E dielë, 26 prill, 2015

Lajme

Trashëgimia e Presidentit francez Zhak Shirak

Presidenti francez Zhak Shirak largohet nga posti i tij më 17 maj, duke i lënë stafetën politikanit të qëndrës së djathtë Nikolas Sarkozi i cili fitoi ndaj socialistes Segolene Royal. Në vazhdim, një vështrim mbi karrierën politike dhe trashgimisë që lë pas presidenti Shirac.

74 vjeçari i qëndrës së djathtë Zhak Shirak ka qënë një forcë e madhe në politikën franceze për më shumë se katër dekada. I frymëzuar nga gjenerali Çarls dë Gol për të hyrë në politikë, ai u zgjodh në mesin e viteve 1960 në Asamblenë Kombëtare nga zona elektorale rurale e Korezës. Ai hyri për herë të parë në qeveri në vitin 1967, në kabinetin e kryeministrit të atëhershëm Zhorzh Pampidu. Zoti Shirak u zgjodh kryeministër dy herë; një herë për një periudhë dy vjeçare nën presidentin Valeri Zhisar d’Estë dhe më pas në kohën e presidentit socialist Fransua Miterran.

Këto ishin vite jo të lehta të të ashtuquajturës bashkëjetesë midis një presidenti të qëndrës së majtë dhe një kryeministri të qëndrës së djathtë. Ky eksperiment zgjati po dy vjet. Zoti Shirak ishte gjithashtu kryetari i bashkisë së Parisit për 18 vjet, nga viti 1977 deri në vitin 1995. Gjatë asaj periudhe emri i tij u lidh me një skandal korrupsioni që përfshinte financimin e partisë dhe shpenzime personale. Por ai nuk u akuzua asnjëherë për ndonjë shkelje.

Në përpjekjen e tretë për postin e presidentit, ai u zgjodh në postin më të lartë të Francës në vitin 1995 dhe u rizgjodh në vitin 2002. Ai nuk e vuri kandidaturën për një mandat të tretë dhe pas zgjedhjes së presidentit të ri Nichola Sarkozi, një tjetër politikan i qëndrës së djathtë do të vijë në Pallatin Elize më 17 maj.

Çarles Kupçan, një ekspert për Evropën me Këshillin për Marrëdhëniet me Jashtë thotë se fitorja e zotit Sarkozi shënon fundin e brezit të politikanëve të Luftës së Dytë Botërore në udhëheqjen franceze. "Udhëheqësit e deritanishëm francezë, qofshin neo-Golistët si Shiraku apo socialistë si Miterani kishin prirjen të mbanin mburojën e Golizmit, që ishte për një rol të fuqishëm francez në botë, një Evropë të fortë që mund të përballej me Shtetet e Bashkuara," thotë analisti.

Në politikën e jashtme, ekspertët thonë se zoti Shirak do të mbahet mend për kundërshtimin e tij të fortë ndaj ndërhyrjes amerikane në Irak në mars të vitit 2003. Marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Parisit vazhdojnë të jenë të tendosura si rezultat i pikëpamjeve të ndryshme mbi Irakun. Por analistët thonë se Sarkozi, një pro-amerikan i hapur, do të fillojë të forcojë lidhjet midis aleatëve të vjetër.

Në Lindjen e Mesme, zoti Shirak u përpoq të rivendoste ndikimin francez, veçanërisht në Siri dhe Liban, ish koloni franceze. Dhe në Afrikë, ai u përpoq të ndryshonte marrëdhëniet me ish territoret franceze. Simon Serfati, ekspert për Evropën në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare thotë se gjatë gjithë jetës së tij politike, zoti Shirak mbajti qëndrime kurajoze. "Për shembull, brenda pak muajsh nga zgjedhja e tij, ai pranoi përgjegjësinë e Francës gjatë Luftës së Dytë Botërore për pjesëmarrje në persekutimin e popullatës hebraike dhe kërkoi për këtë falje kombëtare. Ai është një njeri që kundërshtoi të shkonte në Afrikën e Jugut derisa u zhduk aparteidi," thotë zoti Sefarti.

Analistët thonë se e meta më e madhe e zotit Shirak në politikën e jashtme ndodhi në vitin 2005 kur nuk mundi të bindë francezët për të votuar në favor të kushtetutës për Evropën. Dhe në frontin e brendshëm gjatë gjithë presidencës së tij zoti Shirak nuk mundi të realizojë plotësisht reformat ekonomike dhe sociale.

Çarles Kupçan thotë se megjithë këto hapa prapa, arritjet e zotit Shirak janë ndoshta më të dukshme nga sa vlerësohet. "Në disa mënyra ai ka qënë një president pa pushtet që kur u dha vota JO për kushtetutën. Dhe atëherë qeveria e tij pati një krizë kur kryeministri Dominik dë Villpë, u mundua të zbatonte një ligj të ri pune dhe njerëzit dolën në rrugë për ta bllokuar atë. Por në përgjithësi në dekadën e fundit ai e drejtoi politikën franceze mirë. Qëndrimi i tij mbi Irakun doli se ishte më i vërtetë sesa pozicionet e përkrahësve të luftës. Ekonomia franceze edhe pse ka qënë apatike me një papunësi që kap shifrat 10 përqind, u përmirësua disi nën udhëheqjen e tij. Kështu që do të thosha se edhe pse reputacioni i tij tani për tani është i dobët, ai pati një karrierë e suksesshme," thotë zoti Kupçan.

Shumë analistë thonë se presidenti i ri francez Sarkozi do të përqëndrohet pikë së pari në shqetësimet e brendëshme: reformat ekonomike dhe sociale. Vetëm pasi të zgjidhë ato, ai do ta kthejë vëmendjen nga marrëdhëniet ndërkombëtare, që sipas fjalëve të një analisti, pothuajse u injoruan gjatë fushatën presidenciale. //ad//                          

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
25.04.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Policia maqedonase aksion në fshatin Malinë

Në kërkim të armëve dhe autorëve të sulmit të pak ditëve më parë kundër një stacioni policor
Më tepër

Presidenti Nishani në Kukës

Diskuton mbi largimet e shumta të banorëve drejt vendeve evropiane
Më tepër

Pas tërmetit shkatërrimtar në Nepal

Reagime dhe ndihma ndërkombëtare nga e gjithë bota për Nepalin e goditur nga tërmeti vdekjeprurës
Më tepër

Qipriotët votojnë për presidentin

Balotazhi ka vënë përballë njëri-tjetrit kandidatin e moderuar Mustafa Akinci dhe presidentin actual të vijës së ashpër Dervish Eroglu.
Më tepër

Përvjetori i shpërthimit të Çernobilit

Qindra ukrainas kujtojnë 29 vjetorin e shpërthimit të centralit bërthamor
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • People attend a commemoration ceremony to mark the centenary of the mass killing of Armenians by Ottoman Turks at the Tsitsernakaberd Memorial Complex in Yerevan, Armenia.
  • An Egyptian youth carries a lit flare as supporters of the Muslim Brotherhood gather in the El-Mataria neighborhood of Cairo, to protest the 20-year sentence for ousted president Mohammed Morsi and verdicts against other prominent figures of the Brotherhood.
  • A view of the Calbuco volcano in Puerto Varas, Chile. Southern Chile remained on alert Friday for another eruption from the volcano after it burst into life this week in spectacular, fiery fashion for the first time in half a century, forcing 5,000 people to evacuate and lighting up the night sky.
  • A girl drinks water from a faucet amid an acute shortage of clean drinking water in Sanaa, Yemen.
  • Old photographs of Australian soldiers are projected onto an office building alongside a bronze statue at the Cenotaph war memorial on ANZAC (Australian and New Zealand Army Corps) Day in Sydney. Commemorations on Turkey's Gallipoli peninsula on Friday marked the 100th anniversary of a World War I battle that helped shape the birth of new nations.
  • Special Forces soldiers of the Shanghai Cooperation Organization (SCO) member states take part in joint military exercises in the Shamshi gorge, some 100 km of Bishkek, Kyrgyzstan.
  • People sleep on the floor as they line up for the opening of a new Apple Store in Hangzhou, Zhejiang province, China. The 19th Apple Store in mainland China and second one in the city opened on Friday.
  • Members of the Korean Confederation of Trade Unions shout slogans while raising banners reading "Let's end Park Geun-hye and Let's go on general strike" during a rally against government policy in Seoul, South Korea. Thousands of protesters marched in cities across the country denouncing the labor policies of the increasingly unpopular president.
  • A relative of a victim cries in front of a monument erected in memory of the victims of the Rana Plaza building collapse as they gather at the spot on its second anniversary in Savar, near Dhaka, Bangladesh. Bangladesh suffered its worst industrial disaster when the illegally-built, multi-storied building collapsed in 2013 killing 1,127 people and injuring about 2,500.
  • Two tigers play at the Tiger Temple in Kanchanaburi province, Thailand. Thai wildlife officials began a headcount of nearly 150 tigers kept by monks at the controversial temple which has become the center of a dispute over the welfare of the animals.
  • A robot sits between students at the RoboCup German Open 2015 in Magdeburg, Germany. Around 200 teams from 14 countries demonstrate state-of-the-art robotics with competitions using soccer, rescue, and service robots.
  • A man takes pictures of the art installation "Overcoming Boundaries" by German conceptual artist Ottmar Hoerl in Berlin. The project, consisting of some 1,000 sculptures of the Einheitsmaennchen (Unity Man) is to commemorate the 25th anniversary of German reunification.
  • Nepal’s Kumari, or living goddess, adjusts her ornament as she watches the Rato Machindranath chariot Festival in Lalitpur. Nepal's living goddesses are young pre-pubescent girls considered by devotees to be incarnations of a Hindu goddess. Selected as toddlers, living goddesses usually keep their positions until they reach puberty.
  • A man fishes while sitting on a bench on the Stanley Bridge in the Stanley neighborhood of the Egyptian port of Alexandria.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.