E premte, 31 korrik, 2015

Lajme

Trashëgimia e Presidentit francez Zhak Shirak

Presidenti francez Zhak Shirak largohet nga posti i tij më 17 maj, duke i lënë stafetën politikanit të qëndrës së djathtë Nikolas Sarkozi i cili fitoi ndaj socialistes Segolene Royal. Në vazhdim, një vështrim mbi karrierën politike dhe trashgimisë që lë pas presidenti Shirac.

74 vjeçari i qëndrës së djathtë Zhak Shirak ka qënë një forcë e madhe në politikën franceze për më shumë se katër dekada. I frymëzuar nga gjenerali Çarls dë Gol për të hyrë në politikë, ai u zgjodh në mesin e viteve 1960 në Asamblenë Kombëtare nga zona elektorale rurale e Korezës. Ai hyri për herë të parë në qeveri në vitin 1967, në kabinetin e kryeministrit të atëhershëm Zhorzh Pampidu. Zoti Shirak u zgjodh kryeministër dy herë; një herë për një periudhë dy vjeçare nën presidentin Valeri Zhisar d’Estë dhe më pas në kohën e presidentit socialist Fransua Miterran.

Këto ishin vite jo të lehta të të ashtuquajturës bashkëjetesë midis një presidenti të qëndrës së majtë dhe një kryeministri të qëndrës së djathtë. Ky eksperiment zgjati po dy vjet. Zoti Shirak ishte gjithashtu kryetari i bashkisë së Parisit për 18 vjet, nga viti 1977 deri në vitin 1995. Gjatë asaj periudhe emri i tij u lidh me një skandal korrupsioni që përfshinte financimin e partisë dhe shpenzime personale. Por ai nuk u akuzua asnjëherë për ndonjë shkelje.

Në përpjekjen e tretë për postin e presidentit, ai u zgjodh në postin më të lartë të Francës në vitin 1995 dhe u rizgjodh në vitin 2002. Ai nuk e vuri kandidaturën për një mandat të tretë dhe pas zgjedhjes së presidentit të ri Nichola Sarkozi, një tjetër politikan i qëndrës së djathtë do të vijë në Pallatin Elize më 17 maj.

Çarles Kupçan, një ekspert për Evropën me Këshillin për Marrëdhëniet me Jashtë thotë se fitorja e zotit Sarkozi shënon fundin e brezit të politikanëve të Luftës së Dytë Botërore në udhëheqjen franceze. "Udhëheqësit e deritanishëm francezë, qofshin neo-Golistët si Shiraku apo socialistë si Miterani kishin prirjen të mbanin mburojën e Golizmit, që ishte për një rol të fuqishëm francez në botë, një Evropë të fortë që mund të përballej me Shtetet e Bashkuara," thotë analisti.

Në politikën e jashtme, ekspertët thonë se zoti Shirak do të mbahet mend për kundërshtimin e tij të fortë ndaj ndërhyrjes amerikane në Irak në mars të vitit 2003. Marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Parisit vazhdojnë të jenë të tendosura si rezultat i pikëpamjeve të ndryshme mbi Irakun. Por analistët thonë se Sarkozi, një pro-amerikan i hapur, do të fillojë të forcojë lidhjet midis aleatëve të vjetër.

Në Lindjen e Mesme, zoti Shirak u përpoq të rivendoste ndikimin francez, veçanërisht në Siri dhe Liban, ish koloni franceze. Dhe në Afrikë, ai u përpoq të ndryshonte marrëdhëniet me ish territoret franceze. Simon Serfati, ekspert për Evropën në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare thotë se gjatë gjithë jetës së tij politike, zoti Shirak mbajti qëndrime kurajoze. "Për shembull, brenda pak muajsh nga zgjedhja e tij, ai pranoi përgjegjësinë e Francës gjatë Luftës së Dytë Botërore për pjesëmarrje në persekutimin e popullatës hebraike dhe kërkoi për këtë falje kombëtare. Ai është një njeri që kundërshtoi të shkonte në Afrikën e Jugut derisa u zhduk aparteidi," thotë zoti Sefarti.

Analistët thonë se e meta më e madhe e zotit Shirak në politikën e jashtme ndodhi në vitin 2005 kur nuk mundi të bindë francezët për të votuar në favor të kushtetutës për Evropën. Dhe në frontin e brendshëm gjatë gjithë presidencës së tij zoti Shirak nuk mundi të realizojë plotësisht reformat ekonomike dhe sociale.

Çarles Kupçan thotë se megjithë këto hapa prapa, arritjet e zotit Shirak janë ndoshta më të dukshme nga sa vlerësohet. "Në disa mënyra ai ka qënë një president pa pushtet që kur u dha vota JO për kushtetutën. Dhe atëherë qeveria e tij pati një krizë kur kryeministri Dominik dë Villpë, u mundua të zbatonte një ligj të ri pune dhe njerëzit dolën në rrugë për ta bllokuar atë. Por në përgjithësi në dekadën e fundit ai e drejtoi politikën franceze mirë. Qëndrimi i tij mbi Irakun doli se ishte më i vërtetë sesa pozicionet e përkrahësve të luftës. Ekonomia franceze edhe pse ka qënë apatike me një papunësi që kap shifrat 10 përqind, u përmirësua disi nën udhëheqjen e tij. Kështu që do të thosha se edhe pse reputacioni i tij tani për tani është i dobët, ai pati një karrierë e suksesshme," thotë zoti Kupçan.

Shumë analistë thonë se presidenti i ri francez Sarkozi do të përqëndrohet pikë së pari në shqetësimet e brendëshme: reformat ekonomike dhe sociale. Vetëm pasi të zgjidhë ato, ai do ta kthejë vëmendjen nga marrëdhëniet ndërkombëtare, që sipas fjalëve të një analisti, pothuajse u injoruan gjatë fushatën presidenciale. //ad//                          

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
30.07.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

LAJME

Erjon Veliaj u betua si bashkiak i Tiranës

Ish-ministri i mirëqenies sociale, Veliaj tha para këshilltarëve se “tashmë do të kishte privilegjin për t'u shërbyer qytetarëve të Tiranës me kohë të plotë”.
Më tepër

Studim i Harvardit: Sfidat e ekonomisë shqiptare

Qendra e Harvardit për Zhvillim Ndërkombëtar përgatiti studime mbi energjinë, tregjet dhe investimet e huaja, si dhe vëzhgime mbi cilësitë profesionale të diasporës shqiptare
Më tepër

Talebanët konfirmojnë vdekjen e Mullah Omarit

Një zëdhënës i Talibanit tha në një deklaratë dërguar shërbimit në gjuhën pashtu të Zërit të Amerikës se Mullah Omar vdiq nga një sëmundje
Më tepër

Kosova dhe fondet për projekte strategjike

Autoritetet ngritën Këshillin Kombëtar për Investime, një detyrim nga konferenca e Berlinit e cila hapi rrugën për fondet evropiane për investime strategjike që lidhin vendet e Ballkanit Perëndimor
Më tepër

Presidenti i ri polak për praninë e NATO-s

Andrej Duda, i cili merr detyrën javën e ardhshme, thotë se përparësi e tij do të jetë prania e përhershme e trupave të NATO-s në Poloni, si garanci për sigurinë
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A general view shows a "smiling" sunflower in a field in Tokyo, Japan.
  • UNHCR special envoy Angelina Jolie Pitt (C) shakes hand with Kachin ethnic refugees as she visits Jam Mai Kaung IDP camp in Myitkyina capital city of Kachin state, Myanmar.
  • SoftBank Group representative Masayoshi Son and humanoid robot Pepper deliver a presentation at the SoftBank World 2015 in Tokyo, Japan.
  • A Belgian dairy farmer pours milk from a truck during a protest against low milk prices at the milk processing factory Corman in Bethane near Liege.
  • Pakistani girls cry during an operation to tear down a poverty-stricken neighborhood where Afghan refugees and Pakistani tribal people live in Islamabad.
  • Indonesian Navy cadet graduates celebrate after a ceremony in Semarang, Central Java, in this photo taken by Antara Foto.
  • A dog and its owner, who are street performers, rest after the show on Oslo's main street Karl Johan, Norway, July 23, 2015. (Photo taken by Maung Maung Myint)
  • People disarm an Orthodox Jewish assailant shortly after he stabbed participants at the annual Gay Pride parade in Jerusalem. Six participants were wounded during the march, police said.
  • An Indian boy dressed as Hindu god Shiva to attract alms from devotees chats with tourists as they sit on benches partially submerged in flood waters on the banks of the River Ganges in Allahabad.
  • Four white lion cubs, born two weeks ago, are seen in a basket at the Taigan Safari Park, in Belogorsk, about 50 km (31 miles) east of Simferopol, Crimea, July 29, 2015.
  • Africa and Europe are seen in this image taken by a NASA camera on the Deep Space Climate Observatory (DSCOVR) satellite.
  • A view shows the settlements of Larung Gar Buddhist Academy in Sertar County of Garze Tibetan Autonomous Prefecture, Sichuan province, China.
  • A man jokes next to the wax figure of Albert Einstein at Grevin Wax Museum in central Seoul, South Korea.
  • Piper Hoppe, 10, from Minnetonka, Minnesota, holds a sign at the doorway of River Bluff Dental clinic in protest against the killing of a famous lion in Zimbabwe, in Bloomington, Minnesota, July 29, 2015. A Zimbabwean court charged a professional local hunter Theo Bronkhorst with failing to prevent an American from unlawfully killing 'Cecil', the southern African country's best-known lion. The American, Walter James Palmer, a Minnesota dentist who paid $50,000 to kill the lion, has left Zimbabwe.
  • A row of coffee vendors trailers in the form of pink snails, block the entrance to the city hall and the office of the major Vitalii Klitschko in Kyiv, Ukraine, during a protest against recent legislation deemed harmful to the trade and livelihood of street vendors.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.