E dielë, 26 prill, 2015

Lajme / Ballkani

Analizat afatgjata, të nevojshme për Shqipërinë dhe Kosovën

x
Keida Kostreci
Zëvendës presidenti i një firme konsultative në Shtetet e Bashkuara thotë se elitat në Shqipëri dhe Kosovë duhet të bëjnë plane afatgjata për zhvillim, duke marrë vendime të bazuara tek prirjet e kaluara dhe të dhënat konkrete. Aleksandër Dardeli, një shqiptaro-amerikan karriera e të cilit përfshin ekpertizë për të dyja vendet dhe që ka qenë edhe gazetar i Zërit të Amerikës, thotë se teknologjia dhe globalizimi paraqesin sfida të reja për ndërveprimin mes njerëzve dhe qeverive.
                                    
Puna për disa organizata prestigjioze, e përqendruar tek strategjitë, reformat dhe qeverisja e mirë, e kanë bërë Aleksandër Dardelin ta shohë zhvillimin si shumën e përpjekjeve të informuara, mbështetur tek përvoja e mëparshme, prirjet në drejtime të caktuara dhe veprimet e matura të elitave.  

Firma IBI prane Uashingtonit, ku ai është zëvendës president, ofron shërbime këshillimore për qeveritë, për politikat makroekonomike të rritjes.
 
“Ne shikojmë ciklet historike të një vendi: konfliktet, luftrat, prirjet demografike dhe mundësitë që kanë ato për të krijuar konflikte, ndryshimet politike, ndryshimet shoqërore, ndryshimet në resurse, aksesi në ujë, aksesi në burime bujqësore, i integrojmë të gjitha këto të dhëna dhe përpiqemi të bëjmë parashikime, aq të sakta sa janë të mundshme”.

Zoti Dardeli vlerëson ndryshimet pozitive në Shqipëri përfshirë kalimin nga diktatura në një vend relativisht të lirë, daljen nga mjerimi ekonomik i viteve ’90 – ’91, si edhe integrimin në strukturat e sigurimit perëndimor, sidomos anëtarësimi në NATO në vitin 2009.
Ndërsa për Kosovën, ai thotë se krijimi i shtetit të ri me shumë mundësi përpara, ishte një ngjarje e madhe për gjithë shqiptarët. Por ai vë në dukje edhe disa probleme që duhen pranuar.

“Në Shqipëri vazhdon një ngërç politik prej vitesh të tëra, që është bërë bllokim për arritjen e disa rezultateve dhe disa kërkesave që kanë vetë elitat shqiptare për zhvillim. Në radhë të dytë ka probleme me korrupsionin, ka probleme me qeverisjen e mirë, sidomos përsa i përket gjyqësorit dhe ekzekutivit por edhe probleme të tjera”.

Zoti Dardeli i sheh zhvillimet në rajon në një kontekst botëror dhe ekonomik, i cili siç thotë ai duhet analizuar me kujdes, në një botë në ndryshim e sipër.

“Kemi fenomene si globalizimi ose teknologjia, të cilat po ndryshojnë mënyrën se si njerëzit ndërveprojnë, mënyrën sesi qeveritë qeverisin, menyrën sesi përkufizohet dhe kuptohet zhvillimi”.
         
Ky ndryshim ka sjellë një fragmentizim të vendim-marrjes nga qendra drejt niveleve më të ulëta, niveleve rajonale, niveleve lokale, si edhe e ka zhvendosur gjithnjë e më shumë hartimin e rregullave, kornizave ligjore, legjislative apo vendim-marrjen tek organizatat private. Në këtë drejtim zoti Dardeli thotë se Shqipëria dhe Kosova janë  në nivelin fillestar.

“Për shembull, në rastin e Shqipërisë, akoma nuk është menduar saktë nga elitat shqiptare, nga elitat politike qofshin brenda qeverisë apo jashtë qeverisë se cili është roli kompetitiv, vendi kompetitiv i Shqipërisë në botë. A do të jetë Shqipëria një oborr i pasëm i Bashkimit Evropian për industri të lehta shërbimesh, a do të zgjerohet Shqipëria drejt fqinjëve imediatë, për të krijuar një zonë të lirë ekonomike në Ballkan, apo do të jetë Shqipëria një trampolinë për prodhues të fuqishëm botërorë, si Japonia, Kina, apo India për në BE”.

Firmat si IBI e zotit Dardeli ndihmojnë vende si Shqipëria dhe Kosova të marrin vendime sa më të sakta. Ideja e zotit Dardeli është që vendet të jenë përgatitura për të përballuar situata të pritshme. Ai sjell si shembull krizën ekonomike botërore që ka filluar të ndjehet në Shqipëri. Duke e vënë veten në pozitat e një vëzhguesi të jashtëm ai thotë se duket se Shqipëria nuk e ka bërë këtë punë përgatitore ende.

“Sfida është e qytetarëve shqiptarë që ndoshta në të ardhmen e afërt, 2013, 2018, 2020 të ushtrojnë presionin e duhur tek elitat e tyre, që këto elita në radhë të parë të gjejnë gjuhën e duhur për kompromise, për kapërcimin e ngërçeve dhe për të kryer këto analiza afatgjata që nuk varen nga ciklet politike”.
         
Zoti Dardeli thotë se ciklet politike janë elementë të domosdoshëm të zhvillimit, si element demokratik që sjell frymëmarrje të re përmes zgjedhjeve.

“Problemi është si të integrohet vendim-marrja afatgjatë në ciklin politik dhe sa mendjehapur është cikli politik, elitat që janë pjesë e shtetit për t’i përfshirë këto konsiderata në vendim-marrjen e tyre. Këtu mendoj se ka punë për të bërë në Shqipëri dhe në Kosovë. Këtu mendoj se ka vend për rritje në elitat politike shqiptare në të dyja anët e kufirit”.

Zoti Dardeli mendon se ka filluar ndryshimi i mentalitetit në Ballkan, ku brezi i ri në Kosovë, në Shqipëri, në Mal të Zi, në Maqedoni qoftë edhe në Serbi është më tepër i orientuar nga rezultati, nga zgjidhjet sesa nga debati dhe konflikti. Por ai thotë se tani duhet që elitat politike të mos bëhen pengesë dhe ta integrojnë këtë mënyrë të re të menduari në vendim-marrje.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: Petrit
12.02.2013 14:17
PER C'FAR SHQIPERIE TE lire NA FLET KY Alesander Dardeli,per SHQIPERINE E SUDUNDUAR BRUTALISHT NE MENYREN ME DEMOSTRATIVE NGA MOSTRAT E DIKTATURES KOMUNISTE DHE PJELLAT E SAJ NE VITE?APO PER NJE RINI TE PLAKUR ME BINDJE E VEPRIME DEMOSTRATIVE KOMUNISTE TE KACAVJERRUR DERI ME TASH NE KRYE TE TRE PUSHTETEVE QE RICIKLOJNE NE VITE VETEM BOTEN E KRIM-KORRUPSIONIT POLTIK TE TRASHEGIMINESE SE DIKTATURES KOMUNISTE?
Shkurt analiza e sugjerimet e shokut,apo zotit Daniel ngjason shume me ato vargjet satanike te Isamil Kadares kur hymnizonte diktaturen komuniste ne vite si,KU T'I KERKOJME RRENJET E TUA PARTI .............
TE SHRUAJSHE ESHTE KULTURE DHE DIJE,POR TE ZGARAVITESH PER HIRE TE PAREVE TE PISTA NEN DORE ESHTE MEKAT DHE KRIM.
PA U DENUAR KRIMET MAKABE TE DIKTATURES KOMUNISTE DHE PERSEKUTORET NE TO,tipa si Danieli me shoke do vazhdojne te bejne spotet e rrekalmat per djajt e poltikave shqiptare te veshur me mantelin e nuserise per te fshehur e lene ne harrese mijra krime ne vite qe kerkojne ndeshkim dhe jo lloqe kavaje.
Shqiperia u la me gjakun e mbi 3500 shqiptareve te pafajshem me 1997,dhe nje vite me vona pa u lare gjaku i mijra te vrareve e masakruarve ju grabiten ,dhe ju pushtuan istitucionet duke vazhduar me djegjen e istitucionit te kryeministrise nga Sali Berisha me shoke qe nuk kane te ndalur ne krime ne vite,si vrasja e deputeteve Hajdari dhe xhindi,tragjedia e Gerdecit dhe 21 janari kurse ky fare Danieli na perallis per "lirine qe gezojne shqiptaret nga poltikat e dites,pas konvertimin te diktatures komuniste ne nje djall e gjysem"TURP,HARRESE apo padije,le te zgjedhi ke t'i vije per shtat Danielit me shoke.Boll me shqiptaret dhe Shqiperia po grabitet,terrorrizohet dhe vritet nga politkane te pandergjegjshem qe diligjojne ne vite boten e krim-korrupsionit kurse Danieli na jep leksione per fitim personal.Mjaft me.


nga: Anonim
12.02.2013 10:29
E lexova me vemendje komentin, por dicka nuk kupton Aleksander Dardeli, qe fatkeqesisht ne Shqiperi nuk ekzistojne as elita shqiptare dhe as elita politike. Po te besh nje analize te hollesishme del qe ne Shqiperi te ashtuquajtura elita te pergjithshme i kane bere ne menyre te vecante fresk, qe nga data 29 netor 1944, sistemeve politike dhe qeverive, pra atyre qe jane pozite. Kjo u tregua tani se fundi me nenshkrimin e nje prememorje per futjen ne BE te Shqiperise per te votuar tre ligje nga opozita. Ne nje kohe kur nuk jane keto tre ligje, por jane gjera te tjera me madhore qe Shqiperia te futet ne Europe nga ana politike, sepse nga ana natyrore eshte. Pra, keto elita shqiptare nuk jane tjeter vetem disa sherbetor dhe servil te bindur te kujdo qe eshte ne pushtet. Ne lidhje me elitat politika keto nuk jane te tille sepse keto fatkeqesisht jane jashteqitja me e keqe qe ka nxjerre populli shqiptar ne historine e vet qindra vjecare, si te pozites dhe te opozites. Personi qe leshon eren me te rende dhe nje pjese e popullit shqiptar nuk e kupton se i jane mesuar hundet me kete lloj ere te rende gjirizesh eshte Sali Berisha. I cili vjen nga rradhet e komunisteve me dogmatike, me maskarenj dhe eshte njeriu i ri me prefekt qe ka krijuar Partia e Punes e Shqiperise me ne krye Enver Hoxhen. I cili me levizjet e tij me spetakulare gjate gjithe jetes se tij arriti te hynte deri ne familjen e Enver Hoxhes dhe tani therret e bertet per antikomunizem thjeshte sa per te hedhur tym dhe kur ne ndonje rast vendos ne goje Enver Hoxhen, me perpara ka marre leje atje ku duhet dhe ku e din vetem ai.
Kalimi ne nje shtet te vetem te Shqiptareve behet edhe pa referendum, por duke unifikuar arsimin, kulturen, zhvillimin ekonomik dhe levizjen e lire ndermjet vedit. Por duke patur parasysh qe "Feja e shqiptarit eshte shqiptaria". Kur te kene mbaruar keto procese ne menyre sa me te shpejte atehere politika s'ka se cfare te beje. "Politikanet" nuk e duan nje gje te tille sepse nuk do te kete me dy preseident, dy kryetar kuvendi, dy kryeministra, me dhjetra ministra dhe per me teper edhe dy perfaqesi diplomatike ne shume vende te botes.
Duhet luftuar qe besimet fetare te jene sa me shume me karakter dhe zakone shqiptare dhe europiane, duke luftuar ne te gjitha drejtimet ndikimet fondamentaliste dhe integraliste.
Nga ana ekonomike duhet qe te zhvillohen ne menyre paralele, infrastruktura rrugore, bujqesia, industria ushqimore, industria e lehte dhe menjehere me keto industria turistike.
Ne lidhje me kete duhet unifikimi i arsimit dhe te ndertohet e te fuqizohet nje universitet shume i fuqishem mbare kombetar me kuadrot me te mira qe ka nxjerre kombi shqiptar. Femra duhet te jete mundesisht edhe me arsimuar se mashkulli, ashtu si na ka mesuar Sami Frasheri, sepse eshte e para mesuese e femijes kur del ne jete. Me keto pikpamje ecet perpare ne drejtim te vendeve me te zhvilluara, ku duhen te merren shembujt, si vendet Skandinave. Tung.

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
25.04.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Dilema greke

A po tërhiqet Greqia nga Eurozona ?
Më tepër

Si ndoshi termeti në Nepal ?

Agjencia Gjeologjike Amerikane jep spjegimet
Më tepër

Konferenca shkencore mbi tranzicionin dhe demokracinë shqiptare

Studiuesi i njohur Biberaj tha se shkelja e ligjit është bërë një dukuri e përphapur dhe kjo ndikon për keq në ndarjen e pasurive të vendit me punë të ligjshme.
Më tepër

Përvjetori i Luftës Civile amerikane

Përkujtohet 150 vjetori i përfundimit të Luftës Civile
Më tepër

Obama vlerëson komunitetin e zbulimit

Presidenti shprehu keqardhje për vrasjen e dy pengjeve civile
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • People attend a commemoration ceremony to mark the centenary of the mass killing of Armenians by Ottoman Turks at the Tsitsernakaberd Memorial Complex in Yerevan, Armenia.
  • An Egyptian youth carries a lit flare as supporters of the Muslim Brotherhood gather in the El-Mataria neighborhood of Cairo, to protest the 20-year sentence for ousted president Mohammed Morsi and verdicts against other prominent figures of the Brotherhood.
  • A view of the Calbuco volcano in Puerto Varas, Chile. Southern Chile remained on alert Friday for another eruption from the volcano after it burst into life this week in spectacular, fiery fashion for the first time in half a century, forcing 5,000 people to evacuate and lighting up the night sky.
  • A girl drinks water from a faucet amid an acute shortage of clean drinking water in Sanaa, Yemen.
  • Old photographs of Australian soldiers are projected onto an office building alongside a bronze statue at the Cenotaph war memorial on ANZAC (Australian and New Zealand Army Corps) Day in Sydney. Commemorations on Turkey's Gallipoli peninsula on Friday marked the 100th anniversary of a World War I battle that helped shape the birth of new nations.
  • Special Forces soldiers of the Shanghai Cooperation Organization (SCO) member states take part in joint military exercises in the Shamshi gorge, some 100 km of Bishkek, Kyrgyzstan.
  • People sleep on the floor as they line up for the opening of a new Apple Store in Hangzhou, Zhejiang province, China. The 19th Apple Store in mainland China and second one in the city opened on Friday.
  • Members of the Korean Confederation of Trade Unions shout slogans while raising banners reading "Let's end Park Geun-hye and Let's go on general strike" during a rally against government policy in Seoul, South Korea. Thousands of protesters marched in cities across the country denouncing the labor policies of the increasingly unpopular president.
  • A relative of a victim cries in front of a monument erected in memory of the victims of the Rana Plaza building collapse as they gather at the spot on its second anniversary in Savar, near Dhaka, Bangladesh. Bangladesh suffered its worst industrial disaster when the illegally-built, multi-storied building collapsed in 2013 killing 1,127 people and injuring about 2,500.
  • Two tigers play at the Tiger Temple in Kanchanaburi province, Thailand. Thai wildlife officials began a headcount of nearly 150 tigers kept by monks at the controversial temple which has become the center of a dispute over the welfare of the animals.
  • A robot sits between students at the RoboCup German Open 2015 in Magdeburg, Germany. Around 200 teams from 14 countries demonstrate state-of-the-art robotics with competitions using soccer, rescue, and service robots.
  • A man takes pictures of the art installation "Overcoming Boundaries" by German conceptual artist Ottmar Hoerl in Berlin. The project, consisting of some 1,000 sculptures of the Einheitsmaennchen (Unity Man) is to commemorate the 25th anniversary of German reunification.
  • Nepal’s Kumari, or living goddess, adjusts her ornament as she watches the Rato Machindranath chariot Festival in Lalitpur. Nepal's living goddesses are young pre-pubescent girls considered by devotees to be incarnations of a Hindu goddess. Selected as toddlers, living goddesses usually keep their positions until they reach puberty.
  • A man fishes while sitting on a bench on the Stanley Bridge in the Stanley neighborhood of the Egyptian port of Alexandria.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.