E enjte, 02 prill, 2015

Lajme / Mjedisi

Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë

Shmangia e shpërdorimeve një nga përparësitë kryesore në vendet me mungesë uji të pishëm dhe thatësira të përvitshme

Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë
Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë
Isabela Çoçoli

Shmangia e shpërdorimit të ujit është një nga përparësitë kryesore në mbrojtjen e mjedisit nëpër botë dhe veçanërisht në ato vende që kanë mungesë uji të pishëm dhe të tjera që kanë periudha të përvitshme thatësirash që preking ndjeshëm prodhimin bujqësor. Por ka edhe vende që u duhet të krijojnë reshje shiu për të pastruar qytetet.

Shkencëtarët e Universitetit Warwick të Britanisë së Madhe po studjojnë mënyra për përdorimin me kursim të ujit në procesin e vaditjes me fertilizatorë.  Sistemi përfshin disa tuba të vendosur nën dhé për të ushqyer me ujë dhe fertilizatorë bimët në rritje.

Ekipi i kërkimeve ka vendosur sensorë të lagështirës në tokë që i dërgojnë informacion një sistemi kontrolli të lidhur me kompjuter, i cili përdor teknologjinë e telefonëve celularë.  Sistemi i kontrollit  hap ujin kur toka është e thatë nën nivelin e caktuar. Duke përdorur këtë teknologji të re, fermerit i krijohen kushtet të vendosë kur dhe cilat bimë të vaditë, madje dhe me çfarë sasi uji.

Rezultatet e deritanishme të përdorimit të kësaj teknologjie tregojnë për një rënie të konsiderueshme të humbjeve në procesin e vaditjes me ujë të përzjerë me fertilizatorë.  Për më tepër, ky proces është shumë i rëndësishëm për rajonet me thatësirë të madhe të botës.

****

Kina ka bërë eksperimente për krijimin artificial të reshjeve për dekada me radhë.  Shirat artificiale janë përdorur në fakt për të pastruar qytetin pas stuhive të forta të shoqëtuara me ngritjen e pluhrit.

Ekspertët e zyrës së modifikimit të motit në provincën Hebei përdorin një tip avioni të vogël për të spërkatur retë me një katalizator për të gjeneruar reshje shiu.  Ata fluturojnë 50 deri në 60 herë në vit, kryeisht në stinën e pranverës apo të vjeshtës, kur pjesa veriore e Kinës goditet nga thatësirat e mëdha.

Shumë shkencëtarë argumentojnë se procesi i ngarkimit të reve është në fakt proces “i vjedhjes së shiut”, sepse duke krijuar shi artificialisht në një zonë, një zone tjetër i mungojnë reshjet dhe një proces i tillë mund të çojë në probleme për mjedisin.
Por fermerët në fshatrat përreth Pekinit nuk janë dakord me këtë argument, duke thënë se thatësira e tejzjatur e Kinës prek produktivitetin e të mbjellave çdo vit dhe ata duhet të marrin ndihmë në çdo formë që të jetë e mundur.

****

Pyjet me re kanë ekosisteme që gjenden vetëm në disa zona malore tropikake.  Ato nuk janë vetëm zona bukurish natyrore, por edhe burime uji të freskët për shumë qytete të botës.

Qendra e Kombeve të Bashkuara për Monitorimin e Konservimit të ujit nëpër botë ka futur tashmë në praktikën e saj vëzhgimin e këtyre pyjeve në kuadrin e përpjekjeve për të ruajtuar këto ekosisteme të veçanta.

Vëzhgimet treguan se pyjet me re janë në rrezik për shkak të prerjes së drurëve dhe ngrohjes globale, veçanërisht në Azi dhe në Amerikën e Jugut, ku pjesa më e madhe e tokës është pastruar për t’u përdorur si tokë bujqësore.

Përfundimet e studimit i kanë nxitur kompanitë private që shfrytëzojnë burimet e ujit të mbështesin zgjidhjet e propozuara dhe të financojnë fermerët prë të mbrojtur pyjet me qëllim që të pakësojnë dëmet.  Megjithatë, duhet bërë më shumë punë për t’i mbrojtur këto ekosisteme delikate, para se ato të zhduken përgjithëmonë.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
01.04.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Shesheli përplasë Kroacinë me Serbinë

Udhëheqësi i radikalëve serbë Vojislav Sheshel, dogji flamurin kroat në Beograd, duke nxitur reagimin e Zagrebit zyrtar.
Më tepër

Turqia ashpërson qëndrimin ndaj militantëve kurdë

Analistët shtrojnë pyetjen nëse kjo është një lojë politike para zgjedhjeve apo ndryshim strategjik nga ana e presidentit Erdogan
Më tepër

Sanksione për sigurinë kibernetike

Presidenti amerikan Barack Obama autorizoi sanksione të reja ekonomike sot për sulmuesit kibernetik
Më tepër

100 ditët e para të qeverisë së Kosovës

Kryeministri Isa Mustafa tha se Forcat e Armatosura do të mund të shtrihen në veriun e banuar me shumicë serbe vetëm në marrëveshje me forcat e NATO-s
Më tepër

Gjendja e korrupsionit në Kosovë

Shefi i Agjencisë Kundër korrupsionit, Hasan Preteni tha se për korrupsionin në Kosovë flitet shumë, por që hetohet pak dhe pothuajse mbetet i pagjykuar
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Artists perform in central Saint Petersburg to mark April Fools' Day.
  • ESA Astronaut Samantha Cristoforetti captured this image of typhoon Maysak while flying over the weather system on board the International Space Station. Typhoon Maysak strengthened into a super typhoon, reaching Category 5 hurricane status on the Saffir-Simpson Wind Scale.
  • A Pakistani scavenger girl writes on a notebook she collected from a garbage, while another girl sits next to her in Lahore, Pakistan.
  • The Global Stars aerobatic team performs as birds fly during the four-day-long Gujarat Aero Conclave in the western Indian city of Ahmedabad.
  • A pigeon dips its head in a water fountain in suburban Quezon city, east of Manila, the Philippines.
  • Actors carry crosses during a "Via Crucis," during a performance at the Carlos Antonio Lopez park in Asuncion, Paraguay, March 31, 2015.
  • A worker stands next to an installation made of plastic bottles in Tegucigalpa, Honduras, March 31, 2015. The Museum of National Identity is working on installations made from recycled plastic bottles as a way to encourage recycling in the community, local media reported.
  • A man collects recyclable wastes from a dumping site as he surrounded by Marabou storks on the outskirt of Uganda's capital Kampala, Uganda, March 31, 2015.
  • Mount Sinabung releases pyroclastic flows seen from Tiga Serangkai, North Sumatra, Indonesia. Mount Sinabung, among about 130 active volcanoes in Indonesia, has sporadically erupted since 2010 after being dormant for over 400 years.
  • Participants compete in the traditional game "Snatching the Lamb", also known as Diaoyang in Chinese, during a traditional sports gathering in Kashgar, Xinjiang Uighur Autonomous Region, China.
  • Military police officers patrol in the Roquette Pinto shantytown, part of the Mare slum complex in Rio de Janeiro, Brazil.
  • A cargo ship plies up the Mississippi River towards New Orleans in Plaquemines Parish, Louisiana, USA, March 31, 2015.
  • A man installs shark-shaped balloons enclosed in a plastic globe in a water fountain in Nice, France.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.