E mërkurë, 26 nëntor, 2014

Lajme / Ballkani

Karriera e pazakontë e minatoreve të Bosnjës

x
Në një zonë të largët në thellësi të Bosnjës, një grup i vogël grash punojnë në një minierë qymyrguri. Ato janë të fundit në një brez minatoresh, karriera e pazakontë e të cilave është një trashëgimi e të kaluarës komuniste të vendit.

Pa zbardhur ende dita, Sakibe Colic dhe Semsa Hadzo rregullojnë llambat në helmeta dhe kontrollojnë edhe një herë instrumentat e shpëtimit, para se të fillojnë punën në turnin e parë në minierën e qymyrit në Breza të Bosnjës.

Ato marrin ashensorin si kafaz për të shkuar 250 metra nën tokë, në thellësinë e errët të minierës pranë Sarajevës ku 10 gra punojnë bashkë me 500 kolegët e tyre meshkuj.

Ato janë brezi i fundit i grave që punojnë si minatore në Bosnje, një trashëgimi e komunizmit, kur barazia gjinore i përmbyste normat tradicionale të shoqërisë patriarkale për të mbushur fabrikat me krah pune. Në atë kohë Hadzo dhe Colic, që ishin adoleshente, u punësuan në minierën e Brezës.

Tani, tre vjet para se të mbushin 50 vjeç dhe të dalin në pension, ato reflektojnë për rolin e tyre si brezi i fundit dhe i vetëm i grave që punuan nën tokë.

“Gjithë familja ime punon në minierë, babai im punonte këtu, im shoq, vëllezërit, të gjithë ne punojmë në minierë, përfshirë disa kushërinj të largët, kështuqë askush nuk u habit me vendimin tim për të punuar këtu. Atyre që e shohin nga larg, u duket e frikshme por për ne është ndryshe”.

Menaxherët e minierës nuk marrin më femra në punë. Minatorët thonë se është një rregull i pashkruar. Shumë nga koleget e tyre më të reja punojnë në zyra mbi tokë, por Sekibja dhe Semsa preferojnë nëntokën.

Qymyri i nxjerrë nga miniera 105 vjeçare mund të marrë zjarr kur piqen disa kushte dhe puna e Sekibes është që të mos lejojë të ndodhë një gjë e tillë. Me paisjet e saj matëse ajo kontrollon tunelet nën tokë dhe mat rrymën e ajrit dhe temperaturën, si edhe sasinë e metanit në ajër.

Pothuajse gjithkush në qytezën e Brezës, pranë Sarajevës, ka një lidhje me minierën. Një nga vajzat e Sakibes është martuar me një minator dhe ajo shpesh takohet me dhëndrin në minierë. Semsa Hadzo ishte e para në familjen e saj që filloi të punonte në minierë.

“Kur fillova të punoj këtu në moshën 19 vjecare, ishte e vështirë. Nuk e kisha idenë sesi do të ishte miniera, por po të më duhej të zgjidhja sot, unë përsëri do të kisha zgjedhur minierën”.

Ajo kujton se si punoi në minierë edhe gjatë katër muajve të pare të shtatzanisë dhe sesi u kthye sapo përfundoi lejen e lindjes.

“Më duket vetja si në shtëpinë time në minierë. Nuk kam pasur kurrë frikë se mos shembej miniera dhe falë zotit nuk kam pasur asnjë aksident, asnjëherë nuk jam plagosur”.

Një koleg, minatori Suaz Alajmovic vlerëson guximin e këtyre grave.

“Shumë burra duhet t’i kenë zili këto gra për guximin e tyre. Mendoj se 90 për qind e burrave që punojnë mbi tokë nuk do të kishin guxim të shkonin nën tokë për të punuar si këto gra”.

Megjithatë aksidente ndodhin në minierën e Brezës. Rastet më tragjike në vitet 1970 dhe 1976 shkaktuan vdekjen e 70 vetëve dhe në maj të vitit të kaluar një minator humbi jetën kur plasi një zjarr.

Hera e fundit që minatorët morën paisje të reja ishte në vitin 1986. Por pavarësisht nga rreziqet dhe teknologjia e vjetëruar, minatorët e shohin veten si një familje e madhe dhe thonë se megjithëse kalojnë një pjesë të madhe të kohës nën tokë, të paktën e mbushin atë kohë me gaz.

Në përfundim të ditës në errësirë, grate pastrohen, bëjnë pak tualet dhe i kthehen jetës me dritë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
25.11.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

FMN: rritja në 2014 në 2 përqind

Shqipëri, në përfundim të bisedimeve me autoritetet, misioni I FMN-së u shpreh se mbështeste reformat dhe politikat e ndërmarra. Përfundon rishikimi i dytë e i tretë i marrëveshjes, pritet lëvrimi i 53 milion eurove të tjera
Më tepër

Libi: Prodhimi i naftës i paqëndrueshëm

Trazirat e viteve të fundit janë ndjerë së tepërmi tek prodhimi i naftës
Më tepër

60 të vrarë nga sulmet ajrore në Siri

Aktivistët thonë se të paktën 60 persona u vranë, kur avionët luftarakë sirianë kryen një seri sulmesh ndaj qytetit Raqqa, të cilin Shteti Islamik e ka deklaruar kryeqytetin e vet.
Më tepër

Intervistë me Konsullin e Përgjithshëm të Maqedonisë në Çikago

Konsulli i Përgjithshëm Jakup Rexhepi tha se diaspora e të dy komuniteteve, atij shqiptar dhe atij maqedonas, mund të ndihmojë për zhvillimin ekonomik në Maqedoni.
Më tepër

Marshim kundër dhunës ndaj grave

Disa qindra qytetarë të Shkodrës, kryesisht të rinj e të reja, morën sot pjesë në një marshim paqësor me moton "Fund dhunës ndaj grave. Tani!".
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Pope Francis delivers his speech at the European Parliament in Strasbourg, eastern France.
  • A monk chants a Buddhist mantra in front of a public lottery counter in Tokyo, Japan. Lottery stand owners hire monks to conduct ritual purification on their stands for a big win.
  • A police officer guards a closed street along West Florissant Ave, where protesters and looters rampaged businesses following the grand jury decision not to indict a white policeman who shot dead the unarmed black teen Michael Brown, in Ferguson, Missouri.
  • A row of cars burn at a used car lot during a demonstration in Ferguson, Missouri. Ferguson has been struggling to return to normal after Micahel Brown, an 18-year-old black man, was killed by Darren Wilson, a white police officer, on Aug. 9. A grand jury declined to indict officer Wilson.
  • An Iraqi man reacts at the site of a car bomb explosion in the Shaab neighborhood of Baghdad, Iraq.
  • Kashmiris stand in queue to cast their votes outside a polling station during the first phase of voting to the Jammu and Kashmir state assembly elections at Shadipora, outskirts of Srinagar, Indian controlled Kashmir.
  • Remy Cordonnier, a librarian in the northern town of Saint-Omer, near Calais, France, carefully shows an example of a valuable Shakespeare "First Folio", a collection of some of his plays, dating from 1623. Around 230 copies of the First Folio are known to exist in collections or in private hands around the world.
  • Smog envelops buildings on the outskirts of the Indian capital New Delhi.
  • A boulder made of synthetic material called "To be in Limbo“ hangs from the ceiling of the 20-meter high Jesuit Church in Vienna, Austria.
  • Miss World 2013, Megan Young of the Philippines (C), poses with 2014 event finalists during a publicity launch in central London November 25, 2014. The final of the 2014 edition of the pageant will take place in London on Dec. 14.
  • Alex Little (R) and Miranda Jenatka view a light installation at Kew Gardens in west London.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.