E martë, 16 shtator, 2014

Lajme

Trashëgimia e Presidentit francez Zhak Shirak

Presidenti francez Zhak Shirak largohet nga posti i tij më 17 maj, duke i lënë stafetën politikanit të qëndrës së djathtë Nikolas Sarkozi i cili fitoi ndaj socialistes Segolene Royal. Në vazhdim, një vështrim mbi karrierën politike dhe trashgimisë që lë pas presidenti Shirac.

74 vjeçari i qëndrës së djathtë Zhak Shirak ka qënë një forcë e madhe në politikën franceze për më shumë se katër dekada. I frymëzuar nga gjenerali Çarls dë Gol për të hyrë në politikë, ai u zgjodh në mesin e viteve 1960 në Asamblenë Kombëtare nga zona elektorale rurale e Korezës. Ai hyri për herë të parë në qeveri në vitin 1967, në kabinetin e kryeministrit të atëhershëm Zhorzh Pampidu. Zoti Shirak u zgjodh kryeministër dy herë; një herë për një periudhë dy vjeçare nën presidentin Valeri Zhisar d’Estë dhe më pas në kohën e presidentit socialist Fransua Miterran.

Këto ishin vite jo të lehta të të ashtuquajturës bashkëjetesë midis një presidenti të qëndrës së majtë dhe një kryeministri të qëndrës së djathtë. Ky eksperiment zgjati po dy vjet. Zoti Shirak ishte gjithashtu kryetari i bashkisë së Parisit për 18 vjet, nga viti 1977 deri në vitin 1995. Gjatë asaj periudhe emri i tij u lidh me një skandal korrupsioni që përfshinte financimin e partisë dhe shpenzime personale. Por ai nuk u akuzua asnjëherë për ndonjë shkelje.

Në përpjekjen e tretë për postin e presidentit, ai u zgjodh në postin më të lartë të Francës në vitin 1995 dhe u rizgjodh në vitin 2002. Ai nuk e vuri kandidaturën për një mandat të tretë dhe pas zgjedhjes së presidentit të ri Nichola Sarkozi, një tjetër politikan i qëndrës së djathtë do të vijë në Pallatin Elize më 17 maj.

Çarles Kupçan, një ekspert për Evropën me Këshillin për Marrëdhëniet me Jashtë thotë se fitorja e zotit Sarkozi shënon fundin e brezit të politikanëve të Luftës së Dytë Botërore në udhëheqjen franceze. "Udhëheqësit e deritanishëm francezë, qofshin neo-Golistët si Shiraku apo socialistë si Miterani kishin prirjen të mbanin mburojën e Golizmit, që ishte për një rol të fuqishëm francez në botë, një Evropë të fortë që mund të përballej me Shtetet e Bashkuara," thotë analisti.

Në politikën e jashtme, ekspertët thonë se zoti Shirak do të mbahet mend për kundërshtimin e tij të fortë ndaj ndërhyrjes amerikane në Irak në mars të vitit 2003. Marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Parisit vazhdojnë të jenë të tendosura si rezultat i pikëpamjeve të ndryshme mbi Irakun. Por analistët thonë se Sarkozi, një pro-amerikan i hapur, do të fillojë të forcojë lidhjet midis aleatëve të vjetër.

Në Lindjen e Mesme, zoti Shirak u përpoq të rivendoste ndikimin francez, veçanërisht në Siri dhe Liban, ish koloni franceze. Dhe në Afrikë, ai u përpoq të ndryshonte marrëdhëniet me ish territoret franceze. Simon Serfati, ekspert për Evropën në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare thotë se gjatë gjithë jetës së tij politike, zoti Shirak mbajti qëndrime kurajoze. "Për shembull, brenda pak muajsh nga zgjedhja e tij, ai pranoi përgjegjësinë e Francës gjatë Luftës së Dytë Botërore për pjesëmarrje në persekutimin e popullatës hebraike dhe kërkoi për këtë falje kombëtare. Ai është një njeri që kundërshtoi të shkonte në Afrikën e Jugut derisa u zhduk aparteidi," thotë zoti Sefarti.

Analistët thonë se e meta më e madhe e zotit Shirak në politikën e jashtme ndodhi në vitin 2005 kur nuk mundi të bindë francezët për të votuar në favor të kushtetutës për Evropën. Dhe në frontin e brendshëm gjatë gjithë presidencës së tij zoti Shirak nuk mundi të realizojë plotësisht reformat ekonomike dhe sociale.

Çarles Kupçan thotë se megjithë këto hapa prapa, arritjet e zotit Shirak janë ndoshta më të dukshme nga sa vlerësohet. "Në disa mënyra ai ka qënë një president pa pushtet që kur u dha vota JO për kushtetutën. Dhe atëherë qeveria e tij pati një krizë kur kryeministri Dominik dë Villpë, u mundua të zbatonte një ligj të ri pune dhe njerëzit dolën në rrugë për ta bllokuar atë. Por në përgjithësi në dekadën e fundit ai e drejtoi politikën franceze mirë. Qëndrimi i tij mbi Irakun doli se ishte më i vërtetë sesa pozicionet e përkrahësve të luftës. Ekonomia franceze edhe pse ka qënë apatike me një papunësi që kap shifrat 10 përqind, u përmirësua disi nën udhëheqjen e tij. Kështu që do të thosha se edhe pse reputacioni i tij tani për tani është i dobët, ai pati një karrierë e suksesshme," thotë zoti Kupçan.

Shumë analistë thonë se presidenti i ri francez Sarkozi do të përqëndrohet pikë së pari në shqetësimet e brendëshme: reformat ekonomike dhe sociale. Vetëm pasi të zgjidhë ato, ai do ta kthejë vëmendjen nga marrëdhëniet ndërkombëtare, që sipas fjalëve të një analisti, pothuajse u injoruan gjatë fushatën presidenciale. //ad//                          

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
15.09.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Strategjia kundër Shtetit Islamik

Analistët thonë se strategjia kundër Shtetit Islamik në Irak duhet të përfshijë edhe veprime kundër bazave të këtij grupi në Siri.
Më tepër

Kërkesa për energji dhe burimet ujore

Java Botërore e Ujit ngriti shqetësimin mbi rritjen e kërkesës për ujë nga shtimi i nevojave energjetike të globit
Më tepër

Sulme të reja ajrore kundër Shtetit Islamik në Irak

Avionët amerikanë kanë bombarduar pozicionet e Shtetit Islamik në jugperëndim të Bagdadit, si pjesë e zgjerimit të fushatës amerikane kundër grupit militant në Irak.
Më tepër

Presidenti Nishani për guvernatorin e ri dhe bisedimet me parlamentin

"Jam tërësisht i angazhuar që të bashkëpunoj në këtë çështje. Natyrisht do të diskutojmë, do të bisedojmë. Nuk do të ketë një vendim në mënyrë të njëanshme dhe sfiduese” - tha ai.
Më tepër

SHBA: Dhuna po rrezikon armëpushimin në Ukrainën lindore

Ndërkohë zyrtarët në qytetin ukrainas të Donetskut thonë se bombardimet kanë vrarë 6 njerëz dhe kanë plagosur 15 të tjerë.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Light effects are seen on a cover of a Malaysia's national car maker Perodua's new model "Axia" during its launch in Kuala Lumpur.
  • Captain Bui Sy Tung checks the alignment of the honor guard before a welcoming ceremony for Indian President Pranab Mukherjee at the Presidential Palace in Hanoi, Vietnam.
  • A Kurdish Peshmerga fighter launches mortar shells towards Zummar, controlled by Islamic State (IS), near Mosul, Iraq.
  • A family from San Jose, California, cover themselves with pillows as they sit on the concrete stairs in the service area of a resort after the designated area for shelter was destroyed by winds in Los Cabos, Mexico. Hurricane Odile raked the Baja California Peninsula with strong winds and heavy rains as locals and tourists in the resort area of Los Cabos began to emerge from shelters and assess the damage.
  • A fishing boat passes the Super Shuttlae Ferry 7 which capsized in strong winds and huge waves unleashed by Typhoon Kalmaegi, locally named Luis, in Manila Bay, Philippines. All 15 crew of the ferry were rescued.
  • A model has her makeup and hair done backstage before the presentation of the Jonathan Saunders Spring/Summer 2015 collection during London Fashion Week, Sept. 14, 2014.
  • Former U.S. Secretary of State Hillary Clinton and her husband former President Bill Clinton hold up some steaks at the 37th Harkin Steak Fry in Indianola, Iowa, Sept. 14, 2014.
  • A man looks through his belongings at his flooded home in Zazina village, central Croatia.
  • South Korean Marine landing crafts make their way to hit shores through smoke screens during a ceremony to mark the 1950 Incheon landing operations in waters off Incheon, South Korea.
  • Revelers make a heart shape with their hands as they dance during the Holi Festival of Colors in Lisbon, Portugal, Sept. 14 2014.
  • Kite surfers enjoy strong northeast winds off Chapin Beach in Dennis, Massachusetts, on Cape Cod Bay, Sept. 14, 2014.
  • Miss America 2014 Nina Davuluri, top right, crowns Miss New York Kira Kazantsev as Miss America 2015 during the Miss America 2015 pagean in Atlantic City, New Jersey, Sept. 14, 2014.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.