E hënë, 01 shtator, 2014

Lajme / Ballkani

Karriera e pazakontë e minatoreve të Bosnjës

x
Në një zonë të largët në thellësi të Bosnjës, një grup i vogël grash punojnë në një minierë qymyrguri. Ato janë të fundit në një brez minatoresh, karriera e pazakontë e të cilave është një trashëgimi e të kaluarës komuniste të vendit.

Pa zbardhur ende dita, Sakibe Colic dhe Semsa Hadzo rregullojnë llambat në helmeta dhe kontrollojnë edhe një herë instrumentat e shpëtimit, para se të fillojnë punën në turnin e parë në minierën e qymyrit në Breza të Bosnjës.

Ato marrin ashensorin si kafaz për të shkuar 250 metra nën tokë, në thellësinë e errët të minierës pranë Sarajevës ku 10 gra punojnë bashkë me 500 kolegët e tyre meshkuj.

Ato janë brezi i fundit i grave që punojnë si minatore në Bosnje, një trashëgimi e komunizmit, kur barazia gjinore i përmbyste normat tradicionale të shoqërisë patriarkale për të mbushur fabrikat me krah pune. Në atë kohë Hadzo dhe Colic, që ishin adoleshente, u punësuan në minierën e Brezës.

Tani, tre vjet para se të mbushin 50 vjeç dhe të dalin në pension, ato reflektojnë për rolin e tyre si brezi i fundit dhe i vetëm i grave që punuan nën tokë.

“Gjithë familja ime punon në minierë, babai im punonte këtu, im shoq, vëllezërit, të gjithë ne punojmë në minierë, përfshirë disa kushërinj të largët, kështuqë askush nuk u habit me vendimin tim për të punuar këtu. Atyre që e shohin nga larg, u duket e frikshme por për ne është ndryshe”.

Menaxherët e minierës nuk marrin më femra në punë. Minatorët thonë se është një rregull i pashkruar. Shumë nga koleget e tyre më të reja punojnë në zyra mbi tokë, por Sekibja dhe Semsa preferojnë nëntokën.

Qymyri i nxjerrë nga miniera 105 vjeçare mund të marrë zjarr kur piqen disa kushte dhe puna e Sekibes është që të mos lejojë të ndodhë një gjë e tillë. Me paisjet e saj matëse ajo kontrollon tunelet nën tokë dhe mat rrymën e ajrit dhe temperaturën, si edhe sasinë e metanit në ajër.

Pothuajse gjithkush në qytezën e Brezës, pranë Sarajevës, ka një lidhje me minierën. Një nga vajzat e Sakibes është martuar me një minator dhe ajo shpesh takohet me dhëndrin në minierë. Semsa Hadzo ishte e para në familjen e saj që filloi të punonte në minierë.

“Kur fillova të punoj këtu në moshën 19 vjecare, ishte e vështirë. Nuk e kisha idenë sesi do të ishte miniera, por po të më duhej të zgjidhja sot, unë përsëri do të kisha zgjedhur minierën”.

Ajo kujton se si punoi në minierë edhe gjatë katër muajve të pare të shtatzanisë dhe sesi u kthye sapo përfundoi lejen e lindjes.

“Më duket vetja si në shtëpinë time në minierë. Nuk kam pasur kurrë frikë se mos shembej miniera dhe falë zotit nuk kam pasur asnjë aksident, asnjëherë nuk jam plagosur”.

Një koleg, minatori Suaz Alajmovic vlerëson guximin e këtyre grave.

“Shumë burra duhet t’i kenë zili këto gra për guximin e tyre. Mendoj se 90 për qind e burrave që punojnë mbi tokë nuk do të kishin guxim të shkonin nën tokë për të punuar si këto gra”.

Megjithatë aksidente ndodhin në minierën e Brezës. Rastet më tragjike në vitet 1970 dhe 1976 shkaktuan vdekjen e 70 vetëve dhe në maj të vitit të kaluar një minator humbi jetën kur plasi një zjarr.

Hera e fundit që minatorët morën paisje të reja ishte në vitin 1986. Por pavarësisht nga rreziqet dhe teknologjia e vjetëruar, minatorët e shohin veten si një familje e madhe dhe thonë se megjithëse kalojnë një pjesë të madhe të kohës nën tokë, të paktën e mbushin atë kohë me gaz.

Në përfundim të ditës në errësirë, grate pastrohen, bëjnë pak tualet dhe i kthehen jetës me dritë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
31.08.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Pakistan: Opozita nuk pranon të ndalë protestat

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit dhe zgjedhje të reja
Më tepër

Qeveria e Assadit bën betimin

Zoti Assad bëri betimin për një mandat të ri më 16 korrik, pas zgjedhjeve që u quajtën një farsë nga komuniteti ndërkombëtar dhe opozita
Më tepër

Dyshime për një rast me Ebola në Suedi

Njoftimet e medias thonë se një burrë që kishte udhëtuar kohët e fundit në një “zonë me rrezikshmëri” për virusin, po vuan nga ethet dhe po trajtohet në izolim
Më tepër

Kryengritësit pro-rusë hapin zjarr ndaj anijes ukrainase

Presidenti rus Vladimir Putin po bën thirrje për bisedime të menjëhershme dhe të gjithanshme për statusin e Ukrainës juglindore
Më tepër

Prishtinë, përfundon seminari kulturor

Në Prishtinë përfundoi Seminari i 33-të ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, ku morën pjesë studiues të shumtë të Albanologjisë.
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
08.08.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • An Iraqi militia fighter from Shi'ite cleric Moqtada al-Sadr's Saraya al-Salam's Peace Brigade, fires a mortar during heavy clashes with Islamic State fighters in Tuz Khurmatu in Salaheddin province about 88 kilometres (55 miles) south of Kirkuk.
  • A royal supporter places flowers on the gates of Kensington Palace in London as a tribute to Britain's Princess Diana, marking the 17th anniversary of her death.
  • A Somali government soldier holds his fighting position against suspected militants during an attack at the Jilacow underground cell inside a national security compound in Mogadishu. Islamist rebels blew up a car bomb and gunmen attacked the national intelligence site in the capital where suspected militants are held. The assault left 11 people dead, government officials and the rebel group said.
  • A girl calls for assistance after she is trapped by the water on a flooded Ryparken train station during a heavy rainstorm in Copenhagen, Denmark.
  • Malaysian students perform during the 57th National Day celebrations at Independence Square in Kuala Lumpu.
  • Protesters wave their mobile phones and other electronic devices as they take part in a pro-democracy rally next to the Hong Kong government complex. China announced rules giving it control over who can stand in Hong Kong's next leadership election, triggering tears and fury in the city where democracy activists vowed to stage a mass sit-in.
  • Firefighters carry a body found in the rubble of a four-story residential building which collapsed following a blast in Rosny-sous-Bois in the eastern suburbs of Paris, France.
  • A competitor runs through a foam tunnel during the Brutal Run extreme obstacle course race in Budapest, Hungary, Aug. 30, 2014.
  • Legendary acrobatic pilot Zoltan Veres of Hungary on his MXS aircraft demonstrates his skills with his F-16 at the Slovak International Air Fest SIAF 2014 at the Slovak Airforce Base of Sliac, Aug. 30, 2014.
  • Thousands of rubber ducks float in the Danube river in front of the Parliament in Budapest, Hungary.
  • Tungurahua volcano erupts near Banos, Ecuador.
  • Sweden's HMS Helsingborg, Denmark's HDMS Niels Juel and Finland's Rauma head to Turku during the Northern Coasts 2014 international naval exercise in Finland. Thirteen nations, including 56 vessels and 2,800 personnel participate in the naval exercise.
  • Fireworks light the sky above Saint Basil's Cathedral during the "Spasskaya Tower" international military and music festival on Red Square in Moscow, Russia, Aug. 30, 2014.

Interaktive