E enjte, 28 gusht, 2014

Lajme

Trashëgimia e Presidentit francez Zhak Shirak

Presidenti francez Zhak Shirak largohet nga posti i tij më 17 maj, duke i lënë stafetën politikanit të qëndrës së djathtë Nikolas Sarkozi i cili fitoi ndaj socialistes Segolene Royal. Në vazhdim, një vështrim mbi karrierën politike dhe trashgimisë që lë pas presidenti Shirac.

74 vjeçari i qëndrës së djathtë Zhak Shirak ka qënë një forcë e madhe në politikën franceze për më shumë se katër dekada. I frymëzuar nga gjenerali Çarls dë Gol për të hyrë në politikë, ai u zgjodh në mesin e viteve 1960 në Asamblenë Kombëtare nga zona elektorale rurale e Korezës. Ai hyri për herë të parë në qeveri në vitin 1967, në kabinetin e kryeministrit të atëhershëm Zhorzh Pampidu. Zoti Shirak u zgjodh kryeministër dy herë; një herë për një periudhë dy vjeçare nën presidentin Valeri Zhisar d’Estë dhe më pas në kohën e presidentit socialist Fransua Miterran.

Këto ishin vite jo të lehta të të ashtuquajturës bashkëjetesë midis një presidenti të qëndrës së majtë dhe një kryeministri të qëndrës së djathtë. Ky eksperiment zgjati po dy vjet. Zoti Shirak ishte gjithashtu kryetari i bashkisë së Parisit për 18 vjet, nga viti 1977 deri në vitin 1995. Gjatë asaj periudhe emri i tij u lidh me një skandal korrupsioni që përfshinte financimin e partisë dhe shpenzime personale. Por ai nuk u akuzua asnjëherë për ndonjë shkelje.

Në përpjekjen e tretë për postin e presidentit, ai u zgjodh në postin më të lartë të Francës në vitin 1995 dhe u rizgjodh në vitin 2002. Ai nuk e vuri kandidaturën për një mandat të tretë dhe pas zgjedhjes së presidentit të ri Nichola Sarkozi, një tjetër politikan i qëndrës së djathtë do të vijë në Pallatin Elize më 17 maj.

Çarles Kupçan, një ekspert për Evropën me Këshillin për Marrëdhëniet me Jashtë thotë se fitorja e zotit Sarkozi shënon fundin e brezit të politikanëve të Luftës së Dytë Botërore në udhëheqjen franceze. "Udhëheqësit e deritanishëm francezë, qofshin neo-Golistët si Shiraku apo socialistë si Miterani kishin prirjen të mbanin mburojën e Golizmit, që ishte për një rol të fuqishëm francez në botë, një Evropë të fortë që mund të përballej me Shtetet e Bashkuara," thotë analisti.

Në politikën e jashtme, ekspertët thonë se zoti Shirak do të mbahet mend për kundërshtimin e tij të fortë ndaj ndërhyrjes amerikane në Irak në mars të vitit 2003. Marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Parisit vazhdojnë të jenë të tendosura si rezultat i pikëpamjeve të ndryshme mbi Irakun. Por analistët thonë se Sarkozi, një pro-amerikan i hapur, do të fillojë të forcojë lidhjet midis aleatëve të vjetër.

Në Lindjen e Mesme, zoti Shirak u përpoq të rivendoste ndikimin francez, veçanërisht në Siri dhe Liban, ish koloni franceze. Dhe në Afrikë, ai u përpoq të ndryshonte marrëdhëniet me ish territoret franceze. Simon Serfati, ekspert për Evropën në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare thotë se gjatë gjithë jetës së tij politike, zoti Shirak mbajti qëndrime kurajoze. "Për shembull, brenda pak muajsh nga zgjedhja e tij, ai pranoi përgjegjësinë e Francës gjatë Luftës së Dytë Botërore për pjesëmarrje në persekutimin e popullatës hebraike dhe kërkoi për këtë falje kombëtare. Ai është një njeri që kundërshtoi të shkonte në Afrikën e Jugut derisa u zhduk aparteidi," thotë zoti Sefarti.

Analistët thonë se e meta më e madhe e zotit Shirak në politikën e jashtme ndodhi në vitin 2005 kur nuk mundi të bindë francezët për të votuar në favor të kushtetutës për Evropën. Dhe në frontin e brendshëm gjatë gjithë presidencës së tij zoti Shirak nuk mundi të realizojë plotësisht reformat ekonomike dhe sociale.

Çarles Kupçan thotë se megjithë këto hapa prapa, arritjet e zotit Shirak janë ndoshta më të dukshme nga sa vlerësohet. "Në disa mënyra ai ka qënë një president pa pushtet që kur u dha vota JO për kushtetutën. Dhe atëherë qeveria e tij pati një krizë kur kryeministri Dominik dë Villpë, u mundua të zbatonte një ligj të ri pune dhe njerëzit dolën në rrugë për ta bllokuar atë. Por në përgjithësi në dekadën e fundit ai e drejtoi politikën franceze mirë. Qëndrimi i tij mbi Irakun doli se ishte më i vërtetë sesa pozicionet e përkrahësve të luftës. Ekonomia franceze edhe pse ka qënë apatike me një papunësi që kap shifrat 10 përqind, u përmirësua disi nën udhëheqjen e tij. Kështu që do të thosha se edhe pse reputacioni i tij tani për tani është i dobët, ai pati një karrierë e suksesshme," thotë zoti Kupçan.

Shumë analistë thonë se presidenti i ri francez Sarkozi do të përqëndrohet pikë së pari në shqetësimet e brendëshme: reformat ekonomike dhe sociale. Vetëm pasi të zgjidhë ato, ai do ta kthejë vëmendjen nga marrëdhëniet ndërkombëtare, që sipas fjalëve të një analisti, pothuajse u injoruan gjatë fushatën presidenciale. //ad//                          

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
27.08.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

BE, më shumë përgjegjësi për shpëtimin e imigrantëve

Italia thotë se ka shpëtuar më tepër se 100 mijë njerëz gjatë këtij viti, por rreth 2 mijë të tjerë kanë vdekur gjatë përpjekjeve për të kaluar Mesdheun
Më tepër

Marrëdhëniet Obama-Clinton

Kohët e fundit, zonja Clinton kritikoi politikën e jashtme të Presidentit
Më tepër

Ngërçi politik në Kosovë

Në Prishtinë, Lëvizja Vetëvendosje, Lidhja Demokratike, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës dhe Nisma për Kosovën thanë se nuk do t'i krijojnë mundësi Partisë Demokratike të formojë institucionet
Më tepër

Ebola, 80 vetë nën vëzhgim në RDK

Organizata Botërore e Shëndetësisë tha se 80 njerëz janë duke u mbajtur nën vëzhgim për virusin Ebola në Republikën Demokratike të Kongos, ku zyrtarët njoftuan për një shpërthim të sëmundjes këtë javë
Më tepër

Vazhdon operacioni antikanabis "Dukagjini"

Në ditën e shtatë të operacionit policor antikanabis "Dukagjini", rreth 150 forca të policisë janë përqendruar në komunën e malore të Temalit.
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
08.08.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Russia's team competes during the rhythmic gymnastics group all-around final match at the 2014 Nanjing Youth Olympic Games in Nanjing, Jiangsu province, China.
  • Airport and airline employees walk the fifth runway at Hartsfield-Jackson Atlanta International Airport to clear debris in Atlanta, Georgia, USA. The annual Foreign Object Debris Walk drew approximately 100 airline and airport employees volunteering to find and remove debris that could be hazardous to aircraft.
  • A gust of wind blows Pope Francis' mantle during the weekly general audience in St. Peter's Square, at the Vatican.
  • Photographer Maria Pirsch falls on the road after being hit by anti-riot policemen during a protest staged by state workers who were seeking to block a road in Buenos Aires, Argentina. Opposition labor unions have planned a 24-hour strike across the country on Aug. 28, 2014, to press President Cristina Fernandez de Kirchner's administration for wage increases in line with inflation rate and to reduce the tax income in salaries.
  • A ski jumper made of pumpkins is seen at the Experience Farm in Klaistow, Germany during a traditional pumpkin exhibition.
  • Banana leaves filled with offerings of food are placed at the base of a tree during the annual northeast Thai festival of Boon Khao Pradub Din, Thailand, Aug. 24, 2014. The ritual pays homage and respect to the earth and soil and the spirits of departed loved ones. (Photo taken by Matthew Richards/Thailand/VOA reader)
  • A boogieboarder rides a wave at the wedge in Newport Beach, California. Southern California beach-goers experienced much higher than normal surf, brought on by Hurricane Marie spinning off the coast of Mexico.
  • A man lays in a puddle of squashed tomatoes, during the annual "tomatina" tomato fight fiesta in the village of Bunol, 50 kilometers outside Valencia, Spain.
  • Greater adjutant storks stand on garbage at a landfill site in Gauhati, India.
  • In the grasp of the Japanese robotic arm, the CubeSat deployer (upper right) releases a pair of NanoRacks CubeSat miniature satellites (bottom center) in this NASA image.

Interaktive