E premte, 18 prill, 2014

Lajme

Trashëgimia e Presidentit francez Zhak Shirak

Madhësia e gërmave - +

Presidenti francez Zhak Shirak largohet nga posti i tij më 17 maj, duke i lënë stafetën politikanit të qëndrës së djathtë Nikolas Sarkozi i cili fitoi ndaj socialistes Segolene Royal. Në vazhdim, një vështrim mbi karrierën politike dhe trashgimisë që lë pas presidenti Shirac.

74 vjeçari i qëndrës së djathtë Zhak Shirak ka qënë një forcë e madhe në politikën franceze për më shumë se katër dekada. I frymëzuar nga gjenerali Çarls dë Gol për të hyrë në politikë, ai u zgjodh në mesin e viteve 1960 në Asamblenë Kombëtare nga zona elektorale rurale e Korezës. Ai hyri për herë të parë në qeveri në vitin 1967, në kabinetin e kryeministrit të atëhershëm Zhorzh Pampidu. Zoti Shirak u zgjodh kryeministër dy herë; një herë për një periudhë dy vjeçare nën presidentin Valeri Zhisar d’Estë dhe më pas në kohën e presidentit socialist Fransua Miterran.

Këto ishin vite jo të lehta të të ashtuquajturës bashkëjetesë midis një presidenti të qëndrës së majtë dhe një kryeministri të qëndrës së djathtë. Ky eksperiment zgjati po dy vjet. Zoti Shirak ishte gjithashtu kryetari i bashkisë së Parisit për 18 vjet, nga viti 1977 deri në vitin 1995. Gjatë asaj periudhe emri i tij u lidh me një skandal korrupsioni që përfshinte financimin e partisë dhe shpenzime personale. Por ai nuk u akuzua asnjëherë për ndonjë shkelje.

Në përpjekjen e tretë për postin e presidentit, ai u zgjodh në postin më të lartë të Francës në vitin 1995 dhe u rizgjodh në vitin 2002. Ai nuk e vuri kandidaturën për një mandat të tretë dhe pas zgjedhjes së presidentit të ri Nichola Sarkozi, një tjetër politikan i qëndrës së djathtë do të vijë në Pallatin Elize më 17 maj.

Çarles Kupçan, një ekspert për Evropën me Këshillin për Marrëdhëniet me Jashtë thotë se fitorja e zotit Sarkozi shënon fundin e brezit të politikanëve të Luftës së Dytë Botërore në udhëheqjen franceze. "Udhëheqësit e deritanishëm francezë, qofshin neo-Golistët si Shiraku apo socialistë si Miterani kishin prirjen të mbanin mburojën e Golizmit, që ishte për një rol të fuqishëm francez në botë, një Evropë të fortë që mund të përballej me Shtetet e Bashkuara," thotë analisti.

Në politikën e jashtme, ekspertët thonë se zoti Shirak do të mbahet mend për kundërshtimin e tij të fortë ndaj ndërhyrjes amerikane në Irak në mars të vitit 2003. Marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Parisit vazhdojnë të jenë të tendosura si rezultat i pikëpamjeve të ndryshme mbi Irakun. Por analistët thonë se Sarkozi, një pro-amerikan i hapur, do të fillojë të forcojë lidhjet midis aleatëve të vjetër.

Në Lindjen e Mesme, zoti Shirak u përpoq të rivendoste ndikimin francez, veçanërisht në Siri dhe Liban, ish koloni franceze. Dhe në Afrikë, ai u përpoq të ndryshonte marrëdhëniet me ish territoret franceze. Simon Serfati, ekspert për Evropën në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare thotë se gjatë gjithë jetës së tij politike, zoti Shirak mbajti qëndrime kurajoze. "Për shembull, brenda pak muajsh nga zgjedhja e tij, ai pranoi përgjegjësinë e Francës gjatë Luftës së Dytë Botërore për pjesëmarrje në persekutimin e popullatës hebraike dhe kërkoi për këtë falje kombëtare. Ai është një njeri që kundërshtoi të shkonte në Afrikën e Jugut derisa u zhduk aparteidi," thotë zoti Sefarti.

Analistët thonë se e meta më e madhe e zotit Shirak në politikën e jashtme ndodhi në vitin 2005 kur nuk mundi të bindë francezët për të votuar në favor të kushtetutës për Evropën. Dhe në frontin e brendshëm gjatë gjithë presidencës së tij zoti Shirak nuk mundi të realizojë plotësisht reformat ekonomike dhe sociale.

Çarles Kupçan thotë se megjithë këto hapa prapa, arritjet e zotit Shirak janë ndoshta më të dukshme nga sa vlerësohet. "Në disa mënyra ai ka qënë një president pa pushtet që kur u dha vota JO për kushtetutën. Dhe atëherë qeveria e tij pati një krizë kur kryeministri Dominik dë Villpë, u mundua të zbatonte një ligj të ri pune dhe njerëzit dolën në rrugë për ta bllokuar atë. Por në përgjithësi në dekadën e fundit ai e drejtoi politikën franceze mirë. Qëndrimi i tij mbi Irakun doli se ishte më i vërtetë sesa pozicionet e përkrahësve të luftës. Ekonomia franceze edhe pse ka qënë apatike me një papunësi që kap shifrat 10 përqind, u përmirësua disi nën udhëheqjen e tij. Kështu që do të thosha se edhe pse reputacioni i tij tani për tani është i dobët, ai pati një karrierë e suksesshme," thotë zoti Kupçan.

Shumë analistë thonë se presidenti i ri francez Sarkozi do të përqëndrohet pikë së pari në shqetësimet e brendëshme: reformat ekonomike dhe sociale. Vetëm pasi të zgjidhë ato, ai do ta kthejë vëmendjen nga marrëdhëniet ndërkombëtare, që sipas fjalëve të një analisti, pothuajse u injoruan gjatë fushatën presidenciale. //ad//                          

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
17.04.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Histori: Çfarë ka ndodhur më 18 prill?

1992 - Vdiq në Moskë, në moshën 80 vjeçare, albanologia e njohur ruse Agnija Desnickaja.
Më tepër

Ndahet nga jeta Gabriel Garcia Marquez

Ai kujtohet më së shumti për veprat 100 Vjet Vetmi dhe Dashuria në Kohërat e Kolerës
Më tepër

Pentagoni ofron ndihma të reja për Ukrainën

Sekretari i Mbrojtjes Hagel njoftoi mbështetje te re me mjete jovdekjeprurëse; deri tani administrata u ka rezistuar kërkesave ukrainase për armatime
Më tepër

Thaçi: Gjykata e posaçme është fyese, por duhet të votohet në Parlament

Kryeministri Hashim Thaçi tha se gjykata është plotësisht e padrejtë dhe fyerje për shtetin e Kosovës, por Parlamenti duhet të marr vendim
Më tepër

Qasja e EULEX-it në veriun e Kosovës

Përfaqësues politikë serb në veriun e Kosovës pezulluan bashkëpunimin me EULEX-in për shkak të arrestimeve të fundit në zonë.
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
17.04.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Family members of passengers missing on the overturned South Korean ferry Sewol react at the port in Jindo.
  • South Korean relatives of passengers on board a capsized ferry react as they wait for news at a gym in Jindo.
  • Rescue boats sail around the South Korean ferry "Sewol" which sank, during the rescue operation in the sea off Jindo. South Korean coastguard and navy divers resumed searching on Thursday for people still missing, many of them students from the same high school, after a ferry capsized in sight of land.
  • Customs officers look at confiscated counterfeit FIFA World Cup replica trophies in Yiwu, Zhejiang province, China, April 16, 2014. The local customs office seized a total of 1,020 unauthorized FIFA World Cup replica trophies before they were shipped out to Libya.
  • A boy with a toy gun poses for a picture in front of barricades at the police headquarters in the eastern Ukrainian town of Slaviansk.
  • Firemen try to extinguish a fire as houses burn in a squatter colony in Quezon City, Metro Manila.
  • A masked flagellant lies prostrate on the ground as he prays outside a chapel during a Maundy ritual by penitents to atone for sins in Angeles, Pampanga north of Manila.
  • People cross the Chenab river on a trolley tied to wires to cast their vote at Harshi village in Doda district, north of Jammu, India.
  • An Indian Muslim woman displays her inked thumb after casting her vote at a polling station in Bangalore.
  • A Pakistani Christian woman fills jerry cans with water from a hand pump at a slum area of Islamabad.
  • A diver dressed as the Easter Bunny swims among sharks, rays and other species of fish in the Shipwreck habitat at the South East Asia Aquarium of Resorts World Sentosa, a popular tourist attraction in Singapore. The performance is part of the Easter celebrations.
  • Cleo a white Bengal tiger looks through the glass of her enclosure at the Buenos Aires Zoo, Argentina, April 16, 2014.
  • A man surfs with his kite in the Mediterranean sea at the southern Israeli city of Ashkelon, during the vacation of the Jewish holiday of Passover.

Interaktive