E premte, 24 tetor, 2014

Lajme / Ballkani

Karriera e pazakontë e minatoreve të Bosnjës

x
Në një zonë të largët në thellësi të Bosnjës, një grup i vogël grash punojnë në një minierë qymyrguri. Ato janë të fundit në një brez minatoresh, karriera e pazakontë e të cilave është një trashëgimi e të kaluarës komuniste të vendit.

Pa zbardhur ende dita, Sakibe Colic dhe Semsa Hadzo rregullojnë llambat në helmeta dhe kontrollojnë edhe një herë instrumentat e shpëtimit, para se të fillojnë punën në turnin e parë në minierën e qymyrit në Breza të Bosnjës.

Ato marrin ashensorin si kafaz për të shkuar 250 metra nën tokë, në thellësinë e errët të minierës pranë Sarajevës ku 10 gra punojnë bashkë me 500 kolegët e tyre meshkuj.

Ato janë brezi i fundit i grave që punojnë si minatore në Bosnje, një trashëgimi e komunizmit, kur barazia gjinore i përmbyste normat tradicionale të shoqërisë patriarkale për të mbushur fabrikat me krah pune. Në atë kohë Hadzo dhe Colic, që ishin adoleshente, u punësuan në minierën e Brezës.

Tani, tre vjet para se të mbushin 50 vjeç dhe të dalin në pension, ato reflektojnë për rolin e tyre si brezi i fundit dhe i vetëm i grave që punuan nën tokë.

“Gjithë familja ime punon në minierë, babai im punonte këtu, im shoq, vëllezërit, të gjithë ne punojmë në minierë, përfshirë disa kushërinj të largët, kështuqë askush nuk u habit me vendimin tim për të punuar këtu. Atyre që e shohin nga larg, u duket e frikshme por për ne është ndryshe”.

Menaxherët e minierës nuk marrin më femra në punë. Minatorët thonë se është një rregull i pashkruar. Shumë nga koleget e tyre më të reja punojnë në zyra mbi tokë, por Sekibja dhe Semsa preferojnë nëntokën.

Qymyri i nxjerrë nga miniera 105 vjeçare mund të marrë zjarr kur piqen disa kushte dhe puna e Sekibes është që të mos lejojë të ndodhë një gjë e tillë. Me paisjet e saj matëse ajo kontrollon tunelet nën tokë dhe mat rrymën e ajrit dhe temperaturën, si edhe sasinë e metanit në ajër.

Pothuajse gjithkush në qytezën e Brezës, pranë Sarajevës, ka një lidhje me minierën. Një nga vajzat e Sakibes është martuar me një minator dhe ajo shpesh takohet me dhëndrin në minierë. Semsa Hadzo ishte e para në familjen e saj që filloi të punonte në minierë.

“Kur fillova të punoj këtu në moshën 19 vjecare, ishte e vështirë. Nuk e kisha idenë sesi do të ishte miniera, por po të më duhej të zgjidhja sot, unë përsëri do të kisha zgjedhur minierën”.

Ajo kujton se si punoi në minierë edhe gjatë katër muajve të pare të shtatzanisë dhe sesi u kthye sapo përfundoi lejen e lindjes.

“Më duket vetja si në shtëpinë time në minierë. Nuk kam pasur kurrë frikë se mos shembej miniera dhe falë zotit nuk kam pasur asnjë aksident, asnjëherë nuk jam plagosur”.

Një koleg, minatori Suaz Alajmovic vlerëson guximin e këtyre grave.

“Shumë burra duhet t’i kenë zili këto gra për guximin e tyre. Mendoj se 90 për qind e burrave që punojnë mbi tokë nuk do të kishin guxim të shkonin nën tokë për të punuar si këto gra”.

Megjithatë aksidente ndodhin në minierën e Brezës. Rastet më tragjike në vitet 1970 dhe 1976 shkaktuan vdekjen e 70 vetëve dhe në maj të vitit të kaluar një minator humbi jetën kur plasi një zjarr.

Hera e fundit që minatorët morën paisje të reja ishte në vitin 1986. Por pavarësisht nga rreziqet dhe teknologjia e vjetëruar, minatorët e shohin veten si një familje e madhe dhe thonë se megjithëse kalojnë një pjesë të madhe të kohës nën tokë, të paktën e mbushin atë kohë me gaz.

Në përfundim të ditës në errësirë, grate pastrohen, bëjnë pak tualet dhe i kthehen jetës me dritë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
23.10.2014
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

Nju Jork, rasti i parë i Ebolës

Një mjek në Nju Jork, i cili ishte pak kohë më parë në Guine për të mjekuar pacientë me Ebola, është diagnostikuar me virusin vdekjeprurës
Më tepër

UEFA ndëshkon Shqipërinë dhe Serbinë

Fitorja në tavolinë i jepet Serbisë. UEFA i heq nga klasifikimi kombëtares serbe tre pikë. Gjobë 100 mijë euro për të dyja ekipet. Federata shqiptare njofton se do të bëjë ankimim.
Më tepër

Lufta kundër Ebolës

Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se lufta kundër Ebolës duhet të vazhdojë të përqëndrohet tek vendet e Afrikës perëndimore
Më tepër

Serwer: Incidenti në Beograd, shenjë e nacionalizmit

Analisti thotë se shumica e njerëzve në vendet e Ballkanit janë më të interesuar për vendet e punës se sa për formën e një flamuri që fluturon mbi një stadium
Më tepër

Shqipëria në Këshillin e të Drejtave të Njeriut, arritje për vendin

Intervistë me ambasadorin e Shqipërisë në Organizatën e Kombeve të Bashkuara Ferit Hoxha
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A woman walk past electoral campaign posters for the upcoming parliamentary elections in Tunis, Tunisia.
  • A volunteer of the German forces Bundeswehr helps to fix a glove of a protective suit during a training for the Ebola virus in Appen about 25 kilometers (15,5 miles) north of Hamburg, Germany.
  • A rebel fighter looks at his smartphone lying on a sofa in Bustan Pasha neighborhood of Syria's northern city of Aleppo.
  • Fire fighters are seen at the scene of a gas explosion at an apartment building in the center of Katowice, Poland. Five people were injured after the morning gas explosion, which caused part of the building to collapse.
  • Russian artist Yelena Zelenskaya displays pies she baked that look like North Korean leader Kim Jong Un, U.S. president Barack Obama, and German Chancellor Angela Merkel, prepared for the art performance titled, "Sweet Sanctions."
  • French violonist Anne Gravoin, the wife of French PM Manuel Valls, receives flowers from President Francois Hollande after Valls was awarded the Grand Cross of National Merit at the Elysee Palace in Paris, Oct. 22, 2014.
  • People dressed as Japanese TV character Ultra Seven walk on the red carpet during the opening ceremony of the 27th Tokyo International Film Festival in Tokyo, Japan.
  • A couple sunbath near a sculpture by Australian artist Mikaela Castledine, titled "Gift of the rhinoceros" on Sydney's Tamarama Beach as artists from 16 countries prepare their works for the upcoming Sculpture by the Sea exhibition.
  • A sculpture by Will Maguire titled 'Big Man' is shown as part of the "Sculpture by the Sea" exhibition at Sydney's Bondi Beach, Australia, Oct. 22, 2014.
  • A cross-country skier skis on a snow-covered field in the western Austrian village of Seefeld, following the first snowfall of the season.
  • Two raccoons inspect a carved pumpkin in their enclosure at the zoo in Hanover, central Germany, ahead of Halloween.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.