E shtunë, 28 mars, 2015

Lajme / Ballkani

Karriera e pazakontë e minatoreve të Bosnjës

x
Në një zonë të largët në thellësi të Bosnjës, një grup i vogël grash punojnë në një minierë qymyrguri. Ato janë të fundit në një brez minatoresh, karriera e pazakontë e të cilave është një trashëgimi e të kaluarës komuniste të vendit.

Pa zbardhur ende dita, Sakibe Colic dhe Semsa Hadzo rregullojnë llambat në helmeta dhe kontrollojnë edhe një herë instrumentat e shpëtimit, para se të fillojnë punën në turnin e parë në minierën e qymyrit në Breza të Bosnjës.

Ato marrin ashensorin si kafaz për të shkuar 250 metra nën tokë, në thellësinë e errët të minierës pranë Sarajevës ku 10 gra punojnë bashkë me 500 kolegët e tyre meshkuj.

Ato janë brezi i fundit i grave që punojnë si minatore në Bosnje, një trashëgimi e komunizmit, kur barazia gjinore i përmbyste normat tradicionale të shoqërisë patriarkale për të mbushur fabrikat me krah pune. Në atë kohë Hadzo dhe Colic, që ishin adoleshente, u punësuan në minierën e Brezës.

Tani, tre vjet para se të mbushin 50 vjeç dhe të dalin në pension, ato reflektojnë për rolin e tyre si brezi i fundit dhe i vetëm i grave që punuan nën tokë.

“Gjithë familja ime punon në minierë, babai im punonte këtu, im shoq, vëllezërit, të gjithë ne punojmë në minierë, përfshirë disa kushërinj të largët, kështuqë askush nuk u habit me vendimin tim për të punuar këtu. Atyre që e shohin nga larg, u duket e frikshme por për ne është ndryshe”.

Menaxherët e minierës nuk marrin më femra në punë. Minatorët thonë se është një rregull i pashkruar. Shumë nga koleget e tyre më të reja punojnë në zyra mbi tokë, por Sekibja dhe Semsa preferojnë nëntokën.

Qymyri i nxjerrë nga miniera 105 vjeçare mund të marrë zjarr kur piqen disa kushte dhe puna e Sekibes është që të mos lejojë të ndodhë një gjë e tillë. Me paisjet e saj matëse ajo kontrollon tunelet nën tokë dhe mat rrymën e ajrit dhe temperaturën, si edhe sasinë e metanit në ajër.

Pothuajse gjithkush në qytezën e Brezës, pranë Sarajevës, ka një lidhje me minierën. Një nga vajzat e Sakibes është martuar me një minator dhe ajo shpesh takohet me dhëndrin në minierë. Semsa Hadzo ishte e para në familjen e saj që filloi të punonte në minierë.

“Kur fillova të punoj këtu në moshën 19 vjecare, ishte e vështirë. Nuk e kisha idenë sesi do të ishte miniera, por po të më duhej të zgjidhja sot, unë përsëri do të kisha zgjedhur minierën”.

Ajo kujton se si punoi në minierë edhe gjatë katër muajve të pare të shtatzanisë dhe sesi u kthye sapo përfundoi lejen e lindjes.

“Më duket vetja si në shtëpinë time në minierë. Nuk kam pasur kurrë frikë se mos shembej miniera dhe falë zotit nuk kam pasur asnjë aksident, asnjëherë nuk jam plagosur”.

Një koleg, minatori Suaz Alajmovic vlerëson guximin e këtyre grave.

“Shumë burra duhet t’i kenë zili këto gra për guximin e tyre. Mendoj se 90 për qind e burrave që punojnë mbi tokë nuk do të kishin guxim të shkonin nën tokë për të punuar si këto gra”.

Megjithatë aksidente ndodhin në minierën e Brezës. Rastet më tragjike në vitet 1970 dhe 1976 shkaktuan vdekjen e 70 vetëve dhe në maj të vitit të kaluar një minator humbi jetën kur plasi një zjarr.

Hera e fundit që minatorët morën paisje të reja ishte në vitin 1986. Por pavarësisht nga rreziqet dhe teknologjia e vjetëruar, minatorët e shohin veten si një familje e madhe dhe thonë se megjithëse kalojnë një pjesë të madhe të kohës nën tokë, të paktën e mbushin atë kohë me gaz.

Në përfundim të ditës në errësirë, grate pastrohen, bëjnë pak tualet dhe i kthehen jetës me dritë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
27.03.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

LAJME

Assad: Jam i hapur për dialog me SHBA

Presidenti sirian po u përgjigjej komenteve të Sekretarit të Shtetit Kerry se SHBA duhet eventualisht të bisedojnë me udhëheqësin sirian që të ndihmojnë përfundimin e luftës civile
Më tepër

Anketë: Korrupsioni, shqetësimi më i madh për shqiptarët

Një pjesë e madhe e qytetarëve mendojnë se korrupsioni është rritur dhe një pjesë thotë se kjo dukuri po frenohet.
Më tepër

Deputetët e arrestuar merren në pyetje

Avokatët e zotit Doshi dhe Frroku këmbëngulin: Ndalimi është i jashtëligjshëm. Vendimi për masën e sigurisë i takon Gjykatës së Lartë
Më tepër

Dita e dytë e bombardimeve në Jemen

Sulmet në Jemen janë pjesë e një përpjekjeje rajonale nën udhëheqjen e Arabisë Saudite për të dëbuar rebelët houthi
Më tepër

Mogherini mbi ambicjet e Serbisë drejt BE

Shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Federica Mogherini, tha tnë Beograd se deri në fund të vitit mund të pritet hapja e kapitujve të parë në kuadër të negociatave për anëtarësim të Serbisë në BE
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Tibetan artists in traditional costumes perform opera at the Tibetan Institute of Performing Arts in Dharmsala, India.
  • New York firefighters battle a blaze at a commercial and residential block on March 26, 2015, in New York's East Village. The entire building at 125 Second Avenue was engulfed in flames and the lower two floors appeared partially collapsed, television footage and press photographs showed. Twelve people were reported hurt.
  • A girl reacts as President Barack Obama greets her and others in the crowd after speaking about payday lending, at Lawson State Community College in Birmingham, Ala., March 26, 2015.
  • An image shot through the frame of a broken television shows Palestinian protesters during clashes with Israeli security forces after a demonstration against the expropriation of Palestinian land by Israel in the village of Kfar Qaddum, near near Nablus in the occupied West Bank.
  • (L-R) Silver medalists Madison Chock and Evan Bates of the US, gold medalists Gabriella Papadakis and Guillaume Cizeron of France and bronze medalists Kaitlyn Weaver and Andrew Poje of Canada pose during the awards ceremony of the ice dance of the 2015 ISU World Figure Skating Championships at Shanghai Oriental Sports Center in Shanghai.
  • A Nigerian woman prays at the main mosque in the capital Abuja.
  • Host of NBC's 'The Tonight Show', Jimmy Fallon (L) joins Madame Tussauds to debut five unique, brand new, never before seen wax figures of the television host at Madame Tussauds New York.
  • A leaflet created by the U. S. Department of Defense to be dropped over Syria is shown after being released to Reuters by the Pentagon in Washington, March 26, 2015. The U.S. has dropped tens of thousands of the graphic leaflets southwest of the Syrian city of Raqqa aimed at discouraging Islamic State recruitment.
  • A masked Tibetan artist waits to perform a traditional opera at the Tibetan Institute of Performing Arts in Dharmsala, India.
  • Mercedes mechanics fix British driver Lewis Hamilton's car at the team's garage after its engine failure during the first practice session for the Malaysian Formula One Grand Prix at Sepang International Circuit in Sepang, Malaysia.
  • Somali police take position after Islamist group al Shabaab attacked Maka Al-Mukarama hotel in Mogadishu.
  • Members of the public light candles around a portrait of the late Lee Kuan Yew as a tribute to him, in Singapore. Lee, 91, died Monday at Singapore General Hospital after more than a month of battling severe pneumonia.
  • A stele and flowers laid in memory of the victims are placed in the area where the Germanwings jetliner crashed in the French Alps, in Le Vernet, France.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.