E hënë, 25 maj, 2015

Lajme

Trashëgimia e Presidentit francez Zhak Shirak

Presidenti francez Zhak Shirak largohet nga posti i tij më 17 maj, duke i lënë stafetën politikanit të qëndrës së djathtë Nikolas Sarkozi i cili fitoi ndaj socialistes Segolene Royal. Në vazhdim, një vështrim mbi karrierën politike dhe trashgimisë që lë pas presidenti Shirac.

74 vjeçari i qëndrës së djathtë Zhak Shirak ka qënë një forcë e madhe në politikën franceze për më shumë se katër dekada. I frymëzuar nga gjenerali Çarls dë Gol për të hyrë në politikë, ai u zgjodh në mesin e viteve 1960 në Asamblenë Kombëtare nga zona elektorale rurale e Korezës. Ai hyri për herë të parë në qeveri në vitin 1967, në kabinetin e kryeministrit të atëhershëm Zhorzh Pampidu. Zoti Shirak u zgjodh kryeministër dy herë; një herë për një periudhë dy vjeçare nën presidentin Valeri Zhisar d’Estë dhe më pas në kohën e presidentit socialist Fransua Miterran.

Këto ishin vite jo të lehta të të ashtuquajturës bashkëjetesë midis një presidenti të qëndrës së majtë dhe një kryeministri të qëndrës së djathtë. Ky eksperiment zgjati po dy vjet. Zoti Shirak ishte gjithashtu kryetari i bashkisë së Parisit për 18 vjet, nga viti 1977 deri në vitin 1995. Gjatë asaj periudhe emri i tij u lidh me një skandal korrupsioni që përfshinte financimin e partisë dhe shpenzime personale. Por ai nuk u akuzua asnjëherë për ndonjë shkelje.

Në përpjekjen e tretë për postin e presidentit, ai u zgjodh në postin më të lartë të Francës në vitin 1995 dhe u rizgjodh në vitin 2002. Ai nuk e vuri kandidaturën për një mandat të tretë dhe pas zgjedhjes së presidentit të ri Nichola Sarkozi, një tjetër politikan i qëndrës së djathtë do të vijë në Pallatin Elize më 17 maj.

Çarles Kupçan, një ekspert për Evropën me Këshillin për Marrëdhëniet me Jashtë thotë se fitorja e zotit Sarkozi shënon fundin e brezit të politikanëve të Luftës së Dytë Botërore në udhëheqjen franceze. "Udhëheqësit e deritanishëm francezë, qofshin neo-Golistët si Shiraku apo socialistë si Miterani kishin prirjen të mbanin mburojën e Golizmit, që ishte për një rol të fuqishëm francez në botë, një Evropë të fortë që mund të përballej me Shtetet e Bashkuara," thotë analisti.

Në politikën e jashtme, ekspertët thonë se zoti Shirak do të mbahet mend për kundërshtimin e tij të fortë ndaj ndërhyrjes amerikane në Irak në mars të vitit 2003. Marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Parisit vazhdojnë të jenë të tendosura si rezultat i pikëpamjeve të ndryshme mbi Irakun. Por analistët thonë se Sarkozi, një pro-amerikan i hapur, do të fillojë të forcojë lidhjet midis aleatëve të vjetër.

Në Lindjen e Mesme, zoti Shirak u përpoq të rivendoste ndikimin francez, veçanërisht në Siri dhe Liban, ish koloni franceze. Dhe në Afrikë, ai u përpoq të ndryshonte marrëdhëniet me ish territoret franceze. Simon Serfati, ekspert për Evropën në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare thotë se gjatë gjithë jetës së tij politike, zoti Shirak mbajti qëndrime kurajoze. "Për shembull, brenda pak muajsh nga zgjedhja e tij, ai pranoi përgjegjësinë e Francës gjatë Luftës së Dytë Botërore për pjesëmarrje në persekutimin e popullatës hebraike dhe kërkoi për këtë falje kombëtare. Ai është një njeri që kundërshtoi të shkonte në Afrikën e Jugut derisa u zhduk aparteidi," thotë zoti Sefarti.

Analistët thonë se e meta më e madhe e zotit Shirak në politikën e jashtme ndodhi në vitin 2005 kur nuk mundi të bindë francezët për të votuar në favor të kushtetutës për Evropën. Dhe në frontin e brendshëm gjatë gjithë presidencës së tij zoti Shirak nuk mundi të realizojë plotësisht reformat ekonomike dhe sociale.

Çarles Kupçan thotë se megjithë këto hapa prapa, arritjet e zotit Shirak janë ndoshta më të dukshme nga sa vlerësohet. "Në disa mënyra ai ka qënë një president pa pushtet që kur u dha vota JO për kushtetutën. Dhe atëherë qeveria e tij pati një krizë kur kryeministri Dominik dë Villpë, u mundua të zbatonte një ligj të ri pune dhe njerëzit dolën në rrugë për ta bllokuar atë. Por në përgjithësi në dekadën e fundit ai e drejtoi politikën franceze mirë. Qëndrimi i tij mbi Irakun doli se ishte më i vërtetë sesa pozicionet e përkrahësve të luftës. Ekonomia franceze edhe pse ka qënë apatike me një papunësi që kap shifrat 10 përqind, u përmirësua disi nën udhëheqjen e tij. Kështu që do të thosha se edhe pse reputacioni i tij tani për tani është i dobët, ai pati një karrierë e suksesshme," thotë zoti Kupçan.

Shumë analistë thonë se presidenti i ri francez Sarkozi do të përqëndrohet pikë së pari në shqetësimet e brendëshme: reformat ekonomike dhe sociale. Vetëm pasi të zgjidhë ato, ai do ta kthejë vëmendjen nga marrëdhëniet ndërkombëtare, që sipas fjalëve të një analisti, pothuajse u injoruan gjatë fushatën presidenciale. //ad//                          

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Kosovë: Sulm mbi makinat e EULEX-it në veri

Persona të panjohur kanë qëlluar me armë dy makina të EULEX-it në veriun e banuar me shumicë serbe. Sulmi kaloi pa dëme në njerëz
Më tepër

SHBA: Forcave irakiane u mungon vullneti për të luftuar

Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Ash Carter dhe Këshilltarja e Sigurisë Kombëtare, Susan Rice kritikuan reagimin e Irakut ndaj Shtetit Islamik
Më tepër

Vdes nobelisti John Nash

John Nash, i cili portretizohet duke luftuar me skizofreninë në filmin e vitit 2001 “Një mendje e bukur” (A beautiful Mind), vdiq së bashku me të shoqen në një aksident automobilistik në SHBA
Më tepër

Shpërngulja e shqiptarëve nga Mali i Zi

Kjo dukuri është më e theksuar në dy qytete të njohura historike, Tivar dhe Rozhaje, ku disa fshatra janë boshatisur plotësisht
Më tepër

Pakicat rome, egjiptase dhe ashkali

Organizata “Save the Children” ka publikuar së fundi një studim mbi gjendjen e pakicave rome, egjiptiane dhe ashkalie në Shqipëri, Kosovë dhe Bosnje-Hercegovinë
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • William McConnaughey, 56, who drove from San Diego to help shovel oil off the beach, stands in an oil slick in bare feet along the coast of Refugio State Beach in Goleta, California, May 20, 2015. A pipeline ruptured along the scenic California coastline, spilling some 21,000 gallons (79,000 liters) of oil into the ocean and on beaches, a U.S. Coast Guard spokeswoman said.
  • Young novice Buddhist monks wait to ride a roller coaster as they visit the Everland amusement park during their training program entitled 'Children Becoming Buddhist Monks' in Yongin, south of Seoul, South Korea.
  • Shannon Day of Boston, a volunteer with Massachusetts Military Heroes Fund, replaces flags in the fund's flag garden on Boston Common in Boston, ahead of Memorial Day. Each of the approximately 37,000 flags represents a Massachusetts military member who died in service from the Revolutionary War to the present.
  • Pilgrims push a carriage as they cross the Quema River on their way to the shrine of El Rocio in Aznalcazar, southern Spain.
  • Farmers hold seedbeds of rice over their heads as they shout slogans during a rally to protest the government's planned rice imports for meals that they fear will lead to a fall in the price of the locally produced rice in Seoul, South Korea.
  • A member of the media stands on the Sky Portal, a 14-foot-wide disc that delivers high-def footage from the street below at the One World Observatory in New York.
  • People catch a fish with a traffic cone on a flooded street after heavy rainfall in Dongguan, Guangzhou province, China, May 20, 2015.
  • A destroyed tank in the Mastouma military base in Idlib, Syria, after the rebel fighters seized it, May 20, 2015
  • Uruguayans display pictures of their relatives who "disappeared" during the rule of the military regime (1973-1985), at an annual demonstration in Montevideo, May 20, 2015. Thousands of Uruguayans marched along 18 de Julio, the main avenue of the city, demanding to know about the more than 150 missing Uruguayans that they said were kidnapped by military forces.
  • A bystander looks at a part of a bronze statue of Lachit Borphukan, which is set to be installed in the middle of the River Brahmaputra in Guwahati, India. Lachit Borphukan was a commander in the Ahom kingdom known for his leadership in the 1671 Battle of Saraighat that thwarted the last major attempt by Mughal forces to extend their empire into Assam.
  • A man rides on his bicycle in front of a building covered with climbing, colored sculptures, named "flossies", made by artist Rosalie, at the media port in Düsseldorf, Germany.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.