E mërkurë, 16 prill, 2014

Lajme

SHBA: Kriza e Madhe e viteve '30 dhe gjendja e sotme e ekonomisë

Madhësia e gërmave - +

Ekonomistët kanë filluar të bëjnë paralelizëm midis ekonomisë së tanishme amerikane dhe periudhiudhës së Krizës së Madhe ekonomike të viteve 1930. Gazetarja për ekonominë dhe historiania e njohur Amity Shlaes paralajmëron në librin e saj të ri The Forgotten Man - Njeriu i Harruar, se do të ishte gabim të përsëriteshin politikat qeveritare të periudhës së Krizës së Madhe.

Marrëveshja e Re u paraqit nga Presidenti Franklin Roosevelt mes viteve 1933 dhe 1938 për të reformuar sistemin financiar amerikan dhe për të gjallëruar ekonominë gjatë periudhës së Krizës së Madhe. Në librin e saj, Amity Shlaes thotë se kjo politikë asnjëherë nuk pati sukses për të ndihmuar njeriun e harruar në fundin e piramidës ekonomike. Ajo përpiqet në librin e saj të tregojë se aktivizmi i qeverisë federale – duke përdorur shpenzimet qeveritare dhe programet sociale për të rimëkëmbur ekonominë, nuk funksionoi.

"Pamë shumë ligje të mbrapshta që u formuluan në emër të politikave dhe rimëkëmbjes që në fakt ngadalësuan ekonominë. Ngritëm çmimet e fuqisë punëtore në Shtetet e Bashkuara, kur miratuam ligjin e famshëm të punës në vitin 1935. E rritëm këtë çmim në një kohë kur kompanitë nuk mund ta përballonin atë dhe kjo solli probleme duke kontribuar në depresionin e asaj kohe".

Gazetarja dhe ekspertja e Këshillit për Marrëdhëniet me Jashtë beson se asnjë zhvillim i vetëm ekonomik nuk i ka transformuar politikat amerikane më shumë sesa Depresioni i Madh. Që nga kriza e madhe e tregut të aksioneve në vitin 1929 deri në hyrjen e Shteteve të Bashkuara në Luftën e Dytë Botërore, ekonomia e vendit ngeci, me një nivel të papunësisë në gati 20 përqind. Fillimisht nën politikat e presidentit Herbert Hoover dhe më pas nën ato të Franklin Rooseveltit, thotë zonja Shlaes, qeveria federale u bë gjithnjë e më ndërhyrëse duke u bërë më e madhe sesa vetë shtetet.

"Mësimi i parë është se kjo përqasje nuk është aq ndihmëse dhe nuk i ndihmoi Shtetet e Bashkuara në vitet 30. Mësimi i dytë mendoj se është që politikat monetare janë shumë e rëndësishme. Amerika kishte një deflacion të tmerrshëm në atë periudhë dhe Roosevelti u përpoq ta zgjidhte atë duke arritut të bënte diçka". 

Autorja argumenton se gjatë viteve 1930, qeveria federale mendoi se pushteti i saj ishte i nevojshëm për ta nxjerrë vendin nga depresioni, kështu që Roosevelti njoftoi një Marrëveshje të Re për popullin amerikan. Ai shtoi subvencionet për fermerët, ndryshoi sistemin bankar dhe krijoi Administratën për Rimëkëmbjes Kombëtare e cila rregullonte shumë aspekte të biznesit derisa u shpall jokushtetuese në vitin 1935. Me krijimin e sistemit të Sigurimeve Shoqërore dhe programeve që lidhen me të, Amity Shlaes thotë se presidenti Roosevelti zgjeroi ndikimin e qeverisë federale, shtoi personelin e saj dhe krijoi botën politike në të cilën jetojmë tani. Ajo thotë se presidenti i ardhshëm amerikan nuk duhet të rivendosë të njëjtat mundësi ndërhyrjeje si Roosevelti në ekonominë e tanishme të dobësuar.

"Në se Barack Obama ose John McCain do të vinin e të thoshin – na duhet një instrumet me një forcë të paimagjinueshme, siç bëri Roosevelti kur erdhi në postin e tij, kjo do të trembëte tregun dhe ne të gjithë do të paguanim pasojat e saj". 

Në librin e saj The Forgotten Man, gazetarja Shlaes thotë se mendimi i tanishëm është se Marrëveshja e Re ishte modeli më i mirë që kemi për atë çfarë mund të bëjë qeveria për shtresat e ulta të shoqërisë, si në kohë krizash ashtu edhe në kohën e një stabiliteti ekonomik. Por ajo argumenton se si presidenti Hoover edhe Roosevelt mbivlerësuan vlerat e planifikimit, intensifikuan dhe i shtynë të njëjtat probleme që kërkonin ti ndreqnin. Ajo thotë se politikat e Marrëveshjes së Re nuk duhet të modifikohen për tu përshtatur në ekonominë e sotme.

"Duhet të kemi një arsim të lartë më të mirë, kemi nevojë për një sistem të thjeshtë me taksa të uta, duhet ta çojmë sistemin e sigurimeve shëndetësore më shumë drejt sektorit privat. Kontributet tona për çështjet sociale janë më pak sesa në Evropë, dhe ne kemi pasurinë dhe besimin për ti reformuar ato. Pra për të mënjanuar ngecjen ekonomike në Shtetet e Bashkuara duhe të bëjnë të gjitha këto".

Libri The Forgotten Man vë një theks të veçantë në ata që nuk përfituan nga programet e Marrëveshjes së re dhe sesi atyre iu desh të paguanin për shpenzimet e mëdha qeveritare. Amity Shlaes thotë se beson se realiteti më i rëndësishëm për tu mbajtur mend nga brezi ynë është se pa politika të reja qeveritare, fëmijët tanë do të duhet të paguajnë çmimin.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
16.04.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Histori: Çfarë ka ndodhur më 16 prill?

1705 - Mbretëresha e Anglisë, Anne, shkon në kolegjin Trinity, Kambrixh, Londër, dhe nderon me titullin e kalorësit Isak Njutonin - personi i parë që merr këtë titull për kontributin në shkencë....
Më tepër

Yellen: Inflacioni ende i ulët

Ajo tha se Rezerva Federale nuk pritet ta ngrejë nivelin e interesit, deri sa kuotat e inflacionit dhe papunësisë të bëjnë të nevojshë një gjë të tillë.
Më tepër

Fushata zgjedhore në Maqedoni

Analistët paralajmërojnë një përsëritje të rezultatit nga raundi i parë i zgjedhjeve presidenciale
Më tepër

Ukraina, Evropa dhe gazi natyror rus

Sllovakia dhe Ukraina nuk arritën dot një marrëveshje që do të lejonte kalimin e gazit natyror në Ukrainë nga Bashkimi Evropian.
Më tepër

Berluskoni punë në shërbim të komunitetit

Ish kryeministrit italian i kërkohet të shpenzojë 4 orë në javë në një shtëpi për të moshuarit në periferi të Milanos si pjesë e dënimit të tij për mashtrime me taksat.
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
15.04.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A visitor walks next to a sand sculpture on elections made by Indian sand artist Sudarshan Pattnaik at a beach at Puri in the eastern Indian state of Odisha. Around 815 million people have registered to vote in the world's biggest election.
  • Polly Dreezer, aged three, points to graffiti art on a wall near the headquarters of Britain's eavesdropping agency, Government Communications Headquarters in Cheltenham, western England.
  • Models stand near vehicles on display at the New York International Auto Show in New York City.
  • Jordanian artist Nezam Nimeh, 58, cleans his artwork which is a scale model of the Dome of the Rock in Amman.
  • A woman pastes cow dung cakes on a wall for drying in the northern Indian city of Allahabad.
  • Maritime police search for missing passengers in front of the South Korean ferry "Sewol" which sank at the sea off Jindo.
  • A relative waits for their missing loved one at a port in Jindo, South Korea.
  • A fighter jet flies above as Ukrainian soldiers sit on an armoured personnel carrier in Kramatorsk, in eastern Ukraine.
  • People enjoy the last day of water festival on Pyi Road in Rangoon, Burma, (VOA/MoeMoe Htun).
  • A Russian flag is seen on top of an armoured personnel carrier in Slaviansk.
  • A gaucho rides a wild horse during the annual celebration of Criolla Week in Montevideo, April 15, 2014.
  • Survivors, families of victims, officials, first responders and guests pause as the flag is raised at the finish line during a tribute in honor of the one year anniversary of the Boston Marathon bombings in Boston, April 15, 2014.
  • Algerians walk down decorated stairs in the center of the Algerian capital, Algiers.
  • A rescuer climbs into a compartment in search of trapped passengers at the scene of a derailed train at Teghria village near Jagiroad Rail Station in Morigaon district, some 90 kms from Guwahati, in India's northeastern state of Assam.

Interaktive