E enjte, 05 mars, 2015

Lajme / Ballkani

Karriera e pazakontë e minatoreve të Bosnjës

x
Në një zonë të largët në thellësi të Bosnjës, një grup i vogël grash punojnë në një minierë qymyrguri. Ato janë të fundit në një brez minatoresh, karriera e pazakontë e të cilave është një trashëgimi e të kaluarës komuniste të vendit.

Pa zbardhur ende dita, Sakibe Colic dhe Semsa Hadzo rregullojnë llambat në helmeta dhe kontrollojnë edhe një herë instrumentat e shpëtimit, para se të fillojnë punën në turnin e parë në minierën e qymyrit në Breza të Bosnjës.

Ato marrin ashensorin si kafaz për të shkuar 250 metra nën tokë, në thellësinë e errët të minierës pranë Sarajevës ku 10 gra punojnë bashkë me 500 kolegët e tyre meshkuj.

Ato janë brezi i fundit i grave që punojnë si minatore në Bosnje, një trashëgimi e komunizmit, kur barazia gjinore i përmbyste normat tradicionale të shoqërisë patriarkale për të mbushur fabrikat me krah pune. Në atë kohë Hadzo dhe Colic, që ishin adoleshente, u punësuan në minierën e Brezës.

Tani, tre vjet para se të mbushin 50 vjeç dhe të dalin në pension, ato reflektojnë për rolin e tyre si brezi i fundit dhe i vetëm i grave që punuan nën tokë.

“Gjithë familja ime punon në minierë, babai im punonte këtu, im shoq, vëllezërit, të gjithë ne punojmë në minierë, përfshirë disa kushërinj të largët, kështuqë askush nuk u habit me vendimin tim për të punuar këtu. Atyre që e shohin nga larg, u duket e frikshme por për ne është ndryshe”.

Menaxherët e minierës nuk marrin më femra në punë. Minatorët thonë se është një rregull i pashkruar. Shumë nga koleget e tyre më të reja punojnë në zyra mbi tokë, por Sekibja dhe Semsa preferojnë nëntokën.

Qymyri i nxjerrë nga miniera 105 vjeçare mund të marrë zjarr kur piqen disa kushte dhe puna e Sekibes është që të mos lejojë të ndodhë një gjë e tillë. Me paisjet e saj matëse ajo kontrollon tunelet nën tokë dhe mat rrymën e ajrit dhe temperaturën, si edhe sasinë e metanit në ajër.

Pothuajse gjithkush në qytezën e Brezës, pranë Sarajevës, ka një lidhje me minierën. Një nga vajzat e Sakibes është martuar me një minator dhe ajo shpesh takohet me dhëndrin në minierë. Semsa Hadzo ishte e para në familjen e saj që filloi të punonte në minierë.

“Kur fillova të punoj këtu në moshën 19 vjecare, ishte e vështirë. Nuk e kisha idenë sesi do të ishte miniera, por po të më duhej të zgjidhja sot, unë përsëri do të kisha zgjedhur minierën”.

Ajo kujton se si punoi në minierë edhe gjatë katër muajve të pare të shtatzanisë dhe sesi u kthye sapo përfundoi lejen e lindjes.

“Më duket vetja si në shtëpinë time në minierë. Nuk kam pasur kurrë frikë se mos shembej miniera dhe falë zotit nuk kam pasur asnjë aksident, asnjëherë nuk jam plagosur”.

Një koleg, minatori Suaz Alajmovic vlerëson guximin e këtyre grave.

“Shumë burra duhet t’i kenë zili këto gra për guximin e tyre. Mendoj se 90 për qind e burrave që punojnë mbi tokë nuk do të kishin guxim të shkonin nën tokë për të punuar si këto gra”.

Megjithatë aksidente ndodhin në minierën e Brezës. Rastet më tragjike në vitet 1970 dhe 1976 shkaktuan vdekjen e 70 vetëve dhe në maj të vitit të kaluar një minator humbi jetën kur plasi një zjarr.

Hera e fundit që minatorët morën paisje të reja ishte në vitin 1986. Por pavarësisht nga rreziqet dhe teknologjia e vjetëruar, minatorët e shohin veten si një familje e madhe dhe thonë se megjithëse kalojnë një pjesë të madhe të kohës nën tokë, të paktën e mbushin atë kohë me gaz.

Në përfundim të ditës në errësirë, grate pastrohen, bëjnë pak tualet dhe i kthehen jetës me dritë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
04.03.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Deputeti Tom Doshi publikoi një video me atentatorin e porositur

Ministri i punëve të brendshme Saimir Tahiri tha se deputetit Doshi iu kërkua të jepte dëshmi në mënyrë që të kryheshin hetime të rregullta, por ai nuk pranoi dhe nuk i dorëzoi policisë pamjet filmike që pretendoi se kishte.
Më tepër

Ish-kreu i CIA-s, Petraeus pranon keqpërdorimin e dokumenteve sekrete

Gjenerali në pension ka arritur një marrëveshje me Departamentin e Drejtësisë për të shmangur një proces gjyqësor
Më tepër

Përmbytjet tkurrin rritjen ekonomike

Banka e Shqipërisë rishikon lehtësisht në ulje parashikimin për rritjen e ekonomisë jatë 2015. Norma e interesit mbetet e pandryshuar
Më tepër

Kosovë: Çështja e gjykatës së posaçme

Kryeministri Isa Mustafa, tha se institucionet nuk mund ta vënë në rrezik ngritjen e Gjykatës
Më tepër

Shkatërrimi i Muzeut të Mosulit

Shkatërrimi i artifakteve në Irak ka tronditur arkeologët
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Armored police vehicles believed to be carrying two Australian prisoners, arrives at the port to take a ferry to the prison island of Nusa Kambangan, where upcoming executions are expected to take place, in Cilacap, Central Java, Indonesia. The planned executions of Myuran Sukumaran, 33, and Andrew Chan, 31, have ratcheted up diplomatic tensions between Australia and Indonesia following repeated pleas of mercy for the pair, who are among 11 death row convicts scheduled to go before a firing squad.
  • Buddhists holding candles encircle a large Buddha statue during Makha Bucha Day at a temple in Nakhon Pathom province on the outskirts of Bangkok, Thailand.
  • A woman cries as she waits to hear news about relatives after an explosion at the Zasyadko coal mine in Donetsk, Ukraine, killing at least 32 workers.
  • An Indian army recruit wearing his ceremonial uniform looks on as he marches during their passing out parade at a garrison in Rangreth on the outskirts of Srinagar.
  • An environmental activist is arrested during clashes with Gendarmes in Gaillac, southwestern France. The activists hostiles to the proposed dam in the nearby Sivens forest tried to supply foods to the Zadists - the name given to the activists occupying the site "zone to defend," or ZAD, in spite of a blockade of pro-dam farmers on a road leading to the area.
  • Men sit in a makeshift chairlift to cross a river in Charsadda, near Peshawar, Pakistan.
  • Displaced Somali families help push a pick-up truck carrying personal belongings from a camp which was closed down early morning by Somali forces, leaving hundreds of families without shelter, in the capital Mogadishu.
  • A Turkish Airlines jet that skidded off a slippery runway while landing in dense fog is seen at Tribhuwan International Airport in Kathmandu, Nepal.The plane with 238 people on board was coming from Istanbul. Officials said passengers had bumps and bruises but no serious injuries.
  • From the International Space Station, European Space Agency astronaut Samantha Cristoforetti took this photograph of the island of Hawaii.
  • Latoya Watson of Washington, with Planned Parenthood, cheers during a rally outside the Supreme Court in Washington, D.C., as the court was hearing arguments in King v. Burwell, a major test of President Barack Obama's health overhaul.
  • Paramilitary soldiers stand guard near the Great Hall of the People, where the National People's Congress will be held, in Beijing.
  • Fashion is displayed during the exhibition 'Bjork' at the Museum of Modern Art in New York, March 3, 2015. With pulsating sounds, stunning videos and elaborate costumes, a retrospective at the Museum of Modern Art (MoMA) dedicated to the work of Bjork transports visitors into the world of the creative Icelandic musician, composer and singer.
  • Street performers dressed as the Statue of Liberty stand during snowfall at Times Square in New York, March 3, 2015.
  • The new Radical RXC Turbo 500 is presented on the second press day of the Geneva International Motor Show in Geneva, Switzerland.

Interaktive