E mërkurë, 28 janar, 2015

Lajme / Mjedisi

Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë

Shmangia e shpërdorimeve një nga përparësitë kryesore në vendet me mungesë uji të pishëm dhe thatësira të përvitshme

Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë
Mbrojtja dhe përdorimet e burimeve ujore nëpër botë
Isabela Çoçoli

Shmangia e shpërdorimit të ujit është një nga përparësitë kryesore në mbrojtjen e mjedisit nëpër botë dhe veçanërisht në ato vende që kanë mungesë uji të pishëm dhe të tjera që kanë periudha të përvitshme thatësirash që preking ndjeshëm prodhimin bujqësor. Por ka edhe vende që u duhet të krijojnë reshje shiu për të pastruar qytetet.

Shkencëtarët e Universitetit Warwick të Britanisë së Madhe po studjojnë mënyra për përdorimin me kursim të ujit në procesin e vaditjes me fertilizatorë.  Sistemi përfshin disa tuba të vendosur nën dhé për të ushqyer me ujë dhe fertilizatorë bimët në rritje.

Ekipi i kërkimeve ka vendosur sensorë të lagështirës në tokë që i dërgojnë informacion një sistemi kontrolli të lidhur me kompjuter, i cili përdor teknologjinë e telefonëve celularë.  Sistemi i kontrollit  hap ujin kur toka është e thatë nën nivelin e caktuar. Duke përdorur këtë teknologji të re, fermerit i krijohen kushtet të vendosë kur dhe cilat bimë të vaditë, madje dhe me çfarë sasi uji.

Rezultatet e deritanishme të përdorimit të kësaj teknologjie tregojnë për një rënie të konsiderueshme të humbjeve në procesin e vaditjes me ujë të përzjerë me fertilizatorë.  Për më tepër, ky proces është shumë i rëndësishëm për rajonet me thatësirë të madhe të botës.

****

Kina ka bërë eksperimente për krijimin artificial të reshjeve për dekada me radhë.  Shirat artificiale janë përdorur në fakt për të pastruar qytetin pas stuhive të forta të shoqëtuara me ngritjen e pluhrit.

Ekspertët e zyrës së modifikimit të motit në provincën Hebei përdorin një tip avioni të vogël për të spërkatur retë me një katalizator për të gjeneruar reshje shiu.  Ata fluturojnë 50 deri në 60 herë në vit, kryeisht në stinën e pranverës apo të vjeshtës, kur pjesa veriore e Kinës goditet nga thatësirat e mëdha.

Shumë shkencëtarë argumentojnë se procesi i ngarkimit të reve është në fakt proces “i vjedhjes së shiut”, sepse duke krijuar shi artificialisht në një zonë, një zone tjetër i mungojnë reshjet dhe një proces i tillë mund të çojë në probleme për mjedisin.
Por fermerët në fshatrat përreth Pekinit nuk janë dakord me këtë argument, duke thënë se thatësira e tejzjatur e Kinës prek produktivitetin e të mbjellave çdo vit dhe ata duhet të marrin ndihmë në çdo formë që të jetë e mundur.

****

Pyjet me re kanë ekosisteme që gjenden vetëm në disa zona malore tropikake.  Ato nuk janë vetëm zona bukurish natyrore, por edhe burime uji të freskët për shumë qytete të botës.

Qendra e Kombeve të Bashkuara për Monitorimin e Konservimit të ujit nëpër botë ka futur tashmë në praktikën e saj vëzhgimin e këtyre pyjeve në kuadrin e përpjekjeve për të ruajtuar këto ekosisteme të veçanta.

Vëzhgimet treguan se pyjet me re janë në rrezik për shkak të prerjes së drurëve dhe ngrohjes globale, veçanërisht në Azi dhe në Amerikën e Jugut, ku pjesa më e madhe e tokës është pastruar për t’u përdorur si tokë bujqësore.

Përfundimet e studimit i kanë nxitur kompanitë private që shfrytëzojnë burimet e ujit të mbështesin zgjidhjet e propozuara dhe të financojnë fermerët prë të mbrojtur pyjet me qëllim që të pakësojnë dëmet.  Megjithatë, duhet bërë më shumë punë për t’i mbrojtur këto ekosisteme delikate, para se ato të zhduken përgjithëmonë.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
27.01.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Freedom House: Shqipëria dhe Kosova pjesërisht të lira

Ndërsa vlerësimi për Shqipërinë është i njëjti si vitin e kaluar, Kosova ka hyrë ndër vendet me “demokraci elektorale”
Më tepër

Presidenti Obama dhe partneriteti SHBA- Indi

Gjatë një fjalimi në Nju Delhi, presidenti Obama tha se Amerika mund të jetë partneri më i mirë i Indisë.
Më tepër

Lirohet këshilltari i presidentit jemenas

Në Jemen, rebelët shiitë Houthi liruan shefin e stafit të Presidentit Abdrabuh Mansur Hadi, 10 ditë pasi ai dhe truprojat e tij ishin rrëmbyer në kryeqytetin Sana'a.
Më tepër

Kobani, kurdët zgjerojnë ofensivën ndaj ISIS

Luftëtarët kurdë zgjeruan sot ofensivën e tyre kundër bazave të grupit Shteti islamik pranë Kobanit, një ditë pas deklaratave të tyre se e kishin rimarrë këtë qytet në kufirin sirian me Turqinë.
Më tepër

Komisioni i Venecias dhe reforma e gjykatave shqiptare

“Shqipëria duhet të rritë kulturën politike nga të gjithë partitë në parlament. Por parlamenti është thellësisht i ndarë. Reformat janë ngadalësuar” - tha Xhani Bukikio, president i Komisionit të Venecias.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A child brings a candle to a Jewish cemetery at the former Terezin Nazi concentration camp in Terezin (Theresiendstadt ) during the ceremony to mark the 70th anniversary of the liberation of the former Nazi concentration camp Auschwitz-Birkenau in Oswiecim, Poland.
  • Syrians transport their belongings from one neighborhood to another in the northern Syrian city of Aleppo.
  • Indonesia soldiers and rescue personnel put a coffin of a passenger of AirAsia Flight QZ8501 into the cargo compartment of a Trigana airplane at Iskandar airbase in Pangkalan Bun.
  • Denise Young of Lynnfield, a nursing supervisor at Massachusetts General Hospital, adjusts her hood while walking to work in Boston. A storm packing blizzard conditions spun up the East Coast, pounding coastal eastern Long Island into Maine with high winds and heavy snow.
  • Air Force One transporting U.S. President Barack Obama and First Lady Michelle Obama flies over the desert as they prepare to land at King Khalid International Airport in Riyadh, Saudi Arabia.
  • An injured police officer is helped by colleagues during a protest in Kosovo's capital Pristina. Police in Kosovo fired tear gas at thousands of anti-government protesters demanding the resignation of a minister who had denied that war crimes were committed against ethnic Albanians during the 1998-99 war with Serbia.
  • Lemurs eat at Qingdao Forest Wildlife World in Qingdao, Shandong province, China.
  • A competitor with the U.S. sailing team of Zack Downing and Riley Gibbs, in the 49er class, falls into the water during the ISAF Sailing World Cup Miami on Biscayne Bay in Miami, Florida, Jan. 26, 2015.
  • Starlings fly in the sky of Rome, Italy, at sunset.
  • Models wear creations during Stephane Rolland's Haute Couture Spring-Summer 2015 fashion collection presented in Paris, France.
  • Children walk beside a river filled with garbage in Manila, the Philippines.
  • A man wearing sheepskins and bells participates in the ancient carnival of Zubieta, in the northern Spanish Navarra province.
     

Interaktive