E enjte, 30 tetor, 2014

Lajme

Trashëgimia e Presidentit francez Zhak Shirak

Presidenti francez Zhak Shirak largohet nga posti i tij më 17 maj, duke i lënë stafetën politikanit të qëndrës së djathtë Nikolas Sarkozi i cili fitoi ndaj socialistes Segolene Royal. Në vazhdim, një vështrim mbi karrierën politike dhe trashgimisë që lë pas presidenti Shirac.

74 vjeçari i qëndrës së djathtë Zhak Shirak ka qënë një forcë e madhe në politikën franceze për më shumë se katër dekada. I frymëzuar nga gjenerali Çarls dë Gol për të hyrë në politikë, ai u zgjodh në mesin e viteve 1960 në Asamblenë Kombëtare nga zona elektorale rurale e Korezës. Ai hyri për herë të parë në qeveri në vitin 1967, në kabinetin e kryeministrit të atëhershëm Zhorzh Pampidu. Zoti Shirak u zgjodh kryeministër dy herë; një herë për një periudhë dy vjeçare nën presidentin Valeri Zhisar d’Estë dhe më pas në kohën e presidentit socialist Fransua Miterran.

Këto ishin vite jo të lehta të të ashtuquajturës bashkëjetesë midis një presidenti të qëndrës së majtë dhe një kryeministri të qëndrës së djathtë. Ky eksperiment zgjati po dy vjet. Zoti Shirak ishte gjithashtu kryetari i bashkisë së Parisit për 18 vjet, nga viti 1977 deri në vitin 1995. Gjatë asaj periudhe emri i tij u lidh me një skandal korrupsioni që përfshinte financimin e partisë dhe shpenzime personale. Por ai nuk u akuzua asnjëherë për ndonjë shkelje.

Në përpjekjen e tretë për postin e presidentit, ai u zgjodh në postin më të lartë të Francës në vitin 1995 dhe u rizgjodh në vitin 2002. Ai nuk e vuri kandidaturën për një mandat të tretë dhe pas zgjedhjes së presidentit të ri Nichola Sarkozi, një tjetër politikan i qëndrës së djathtë do të vijë në Pallatin Elize më 17 maj.

Çarles Kupçan, një ekspert për Evropën me Këshillin për Marrëdhëniet me Jashtë thotë se fitorja e zotit Sarkozi shënon fundin e brezit të politikanëve të Luftës së Dytë Botërore në udhëheqjen franceze. "Udhëheqësit e deritanishëm francezë, qofshin neo-Golistët si Shiraku apo socialistë si Miterani kishin prirjen të mbanin mburojën e Golizmit, që ishte për një rol të fuqishëm francez në botë, një Evropë të fortë që mund të përballej me Shtetet e Bashkuara," thotë analisti.

Në politikën e jashtme, ekspertët thonë se zoti Shirak do të mbahet mend për kundërshtimin e tij të fortë ndaj ndërhyrjes amerikane në Irak në mars të vitit 2003. Marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Parisit vazhdojnë të jenë të tendosura si rezultat i pikëpamjeve të ndryshme mbi Irakun. Por analistët thonë se Sarkozi, një pro-amerikan i hapur, do të fillojë të forcojë lidhjet midis aleatëve të vjetër.

Në Lindjen e Mesme, zoti Shirak u përpoq të rivendoste ndikimin francez, veçanërisht në Siri dhe Liban, ish koloni franceze. Dhe në Afrikë, ai u përpoq të ndryshonte marrëdhëniet me ish territoret franceze. Simon Serfati, ekspert për Evropën në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare thotë se gjatë gjithë jetës së tij politike, zoti Shirak mbajti qëndrime kurajoze. "Për shembull, brenda pak muajsh nga zgjedhja e tij, ai pranoi përgjegjësinë e Francës gjatë Luftës së Dytë Botërore për pjesëmarrje në persekutimin e popullatës hebraike dhe kërkoi për këtë falje kombëtare. Ai është një njeri që kundërshtoi të shkonte në Afrikën e Jugut derisa u zhduk aparteidi," thotë zoti Sefarti.

Analistët thonë se e meta më e madhe e zotit Shirak në politikën e jashtme ndodhi në vitin 2005 kur nuk mundi të bindë francezët për të votuar në favor të kushtetutës për Evropën. Dhe në frontin e brendshëm gjatë gjithë presidencës së tij zoti Shirak nuk mundi të realizojë plotësisht reformat ekonomike dhe sociale.

Çarles Kupçan thotë se megjithë këto hapa prapa, arritjet e zotit Shirak janë ndoshta më të dukshme nga sa vlerësohet. "Në disa mënyra ai ka qënë një president pa pushtet që kur u dha vota JO për kushtetutën. Dhe atëherë qeveria e tij pati një krizë kur kryeministri Dominik dë Villpë, u mundua të zbatonte një ligj të ri pune dhe njerëzit dolën në rrugë për ta bllokuar atë. Por në përgjithësi në dekadën e fundit ai e drejtoi politikën franceze mirë. Qëndrimi i tij mbi Irakun doli se ishte më i vërtetë sesa pozicionet e përkrahësve të luftës. Ekonomia franceze edhe pse ka qënë apatike me një papunësi që kap shifrat 10 përqind, u përmirësua disi nën udhëheqjen e tij. Kështu që do të thosha se edhe pse reputacioni i tij tani për tani është i dobët, ai pati një karrierë e suksesshme," thotë zoti Kupçan.

Shumë analistë thonë se presidenti i ri francez Sarkozi do të përqëndrohet pikë së pari në shqetësimet e brendëshme: reformat ekonomike dhe sociale. Vetëm pasi të zgjidhë ato, ai do ta kthejë vëmendjen nga marrëdhëniet ndërkombëtare, që sipas fjalëve të një analisti, pothuajse u injoruan gjatë fushatën presidenciale. //ad//                          

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
29.10.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Shala: Gazetarët në Kosovë nuk kanë siguri të mjaftueshme

Drejtori i përgjithshëm i Radiotelevizionit të Kosovës e quajti të papranueshme gjendjen në të cilën punojnë gazetarët në Kosovë
Më tepër

Ebola, bien infektimet në Liberi

OBSH: Mund të kemi të bëjmë me një prirje të re, por fundi i epidemisë është ende larg
Më tepër

Shkollat shqipe në Mal të Zi

Shoqatat e shqiptarëve jashtë vendit po japin fonde për shkollat që janë në rrezik shkatërrimi
Më tepër

Karolina e Veriut, shtet vendimtar për zgjedhjet

Gjasat janë që më 4 nëntor republikanët të fitojnë shumicën në Senat, që tani kontrollohet nga demokratët
Më tepër

Miniraketat koreano-veriore: A janë ato një rrezik?

Analistët thonë se Pheniani ka bërë përparim në sistemet e hedhjes së raketave me rreze që mund të arrijë deri në Shtetet e Bashkuara
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Smoke rises after a house was blown up during a military operation by Egyptian security forces in Rafah near the border with southern Gaza Strip. Egypt began setting up a buffer zone along the border with the Hamas-run territory to prevent militant infiltration and arms smuggling following a wave of deadly attacks.
  • A convoy of peshmerga vehicles is escorted by Turkish Kurds on their way to the Turkish-Syrian border, in Kiziltepe near the southeastern city of Mardin. Iraqi peshmerga fighters arrived in southeastern Turkey en route for the Syrian town of Kobani to try to help fellow Kurds break an Islamic State siege which has defied U.S.-led air strikes.
  • An unmanned rocket owned by Orbital Sciences Corporation explodes just seconds after launch from Wallops Island, Virginia, on what was to be a resupply mission to the International Space Station. "The Antares rocket suffered an accident shortly after lift-off," NASA mission control in Houston said, describing the blast as a "catastrophic anomaly."
  • Turkish students carry a portrait of Mustafa Kemal Ataturk, the founder of modern Turkey, during the 91st anniversary celebrations of the creation of the Turkish Republic in Ankara.
  • A man shines a torch as dusk falls at the site of a mudslide at the Koslanda tea plantation in Badulla district, about 220 kilometers (140 miles) east of Colombo, Sri Lanka.
  • A duck paddles on Loch Faskally as autumn leaves are reflected in the water in Pitlochry, Scotland.
  • Construction crews prepare Pahoa Village Road as lava flow from Mt. Kilauea approaches the village of Pahoa, Hawaii, Oct. 28, 2014.
  • Children try to reach a big soap bubble blown at a square in front of the opera house in Zurich, Switzerland.
  • Performers carry a giant poppy during a ceremony to commemorate the centenary of World War I at the King Albert Monument in Nieuwpoort, Belgium, Oct. 28, 2014.
  • The AeroMobil 3.0 is pictured during its world premiere at Hofburg Palace in Vienna, Austria. The "Flying Roadster", a unique prototype, combines the qualities of a supercar and a light sports aircraft. According to a press release the AeroMobil has a top speed of 160 km/h (100 mph) as a car and 200km/h (124 mph) as a plane.
  • Lifeguards keep vigil as Hindu devotees crowd the banks of the River Ganges to perform rituals at sunset during Chhath Puja festival in Patna, India.
  • Visitors pose for photos in an installation consisting of 500 pumpkin lights to mark the Halloween in Shenyang, northeast China's Liaoning province.
  • A house is seen partially submerged and surrounded by water hyacinths at the edge of the Lagos Lagoon, Nigeria, Oct. 28, 2014.
  • Tens of thousands of Hungarians march across the Elisabeth Bridge during a protest against new tax on Internet data transfers in centre of Budapest, Oct. 28, 2014.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.