E premte, 29 prill, 2016

    Lajme

    Trashëgimia e Presidentit francez Zhak Shirak

    Presidenti francez Zhak Shirak largohet nga posti i tij më 17 maj, duke i lënë stafetën politikanit të qëndrës së djathtë Nikolas Sarkozi i cili fitoi ndaj socialistes Segolene Royal. Në vazhdim, një vështrim mbi karrierën politike dhe trashgimisë që lë pas presidenti Shirac.

    74 vjeçari i qëndrës së djathtë Zhak Shirak ka qënë një forcë e madhe në politikën franceze për më shumë se katër dekada. I frymëzuar nga gjenerali Çarls dë Gol për të hyrë në politikë, ai u zgjodh në mesin e viteve 1960 në Asamblenë Kombëtare nga zona elektorale rurale e Korezës. Ai hyri për herë të parë në qeveri në vitin 1967, në kabinetin e kryeministrit të atëhershëm Zhorzh Pampidu. Zoti Shirak u zgjodh kryeministër dy herë; një herë për një periudhë dy vjeçare nën presidentin Valeri Zhisar d’Estë dhe më pas në kohën e presidentit socialist Fransua Miterran.

    Këto ishin vite jo të lehta të të ashtuquajturës bashkëjetesë midis një presidenti të qëndrës së majtë dhe një kryeministri të qëndrës së djathtë. Ky eksperiment zgjati po dy vjet. Zoti Shirak ishte gjithashtu kryetari i bashkisë së Parisit për 18 vjet, nga viti 1977 deri në vitin 1995. Gjatë asaj periudhe emri i tij u lidh me një skandal korrupsioni që përfshinte financimin e partisë dhe shpenzime personale. Por ai nuk u akuzua asnjëherë për ndonjë shkelje.

    Në përpjekjen e tretë për postin e presidentit, ai u zgjodh në postin më të lartë të Francës në vitin 1995 dhe u rizgjodh në vitin 2002. Ai nuk e vuri kandidaturën për një mandat të tretë dhe pas zgjedhjes së presidentit të ri Nichola Sarkozi, një tjetër politikan i qëndrës së djathtë do të vijë në Pallatin Elize më 17 maj.

    Çarles Kupçan, një ekspert për Evropën me Këshillin për Marrëdhëniet me Jashtë thotë se fitorja e zotit Sarkozi shënon fundin e brezit të politikanëve të Luftës së Dytë Botërore në udhëheqjen franceze. "Udhëheqësit e deritanishëm francezë, qofshin neo-Golistët si Shiraku apo socialistë si Miterani kishin prirjen të mbanin mburojën e Golizmit, që ishte për një rol të fuqishëm francez në botë, një Evropë të fortë që mund të përballej me Shtetet e Bashkuara," thotë analisti.

    Në politikën e jashtme, ekspertët thonë se zoti Shirak do të mbahet mend për kundërshtimin e tij të fortë ndaj ndërhyrjes amerikane në Irak në mars të vitit 2003. Marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Parisit vazhdojnë të jenë të tendosura si rezultat i pikëpamjeve të ndryshme mbi Irakun. Por analistët thonë se Sarkozi, një pro-amerikan i hapur, do të fillojë të forcojë lidhjet midis aleatëve të vjetër.

    Në Lindjen e Mesme, zoti Shirak u përpoq të rivendoste ndikimin francez, veçanërisht në Siri dhe Liban, ish koloni franceze. Dhe në Afrikë, ai u përpoq të ndryshonte marrëdhëniet me ish territoret franceze. Simon Serfati, ekspert për Evropën në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare thotë se gjatë gjithë jetës së tij politike, zoti Shirak mbajti qëndrime kurajoze. "Për shembull, brenda pak muajsh nga zgjedhja e tij, ai pranoi përgjegjësinë e Francës gjatë Luftës së Dytë Botërore për pjesëmarrje në persekutimin e popullatës hebraike dhe kërkoi për këtë falje kombëtare. Ai është një njeri që kundërshtoi të shkonte në Afrikën e Jugut derisa u zhduk aparteidi," thotë zoti Sefarti.

    Analistët thonë se e meta më e madhe e zotit Shirak në politikën e jashtme ndodhi në vitin 2005 kur nuk mundi të bindë francezët për të votuar në favor të kushtetutës për Evropën. Dhe në frontin e brendshëm gjatë gjithë presidencës së tij zoti Shirak nuk mundi të realizojë plotësisht reformat ekonomike dhe sociale.

    Çarles Kupçan thotë se megjithë këto hapa prapa, arritjet e zotit Shirak janë ndoshta më të dukshme nga sa vlerësohet. "Në disa mënyra ai ka qënë një president pa pushtet që kur u dha vota JO për kushtetutën. Dhe atëherë qeveria e tij pati një krizë kur kryeministri Dominik dë Villpë, u mundua të zbatonte një ligj të ri pune dhe njerëzit dolën në rrugë për ta bllokuar atë. Por në përgjithësi në dekadën e fundit ai e drejtoi politikën franceze mirë. Qëndrimi i tij mbi Irakun doli se ishte më i vërtetë sesa pozicionet e përkrahësve të luftës. Ekonomia franceze edhe pse ka qënë apatike me një papunësi që kap shifrat 10 përqind, u përmirësua disi nën udhëheqjen e tij. Kështu që do të thosha se edhe pse reputacioni i tij tani për tani është i dobët, ai pati një karrierë e suksesshme," thotë zoti Kupçan.

    Shumë analistë thonë se presidenti i ri francez Sarkozi do të përqëndrohet pikë së pari në shqetësimet e brendëshme: reformat ekonomike dhe sociale. Vetëm pasi të zgjidhë ato, ai do ta kthejë vëmendjen nga marrëdhëniet ndërkombëtare, që sipas fjalëve të një analisti, pothuajse u injoruan gjatë fushatën presidenciale. //ad//                          

    Ky forum është mbyllur
    Komente
         
    Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

    Ditari

    Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
    Ditarii
    X
    28.04.2016
    Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

    LAJME

    Kërkimet për kancerin

    Nënpresidenti amerikan Joe Biden mori sot pjesë në një konferencë mjekësore në Vatikan, me synimin për ta përqëndruar vëmendjen e komunitetit botëror tek kërkimet për kancerin
    Më tepër

    Vazhdojnë sulmet ajrore në Aleppo

    Këtë javë në Aleppo janë vrarë të paktën 200 civilë, kur forcat rebele kryen sulme me raketë dhe me artileri në lagjet e kontrolluara nga qeveria
    Më tepër

    Hammond në Kubë

    Sekretari i Jashtëm britanik u takua me zyrtarë kubanë, me të cilët diskutoi për lidhjet e tregtare dhe të turizmit me vendin komunist.
    Më tepër

    Acarime në fushatën presidenciale

    Disa persona u arrestuan kur policia ndërhyri për të ndërprerë përleshjet mes përkrahësve dhe kundërshtarëve të kandidatit republikan Donald Trump
    Më tepër

    Pensilvania dhe përçarjet e republikanëve

    Delegatët e Pensilvanisë mund të votojnë në konventën e partisë për cilindo kandidatë që ata preferojnë pavarësish rezultatit të zgjedhjeve
    Më tepër

    FOTO E DITËS

    Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
    • Anti-frost candles burn in a vineyard in Flaesch, in the Swiss canton of Grisons. Due to unseasonally low temperatures, wine growers are attempting to protect their grape shoots with additional warmth from the anti-frost candles.
    • An injured woman reacts at a site hit by airstrikes in the rebel held area of Old Aleppo, Syria.
    • People walk amid the rubble of destroyed buildings following a reported air strike on the rebel-held neighborhood of al-Kalasa in the northern Syrian city of Aleppo.
    • A ranger from the Kenya Wildlife Service (KWS) stands guard near approximately a dozen pyres of ivory, in Nairobi National Park. The wildlife service has stacked 105 tons of ivory consisting of 16,000 tusks, and a ton of rhino horn, from stockpiles around the country, in preparation to be torched on April 30, 2016, to encourage global efforts to help stop the poaching of elephants and rhinos.
    • A boy floats in a pond to cool off on a hot summer day on the outskirts of Kolkata, India.
    • Garbage collectors look at rescue teams (not pictured) working at the site where a massive pile of garbage collapsed at a landfill dumpsite in Guatemala City, Guatemala, April 27, 2016.
    • Women observing religious rights light fires next to graves in the village of Copaciu, southern Romania, ahead of Orthodox Easter, celebrated this year on May 1.
    • The laser light installation 'Global Rainbow - Peace Will Win' by Puerto Rican-born artist Yvette Mattern, beams seven rays of the colors of the rainbow past the 'Siegessaeule' (Victory Column) in Berlin, Germany, 27 April 2016.
    • Volkswagen cars are presented to media inside a delivery tower prior to the company's annual press conference in Wolfburg, Germany.
    • A 23-day-old hamadryas baboon plays with a stuffed toy at Sri Chamarajendra Zoological Gardens in the southern city of Mysuru, India. The baboon, was abandoned by its mother after its birth on April 4, according to a zoo vet.
    • A man operates machinery holding material to make compost, at the Highline Mushrooms farm, Canada's largest mushroom grower, in Leamington, Ontario.
    • The pack in action during the second stage, over 173.9 km between Moudon and Morgins during the 70th Tour de Romandie UCI ProTour cycling race in Morgins, Switzerland.
    • A member of the Australian ballet performs in the scene from "Scent of the Love" during the dress rehearsal for the national premiere of Symphony in C that comprises of five short ballet works at the Opera House in Sydney.
    • A Russian Soyuz 2.1A rocket carrying Lomonosov, Aist-2D and SamSat-218 satellites, lifts off from the launch pad at the new Vostochny cosmodrome outside the city of Uglegorsk, about 200 kms from the city of Blagoveshchensk in the far eastern Amur region, Russia.

    Interaktive

    Nuk keni telefon inteligjent?
    Nuk ka problem!
    Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

     Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.