E martë, 02 shtator, 2014

Lajme

SHBA: Kriza e Madhe e viteve '30 dhe gjendja e sotme e ekonomisë

Ekonomistët kanë filluar të bëjnë paralelizëm midis ekonomisë së tanishme amerikane dhe periudhiudhës së Krizës së Madhe ekonomike të viteve 1930. Gazetarja për ekonominë dhe historiania e njohur Amity Shlaes paralajmëron në librin e saj të ri The Forgotten Man - Njeriu i Harruar, se do të ishte gabim të përsëriteshin politikat qeveritare të periudhës së Krizës së Madhe.

Marrëveshja e Re u paraqit nga Presidenti Franklin Roosevelt mes viteve 1933 dhe 1938 për të reformuar sistemin financiar amerikan dhe për të gjallëruar ekonominë gjatë periudhës së Krizës së Madhe. Në librin e saj, Amity Shlaes thotë se kjo politikë asnjëherë nuk pati sukses për të ndihmuar njeriun e harruar në fundin e piramidës ekonomike. Ajo përpiqet në librin e saj të tregojë se aktivizmi i qeverisë federale – duke përdorur shpenzimet qeveritare dhe programet sociale për të rimëkëmbur ekonominë, nuk funksionoi.

"Pamë shumë ligje të mbrapshta që u formuluan në emër të politikave dhe rimëkëmbjes që në fakt ngadalësuan ekonominë. Ngritëm çmimet e fuqisë punëtore në Shtetet e Bashkuara, kur miratuam ligjin e famshëm të punës në vitin 1935. E rritëm këtë çmim në një kohë kur kompanitë nuk mund ta përballonin atë dhe kjo solli probleme duke kontribuar në depresionin e asaj kohe".

Gazetarja dhe ekspertja e Këshillit për Marrëdhëniet me Jashtë beson se asnjë zhvillim i vetëm ekonomik nuk i ka transformuar politikat amerikane më shumë sesa Depresioni i Madh. Që nga kriza e madhe e tregut të aksioneve në vitin 1929 deri në hyrjen e Shteteve të Bashkuara në Luftën e Dytë Botërore, ekonomia e vendit ngeci, me një nivel të papunësisë në gati 20 përqind. Fillimisht nën politikat e presidentit Herbert Hoover dhe më pas nën ato të Franklin Rooseveltit, thotë zonja Shlaes, qeveria federale u bë gjithnjë e më ndërhyrëse duke u bërë më e madhe sesa vetë shtetet.

"Mësimi i parë është se kjo përqasje nuk është aq ndihmëse dhe nuk i ndihmoi Shtetet e Bashkuara në vitet 30. Mësimi i dytë mendoj se është që politikat monetare janë shumë e rëndësishme. Amerika kishte një deflacion të tmerrshëm në atë periudhë dhe Roosevelti u përpoq ta zgjidhte atë duke arritut të bënte diçka". 

Autorja argumenton se gjatë viteve 1930, qeveria federale mendoi se pushteti i saj ishte i nevojshëm për ta nxjerrë vendin nga depresioni, kështu që Roosevelti njoftoi një Marrëveshje të Re për popullin amerikan. Ai shtoi subvencionet për fermerët, ndryshoi sistemin bankar dhe krijoi Administratën për Rimëkëmbjes Kombëtare e cila rregullonte shumë aspekte të biznesit derisa u shpall jokushtetuese në vitin 1935. Me krijimin e sistemit të Sigurimeve Shoqërore dhe programeve që lidhen me të, Amity Shlaes thotë se presidenti Roosevelti zgjeroi ndikimin e qeverisë federale, shtoi personelin e saj dhe krijoi botën politike në të cilën jetojmë tani. Ajo thotë se presidenti i ardhshëm amerikan nuk duhet të rivendosë të njëjtat mundësi ndërhyrjeje si Roosevelti në ekonominë e tanishme të dobësuar.

"Në se Barack Obama ose John McCain do të vinin e të thoshin – na duhet një instrumet me një forcë të paimagjinueshme, siç bëri Roosevelti kur erdhi në postin e tij, kjo do të trembëte tregun dhe ne të gjithë do të paguanim pasojat e saj". 

Në librin e saj The Forgotten Man, gazetarja Shlaes thotë se mendimi i tanishëm është se Marrëveshja e Re ishte modeli më i mirë që kemi për atë çfarë mund të bëjë qeveria për shtresat e ulta të shoqërisë, si në kohë krizash ashtu edhe në kohën e një stabiliteti ekonomik. Por ajo argumenton se si presidenti Hoover edhe Roosevelt mbivlerësuan vlerat e planifikimit, intensifikuan dhe i shtynë të njëjtat probleme që kërkonin ti ndreqnin. Ajo thotë se politikat e Marrëveshjes së Re nuk duhet të modifikohen për tu përshtatur në ekonominë e sotme.

"Duhet të kemi një arsim të lartë më të mirë, kemi nevojë për një sistem të thjeshtë me taksa të uta, duhet ta çojmë sistemin e sigurimeve shëndetësore më shumë drejt sektorit privat. Kontributet tona për çështjet sociale janë më pak sesa në Evropë, dhe ne kemi pasurinë dhe besimin për ti reformuar ato. Pra për të mënjanuar ngecjen ekonomike në Shtetet e Bashkuara duhe të bëjnë të gjitha këto".

Libri The Forgotten Man vë një theks të veçantë në ata që nuk përfituan nga programet e Marrëveshjes së re dhe sesi atyre iu desh të paguanin për shpenzimet e mëdha qeveritare. Amity Shlaes thotë se beson se realiteti më i rëndësishëm për tu mbajtur mend nga brezi ynë është se pa politika të reja qeveritare, fëmijët tanë do të duhet të paguajnë çmimin.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
01.09.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Ukrainë, seperatistët duan bisedime për armëpushim

Separatistët pro-rusë thonë se janë të gatshëm të mbeten pjesë e Ukrainës, nëse atyre u jepet më shumë autonomi.
Më tepër

NATO krijon njësi të reagimit të shpejtë në përgjigje të krizës në Ukrainë

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Anders Fogh Rasmussen tha se forca do të përfshijë disa mijëra trupa të gatshme që do të kenë mbeshtetje nga ajri, deti dhe forcat speciale.
Më tepër

Kosovë: Presidentja Jahjaga mund të ndërhyjë për formimin e institucioneve

Presidentja e Kosovës nuk e ka përjashtuar mundësinë që të ndërhyje për të lehtësuar diskutimet për zgjidhjen e ngërçit politik
Më tepër

Amerikanët e rrëmbyer në Korenë e Veriut flasin për CNN

Ekipi i CNN-it po zhvillonte një turne me leje, kur papritur u fut i shoqëruar nga autoritetet në një furgon dhe u dërgua në një vend të panjohur për intervistat
Më tepër

Rusi: Artistët kundër ligjit për fjalor të pahijshëm

Rusia miratoi në korrik një ligj që kërcënon me gjobitje përdorimin e fjalëve të pahijshme në media, filma, letërsi, muzikë dhe teatër
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
08.08.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • People mourn inside School Number One during a ceremony commemorating the victims of the 2004 hostage crisis in the southern Russian town of Beslan.
  • A fisherman collects dead "popocha" fish at the lagoon of Cajititlan in Tlajomulco de Zuniga, Jalisco State, Mexico. At least 48 tons of fish have turned up dead in the lagoon in western part of the country and authorities are investigating whether a wastewater treatment plant is to blame.
  • Anti-government protesters beat a riot policeman after clashes during the Revolution March in Islamabad, Pakistan.
  • A Sri Lankan family is silhouetted against a street lamp as they walk in the Galle Face Green sea promenade at dusk in Colombo.
  • Workers dry the court after a suspension of play due to rain at the 2014 U.S. Open tennis tournament in New York, Aug. 31, 2014.
  • A piece of a mortar projectile is seen on a road near the airport in Donetsk, eastern Ukraine. Separatists claimed another victory with what they said was the withdrawal of Ukrainian soldiers from the airport at Donetsk, the main city in the industrial southeast.
  • Workers from a company outsourced by Mexico's state-owned oil company Pemex try to remove fuel after a pipeline spill of premium gasoline contaminated the Hondo River near the town of Tierra Blanca, Aug. 31, 2014.
  • A Sikh man performs a stunt with fire during the celebrations of the 410th anniversary of the installation of the Guru Granth Sahib, the religious book of Sikhs, in the northern Indian city of Amritsar.
  • Soldiers of Belarus special mission unit take part in a demonstration at the cadet of the Suvorov military school during the traditional school year opening ceremony in Minsk.
  • A man grabs a flag as he slips off the "gostra", a pole covered in grease, during the celebrations for the religious feast of St. Julian, patron of the town of St. Julian's, outside Valletta, Malta, Aug. 31, 2014.
  • French cyclist Claude Bares, rides on his bicycle at the Alto Irpavi velodrome in La Paz, Bolivia, Aug. 31, 2014.
  • A journalist tries to use the new device using 3D-heptics technology which gives users tectale and kinethetic feeling virtually at a press preview in Tsukuba, suburban Tokyo. Japan's high-tech venture Miraisens unveiled a 3D technolog that promises users to enjoy "bodily sensation" through reaction feelings of touching, pushing and pulling virtual objects. The new technology "fools human brains" by creating illusions with different patters of vibration from a small device on a fingertip and 3D images.

Interaktive