikave kombëtare.  Grupi po ashtu bën thirrje për kërkime të reja dhe shpërndan çmime për ata shkencëtarë që hedhin dritë të re mbi sjelljen njerëzore.  Këtë vit me çmime u nderuan ata shkencëtarë që studiuan lidhjen e sjelljes me demokracinë.                                             

Fjala demokraci në fjalor  përcaktohet si një sistem qeverisës i shumicës që mbështetet tek organet e zgjedhura legjislative, sistemi gjyqësor dhe organet e ekzekutivit. Por Xhejms Gibson, profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingotnit në St. Louis të Mizurit, thotë se demokracia është më shumë sesa thjesht institucionet.  Profesori Gibson thotë se kultura politike është jetike për demokracinë, veçanërisht niveli i tolerancës politike mes qytetarëve.

“Kjo do të thotë që njerëzit të jenë të gatshëm të mbrojnë të drejtën e armikut të tyre për të folur, për të demonstruar, prë të formuar parti politike, për të marrë pjesë jnë garë. Njerëzit duhet të mësohen të dëgjojnë edhe pikëpamje që mund të jenë plotësisht ndryshe nga të tyret në mënyrë që diskutimi të jetë i plotë, në mënyrë që tregu i ideve të funksionojë.  Edhe në një vend si Iraku, debatet sot janë të shumta.  Për shembull aty po debatohet me forcë ideja se çfarë roli duhet të ketë feja në shtetin e ardhshëm.”  

Por cili është roli i demokracisë me fenë? A e përjashtojnë këto të dyja njera tjetrën? Përsëri profesori Gibson.

“Ndarja e shtetit nga kisha është shumë e rëndësishme për demokracinë, pjesërisht pasi siç kemi parë një nga elementët më të fortë të mungesës së tolerancës është besimi fetar.  Në moemntin që njerëzit fillojnë besojnë në një doktrinë të pagabueshme, bëhet shumë, shumë e vështirë ruajtja e tolerancës. Dhe siç dihet shumë besime fetare kanë doktrina të pagabueshme”.

Në aspektin politik, thotë profesor Gibson, ndarjet e thella midis dy forcave politike në një vend nuk janë të dëmshmne për demeokracinë përsa kohë që ato respektojnë rregullat e lojës. Përsa kohë që aktorët respektojnë procedurat e duhura,  dallimi i pikëpamjeve të tyre nuk është aq i rëndësishëm.

Në Rusi thotë profesori Gibson, ndonëse ekzistojnë elementët kryesorë të demokracisë si zgjedhjet, apo qeverisja e shumicës, vihet re një mangësi tjetër.

“Ne shpesh e cilësojmë demokracinë si qeverisja e shumicës duke respektuar të drejtat e pakicave politike. Dhe pikërisht këtu po dështon Rusia.  Për këtë ne kemi edhe një fjalë, që e quajmë demokraci iliberale. Ky është një sistem ku ekzistojnë gjithë elementët, si zgjedhjet, parlamenti, kryeministri, por respektimi i të drejtave të pakicave është në nivel shumë të ulët.  Opozita shtypet dhe shtypi kontrollohet.  Pra ka demokraci që nuk e kanë pranuar të drejtën e pakicave si pjesë të ekuacionit.  Dhe ky po bëhet një fenomen i përhapur në botë”.

James Gibson është profesor i shkencave politike në Universitetin e Uashingtonit dhe fitus i çmimit të vitit 2005 për kërkime në shkencat e sjelljes.

                                                                               

 

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
21.12.2014
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

Përparimi i luftëtarëve peshmerga

Udhëheqësi i kurdëve të Irakut, Massoud Barzani vizitoi malin Sinjar pasi luftëtarët kurdë peshmerga thyen rrethimin e zonës nga luftëtarët e Shtetit Islamik
Më tepër

Obama komenton për problemet e Rusisë

Në një intervistë të dielën, zoti Obama e hodhi poshte sugjerimin se zoti Putin është një “mjeshtër shahu”
Më tepër

Trenat me avull në Bosnje

Një qytet minator në Bosnje ka riparuar dhe rikthyer në përdorim trena me avull
Më tepër

Shkodër, Panair i kulturës amerikane

Ambasada amerikane dhe Bashkia e Shkodrës mbështetën, panairin e organizuar nga të rinjtë e njërit prej gjimnazeve të qytetit
Më tepër

Sulmi kibernetik ndaj Sony-t

Shtetet e Bashkuara po shqyrtojnë mundësinë e rifutjes në Koresë së Veriut në listën e shteteve që mbështesin terrorizmin
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Two foreign-flagged fishing boats registered in Papua New Guinea are destroyed by the Indonesian Navy after they were seized earlier for supposedly illegal fishing off the coast of Ambon, Maluku.
  • Police officers leave candles at an impromptu memorial near the site where two New York City police officers were killed in the Brooklyn borough of New York. Police say Ismaaiyl Brinsley ambushed officers Rafael Ramos and Wenjian Liu in their patrol car in broad daylight on Dec. 20, 2014, fatally shooting them before killing himself inside a subway station.
  • Some of the 1,600 papier-mache pandas are displayed at Independence Square in Kuala Lumpur, Malaysia, as part of their first appearance in the city.
  • An Aymara indigenous woman carries her pet to a Christmas costume contest for dogs in El Alto, Bolivia, Dec. 20, 2014.
  • Concertgoers wearing cake-shaped decoration wait outside Tokyo Dome before the concert of a Japanese pop idol group in Tokyo.
  • A man carries a weapon box left behind by forces loyal to Syria's President Bashar al-Assad at the Azaalana checkpoint in the southern Idlib countryside, Dec. 20, 2014.
  • Pope Francis greets children during a meeting with faithful of Pope John XXIII Community in Paul VI hall at the Vatican, Dec. 20, 2014.
  • A man walks near the recently damaged Savur Mogila monument to Red Army soldiers fallen during World War II, near the eastern Ukrainian city of Snizhnee.
  • Mac Bohonnon of the U.S. competes in the FIS Freestyle Ski World Cup team aerials in Beijing, China.
  • A large balloon of a face of "ojisan", a middle-aged man, floats above the grounds of Nishiki elementary school in Utsunomiya in Tochigi prefecture, 100 km north of Tokyo, Japan. Members of art group "Me", meaning "eye" in Japanese, and the Utsunomiya Museum of Art launched an art installation "The Day an Ojisan's Face Floated in the Sky", a 15-meter by 10-meter face balloon of the depicted man, who was auditioned in the city, looking down on his home town from the sky.

Interaktive