E enjte, 02 prill, 2015

Lajme

Trashëgimia e Presidentit francez Zhak Shirak

Presidenti francez Zhak Shirak largohet nga posti i tij më 17 maj, duke i lënë stafetën politikanit të qëndrës së djathtë Nikolas Sarkozi i cili fitoi ndaj socialistes Segolene Royal. Në vazhdim, një vështrim mbi karrierën politike dhe trashgimisë që lë pas presidenti Shirac.

74 vjeçari i qëndrës së djathtë Zhak Shirak ka qënë një forcë e madhe në politikën franceze për më shumë se katër dekada. I frymëzuar nga gjenerali Çarls dë Gol për të hyrë në politikë, ai u zgjodh në mesin e viteve 1960 në Asamblenë Kombëtare nga zona elektorale rurale e Korezës. Ai hyri për herë të parë në qeveri në vitin 1967, në kabinetin e kryeministrit të atëhershëm Zhorzh Pampidu. Zoti Shirak u zgjodh kryeministër dy herë; një herë për një periudhë dy vjeçare nën presidentin Valeri Zhisar d’Estë dhe më pas në kohën e presidentit socialist Fransua Miterran.

Këto ishin vite jo të lehta të të ashtuquajturës bashkëjetesë midis një presidenti të qëndrës së majtë dhe një kryeministri të qëndrës së djathtë. Ky eksperiment zgjati po dy vjet. Zoti Shirak ishte gjithashtu kryetari i bashkisë së Parisit për 18 vjet, nga viti 1977 deri në vitin 1995. Gjatë asaj periudhe emri i tij u lidh me një skandal korrupsioni që përfshinte financimin e partisë dhe shpenzime personale. Por ai nuk u akuzua asnjëherë për ndonjë shkelje.

Në përpjekjen e tretë për postin e presidentit, ai u zgjodh në postin më të lartë të Francës në vitin 1995 dhe u rizgjodh në vitin 2002. Ai nuk e vuri kandidaturën për një mandat të tretë dhe pas zgjedhjes së presidentit të ri Nichola Sarkozi, një tjetër politikan i qëndrës së djathtë do të vijë në Pallatin Elize më 17 maj.

Çarles Kupçan, një ekspert për Evropën me Këshillin për Marrëdhëniet me Jashtë thotë se fitorja e zotit Sarkozi shënon fundin e brezit të politikanëve të Luftës së Dytë Botërore në udhëheqjen franceze. "Udhëheqësit e deritanishëm francezë, qofshin neo-Golistët si Shiraku apo socialistë si Miterani kishin prirjen të mbanin mburojën e Golizmit, që ishte për një rol të fuqishëm francez në botë, një Evropë të fortë që mund të përballej me Shtetet e Bashkuara," thotë analisti.

Në politikën e jashtme, ekspertët thonë se zoti Shirak do të mbahet mend për kundërshtimin e tij të fortë ndaj ndërhyrjes amerikane në Irak në mars të vitit 2003. Marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Parisit vazhdojnë të jenë të tendosura si rezultat i pikëpamjeve të ndryshme mbi Irakun. Por analistët thonë se Sarkozi, një pro-amerikan i hapur, do të fillojë të forcojë lidhjet midis aleatëve të vjetër.

Në Lindjen e Mesme, zoti Shirak u përpoq të rivendoste ndikimin francez, veçanërisht në Siri dhe Liban, ish koloni franceze. Dhe në Afrikë, ai u përpoq të ndryshonte marrëdhëniet me ish territoret franceze. Simon Serfati, ekspert për Evropën në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare thotë se gjatë gjithë jetës së tij politike, zoti Shirak mbajti qëndrime kurajoze. "Për shembull, brenda pak muajsh nga zgjedhja e tij, ai pranoi përgjegjësinë e Francës gjatë Luftës së Dytë Botërore për pjesëmarrje në persekutimin e popullatës hebraike dhe kërkoi për këtë falje kombëtare. Ai është një njeri që kundërshtoi të shkonte në Afrikën e Jugut derisa u zhduk aparteidi," thotë zoti Sefarti.

Analistët thonë se e meta më e madhe e zotit Shirak në politikën e jashtme ndodhi në vitin 2005 kur nuk mundi të bindë francezët për të votuar në favor të kushtetutës për Evropën. Dhe në frontin e brendshëm gjatë gjithë presidencës së tij zoti Shirak nuk mundi të realizojë plotësisht reformat ekonomike dhe sociale.

Çarles Kupçan thotë se megjithë këto hapa prapa, arritjet e zotit Shirak janë ndoshta më të dukshme nga sa vlerësohet. "Në disa mënyra ai ka qënë një president pa pushtet që kur u dha vota JO për kushtetutën. Dhe atëherë qeveria e tij pati një krizë kur kryeministri Dominik dë Villpë, u mundua të zbatonte një ligj të ri pune dhe njerëzit dolën në rrugë për ta bllokuar atë. Por në përgjithësi në dekadën e fundit ai e drejtoi politikën franceze mirë. Qëndrimi i tij mbi Irakun doli se ishte më i vërtetë sesa pozicionet e përkrahësve të luftës. Ekonomia franceze edhe pse ka qënë apatike me një papunësi që kap shifrat 10 përqind, u përmirësua disi nën udhëheqjen e tij. Kështu që do të thosha se edhe pse reputacioni i tij tani për tani është i dobët, ai pati një karrierë e suksesshme," thotë zoti Kupçan.

Shumë analistë thonë se presidenti i ri francez Sarkozi do të përqëndrohet pikë së pari në shqetësimet e brendëshme: reformat ekonomike dhe sociale. Vetëm pasi të zgjidhë ato, ai do ta kthejë vëmendjen nga marrëdhëniet ndërkombëtare, që sipas fjalëve të një analisti, pothuajse u injoruan gjatë fushatën presidenciale. //ad//                          

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
01.04.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Shesheli përplasë Kroacinë me Serbinë

Udhëheqësi i radikalëve serbë Vojislav Sheshel, dogji flamurin kroat në Beograd, duke nxitur reagimin e Zagrebit zyrtar.
Më tepër

Turqia ashpërson qëndrimin ndaj militantëve kurdë

Analistët shtrojnë pyetjen nëse kjo është një lojë politike para zgjedhjeve apo ndryshim strategjik nga ana e presidentit Erdogan
Më tepër

Sanksione për sigurinë kibernetike

Presidenti amerikan Barack Obama autorizoi sanksione të reja ekonomike sot për sulmuesit kibernetik
Më tepër

100 ditët e para të qeverisë së Kosovës

Kryeministri Isa Mustafa tha se Forcat e Armatosura do të mund të shtrihen në veriun e banuar me shumicë serbe vetëm në marrëveshje me forcat e NATO-s
Më tepër

Gjendja e korrupsionit në Kosovë

Shefi i Agjencisë Kundër korrupsionit, Hasan Preteni tha se për korrupsionin në Kosovë flitet shumë, por që hetohet pak dhe pothuajse mbetet i pagjykuar
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Artists perform in central Saint Petersburg to mark April Fools' Day.
  • ESA Astronaut Samantha Cristoforetti captured this image of typhoon Maysak while flying over the weather system on board the International Space Station. Typhoon Maysak strengthened into a super typhoon, reaching Category 5 hurricane status on the Saffir-Simpson Wind Scale.
  • A Pakistani scavenger girl writes on a notebook she collected from a garbage, while another girl sits next to her in Lahore, Pakistan.
  • The Global Stars aerobatic team performs as birds fly during the four-day-long Gujarat Aero Conclave in the western Indian city of Ahmedabad.
  • A pigeon dips its head in a water fountain in suburban Quezon city, east of Manila, the Philippines.
  • Actors carry crosses during a "Via Crucis," during a performance at the Carlos Antonio Lopez park in Asuncion, Paraguay, March 31, 2015.
  • A worker stands next to an installation made of plastic bottles in Tegucigalpa, Honduras, March 31, 2015. The Museum of National Identity is working on installations made from recycled plastic bottles as a way to encourage recycling in the community, local media reported.
  • A man collects recyclable wastes from a dumping site as he surrounded by Marabou storks on the outskirt of Uganda's capital Kampala, Uganda, March 31, 2015.
  • Mount Sinabung releases pyroclastic flows seen from Tiga Serangkai, North Sumatra, Indonesia. Mount Sinabung, among about 130 active volcanoes in Indonesia, has sporadically erupted since 2010 after being dormant for over 400 years.
  • Participants compete in the traditional game "Snatching the Lamb", also known as Diaoyang in Chinese, during a traditional sports gathering in Kashgar, Xinjiang Uighur Autonomous Region, China.
  • Military police officers patrol in the Roquette Pinto shantytown, part of the Mare slum complex in Rio de Janeiro, Brazil.
  • A cargo ship plies up the Mississippi River towards New Orleans in Plaquemines Parish, Louisiana, USA, March 31, 2015.
  • A man installs shark-shaped balloons enclosed in a plastic globe in a water fountain in Nice, France.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.