E enjte, 02 prill, 2015

Lajme

Të mirat e ecjes; alcajmeri; duhani dhe adoleshentët


Të mirat e ecjes

Për të patur një zemër të shëndetëshme, duhen luajtur këmbët, thuhet në një studim të kohëve të fundit.  Ecjet e gjata që ndihmojnë për djegjen e kalorive mund të përmirësojnë faktorët që ndikojnë në sëmundjet e zemrës. Madje ecje të tilla, sipas studimit, rekomandohen edhe për personat që sapo kanë kaluar një sëmundje kardiake dhe janë në procesin e rehabilitimit apo rikthimit në jetën normale.

Për dekada, mjekët i kanë këshilluar pacientë që kanë përjetuar goditje në zemër që të kryejnë ushtrime të lehta fizike, dhe tani studimi tregon se këta persona mund të jetojnë më gjatë sesa ata që nuk zbatuan këshillat e mjekut në këtë drejtim.

Këto këshilla kanë mbetur thuajse i pandryshuara që prej viteve 1970, por studimi i ri tregon se shëndeti i pacientëve mund të  përfitojë edhe më shumë nëse ushtrimet fizike shtohen.

Mjekët pranë universitetit të Vermontit morrën në shqyrtim 74 pacientë që ndodheshin në procesin e rehabilitimit pasi kishin pësuar goditje në zemër. 50 përqind e tyre kryen ushtrime fizike të zakonshme si ecje, ngarje biçiklete ose vozitje me varkë. Koha e ushtrimeve të tyre ishte 30 minuta, 3 herë në javë. 50 përqind e pacientëve të tjerë kryen ecje për 45 minuta deri 60 minuta, thuajse cdo ditë.

Pas 5 muajsh, pacientët që kishin kryer ecje të gjatë kishin një përmirësim më të madh në nivelet e sheqerit në gjak dhe kolesterinës, në tensionin e gjaku dhe ndjeheshin më mire fizikisht. Ata gjithashtu humbën 10 kg të peshës trupore në krahasim me 4 kg që humbën pacientët e tjerë që kryen ushtrime të zakonshme e 3 herë në javë.

Ekspertët thonë se edhe ushtrimer pa shumë sforcime si ecja mund të ndihmojnë në djegjen e mijëra kalorive në javë në se kryhen shpesh. 

 Duhani dhe adoleshentët 

Ligjet kundër shitjes së cigareve për fëmijët ose të rinjtë nën moshën e lejuar, kanë ndihmuar në uljen e numrin e atyre që pijnë duhan mes kësaj grupmoshe në Shtetet e Bashkuara. Sipas një studimi të ri, zbatimi i këtyre ligjeve kundër duhanit u përmirësua dukshëm nga midis viteve 1997 – 2003, duke bërë që pirja e duhanit mes 15 vjeçarëve të ulet 20 përqind.

Në vitin 1996, qeveria federale u dha urdhër shteteve të miratonin dhe zbatonin ligjet që ndalonin shitjen e cigareve për minorenët. Studimet tregojnë se këto ligje kanë qënë të sukseshme, duke ndikuar në rënien e pirjes së duhanit mes të rinjve në nivelin më të ulët që nga viti 1991.

Ekspertë nga shkolla mjekësore e Universitetit të shtetit Masaçusets, shqyrtuan nivelet e pirjes së duhanit mes të rinjve pas hyrjes në fuqi të këtyre ligjeve. Ata vunë re një lidhje të drejtpërdrejtë midis zbatimit të detyruar të ligjit kundër shitjes së cigareve për adoleshentët dhe pakësimit të pirjes së duhanit në radhët e tyre.

Për të parë sesi zbatohen këto ligje, e për t’u siguruar që ato zbatohen, në shumë shtete, autoritetet dërgojnë qëllimisht në dyqanet që shesin cigare persona me letërnjoftime ku ata paraqiten nënmoshën e lejuar për të blerë cigare. Që kur këto shtetet  filluan të përdorin taktika të tilla, niveli i shitjes së cigareve për adeleshentët ka rënë shumë. Detyrimi për zbatimin e këtyre ligjeve solli një rënie prej 21 përqind të pirjes së duhanit mes fëmijëve të klasave të dhjeta.

Ekspertët thonë se për këtë pakësim kanë ndikuar edhe faktorë të tjerë, përfshi çmimet e larta të paketave të cigareve dhe ndalimi i pirjes së duhanit në vende publike. Ekspertët janë tepër të inkurajuar nga rezultatet e studimit, por thonë se pirja e duhanit mes rinisë mbetet problem. Pavarësisht nga përparimi që tregohet në raport, më shumë se 12 përqind e amerikanëve nën moshën 19 vjec vazhdojnë të pijnë duhan. 

 Provim që parashikon Alcajmerin 

Një provim i thjeshtë prej 15 pikësh mund të ndihmojë  në parashikimin e rrezikut të Alcajmerit tek të moshuarit. Në bazë të këtij provimi, personat që marrin më pak pikë ndodhen në rrezik më të ulët për t'u prekur nga kjo sëmundje.

Studimet tregojnë se terapia me barna kundër alcajmerit është më e suksesëshme kur ajo fillon ndërsa sëmundja ndodhet në fazë të herëshme, por parashikimi se cili nga të moshuarit do të preket nga kjo sëmundje, përbën një sfidë për mjekët.

Një eksperiment i kohëve të fundit nga shkencëtarë pranë universitetit të Kalifornisë në San Francisko, tregon se një provim prej 15 pikash mund të ndihmojë në klasifikimin e të moshuarve me rrezik të ulët, të mesëm e të lartë për t'u prekur nga Alcajmeri. Rezultatet e studimit u botuan në  në revistën Neurologji.

Gjatë këtij studimi, mjekët ua dhanë këtë provim 3 mijë të moshuarve. Në bazë të rregullave,  pjesmarrësit që ishin më të moshuar ose që kishin probleme të lehta me kujtesën marrin më shumë pikë. Por atyre iu dhanë pikë edhe se kishin  më pak faktorë të njohur rreziku si të qenit nënpeshë, mospirje të alkoholit dhe kohëzgjatja më shumë se 45 sekonda për të mbërthyer këmishën.

Rezultatet treguan se personat që morrën 3 pikë ose më pak ishin rreth 4 përqind në rrezik  për t'u prekur nga Alcajmeri brenda 6 vjetëve të ardhshëm. Ndërsa, personat që siguruan 8 pikë a më shumë ishin  në rrezik shumë të lartë  rreth 56 përqind.

Ekspertët thonë se ky provim mund t'i ndihmojë të moshuarit që të qetësohen nëse rreziku është i ulët, ose për t'i përgatitur pacientët dhe familjet e tyre kur ky rrezik është i lartë.

Lexo dhe komento:
Astrit Lulushi’s Blog

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
01.04.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Shesheli përplasë Kroacinë me Serbinë

Udhëheqësi i radikalëve serbë Vojislav Sheshel, dogji flamurin kroat në Beograd, duke nxitur reagimin e Zagrebit zyrtar.
Më tepër

Turqia ashpërson qëndrimin ndaj militantëve kurdë

Analistët shtrojnë pyetjen nëse kjo është një lojë politike para zgjedhjeve apo ndryshim strategjik nga ana e presidentit Erdogan
Më tepër

Sanksione për sigurinë kibernetike

Presidenti amerikan Barack Obama autorizoi sanksione të reja ekonomike sot për sulmuesit kibernetik
Më tepër

100 ditët e para të qeverisë së Kosovës

Kryeministri Isa Mustafa tha se Forcat e Armatosura do të mund të shtrihen në veriun e banuar me shumicë serbe vetëm në marrëveshje me forcat e NATO-s
Më tepër

Gjendja e korrupsionit në Kosovë

Shefi i Agjencisë Kundër korrupsionit, Hasan Preteni tha se për korrupsionin në Kosovë flitet shumë, por që hetohet pak dhe pothuajse mbetet i pagjykuar
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Artists perform in central Saint Petersburg to mark April Fools' Day.
  • ESA Astronaut Samantha Cristoforetti captured this image of typhoon Maysak while flying over the weather system on board the International Space Station. Typhoon Maysak strengthened into a super typhoon, reaching Category 5 hurricane status on the Saffir-Simpson Wind Scale.
  • A Pakistani scavenger girl writes on a notebook she collected from a garbage, while another girl sits next to her in Lahore, Pakistan.
  • The Global Stars aerobatic team performs as birds fly during the four-day-long Gujarat Aero Conclave in the western Indian city of Ahmedabad.
  • A pigeon dips its head in a water fountain in suburban Quezon city, east of Manila, the Philippines.
  • Actors carry crosses during a "Via Crucis," during a performance at the Carlos Antonio Lopez park in Asuncion, Paraguay, March 31, 2015.
  • A worker stands next to an installation made of plastic bottles in Tegucigalpa, Honduras, March 31, 2015. The Museum of National Identity is working on installations made from recycled plastic bottles as a way to encourage recycling in the community, local media reported.
  • A man collects recyclable wastes from a dumping site as he surrounded by Marabou storks on the outskirt of Uganda's capital Kampala, Uganda, March 31, 2015.
  • Mount Sinabung releases pyroclastic flows seen from Tiga Serangkai, North Sumatra, Indonesia. Mount Sinabung, among about 130 active volcanoes in Indonesia, has sporadically erupted since 2010 after being dormant for over 400 years.
  • Participants compete in the traditional game "Snatching the Lamb", also known as Diaoyang in Chinese, during a traditional sports gathering in Kashgar, Xinjiang Uighur Autonomous Region, China.
  • Military police officers patrol in the Roquette Pinto shantytown, part of the Mare slum complex in Rio de Janeiro, Brazil.
  • A cargo ship plies up the Mississippi River towards New Orleans in Plaquemines Parish, Louisiana, USA, March 31, 2015.
  • A man installs shark-shaped balloons enclosed in a plastic globe in a water fountain in Nice, France.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.