E enjte, 21 gusht, 2014

Lajme

SHBA: Kriza e Madhe e viteve '30 dhe gjendja e sotme e ekonomisë

Ekonomistët kanë filluar të bëjnë paralelizëm midis ekonomisë së tanishme amerikane dhe periudhiudhës së Krizës së Madhe ekonomike të viteve 1930. Gazetarja për ekonominë dhe historiania e njohur Amity Shlaes paralajmëron në librin e saj të ri The Forgotten Man - Njeriu i Harruar, se do të ishte gabim të përsëriteshin politikat qeveritare të periudhës së Krizës së Madhe.

Marrëveshja e Re u paraqit nga Presidenti Franklin Roosevelt mes viteve 1933 dhe 1938 për të reformuar sistemin financiar amerikan dhe për të gjallëruar ekonominë gjatë periudhës së Krizës së Madhe. Në librin e saj, Amity Shlaes thotë se kjo politikë asnjëherë nuk pati sukses për të ndihmuar njeriun e harruar në fundin e piramidës ekonomike. Ajo përpiqet në librin e saj të tregojë se aktivizmi i qeverisë federale – duke përdorur shpenzimet qeveritare dhe programet sociale për të rimëkëmbur ekonominë, nuk funksionoi.

"Pamë shumë ligje të mbrapshta që u formuluan në emër të politikave dhe rimëkëmbjes që në fakt ngadalësuan ekonominë. Ngritëm çmimet e fuqisë punëtore në Shtetet e Bashkuara, kur miratuam ligjin e famshëm të punës në vitin 1935. E rritëm këtë çmim në një kohë kur kompanitë nuk mund ta përballonin atë dhe kjo solli probleme duke kontribuar në depresionin e asaj kohe".

Gazetarja dhe ekspertja e Këshillit për Marrëdhëniet me Jashtë beson se asnjë zhvillim i vetëm ekonomik nuk i ka transformuar politikat amerikane më shumë sesa Depresioni i Madh. Që nga kriza e madhe e tregut të aksioneve në vitin 1929 deri në hyrjen e Shteteve të Bashkuara në Luftën e Dytë Botërore, ekonomia e vendit ngeci, me një nivel të papunësisë në gati 20 përqind. Fillimisht nën politikat e presidentit Herbert Hoover dhe më pas nën ato të Franklin Rooseveltit, thotë zonja Shlaes, qeveria federale u bë gjithnjë e më ndërhyrëse duke u bërë më e madhe sesa vetë shtetet.

"Mësimi i parë është se kjo përqasje nuk është aq ndihmëse dhe nuk i ndihmoi Shtetet e Bashkuara në vitet 30. Mësimi i dytë mendoj se është që politikat monetare janë shumë e rëndësishme. Amerika kishte një deflacion të tmerrshëm në atë periudhë dhe Roosevelti u përpoq ta zgjidhte atë duke arritut të bënte diçka". 

Autorja argumenton se gjatë viteve 1930, qeveria federale mendoi se pushteti i saj ishte i nevojshëm për ta nxjerrë vendin nga depresioni, kështu që Roosevelti njoftoi një Marrëveshje të Re për popullin amerikan. Ai shtoi subvencionet për fermerët, ndryshoi sistemin bankar dhe krijoi Administratën për Rimëkëmbjes Kombëtare e cila rregullonte shumë aspekte të biznesit derisa u shpall jokushtetuese në vitin 1935. Me krijimin e sistemit të Sigurimeve Shoqërore dhe programeve që lidhen me të, Amity Shlaes thotë se presidenti Roosevelti zgjeroi ndikimin e qeverisë federale, shtoi personelin e saj dhe krijoi botën politike në të cilën jetojmë tani. Ajo thotë se presidenti i ardhshëm amerikan nuk duhet të rivendosë të njëjtat mundësi ndërhyrjeje si Roosevelti në ekonominë e tanishme të dobësuar.

"Në se Barack Obama ose John McCain do të vinin e të thoshin – na duhet një instrumet me një forcë të paimagjinueshme, siç bëri Roosevelti kur erdhi në postin e tij, kjo do të trembëte tregun dhe ne të gjithë do të paguanim pasojat e saj". 

Në librin e saj The Forgotten Man, gazetarja Shlaes thotë se mendimi i tanishëm është se Marrëveshja e Re ishte modeli më i mirë që kemi për atë çfarë mund të bëjë qeveria për shtresat e ulta të shoqërisë, si në kohë krizash ashtu edhe në kohën e një stabiliteti ekonomik. Por ajo argumenton se si presidenti Hoover edhe Roosevelt mbivlerësuan vlerat e planifikimit, intensifikuan dhe i shtynë të njëjtat probleme që kërkonin ti ndreqnin. Ajo thotë se politikat e Marrëveshjes së Re nuk duhet të modifikohen për tu përshtatur në ekonominë e sotme.

"Duhet të kemi një arsim të lartë më të mirë, kemi nevojë për një sistem të thjeshtë me taksa të uta, duhet ta çojmë sistemin e sigurimeve shëndetësore më shumë drejt sektorit privat. Kontributet tona për çështjet sociale janë më pak sesa në Evropë, dhe ne kemi pasurinë dhe besimin për ti reformuar ato. Pra për të mënjanuar ngecjen ekonomike në Shtetet e Bashkuara duhe të bëjnë të gjitha këto".

Libri The Forgotten Man vë një theks të veçantë në ata që nuk përfituan nga programet e Marrëveshjes së re dhe sesi atyre iu desh të paguanin për shpenzimet e mëdha qeveritare. Amity Shlaes thotë se beson se realiteti më i rëndësishëm për tu mbajtur mend nga brezi ynë është se pa politika të reja qeveritare, fëmijët tanë do të duhet të paguajnë çmimin.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
20.08.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Prokurori i Përgjithshëm Eric Holder viziton Fergusonin

Prokurori Holder i tha komunitetit të qytezës, se ka caktuar "hetuesit dhe prokurorët më me eksperiencë" të qeverisë për këtë çështje.
Më tepër

Afganistani dëbon gazetarin e New York Times-it, Matthew Rosenberg

Departamenti amerikan i Shtetit e dënoi urdhërin për dëbimin e gazetarit, duke e cilësuar atë "një hap të konsiderueshëm prapa, përsa i përket lirisë së shtypit në Afganistan."
Më tepër

Presidenti Obama paralajmëron militantët e ISIL-it

Presidenti e dënoi vrasjen e gazetarit amerikan nga grupi militant "Shteti Islamik", duke thënë se SHBA do të bëjnë çfarë është e nevojshme, për të vënë në vend drejtësinë.
Më tepër

Sfida e kovës me akull

Veprimi i përhapur në mediat sociale po tërheq vëmendje dhe po grumbullon fonde për të luftuar sëmundjen vdekjeprurëse neurologjike, skleroza laterale amiotrofike, ose ALS
Më tepër

Gazetarët në Siri dhe rreziku për jetën

Gazetari amerikan që u vra nga grupi ekstremist Shteti Islamik ishte një prej më shumë se 80 gazetarëve të rrëmbyer ndërsa mbulonin konfliktin në Siri
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
08.08.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • SoftBank Corp. Chief Executive Masayoshi Son dumps a bucket of ice water onto himself as he takes part in the ALS ice bucket challenge at the company headquarters in Tokyo, Japan.
  • Located in the Brabazon Range of southeastern Alaska, Yakutat Glacier is one of the fastest retreating glaciers in the world. It is the primary outlet for the 810-square kilometer (310-square mile) Yakutat ice field, which drains into Harlequin Lake and, ultimately, the Gulf of Alaska.
  • A Palestinian woman inspects her house that witnesses said was damaged during an Israeli airstrike in Gaza City.
  • Villagers use a makeshift bamboo bridge to move across flooded areas of Morigaon district in the northeastern Indian state of Assam. The latest heavy rains have caused landslides and floods in many parts of India and Nepal, where at least 90 people have been killed
  • A worker takes a selfie before removing a yellow and blue Ukrainian flag attached by protesters atop Stalin-era skyscraper in Moscow, Russia. Protesters scaled one of Moscow's famed Stalin-era skyscrapers and painted the Soviet star on its spire in the national colors of Ukraine.
  • Frantisek Trunda, 67, moves himself into his Elbee vehicle while seated on a wheelchair in Brno, Czech Republic. The Elbee is a vehicle designed specifically for wheelchair-bound people, and allows them to drive the vehicle without needing to get off their wheelchair or receive assistance from another person.
  • An aerial view shows a landslide that swept through a residential area at Asaminami ward in Hiroshima, western Japan. (Photo provided by Kyodo)
  • A man is doused with milk and sprayed with mist after being hit by an eye irritant from security forces trying to disperse demonstrators protesting against the shooting of unarmed black teen Michael Brown in Ferguson, Missouri, USA.
  • A member of the grounds crew works on the field after a heavy rain soaked Wrigley Field during the fifth inning of a baseball game between the San Francisco Giants and the Chicago Cubs in Chicago, Illinois, USA, Aug. 19, 2014.
  • In this before-and-after composite image, (Top) Full water levels are visible in the Bidwell Marina at Lake Oroville in Oroville, California, July 20, 2011. (Bottom) Low water levels are visible in the Bidwell Marina at Lake Oroville, Aug. 19, 2014.
  • The eye of a horse seen in the light of the rising sun in Sehnde near Hanover, central Germany
  • A man and a pig make their way through flood waters on a makeshift raft in Lishui, east China's Zhejiang province after days of heavy rain.
  • Hot air balloons land during the 40th French Hot Air Balloon Championship in Sable-sur-Sarthe, western France.
  • A model displays a creation by a Gen Next designer during the first day of the Lakme Fashion Week in Mumbai, India.
  • A giant inflatable rubber duck installation by Dutch artist Florentijn Hofman floats through the Port of Los Angeles as part of the Tall Ships Festival, in San Pedro, California, USA.

Interaktive