E shtunë, 01 gusht, 2015

Lajme / Mjedisi

Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë

Shmangia e shpërdorimeve një nga përparësitë kryesore në vendet me mungesë uji të pishëm dhe thatësira të përvitshme

Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë
Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë
Isabela Çoçoli

Shmangia e shpërdorimit të ujit është një nga përparësitë kryesore në mbrojtjen e mjedisit nëpër botë dhe veçanërisht në ato vende që kanë mungesë uji të pishëm dhe të tjera që kanë periudha të përvitshme thatësirash që preking ndjeshëm prodhimin bujqësor. Por ka edhe vende që u duhet të krijojnë reshje shiu për të pastruar qytetet.

Shkencëtarët e Universitetit Warwick të Britanisë së Madhe po studjojnë mënyra për përdorimin me kursim të ujit në procesin e vaditjes me fertilizatorë.  Sistemi përfshin disa tuba të vendosur nën dhé për të ushqyer me ujë dhe fertilizatorë bimët në rritje.

Ekipi i kërkimeve ka vendosur sensorë të lagështirës në tokë që i dërgojnë informacion një sistemi kontrolli të lidhur me kompjuter, i cili përdor teknologjinë e telefonëve celularë.  Sistemi i kontrollit  hap ujin kur toka është e thatë nën nivelin e caktuar. Duke përdorur këtë teknologji të re, fermerit i krijohen kushtet të vendosë kur dhe cilat bimë të vaditë, madje dhe me çfarë sasi uji.

Rezultatet e deritanishme të përdorimit të kësaj teknologjie tregojnë për një rënie të konsiderueshme të humbjeve në procesin e vaditjes me ujë të përzjerë me fertilizatorë.  Për më tepër, ky proces është shumë i rëndësishëm për rajonet me thatësirë të madhe të botës.

****

Kina ka bërë eksperimente për krijimin artificial të reshjeve për dekada me radhë.  Shirat artificiale janë përdorur në fakt për të pastruar qytetin pas stuhive të forta të shoqëtuara me ngritjen e pluhrit.

Ekspertët e zyrës së modifikimit të motit në provincën Hebei përdorin një tip avioni të vogël për të spërkatur retë me një katalizator për të gjeneruar reshje shiu.  Ata fluturojnë 50 deri në 60 herë në vit, kryeisht në stinën e pranverës apo të vjeshtës, kur pjesa veriore e Kinës goditet nga thatësirat e mëdha.

Shumë shkencëtarë argumentojnë se procesi i ngarkimit të reve është në fakt proces “i vjedhjes së shiut”, sepse duke krijuar shi artificialisht në një zonë, një zone tjetër i mungojnë reshjet dhe një proces i tillë mund të çojë në probleme për mjedisin.
Por fermerët në fshatrat përreth Pekinit nuk janë dakord me këtë argument, duke thënë se thatësira e tejzjatur e Kinës prek produktivitetin e të mbjellave çdo vit dhe ata duhet të marrin ndihmë në çdo formë që të jetë e mundur.

****

Pyjet me re kanë ekosisteme që gjenden vetëm në disa zona malore tropikake.  Ato nuk janë vetëm zona bukurish natyrore, por edhe burime uji të freskët për shumë qytete të botës.

Qendra e Kombeve të Bashkuara për Monitorimin e Konservimit të ujit nëpër botë ka futur tashmë në praktikën e saj vëzhgimin e këtyre pyjeve në kuadrin e përpjekjeve për të ruajtuar këto ekosisteme të veçanta.

Vëzhgimet treguan se pyjet me re janë në rrezik për shkak të prerjes së drurëve dhe ngrohjes globale, veçanërisht në Azi dhe në Amerikën e Jugut, ku pjesa më e madhe e tokës është pastruar për t’u përdorur si tokë bujqësore.

Përfundimet e studimit i kanë nxitur kompanitë private që shfrytëzojnë burimet e ujit të mbështesin zgjidhjet e propozuara dhe të financojnë fermerët prë të mbrojtur pyjet me qëllim që të pakësojnë dëmet.  Megjithatë, duhet bërë më shumë punë për t’i mbrojtur këto ekosisteme delikate, para se ato të zhduken përgjithëmonë.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Talebanët afganë me komandant të ri

Zyrtarët e grupit militant zgjodhën Mullah Akhtar Mansoorin, për ta drejtuar atë, pas vdekjes së Mullah Omarit
Më tepër

4 mijë libra në panairin e librit në Ulqin

Në panair janë ekspozuar afro 4 mijë tituj librash të botuesve nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia dhe Mali i Zi.
Më tepër

Një vaksinë e efektshme për Ebolën

Studiuesit thonë se një vaksinë eksperimentale për Ebolën ka rezultuar “jashtëzakonisht e efektshme” për parandalimin e sëmundjes vdekjeprurëse
Më tepër

Komandanti i NATO-s: Rusia rreziku më i madh global

Gjenerali Breedlove flet për kërcënimet me të cilat përballet Aleanca dhe përshtatjen e strategjisë së saj për të ardhmen
Më tepër

Dekriminalizimi, opozita me platformën e saj

Në Shqipëri, opozita kërkoi ndryshime kushtetuese dhe ligjore për ndërprerjen e menjëhershme të mandateve të deputetëve dhe zyrtarëve me të shkuar kriminale‎
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A full moon, known as the Blue Moon, is seen next to the Statue of Liberty in New York. The Blue Moon effect refers to the second full moon in a calendar month.
  • Local residents perform ahead of the International Olympic Committee's announcement of the winning city for the 2022 Winter Olympics bid, at a square in Chongli county of Zhangjiakou, jointly bidding to host the Games with China's capital, Beijing.  Beijing becomes the first city to be awarded both summer and winter Games.
  • Angelina Jolie, right, pays respect to Buddhist novice monks upon arrival at a monastery to meet with religious leaders from the Myanmar Interfaith Group in Yangon. The Hollywood actress arrived in Myanmar, for her first visit to the country Thursday to learn more about the situation in the country and encourage efforts to build a peaceful and inclusive future for all its people.
  • A Palestinian man inspects a house that was badly damaged in a suspected attack by Jewish extremists on two houses at Duma village near the West Bank city of Nablus. The fire in the Palestinian home killed an 18-month-old baby and seriously injured several other family members, an act that Israel's prime minister described as terrorism.
  • Tania Cagnotto of Italy is seen underwater during the Women's 3m springboard semi-final at the Aquatics World Championships in Kazan, Russia.
  • Lava flows out of the Piton de la Fournaise volcano as it erupts on the French island of La Reunion in the Indian Ocean. The Piton de la Fournaise started to erupt at 10 am local time in the Faujas crater northeast of Dolomieu.
  • A Nepalese man stands on a foot bridge destroyed by flood waters in Thulakhet, near Pokhara in Nepal. Landslides caused by heavy rains buried several mountain villages in Nepal on Thursday.
  • The sun rises over an area smothered with smoke from the Rocky Fire in Lower Lake, California. Over 900 firefighters are battling the fire has burnt over 15,000 acres since it started on Wednesday. The fire is currently five percent contained and has destroyed three homes.
  • A poll worker waits for voters at a polling station in Antananarivo during municipal elections in Madagascar. Some 1,695 communes will go to the polls to elect their mayors and councilors, a test for President Hery Rajaonarimampianina who may see his opponents take the mayor's office in the capital city.
  • Models display creations by Indian designer Anju Modi at the Amazon India Couture Week 2015 in New Delhi, India.
  • A woman stands at the Great Britain pavilion at the 2015 Expo in Rho, near Milan, Italy.
  • Sheepdog Glenn chases a Suffolk cross sheep at the 2015 Welsh National Sheep Dog Trials at Llanvetherine in Wales.
  • Hot air balloons fly over the Chambley Airbase, northeastern France, during the international hot air balloons event, "Lorraine Mondial Air Ballons, in Hageville.
  • A girl plays inside dinosaur jaws during the opening of the Dinosaur Park in Minsk, Belarus.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.