E hënë, 22 dhjetor, 2014

Lajme

Dy amerikanët Mather dhe Smut fitues të çmimit Nobel në fizikë

Tom Rivers

Për të dytën ditë me radhë, dy amerikanë morën çmimin Nobel. Xhon Mather dhe Xhorxh Smoot u nderuan me këtë çmim për fizikën për kontributin e tyre në shpjegimin e pranisë së rrezatimit të lashtë kozmik në univers.

Shkencëtarët Xhon Mather dhe Xhorxh Smut morën çmimin më të lartë të fizikës për punën e tyre në Agjencinë amerikane të Hapësirës, NASA , në vitin 1989, që ndihmoi për të hedhur më shumë dritë në fillimet e hershme të universit dhe origjinën e galaktikave dhe yjeve.

Ata u nderuan me çmimin Nobel për zbulimin e rrezatimit kozmik që e ka origjinën nga Big Bangu, Shpërthimi i Madh, në kohën e krijimit të universit. Puna e tyre ishte mbështetur në matjet e marra nga sateliti për eksplorimin kozmik të lëshuar nga NASA.

Valëzimet e dritës që ata diktuan e kanë origjinën në fazat e hershme të universit, rreth 380 mijë vjet pasi ishte krijuar. Në motivimin e çmimit Akademia e Nobelit në Stokholm tha se studimet e tyre kanë luajtur një rol të madh në transformimin e kosmologjisë moderne në një shkence të saktë.

Në kuptimin praktik, fizikantët Mather dhe Smut e shndërruan studimin e universit të hershëm nga një këndvështrim teorik në një vëzhgim dhe matje të drejtpërdrejtë. Në teorinë e Big Bangut, apo shpërthimit të madh, thuhet se universi u krijua nga një gjendje jashtëzakonisht e ngjeshur dhe e nxehtë, afro 14 miliardë vjet më parë.

Duke u nisur nga afatet kohore që ndjek Akademia e Nobelit, çmimi është dhënë relativisht herët pas zbulimit. Në të kaluarën kanë kaluar dekada, para se të jepet një nderim i tillë. Xhorxh Smut, që është shkencëtar në Laboratorin Kombëtar Lorens Berkli në Kaliforni, e konsideron çmimin një nder të madh.

Kolegu i tij, Xhon Mather, në qendrën Godard për Fluturime në Hapësirë në Merilend, thotë se ndjehet i lumtur dhe i befasuar. Dy shkencëtarët do ta ndajnë përgjysëm çmimin prej rreth 1,4 milionë dollarësh. Frytet e punës së tyre do të vazhdojnë. Nasa ka filluar një hetim të ri që do të studiojë rrezatimin e sfondit kozmik në mënyrë edhe më të detajuar.//lk

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
21.12.2014
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

Përparimi i luftëtarëve peshmerga

Udhëheqësi i kurdëve të Irakut, Massoud Barzani vizitoi malin Sinjar pasi luftëtarët kurdë peshmerga thyen rrethimin e zonës nga luftëtarët e Shtetit Islamik
Më tepër

Obama komenton për problemet e Rusisë

Në një intervistë të dielën, zoti Obama e hodhi poshte sugjerimin se zoti Putin është një “mjeshtër shahu”
Më tepër

Trenat me avull në Bosnje

Një qytet minator në Bosnje ka riparuar dhe rikthyer në përdorim trena me avull
Më tepër

Shkodër, Panair i kulturës amerikane

Ambasada amerikane dhe Bashkia e Shkodrës mbështetën, panairin e organizuar nga të rinjtë e njërit prej gjimnazeve të qytetit
Më tepër

Sulmi kibernetik ndaj Sony-t

Shtetet e Bashkuara po shqyrtojnë mundësinë e rifutjes në Koresë së Veriut në listën e shteteve që mbështesin terrorizmin
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Two foreign-flagged fishing boats registered in Papua New Guinea are destroyed by the Indonesian Navy after they were seized earlier for supposedly illegal fishing off the coast of Ambon, Maluku.
  • Police officers leave candles at an impromptu memorial near the site where two New York City police officers were killed in the Brooklyn borough of New York. Police say Ismaaiyl Brinsley ambushed officers Rafael Ramos and Wenjian Liu in their patrol car in broad daylight on Dec. 20, 2014, fatally shooting them before killing himself inside a subway station.
  • Some of the 1,600 papier-mache pandas are displayed at Independence Square in Kuala Lumpur, Malaysia, as part of their first appearance in the city.
  • An Aymara indigenous woman carries her pet to a Christmas costume contest for dogs in El Alto, Bolivia, Dec. 20, 2014.
  • Concertgoers wearing cake-shaped decoration wait outside Tokyo Dome before the concert of a Japanese pop idol group in Tokyo.
  • A man carries a weapon box left behind by forces loyal to Syria's President Bashar al-Assad at the Azaalana checkpoint in the southern Idlib countryside, Dec. 20, 2014.
  • Pope Francis greets children during a meeting with faithful of Pope John XXIII Community in Paul VI hall at the Vatican, Dec. 20, 2014.
  • A man walks near the recently damaged Savur Mogila monument to Red Army soldiers fallen during World War II, near the eastern Ukrainian city of Snizhnee.
  • Mac Bohonnon of the U.S. competes in the FIS Freestyle Ski World Cup team aerials in Beijing, China.
  • A large balloon of a face of "ojisan", a middle-aged man, floats above the grounds of Nishiki elementary school in Utsunomiya in Tochigi prefecture, 100 km north of Tokyo, Japan. Members of art group "Me", meaning "eye" in Japanese, and the Utsunomiya Museum of Art launched an art installation "The Day an Ojisan's Face Floated in the Sky", a 15-meter by 10-meter face balloon of the depicted man, who was auditioned in the city, looking down on his home town from the sky.

Interaktive