E martë, 01 shtator, 2015

Lajme / Mjedisi

Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë

Shmangia e shpërdorimeve një nga përparësitë kryesore në vendet me mungesë uji të pishëm dhe thatësira të përvitshme

Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë
Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë
Isabela Çoçoli

Shmangia e shpërdorimit të ujit është një nga përparësitë kryesore në mbrojtjen e mjedisit nëpër botë dhe veçanërisht në ato vende që kanë mungesë uji të pishëm dhe të tjera që kanë periudha të përvitshme thatësirash që preking ndjeshëm prodhimin bujqësor. Por ka edhe vende që u duhet të krijojnë reshje shiu për të pastruar qytetet.

Shkencëtarët e Universitetit Warwick të Britanisë së Madhe po studjojnë mënyra për përdorimin me kursim të ujit në procesin e vaditjes me fertilizatorë.  Sistemi përfshin disa tuba të vendosur nën dhé për të ushqyer me ujë dhe fertilizatorë bimët në rritje.

Ekipi i kërkimeve ka vendosur sensorë të lagështirës në tokë që i dërgojnë informacion një sistemi kontrolli të lidhur me kompjuter, i cili përdor teknologjinë e telefonëve celularë.  Sistemi i kontrollit  hap ujin kur toka është e thatë nën nivelin e caktuar. Duke përdorur këtë teknologji të re, fermerit i krijohen kushtet të vendosë kur dhe cilat bimë të vaditë, madje dhe me çfarë sasi uji.

Rezultatet e deritanishme të përdorimit të kësaj teknologjie tregojnë për një rënie të konsiderueshme të humbjeve në procesin e vaditjes me ujë të përzjerë me fertilizatorë.  Për më tepër, ky proces është shumë i rëndësishëm për rajonet me thatësirë të madhe të botës.

****

Kina ka bërë eksperimente për krijimin artificial të reshjeve për dekada me radhë.  Shirat artificiale janë përdorur në fakt për të pastruar qytetin pas stuhive të forta të shoqëtuara me ngritjen e pluhrit.

Ekspertët e zyrës së modifikimit të motit në provincën Hebei përdorin një tip avioni të vogël për të spërkatur retë me një katalizator për të gjeneruar reshje shiu.  Ata fluturojnë 50 deri në 60 herë në vit, kryeisht në stinën e pranverës apo të vjeshtës, kur pjesa veriore e Kinës goditet nga thatësirat e mëdha.

Shumë shkencëtarë argumentojnë se procesi i ngarkimit të reve është në fakt proces “i vjedhjes së shiut”, sepse duke krijuar shi artificialisht në një zonë, një zone tjetër i mungojnë reshjet dhe një proces i tillë mund të çojë në probleme për mjedisin.
Por fermerët në fshatrat përreth Pekinit nuk janë dakord me këtë argument, duke thënë se thatësira e tejzjatur e Kinës prek produktivitetin e të mbjellave çdo vit dhe ata duhet të marrin ndihmë në çdo formë që të jetë e mundur.

****

Pyjet me re kanë ekosisteme që gjenden vetëm në disa zona malore tropikake.  Ato nuk janë vetëm zona bukurish natyrore, por edhe burime uji të freskët për shumë qytete të botës.

Qendra e Kombeve të Bashkuara për Monitorimin e Konservimit të ujit nëpër botë ka futur tashmë në praktikën e saj vëzhgimin e këtyre pyjeve në kuadrin e përpjekjeve për të ruajtuar këto ekosisteme të veçanta.

Vëzhgimet treguan se pyjet me re janë në rrezik për shkak të prerjes së drurëve dhe ngrohjes globale, veçanërisht në Azi dhe në Amerikën e Jugut, ku pjesa më e madhe e tokës është pastruar për t’u përdorur si tokë bujqësore.

Përfundimet e studimit i kanë nxitur kompanitë private që shfrytëzojnë burimet e ujit të mbështesin zgjidhjet e propozuara dhe të financojnë fermerët prë të mbrojtur pyjet me qëllim që të pakësojnë dëmet.  Megjithatë, duhet bërë më shumë punë për t’i mbrojtur këto ekosisteme delikate, para se ato të zhduken përgjithëmonë.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Dhjetëra të vrarë në një sulm në Somali

Të paktën 19 ushtarë të Bashkimit Afrikan u vranë sot në Somali në një shpërthim me makinë bombë dhe sulm ndaj bazës së tyre nga grupi ekstremist al-Shabab
Më tepër

Kanceret dytësorë

Sipas një studimi, 1/5 e të gjithë kancereve në SHBA janë përjetuar nga një pacient më shumë se një herë
Më tepër

Email-e të reja të Hillary Clintonit

Departamenti i Shtetit publikon pjesë të tjera nga komunikimi i zonjës Clinton
Më tepër

SHBA: CAS, një program i ri për fermerët

Programi Bujqësia e Mbështetur nga Komuniteti mbron fermerët nga pasiguritë ekonomike të bujqësisë
Më tepër

Shëndeti dhe jetëgjatësia

Në bazë të një studimi të ri një jetë e gjatë do të thotë më shumë rrezik për t’u prekur nga sëmundjet
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Smoke rises near the parliament building in Kyiv, Ukraine, as activists of radical parties, including the nationalist party Svoboda (Freedom), clash with police. At least 20 were wounded in the clash after lawmakers gave initial approval to constitutional changes granting more autonomy to pro-Russian separatists in eastern part of the country.
  • Members of Malaysia's military parade past during National Day celebrations at Independence Square in Kuala Lumpur.
  • Children, going to the first grade, line up during an event to mark the upcoming start of another school year in Minsk, Belarus.
  • A young refugee wakes up inside a tent at a park in Belgrade, Serbia.
  • Macedonian policemen help a dehydrated migrant after crossing the border from Greece to Macedonia, near the southern town of Gevgelija.
  • The sun sets behind a power line near Saint-Félix-Lauragais, southwestern France, Aug. 30, 2015.
  • A lion walks in its enclosure at Safari Park Taigan in the town of Belogorsk, Crimea.
  • A picture of smiling face made of rice plants is seen in a paddy field in Xianju county, Zhejiang province, China.
  • Migrants charge their mobile phones at the Eastern (Keleti) railway station in Budapest, Hungary. The EU is grappling with an unprecedented influx of people fleeing war, repression and poverty in what the bloc has described as its worst refugee crisis in 50 years.
  • A child slips off the "gostra", a pole covered in grease, during the celebrations for the religious feast of St Julian, patron of the town of St Julian's, outside Valletta, Malta, Aug. 30, 2015.
  • Competitors take part in the 8th annual World Gravy Wrestling Championships at the Rose n Bowl Pub in Bacup, north west England.
  • A brown bear with cubs in a remote corner of the forest in the Berezinsky biosphere reserve, near the village of Kraitsy, northeast of Minsk, Belarus, Aug. 30, 2015.
  • Israeli Arab boys jump into the Mediterranean sea from the ancient wall surrounding the old city of Acre, northern Israel.
  • An Indian artist with his body painted with the likeness of a tiger dances before a tableau with a picture of a tiger during the 'Pulikali' or Tiger Dance procession in Thrissur, Kerala state, India.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.