E martë, 26 maj, 2015

Lajme / Mjedisi

Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë

Shmangia e shpërdorimeve një nga përparësitë kryesore në vendet me mungesë uji të pishëm dhe thatësira të përvitshme

Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë
Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë
Isabela Çoçoli

Shmangia e shpërdorimit të ujit është një nga përparësitë kryesore në mbrojtjen e mjedisit nëpër botë dhe veçanërisht në ato vende që kanë mungesë uji të pishëm dhe të tjera që kanë periudha të përvitshme thatësirash që preking ndjeshëm prodhimin bujqësor. Por ka edhe vende që u duhet të krijojnë reshje shiu për të pastruar qytetet.

Shkencëtarët e Universitetit Warwick të Britanisë së Madhe po studjojnë mënyra për përdorimin me kursim të ujit në procesin e vaditjes me fertilizatorë.  Sistemi përfshin disa tuba të vendosur nën dhé për të ushqyer me ujë dhe fertilizatorë bimët në rritje.

Ekipi i kërkimeve ka vendosur sensorë të lagështirës në tokë që i dërgojnë informacion një sistemi kontrolli të lidhur me kompjuter, i cili përdor teknologjinë e telefonëve celularë.  Sistemi i kontrollit  hap ujin kur toka është e thatë nën nivelin e caktuar. Duke përdorur këtë teknologji të re, fermerit i krijohen kushtet të vendosë kur dhe cilat bimë të vaditë, madje dhe me çfarë sasi uji.

Rezultatet e deritanishme të përdorimit të kësaj teknologjie tregojnë për një rënie të konsiderueshme të humbjeve në procesin e vaditjes me ujë të përzjerë me fertilizatorë.  Për më tepër, ky proces është shumë i rëndësishëm për rajonet me thatësirë të madhe të botës.

****

Kina ka bërë eksperimente për krijimin artificial të reshjeve për dekada me radhë.  Shirat artificiale janë përdorur në fakt për të pastruar qytetin pas stuhive të forta të shoqëtuara me ngritjen e pluhrit.

Ekspertët e zyrës së modifikimit të motit në provincën Hebei përdorin një tip avioni të vogël për të spërkatur retë me një katalizator për të gjeneruar reshje shiu.  Ata fluturojnë 50 deri në 60 herë në vit, kryeisht në stinën e pranverës apo të vjeshtës, kur pjesa veriore e Kinës goditet nga thatësirat e mëdha.

Shumë shkencëtarë argumentojnë se procesi i ngarkimit të reve është në fakt proces “i vjedhjes së shiut”, sepse duke krijuar shi artificialisht në një zonë, një zone tjetër i mungojnë reshjet dhe një proces i tillë mund të çojë në probleme për mjedisin.
Por fermerët në fshatrat përreth Pekinit nuk janë dakord me këtë argument, duke thënë se thatësira e tejzjatur e Kinës prek produktivitetin e të mbjellave çdo vit dhe ata duhet të marrin ndihmë në çdo formë që të jetë e mundur.

****

Pyjet me re kanë ekosisteme që gjenden vetëm në disa zona malore tropikake.  Ato nuk janë vetëm zona bukurish natyrore, por edhe burime uji të freskët për shumë qytete të botës.

Qendra e Kombeve të Bashkuara për Monitorimin e Konservimit të ujit nëpër botë ka futur tashmë në praktikën e saj vëzhgimin e këtyre pyjeve në kuadrin e përpjekjeve për të ruajtuar këto ekosisteme të veçanta.

Vëzhgimet treguan se pyjet me re janë në rrezik për shkak të prerjes së drurëve dhe ngrohjes globale, veçanërisht në Azi dhe në Amerikën e Jugut, ku pjesa më e madhe e tokës është pastruar për t’u përdorur si tokë bujqësore.

Përfundimet e studimit i kanë nxitur kompanitë private që shfrytëzojnë burimet e ujit të mbështesin zgjidhjet e propozuara dhe të financojnë fermerët prë të mbrojtur pyjet me qëllim që të pakësojnë dëmet.  Megjithatë, duhet bërë më shumë punë për t’i mbrojtur këto ekosisteme delikate, para se ato të zhduken përgjithëmonë.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Personi më i moshuar në botë

Jeralean Talley, festoi 116-vjetorin e lindjes, me një ceremoni në kishën ku ajo është anëtare, në shtetin verior amerikan të Miçiganit
Më tepër

Alarm i rremë për bombë në Uashington

Një skuadër anti-eksploziv në Uashington shkatërroi të dielën një tenxhere me presion që u gjet në një makinë të dyshimtë pranë ndërtesës së Kongresit
Më tepër

Kërcënim ndaj avionit të Air France

Aeroplanë luftarakë amerikanë shoqëruan një aeroplan të kompanisë Air France në një ulje të sigurt në Nju Jork, pas kërcënimit për sulm me armë kimike
Më tepër

Ish-kryeministri izraelit Olmert dënohet për korrupsion

Ehud Olmert u dënua me tetë muaj burg për pranimin e zarfeve të mbushura me qindra mijëra dollarë nga një biznesmen amerikan, një dekadë më parë, kur ai ishte ministër i tregtisë dhe industrisë i Izraelit
Më tepër

Nishani: Mos shisni votën

Mesazh i presidentit drejtuar qytetarëve për zgjedhjet vendore të 21 qershorit: Vetëm duke i dhënë rëndësinë e duhur votës, mund t'i merrni në dorë fatet tuaja
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A man wearing a traditional firefighter costume performs acrobatic stunts atop a bamboo ladder following a memorial service for firefighters at Sensoji temple in Tokyo's downtown of Asakusa, Japan.
  • Hundreds of students of the school of nursing take part in an open-air examination at a playground of an vocational college in Baoji, Shaanxi province, China.
  • A soldier fires an AK-47 rifle during a protest against President Pierre Nkurunziza and his bid for a third term, in Bujumbura, Burundi.
  • Residents stand outside their homes as damaged cars are seen after a tornado hit the town of Ciudad Acuna, state of Coahuila, Mexico.
  • England's Ben Stokes is watched by Stuart Broad during the fifth day of the first Test match between England and New Zealand at Lord's cricket ground in London.
  • The Atmospheric Imaging Assembly (AIA) instrument aboard NASA's Solar Dynamics Observatory (SDO) images the solar atmosphere in multiple wavelengths to link changes in the surface to interior changes. The magnetic field can be readily visualized through the bright, thin strands that are called "coronal loops".
  • Pilgrims crowd around the Virgin of El Rocio during a procession around the shrine of El Rocio in Almonte, southern Spain.
  • A combination photo shows a newborn giraffe being attacked by a goose at Pairi Daiza wildlife park in Brugelette, Belgium.
  • Vickie Hunt sits next to the grave of her late husband, Vietnam veteran Cpl. Timothy Hunt, at Georgia National Cemetery on Memorial Day in Canton, Georgia, USA.
  • Robert Ritchie, left, and Nigel MacDonald, right, march with the St. Andrews Pipe Band of Miami during a Memorial Day event in North Miami Beach, Floria, USA.
  • A boy jumps into the Ranbir water canal to cool on a hot summer day in Jammu, India.
  • French "Rejoneadora" Lea Vicens is tossed by fighting bull Bohorquez during the Pentecost feria Bullfight in Nimes, southern France.
  • The Liver Building in Liverpool is illuminated during a light show as part of the 175th anniversary celebrations of the Cunard Line.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.