E hënë, 31 gusht, 2015

Lajme

Dy amerikanët Mather dhe Smut fitues të çmimit Nobel në fizikë

Tom Rivers

Për të dytën ditë me radhë, dy amerikanë morën çmimin Nobel. Xhon Mather dhe Xhorxh Smoot u nderuan me këtë çmim për fizikën për kontributin e tyre në shpjegimin e pranisë së rrezatimit të lashtë kozmik në univers.

Shkencëtarët Xhon Mather dhe Xhorxh Smut morën çmimin më të lartë të fizikës për punën e tyre në Agjencinë amerikane të Hapësirës, NASA , në vitin 1989, që ndihmoi për të hedhur më shumë dritë në fillimet e hershme të universit dhe origjinën e galaktikave dhe yjeve.

Ata u nderuan me çmimin Nobel për zbulimin e rrezatimit kozmik që e ka origjinën nga Big Bangu, Shpërthimi i Madh, në kohën e krijimit të universit. Puna e tyre ishte mbështetur në matjet e marra nga sateliti për eksplorimin kozmik të lëshuar nga NASA.

Valëzimet e dritës që ata diktuan e kanë origjinën në fazat e hershme të universit, rreth 380 mijë vjet pasi ishte krijuar. Në motivimin e çmimit Akademia e Nobelit në Stokholm tha se studimet e tyre kanë luajtur një rol të madh në transformimin e kosmologjisë moderne në një shkence të saktë.

Në kuptimin praktik, fizikantët Mather dhe Smut e shndërruan studimin e universit të hershëm nga një këndvështrim teorik në një vëzhgim dhe matje të drejtpërdrejtë. Në teorinë e Big Bangut, apo shpërthimit të madh, thuhet se universi u krijua nga një gjendje jashtëzakonisht e ngjeshur dhe e nxehtë, afro 14 miliardë vjet më parë.

Duke u nisur nga afatet kohore që ndjek Akademia e Nobelit, çmimi është dhënë relativisht herët pas zbulimit. Në të kaluarën kanë kaluar dekada, para se të jepet një nderim i tillë. Xhorxh Smut, që është shkencëtar në Laboratorin Kombëtar Lorens Berkli në Kaliforni, e konsideron çmimin një nder të madh.

Kolegu i tij, Xhon Mather, në qendrën Godard për Fluturime në Hapësirë në Merilend, thotë se ndjehet i lumtur dhe i befasuar. Dy shkencëtarët do ta ndajnë përgjysëm çmimin prej rreth 1,4 milionë dollarësh. Frytet e punës së tyre do të vazhdojnë. Nasa ka filluar një hetim të ri që do të studiojë rrezatimin e sfondit kozmik në mënyrë edhe më të detajuar.//lk

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
30.08.2015
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

ENI zbulon rezerva shumë të mëdha gazi natyror

Gjigandi energjitik italian zbulon në detin Mesdhe, pranë ujrave territoriale egjiptiane depozitën më të madhe të gazit natyror
Më tepër

Selishtë, humbasin jetën dy minatorë

Shkëputja e një masivi dheu aksidentoi dy minatorët, njëri 54 dhe tjetri 35 vjeçar, duke u shkaktuar plagë të rënda në trup
Më tepër

Emigrantët shqiptarë dhe administrata shtetërore

Probleme të paisjes me dokumentet e nevojshme dhe radhët në kufi
Më tepër

Ligji shqiptar mbi koncensionet dhe mungesa e akteve nënligjore

Nuk është krijuar regjistri koncensionar dhe nuk janë përcakuar rregullat e këtyre proceseve.
Më tepër

Kosovë, dita ndërkombëtare për personat e zhdukur

Ende nuk dihet për fatin e mbi 1 mijë e 650 personave
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Ashton Eaton of the U.S. gestures as he holds a giant $100,000 cheque for his world record in the men's decathlon during the 15th IAAF World Championships at the National Stadium in Beijing, China.
  • People hold placards and shout slogans as they gather outside the parliament in Tokyo to protest against Japan's Prime Minister Shinzo Abe's security bill, in this photo taken by Kyodo.
  • Israeli border police detain a Palestinian during a protest  in Beit Jala, West Bank, against the Israeli separation barrier.
  • A statue on the roof of the Portuguese finance ministry in Lisbon is silhouetted against a so-called "supermoon" full moon, Aug. 29 2015. Supermoon, or perigee moon, is the name given when the full or new moon comes closest to the Earth making it appear bigger.
  • A Norwegian sailor stands on the deck of the Siem Pilot ship during a migrants search and rescue mission in the Mediterranean Sea.
  • People stand around a crater at the site of a Saudi-led airstrike in Yemen's capital Sana'a.
  • A protester offers prayers on the second day of a demonstration demanding Prime Minister Najib Razak’s resignation and electoral reforms in Kuala Lumpur. Tens of thousands of Malaysians swarmed central Kuala Lumpur to call for the prime minister's ouster over corruption allegations and demand broader reforms, defying warnings by police who had declared the rally illegal.
  • A devotee takes a selfie during a procession of elephant headed Hindu god Ganesh in Mumbai, India.
  • Firefighters puts out a wildfire in Lucenza, in Cualedro, near Ourense, Spain.
  • Pregnant women cross a road as they parade in central Minsk, Belarus.
  • Team Artemis Racing Sweden, skippered by Nathan Outteridge, competes in the first day of races of the 35th America's Cup World Series, in Gothenburg, western Sweden,  Aug. 29, 2015.
  • Dancers wearing masks and kimonos perform in the streets at the "Super Yosakoi 2015" dance festival in Tokyo, Japan.
  • A perigee moon, also known as a super moon, rises above the Orthodox Church in the town of Novogrudok, 150 kilometers (93 miles) west of the capital Minsk, Belarus, Aug. 29, 2015.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.