E hënë, 24 nëntor, 2014

Lajme

Trashëgimia e Presidentit francez Zhak Shirak

Presidenti francez Zhak Shirak largohet nga posti i tij më 17 maj, duke i lënë stafetën politikanit të qëndrës së djathtë Nikolas Sarkozi i cili fitoi ndaj socialistes Segolene Royal. Në vazhdim, një vështrim mbi karrierën politike dhe trashgimisë që lë pas presidenti Shirac.

74 vjeçari i qëndrës së djathtë Zhak Shirak ka qënë një forcë e madhe në politikën franceze për më shumë se katër dekada. I frymëzuar nga gjenerali Çarls dë Gol për të hyrë në politikë, ai u zgjodh në mesin e viteve 1960 në Asamblenë Kombëtare nga zona elektorale rurale e Korezës. Ai hyri për herë të parë në qeveri në vitin 1967, në kabinetin e kryeministrit të atëhershëm Zhorzh Pampidu. Zoti Shirak u zgjodh kryeministër dy herë; një herë për një periudhë dy vjeçare nën presidentin Valeri Zhisar d’Estë dhe më pas në kohën e presidentit socialist Fransua Miterran.

Këto ishin vite jo të lehta të të ashtuquajturës bashkëjetesë midis një presidenti të qëndrës së majtë dhe një kryeministri të qëndrës së djathtë. Ky eksperiment zgjati po dy vjet. Zoti Shirak ishte gjithashtu kryetari i bashkisë së Parisit për 18 vjet, nga viti 1977 deri në vitin 1995. Gjatë asaj periudhe emri i tij u lidh me një skandal korrupsioni që përfshinte financimin e partisë dhe shpenzime personale. Por ai nuk u akuzua asnjëherë për ndonjë shkelje.

Në përpjekjen e tretë për postin e presidentit, ai u zgjodh në postin më të lartë të Francës në vitin 1995 dhe u rizgjodh në vitin 2002. Ai nuk e vuri kandidaturën për një mandat të tretë dhe pas zgjedhjes së presidentit të ri Nichola Sarkozi, një tjetër politikan i qëndrës së djathtë do të vijë në Pallatin Elize më 17 maj.

Çarles Kupçan, një ekspert për Evropën me Këshillin për Marrëdhëniet me Jashtë thotë se fitorja e zotit Sarkozi shënon fundin e brezit të politikanëve të Luftës së Dytë Botërore në udhëheqjen franceze. "Udhëheqësit e deritanishëm francezë, qofshin neo-Golistët si Shiraku apo socialistë si Miterani kishin prirjen të mbanin mburojën e Golizmit, që ishte për një rol të fuqishëm francez në botë, një Evropë të fortë që mund të përballej me Shtetet e Bashkuara," thotë analisti.

Në politikën e jashtme, ekspertët thonë se zoti Shirak do të mbahet mend për kundërshtimin e tij të fortë ndaj ndërhyrjes amerikane në Irak në mars të vitit 2003. Marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Parisit vazhdojnë të jenë të tendosura si rezultat i pikëpamjeve të ndryshme mbi Irakun. Por analistët thonë se Sarkozi, një pro-amerikan i hapur, do të fillojë të forcojë lidhjet midis aleatëve të vjetër.

Në Lindjen e Mesme, zoti Shirak u përpoq të rivendoste ndikimin francez, veçanërisht në Siri dhe Liban, ish koloni franceze. Dhe në Afrikë, ai u përpoq të ndryshonte marrëdhëniet me ish territoret franceze. Simon Serfati, ekspert për Evropën në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare thotë se gjatë gjithë jetës së tij politike, zoti Shirak mbajti qëndrime kurajoze. "Për shembull, brenda pak muajsh nga zgjedhja e tij, ai pranoi përgjegjësinë e Francës gjatë Luftës së Dytë Botërore për pjesëmarrje në persekutimin e popullatës hebraike dhe kërkoi për këtë falje kombëtare. Ai është një njeri që kundërshtoi të shkonte në Afrikën e Jugut derisa u zhduk aparteidi," thotë zoti Sefarti.

Analistët thonë se e meta më e madhe e zotit Shirak në politikën e jashtme ndodhi në vitin 2005 kur nuk mundi të bindë francezët për të votuar në favor të kushtetutës për Evropën. Dhe në frontin e brendshëm gjatë gjithë presidencës së tij zoti Shirak nuk mundi të realizojë plotësisht reformat ekonomike dhe sociale.

Çarles Kupçan thotë se megjithë këto hapa prapa, arritjet e zotit Shirak janë ndoshta më të dukshme nga sa vlerësohet. "Në disa mënyra ai ka qënë një president pa pushtet që kur u dha vota JO për kushtetutën. Dhe atëherë qeveria e tij pati një krizë kur kryeministri Dominik dë Villpë, u mundua të zbatonte një ligj të ri pune dhe njerëzit dolën në rrugë për ta bllokuar atë. Por në përgjithësi në dekadën e fundit ai e drejtoi politikën franceze mirë. Qëndrimi i tij mbi Irakun doli se ishte më i vërtetë sesa pozicionet e përkrahësve të luftës. Ekonomia franceze edhe pse ka qënë apatike me një papunësi që kap shifrat 10 përqind, u përmirësua disi nën udhëheqjen e tij. Kështu që do të thosha se edhe pse reputacioni i tij tani për tani është i dobët, ai pati një karrierë e suksesshme," thotë zoti Kupçan.

Shumë analistë thonë se presidenti i ri francez Sarkozi do të përqëndrohet pikë së pari në shqetësimet e brendëshme: reformat ekonomike dhe sociale. Vetëm pasi të zgjidhë ato, ai do ta kthejë vëmendjen nga marrëdhëniet ndërkombëtare, që sipas fjalëve të një analisti, pothuajse u injoruan gjatë fushatën presidenciale. //ad//                          

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
23.11.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Intervistë me studiuesen Albana Sala Dwonch

Roli i medias sociale tek organizimi i të rinjëve në Lindjen e Mesme
Më tepër

Presidenti Obama e mbron urdhrin e tij ekzekutiv

Në një intervistë, Presidenti Obama u kërkoi ligjvënësve republikanë që të miratojnë një ligj nëse nuk janë të kënaqur me veprimin e tij të njëanshëm
Më tepër

Izraelit miraton një masë të debatueshme

Sipas propozimit të miratuar, Izraeli do të shpallej vend-shtet i popullit hebre
Më tepër

Maqedonia heton eksportet drejt Rusisë

Dyshohet ripaketimi i mallrave evropiane të ndaluara
Më tepër

Sulm vetvrasës në Afganistan

Dhjetëra të vrarë në provincën Paktika në lindje të vendit
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Students wear a mask of Indonesia President Joko Widodo with a long nose as protest against fuel price hikes outside the presidential palace in Jakarta. Widodo announced a sharp increase in fuel prices on Monday, saying costly government subsidies would be better spent on infrastructure and development.
  • Dump trucks wait to unload snow removed from neighborhoods after heavy lake-effect snowstorms at the Central Terminal in Buffalo, New York. A snowfall that brought huge drifts and closed roads finally ended Friday.
  • People take part in a rally in central Kyiv, Ukraine. Ukrainians marked the first anniversary of pro-European Union (EU) mass protests which caused a change in the country's leadership and brought Ukraine closer to the EU.
  • Myanmar Catholic nuns and priests hold candles as they gather for the 500th Jubilee Year of the presence of the Catholic Church in Myanmar, in Yangon.
  • France Davis Cup fans hold a giant flag as they cheer on France's Gael Monfils during his Davis Cup final singles tennis match against Switzerland's Roger Federer at the Pierre-Mauroy stadium in Villeneuve d'Ascq, near Lille.
  • People take photos of Russia's Soyuz-FG booster rocket with the space capsule Soyuz TMA-15M that will carry a new crew to the International Space Station (ISS), at the launch pad at the Russian-leased Baikonur cosmodrome, Kazakhstan. The start of the new Soyuz mission is scheduled for Monday.
  • Supporters of Tunisian presidential candidate Beji Caid Essebsi (portrait), shout slogans and wave flags on Bourguiba Avenue in the capital, Tunis, during an election campaign ahead of the upcoming presidential elections on Nov. 23.
  • People walk under a lamp post turned into a yellow umbrella near the main stage of the protest site of the Admiralty district of Hong Kong. Pro-democracy protesters are at a crossroads as public support fades after nearly two months of glacial traffic and street clashes.
  • Oil lamps offered by devotees illuminate the Bagmati River flowing through the premises of the Pashupatinath Temple, during the Bala Chaturdashi festival, in Kathmandu, Nepal. The festival is celebrated by lighting the lamps and scattering seven types of grains known as "sat biu" honoring the departed.
  • People cycle along a street during a biking tour to promote cycling as an environmentally-friendly means of transport, in Damascus, Syria.
  • A shopper is seen through Christmas decorations as he uses his smartphone to take a photo at a shopping mall in Kuala Lumpur, Malaysia. The spirit of Christmas is felt very much in Muslim-dominated Malaysia as shopping malls decorate their premises to help boost year-end sales.
  • Dense fog lies over the harbor in Husum, northern Germany. The weather forecast predicts rainy weather for the upcoming days.
  • Fisherman Estelito Marijuan, 58, arranges dried fish at Manila Bay, the Philippines. World Fisheries Day is commemorated every Nov. 21 and was established to draw attention to overfishing, habitat destruction and other serious threats to the sustainability of marine and freshwater resources.
  • Christmas market decoration is pictured in front of the television tower in Berlin, Germany.
  • An aerial view of Vermelha beach is seen in Rio de Janeiro, Brazil.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.