E enjte, 28 gusht, 2014

Lajme / Mjedisi

Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë

Shmangia e shpërdorimeve një nga përparësitë kryesore në vendet me mungesë uji të pishëm dhe thatësira të përvitshme

Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë
Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë
Isabela Çoçoli

Shmangia e shpërdorimit të ujit është një nga përparësitë kryesore në mbrojtjen e mjedisit nëpër botë dhe veçanërisht në ato vende që kanë mungesë uji të pishëm dhe të tjera që kanë periudha të përvitshme thatësirash që preking ndjeshëm prodhimin bujqësor. Por ka edhe vende që u duhet të krijojnë reshje shiu për të pastruar qytetet.

Shkencëtarët e Universitetit Warwick të Britanisë së Madhe po studjojnë mënyra për përdorimin me kursim të ujit në procesin e vaditjes me fertilizatorë.  Sistemi përfshin disa tuba të vendosur nën dhé për të ushqyer me ujë dhe fertilizatorë bimët në rritje.

Ekipi i kërkimeve ka vendosur sensorë të lagështirës në tokë që i dërgojnë informacion një sistemi kontrolli të lidhur me kompjuter, i cili përdor teknologjinë e telefonëve celularë.  Sistemi i kontrollit  hap ujin kur toka është e thatë nën nivelin e caktuar. Duke përdorur këtë teknologji të re, fermerit i krijohen kushtet të vendosë kur dhe cilat bimë të vaditë, madje dhe me çfarë sasi uji.

Rezultatet e deritanishme të përdorimit të kësaj teknologjie tregojnë për një rënie të konsiderueshme të humbjeve në procesin e vaditjes me ujë të përzjerë me fertilizatorë.  Për më tepër, ky proces është shumë i rëndësishëm për rajonet me thatësirë të madhe të botës.

****

Kina ka bërë eksperimente për krijimin artificial të reshjeve për dekada me radhë.  Shirat artificiale janë përdorur në fakt për të pastruar qytetin pas stuhive të forta të shoqëtuara me ngritjen e pluhrit.

Ekspertët e zyrës së modifikimit të motit në provincën Hebei përdorin një tip avioni të vogël për të spërkatur retë me një katalizator për të gjeneruar reshje shiu.  Ata fluturojnë 50 deri në 60 herë në vit, kryeisht në stinën e pranverës apo të vjeshtës, kur pjesa veriore e Kinës goditet nga thatësirat e mëdha.

Shumë shkencëtarë argumentojnë se procesi i ngarkimit të reve është në fakt proces “i vjedhjes së shiut”, sepse duke krijuar shi artificialisht në një zonë, një zone tjetër i mungojnë reshjet dhe një proces i tillë mund të çojë në probleme për mjedisin.
Por fermerët në fshatrat përreth Pekinit nuk janë dakord me këtë argument, duke thënë se thatësira e tejzjatur e Kinës prek produktivitetin e të mbjellave çdo vit dhe ata duhet të marrin ndihmë në çdo formë që të jetë e mundur.

****

Pyjet me re kanë ekosisteme që gjenden vetëm në disa zona malore tropikake.  Ato nuk janë vetëm zona bukurish natyrore, por edhe burime uji të freskët për shumë qytete të botës.

Qendra e Kombeve të Bashkuara për Monitorimin e Konservimit të ujit nëpër botë ka futur tashmë në praktikën e saj vëzhgimin e këtyre pyjeve në kuadrin e përpjekjeve për të ruajtuar këto ekosisteme të veçanta.

Vëzhgimet treguan se pyjet me re janë në rrezik për shkak të prerjes së drurëve dhe ngrohjes globale, veçanërisht në Azi dhe në Amerikën e Jugut, ku pjesa më e madhe e tokës është pastruar për t’u përdorur si tokë bujqësore.

Përfundimet e studimit i kanë nxitur kompanitë private që shfrytëzojnë burimet e ujit të mbështesin zgjidhjet e propozuara dhe të financojnë fermerët prë të mbrojtur pyjet me qëllim që të pakësojnë dëmet.  Megjithatë, duhet bërë më shumë punë për t’i mbrojtur këto ekosisteme delikate, para se ato të zhduken përgjithëmonë.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
27.08.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Angelina Jolie dhe Brad Pitt martohen në Francë

Jolie dhe Pitt u martuan në një kishë të vogël në një ceremoni private ku morën pjesë familjarë dhe miq në Kështjellën Miraval në Provence
Më tepër

Ukraina akuzon Rusinë për inkursion ushtarak

Kryeministri ukrainas Yatseniuk i ka bërë thirrje komunitetit ndërkombëtar të ngrijë zotërimet ruse, pasi paralajmëroi se trupat ruse tani kontrollojnë pjesën jug-lindore të vendit
Më tepër

Incidente në kufirin Kosovë – Serbi

Një xhandar serb ka humbur jetën ndërsa një shqiptar nga komuna e Podujevës llogaritet i zhdukur pas incidenteve të armatosura në kufirin Kosovë – Serbi
Më tepër

BE, më shumë përgjegjësi për shpëtimin e imigrantëve

Italia thotë se ka shpëtuar më tepër se 100 mijë njerëz gjatë këtij viti, por rreth 2 mijë të tjerë kanë vdekur gjatë përpjekjeve për të kaluar Mesdheun
Më tepër

Marrëdhëniet Obama-Clinton

Kohët e fundit, zonja Clinton kritikoi politikën e jashtme të Presidentit
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
08.08.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Russia's team competes during the rhythmic gymnastics group all-around final match at the 2014 Nanjing Youth Olympic Games in Nanjing, Jiangsu province, China.
  • Airport and airline employees walk the fifth runway at Hartsfield-Jackson Atlanta International Airport to clear debris in Atlanta, Georgia, USA. The annual Foreign Object Debris Walk drew approximately 100 airline and airport employees volunteering to find and remove debris that could be hazardous to aircraft.
  • A gust of wind blows Pope Francis' mantle during the weekly general audience in St. Peter's Square, at the Vatican.
  • Photographer Maria Pirsch falls on the road after being hit by anti-riot policemen during a protest staged by state workers who were seeking to block a road in Buenos Aires, Argentina. Opposition labor unions have planned a 24-hour strike across the country on Aug. 28, 2014, to press President Cristina Fernandez de Kirchner's administration for wage increases in line with inflation rate and to reduce the tax income in salaries.
  • A ski jumper made of pumpkins is seen at the Experience Farm in Klaistow, Germany during a traditional pumpkin exhibition.
  • Banana leaves filled with offerings of food are placed at the base of a tree during the annual northeast Thai festival of Boon Khao Pradub Din, Thailand, Aug. 24, 2014. The ritual pays homage and respect to the earth and soil and the spirits of departed loved ones. (Photo taken by Matthew Richards/Thailand/VOA reader)
  • A boogieboarder rides a wave at the wedge in Newport Beach, California. Southern California beach-goers experienced much higher than normal surf, brought on by Hurricane Marie spinning off the coast of Mexico.
  • A man lays in a puddle of squashed tomatoes, during the annual "tomatina" tomato fight fiesta in the village of Bunol, 50 kilometers outside Valencia, Spain.
  • Greater adjutant storks stand on garbage at a landfill site in Gauhati, India.
  • In the grasp of the Japanese robotic arm, the CubeSat deployer (upper right) releases a pair of NanoRacks CubeSat miniature satellites (bottom center) in this NASA image.

Interaktive