E shtunë, 26 korrik, 2014

Lajme / Ballkani

Karriera e pazakontë e minatoreve të Bosnjës

x
Në një zonë të largët në thellësi të Bosnjës, një grup i vogël grash punojnë në një minierë qymyrguri. Ato janë të fundit në një brez minatoresh, karriera e pazakontë e të cilave është një trashëgimi e të kaluarës komuniste të vendit.

Pa zbardhur ende dita, Sakibe Colic dhe Semsa Hadzo rregullojnë llambat në helmeta dhe kontrollojnë edhe një herë instrumentat e shpëtimit, para se të fillojnë punën në turnin e parë në minierën e qymyrit në Breza të Bosnjës.

Ato marrin ashensorin si kafaz për të shkuar 250 metra nën tokë, në thellësinë e errët të minierës pranë Sarajevës ku 10 gra punojnë bashkë me 500 kolegët e tyre meshkuj.

Ato janë brezi i fundit i grave që punojnë si minatore në Bosnje, një trashëgimi e komunizmit, kur barazia gjinore i përmbyste normat tradicionale të shoqërisë patriarkale për të mbushur fabrikat me krah pune. Në atë kohë Hadzo dhe Colic, që ishin adoleshente, u punësuan në minierën e Brezës.

Tani, tre vjet para se të mbushin 50 vjeç dhe të dalin në pension, ato reflektojnë për rolin e tyre si brezi i fundit dhe i vetëm i grave që punuan nën tokë.

“Gjithë familja ime punon në minierë, babai im punonte këtu, im shoq, vëllezërit, të gjithë ne punojmë në minierë, përfshirë disa kushërinj të largët, kështuqë askush nuk u habit me vendimin tim për të punuar këtu. Atyre që e shohin nga larg, u duket e frikshme por për ne është ndryshe”.

Menaxherët e minierës nuk marrin më femra në punë. Minatorët thonë se është një rregull i pashkruar. Shumë nga koleget e tyre më të reja punojnë në zyra mbi tokë, por Sekibja dhe Semsa preferojnë nëntokën.

Qymyri i nxjerrë nga miniera 105 vjeçare mund të marrë zjarr kur piqen disa kushte dhe puna e Sekibes është që të mos lejojë të ndodhë një gjë e tillë. Me paisjet e saj matëse ajo kontrollon tunelet nën tokë dhe mat rrymën e ajrit dhe temperaturën, si edhe sasinë e metanit në ajër.

Pothuajse gjithkush në qytezën e Brezës, pranë Sarajevës, ka një lidhje me minierën. Një nga vajzat e Sakibes është martuar me një minator dhe ajo shpesh takohet me dhëndrin në minierë. Semsa Hadzo ishte e para në familjen e saj që filloi të punonte në minierë.

“Kur fillova të punoj këtu në moshën 19 vjecare, ishte e vështirë. Nuk e kisha idenë sesi do të ishte miniera, por po të më duhej të zgjidhja sot, unë përsëri do të kisha zgjedhur minierën”.

Ajo kujton se si punoi në minierë edhe gjatë katër muajve të pare të shtatzanisë dhe sesi u kthye sapo përfundoi lejen e lindjes.

“Më duket vetja si në shtëpinë time në minierë. Nuk kam pasur kurrë frikë se mos shembej miniera dhe falë zotit nuk kam pasur asnjë aksident, asnjëherë nuk jam plagosur”.

Një koleg, minatori Suaz Alajmovic vlerëson guximin e këtyre grave.

“Shumë burra duhet t’i kenë zili këto gra për guximin e tyre. Mendoj se 90 për qind e burrave që punojnë mbi tokë nuk do të kishin guxim të shkonin nën tokë për të punuar si këto gra”.

Megjithatë aksidente ndodhin në minierën e Brezës. Rastet më tragjike në vitet 1970 dhe 1976 shkaktuan vdekjen e 70 vetëve dhe në maj të vitit të kaluar një minator humbi jetën kur plasi një zjarr.

Hera e fundit që minatorët morën paisje të reja ishte në vitin 1986. Por pavarësisht nga rreziqet dhe teknologjia e vjetëruar, minatorët e shohin veten si një familje e madhe dhe thonë se megjithëse kalojnë një pjesë të madhe të kohës nën tokë, të paktën e mbushin atë kohë me gaz.

Në përfundim të ditës në errësirë, grate pastrohen, bëjnë pak tualet dhe i kthehen jetës me dritë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
25.07.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Presidenti Obama takon udhëheqësit e Amerikës Qendrore

Presidenti tha se ata ndajnë përgjegjësinë me Shtetet e Bashkuara për të trajtuar çështjen e fluksit të fëmijëve imigrantë në kufirin me SHBA
Më tepër

Italia nismë për dialog Romë-Tiranë-Beograd

Propozimi nga ministrja e jashtme italiane Federica Mogherini për promovimin e stabilitetit në Ballkan: Shqipëria ka një rol të rëndësishëm për të luajtur
Më tepër

Sfidat në veriun e Kosovës, tre vjet pas ndërhyrjes

Në Kosovë, është shënuar tre vjetori i ndërhyrjes në veriun e banuar me shumicë serbe dhe ngjarjet që pasuan atë ndërhyrje
Më tepër

Pentagoni: Rusia do të transferojë armë tek separatistët

Sipas zëdhënësit të Pentagonit, ngarkesa e re do përbëhet nga sisteme artilerie me kalibër më të madh se më parë
Më tepër

Mogherini: BE e përkushtuar për intergrimin e Ballkanit perëndimor

Ministrja italiane e Punëve të Jashtme Federica Mogherini, në kuadër të turneut të saj ballkanik, ishte sot në Shkup
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
24.07.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Men watch the runway on the morning of the final MH17 flight arriving at Kuala Lumpur International Airport. Malaysia Airlines retired flight number MH17 after its Amsterdam to Kuala Lumpur flight was shot down over the Ukraine.
  • Palestinian children, some flashing the V-sign, play with the photographer at a United Nations school where hundreds of families have sought refuge after fleeing their homes following heavy Israeli forces' strikes, in Jebaliya refugee camp, Gaza Strip.
  • Relatives of Lebanese passenger Mohamed Akhdar, 23, who was aboard the Air Algerie plane that crashed over Mali on Thursday, mourn at the family's home in the village of Zrairiyeh in south Lebanon.
  • Syrian civil defense workers rescue a man from under the rubble after a Syrian government helicopter allegedly dropped a barrel bomb on the Sakhour eastern neighborhood, in the northern city of Aleppo.
  • Sailors of the Russian Black Sea Fleet march as they prepare for Navy Day celebrations in the Crimean city of Sevastopol. Russia announced Wednesday that it had begun expanding and modernizing its Black Sea fleet based in Crimea with new ships and submarines.
  • A relative carries a portrait of a passenger who died in a TransAsia Airways plane crash Wednesday, at a funeral home on Taiwan's offshore island of Penghu.
  • An Iranian man and woman sit under a mural bearing the holy Kaaba of Mecca and Dome of the Rock of Jerusalem at Palestine square as they wait for the weekly friday prayers during a demonstration in Tehran to mark Quds (Jerusalem) Day.
  • A giant dog is steered through the center of Liverpool, England as she and two other giants, a girl, left, and a grandmother parade for three days telling the story of the city's involvement in World War I.
  • A Muslim woman prays after the last Friday prayers of the holy fasting month of Ramadan at the Jama Masjid (Grand Mosque) in the old quarters of Delhi, India.
  • Tourists cover their bodies with black mud before taking a mud bath at a swimming resort in Suining, Sichuan province, China. The temperature in Suining reached 35 degrees Celsius (95 degrees Fahrenheit) on Friday.
  • A herd of goats graze at the almost dried out Maria Cristina reservoir near Castellon. Spain's southeast is suffering the worst drought after the driest winter in 150 years.
  • Pedestrians look at tropical fish displayed in a fish tank in the window of Sony's showroom in Tokyo's shopping district Ginza. Some 1,000 fish, brought in from the waters around Japan's southern island of Okinawa, will be displayed in the tank through Aug. 31.
  • Laura Halford of Wales jumps during her hoop routine as she competes in the rhythmic gymnastics individual all-around final event at the 2014 Commonwealth Games in Glasgow, Scotland.
  • Tourists crowd Palma de Mallorca's Arenal beach on the Spanish Balearic island of Mallorca. Spain was host to 28 million foreign tourists in the first half of 2014, a 7.3 percent increase over the same period in 2013, according to figures from the Spanish Institute for Tourist Studies.

Interaktive