E hënë, 06 korrik, 2015

Lajme / Mjedisi

Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë

Shmangia e shpërdorimeve një nga përparësitë kryesore në vendet me mungesë uji të pishëm dhe thatësira të përvitshme

Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë
Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë
Isabela Çoçoli

Shmangia e shpërdorimit të ujit është një nga përparësitë kryesore në mbrojtjen e mjedisit nëpër botë dhe veçanërisht në ato vende që kanë mungesë uji të pishëm dhe të tjera që kanë periudha të përvitshme thatësirash që preking ndjeshëm prodhimin bujqësor. Por ka edhe vende që u duhet të krijojnë reshje shiu për të pastruar qytetet.

Shkencëtarët e Universitetit Warwick të Britanisë së Madhe po studjojnë mënyra për përdorimin me kursim të ujit në procesin e vaditjes me fertilizatorë.  Sistemi përfshin disa tuba të vendosur nën dhé për të ushqyer me ujë dhe fertilizatorë bimët në rritje.

Ekipi i kërkimeve ka vendosur sensorë të lagështirës në tokë që i dërgojnë informacion një sistemi kontrolli të lidhur me kompjuter, i cili përdor teknologjinë e telefonëve celularë.  Sistemi i kontrollit  hap ujin kur toka është e thatë nën nivelin e caktuar. Duke përdorur këtë teknologji të re, fermerit i krijohen kushtet të vendosë kur dhe cilat bimë të vaditë, madje dhe me çfarë sasi uji.

Rezultatet e deritanishme të përdorimit të kësaj teknologjie tregojnë për një rënie të konsiderueshme të humbjeve në procesin e vaditjes me ujë të përzjerë me fertilizatorë.  Për më tepër, ky proces është shumë i rëndësishëm për rajonet me thatësirë të madhe të botës.

****

Kina ka bërë eksperimente për krijimin artificial të reshjeve për dekada me radhë.  Shirat artificiale janë përdorur në fakt për të pastruar qytetin pas stuhive të forta të shoqëtuara me ngritjen e pluhrit.

Ekspertët e zyrës së modifikimit të motit në provincën Hebei përdorin një tip avioni të vogël për të spërkatur retë me një katalizator për të gjeneruar reshje shiu.  Ata fluturojnë 50 deri në 60 herë në vit, kryeisht në stinën e pranverës apo të vjeshtës, kur pjesa veriore e Kinës goditet nga thatësirat e mëdha.

Shumë shkencëtarë argumentojnë se procesi i ngarkimit të reve është në fakt proces “i vjedhjes së shiut”, sepse duke krijuar shi artificialisht në një zonë, një zone tjetër i mungojnë reshjet dhe një proces i tillë mund të çojë në probleme për mjedisin.
Por fermerët në fshatrat përreth Pekinit nuk janë dakord me këtë argument, duke thënë se thatësira e tejzjatur e Kinës prek produktivitetin e të mbjellave çdo vit dhe ata duhet të marrin ndihmë në çdo formë që të jetë e mundur.

****

Pyjet me re kanë ekosisteme që gjenden vetëm në disa zona malore tropikake.  Ato nuk janë vetëm zona bukurish natyrore, por edhe burime uji të freskët për shumë qytete të botës.

Qendra e Kombeve të Bashkuara për Monitorimin e Konservimit të ujit nëpër botë ka futur tashmë në praktikën e saj vëzhgimin e këtyre pyjeve në kuadrin e përpjekjeve për të ruajtuar këto ekosisteme të veçanta.

Vëzhgimet treguan se pyjet me re janë në rrezik për shkak të prerjes së drurëve dhe ngrohjes globale, veçanërisht në Azi dhe në Amerikën e Jugut, ku pjesa më e madhe e tokës është pastruar për t’u përdorur si tokë bujqësore.

Përfundimet e studimit i kanë nxitur kompanitë private që shfrytëzojnë burimet e ujit të mbështesin zgjidhjet e propozuara dhe të financojnë fermerët prë të mbrojtur pyjet me qëllim që të pakësojnë dëmet.  Megjithatë, duhet bërë më shumë punë për t’i mbrojtur këto ekosisteme delikate, para se ato të zhduken përgjithëmonë.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
06.07.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Rama me kryebashkiakët e rinj, mungojnë të djathtët

Kryeministri: Keqardhje për mungesën. Ofrojmë bashkëpunim me të gjithë. Basha në mbrëmje takim me të zgjedhurit e së djathtës: Rama shfaqje të shëmtuar. Pushteti vendor në kolaps. Mungon ligji i decentralizimit
Më tepër

UNESCO: Spastrim kulturor në zonat e konfliktit

OKB thotë se objektet e lashta që ekstremistët nuk i kanë shkatërruar, po i shesin në tregun e zi për të financuar operacionet e tyre
Më tepër

Irak: 7 të vrarë nga një bombë aksidentale

Avioni i ushtrisë, prodhim rus i tipit Sukhoi, pati një problem teknik që shkaktoi lëshimin e bombës ndërsa ai kthehej për në bazë
Më tepër

Vendimet për Mjacajn, kontroll gjykatave

Ministri i Drejtësisë urdhëron inspektimin në gjykatën e shkallës së parë dhe të Apelit, për dënimet që janë dhënë më parë ndaj autorit të dyshuar për vrasjen e turistëve cekë
Më tepër

Kongresi amerikan dhe bisedimet me Iranin

Çdo marrëveshje e arritur do të përballet me votime të vështira në të dyja dhomat e Kongresit të kontrolluara nga republikanët
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A boy practices Mallakhamb, a traditional Indian gymnastic sport, on a vertical wooden pole ahead of upcoming chariot festival of Lord Jagannath in Ahmadabad.
  • Britain's Kate the Duchess of Cambridge carries Princess Charlotte after taking her out of a pram as they arrive for Charlotte's Christening at St. Mary Magdalene Church in Sandringham, England.
  • A Muslim man prepares food for an Iftar (breaking of fast) meal inside a mosque during the holy month of Ramadan in Ahmedabad, India.
  • Filipinos take cover from the rain underneath a container van as Tropical Storm Linfa enhanced the southwest monsoon in Manila, the Philippines.
  • A man wearing a Tour de France best climber's jersey practices flyboarding before the start of the 166-km (103.15 miles) second stage of the 102nd Tour de France cycling race from Utrecht to Zeeland, the Netherlands.
  • A reveler takes part in the annual Christopher Street Day gay parade (CSD) with a huge home-made coat-hanger costume in front of the Cologne Cathedral, western Germany.
  • Fireworks explode over the East River in front of the Manhattan skyline as seen from Brooklyn borough of New York during the Macy's Fourth of July fireworks show, July 4, 2015.
  • A model poses during the annual World Bodypainting Festival in Poertschach, Austria. The event takes place from July 3 to 5 at lake in Austria's southern Carinthia province.
  • An aerial view shows people relaxing on a floating platform on Silbersee lake on a hot summer day in Haltern, Germany, July 4, 2015.
  • Teams gesture towards spectators ahead of the race at the Hong Kong Dragon Boat Carnival.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.