E hënë, 28 korrik, 2014

Lajme

SHBA: Kriza e Madhe e viteve '30 dhe gjendja e sotme e ekonomisë

Ekonomistët kanë filluar të bëjnë paralelizëm midis ekonomisë së tanishme amerikane dhe periudhiudhës së Krizës së Madhe ekonomike të viteve 1930. Gazetarja për ekonominë dhe historiania e njohur Amity Shlaes paralajmëron në librin e saj të ri The Forgotten Man - Njeriu i Harruar, se do të ishte gabim të përsëriteshin politikat qeveritare të periudhës së Krizës së Madhe.

Marrëveshja e Re u paraqit nga Presidenti Franklin Roosevelt mes viteve 1933 dhe 1938 për të reformuar sistemin financiar amerikan dhe për të gjallëruar ekonominë gjatë periudhës së Krizës së Madhe. Në librin e saj, Amity Shlaes thotë se kjo politikë asnjëherë nuk pati sukses për të ndihmuar njeriun e harruar në fundin e piramidës ekonomike. Ajo përpiqet në librin e saj të tregojë se aktivizmi i qeverisë federale – duke përdorur shpenzimet qeveritare dhe programet sociale për të rimëkëmbur ekonominë, nuk funksionoi.

"Pamë shumë ligje të mbrapshta që u formuluan në emër të politikave dhe rimëkëmbjes që në fakt ngadalësuan ekonominë. Ngritëm çmimet e fuqisë punëtore në Shtetet e Bashkuara, kur miratuam ligjin e famshëm të punës në vitin 1935. E rritëm këtë çmim në një kohë kur kompanitë nuk mund ta përballonin atë dhe kjo solli probleme duke kontribuar në depresionin e asaj kohe".

Gazetarja dhe ekspertja e Këshillit për Marrëdhëniet me Jashtë beson se asnjë zhvillim i vetëm ekonomik nuk i ka transformuar politikat amerikane më shumë sesa Depresioni i Madh. Që nga kriza e madhe e tregut të aksioneve në vitin 1929 deri në hyrjen e Shteteve të Bashkuara në Luftën e Dytë Botërore, ekonomia e vendit ngeci, me një nivel të papunësisë në gati 20 përqind. Fillimisht nën politikat e presidentit Herbert Hoover dhe më pas nën ato të Franklin Rooseveltit, thotë zonja Shlaes, qeveria federale u bë gjithnjë e më ndërhyrëse duke u bërë më e madhe sesa vetë shtetet.

"Mësimi i parë është se kjo përqasje nuk është aq ndihmëse dhe nuk i ndihmoi Shtetet e Bashkuara në vitet 30. Mësimi i dytë mendoj se është që politikat monetare janë shumë e rëndësishme. Amerika kishte një deflacion të tmerrshëm në atë periudhë dhe Roosevelti u përpoq ta zgjidhte atë duke arritut të bënte diçka". 

Autorja argumenton se gjatë viteve 1930, qeveria federale mendoi se pushteti i saj ishte i nevojshëm për ta nxjerrë vendin nga depresioni, kështu që Roosevelti njoftoi një Marrëveshje të Re për popullin amerikan. Ai shtoi subvencionet për fermerët, ndryshoi sistemin bankar dhe krijoi Administratën për Rimëkëmbjes Kombëtare e cila rregullonte shumë aspekte të biznesit derisa u shpall jokushtetuese në vitin 1935. Me krijimin e sistemit të Sigurimeve Shoqërore dhe programeve që lidhen me të, Amity Shlaes thotë se presidenti Roosevelti zgjeroi ndikimin e qeverisë federale, shtoi personelin e saj dhe krijoi botën politike në të cilën jetojmë tani. Ajo thotë se presidenti i ardhshëm amerikan nuk duhet të rivendosë të njëjtat mundësi ndërhyrjeje si Roosevelti në ekonominë e tanishme të dobësuar.

"Në se Barack Obama ose John McCain do të vinin e të thoshin – na duhet një instrumet me një forcë të paimagjinueshme, siç bëri Roosevelti kur erdhi në postin e tij, kjo do të trembëte tregun dhe ne të gjithë do të paguanim pasojat e saj". 

Në librin e saj The Forgotten Man, gazetarja Shlaes thotë se mendimi i tanishëm është se Marrëveshja e Re ishte modeli më i mirë që kemi për atë çfarë mund të bëjë qeveria për shtresat e ulta të shoqërisë, si në kohë krizash ashtu edhe në kohën e një stabiliteti ekonomik. Por ajo argumenton se si presidenti Hoover edhe Roosevelt mbivlerësuan vlerat e planifikimit, intensifikuan dhe i shtynë të njëjtat probleme që kërkonin ti ndreqnin. Ajo thotë se politikat e Marrëveshjes së Re nuk duhet të modifikohen për tu përshtatur në ekonominë e sotme.

"Duhet të kemi një arsim të lartë më të mirë, kemi nevojë për një sistem të thjeshtë me taksa të uta, duhet ta çojmë sistemin e sigurimeve shëndetësore më shumë drejt sektorit privat. Kontributet tona për çështjet sociale janë më pak sesa në Evropë, dhe ne kemi pasurinë dhe besimin për ti reformuar ato. Pra për të mënjanuar ngecjen ekonomike në Shtetet e Bashkuara duhe të bëjnë të gjitha këto".

Libri The Forgotten Man vë një theks të veçantë në ata që nuk përfituan nga programet e Marrëveshjes së re dhe sesi atyre iu desh të paguanin për shpenzimet e mëdha qeveritare. Amity Shlaes thotë se beson se realiteti më i rëndësishëm për tu mbajtur mend nga brezi ynë është se pa politika të reja qeveritare, fëmijët tanë do të duhet të paguajnë çmimin.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
27.07.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Bateria e së ardhmes

Studiuesit po përpiqen të krijojnë bateri me kapacitet të lartë për paisje elektronike dhe makina
Më tepër

Trashëgimia e përzier e Presidentit Karzai

Presidenti afgan Hamid Karzai e ka drejtuar vendin e tij për më shumë se 12 vjet dhe së shpejti do të japë dorëheqjen
Më tepër

Këtë javë në Uashington

Këtë javë Kongresi ka shansin e fundit për të miratuar masa në përgjigje të fluksit të të miturve imigrantë që vijnë nga Amerika Qendrore
Më tepër

Fashiten luftimet në Gazë me rastin e Bajramit

Udhëheqësit botërorë po i bëjnë trysni Izraelit dhe militantëve të Hamasit të ulin armët dhe t'i japin fund konfrontimeve të përgjakshme
Më tepër

UNHCR: Rrëzimi i avionit në Ukrainë mund të përbëjë krim lufte

Vazhdojnë luftimet mes seperatistëve pro-rusë dhe forcave qeveritare ukrainase
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
24.07.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Devotees with their mouths pierced with tridents participate in a ritual to worship the Hindu goddess Durga during Aadi festival celebrations in the southern Indian city of Chennai.
  • Dailin Duras Cabigayan, 27, smiles as she cradles her newly born baby girl, Chonalyn, as government health officials present her with a cake and clothing as the 100 millionth baby born into the Philippines' population during a short ceremony inside the Jose Fabella hospital in Manila.
  • Tug boats tow the Costa Concordia ship as they arrive outside Genoa's port, in northern Italy, where the ship will be broken up for scrap.
  • A civil defense member is stuck under debris at a site hit by what activists said were two barrel bombs dropped by forces loyal to Syria's President Bashar al-Assad inAl-Shaar neighborhood of Aleppo.
  • A Taiwanese man burns "ghost money" during the first day of Ghost Month in Taipei. The seventh lunar month marks the traditional Chinese Ghost Month where the gates of the underworld are opened and spirits of the deceased are set free to roam the world of the living.
  • A North Korean student choir sings as part of the celebrations for the anniversary of the Korean War armistice agreement, in Pyongyang.
  • Firefighters protect an evacuated home while the fast-moving wildfire called "Sand Fire" burns behind, near Plymouth, California, USA, July 26, 2014.
  • Wooden sailing boats take part in an exhibition regatta on Lake Leman near La Tour-de-Peilz, Switzerland, July 26, 2014.
  • A young Alphorn blower carries his Alphorn before performing an ensemble piece on the last day of the International Alphorn Festival on Lac de Tracouet near the village of Nendaz, Switzerland.
  • Spanish rider Dani Torres performs a jump during the Burn Freestyle Malaga motocross show at the Malagueta bullring in Malaga, southern Spain.
  • Participants take part in "The Sumo Run" in Battersea Park, London.
  • People walk around inside a partially inflated hot air balloon at the 32nd annual OuickChek New Jersey Festival of Ballooning in Readington, New Jersey, USA.
  • Marie-Julie Malboeuf of Canada lifts during the women's 58kg weightlifting competition at the 2014 Commonwealth Games in Glasgow, Scotland, July 26, 2014.
  • People look on from an overcrowded passenger boat navigating through the Buriganga River in Dhaka, Bangladesh.
  • Issa Abdulla Hemed Mohamed of Kenya swims in the men's 100m Butterfly heats during the 2014 Commonwealth Games in Glasgow, Scotland.

Interaktive