E premte, 04 shtator, 2015

Lajme / Ballkani

Karriera e pazakontë e minatoreve të Bosnjës

x
Në një zonë të largët në thellësi të Bosnjës, një grup i vogël grash punojnë në një minierë qymyrguri. Ato janë të fundit në një brez minatoresh, karriera e pazakontë e të cilave është një trashëgimi e të kaluarës komuniste të vendit.

Pa zbardhur ende dita, Sakibe Colic dhe Semsa Hadzo rregullojnë llambat në helmeta dhe kontrollojnë edhe një herë instrumentat e shpëtimit, para se të fillojnë punën në turnin e parë në minierën e qymyrit në Breza të Bosnjës.

Ato marrin ashensorin si kafaz për të shkuar 250 metra nën tokë, në thellësinë e errët të minierës pranë Sarajevës ku 10 gra punojnë bashkë me 500 kolegët e tyre meshkuj.

Ato janë brezi i fundit i grave që punojnë si minatore në Bosnje, një trashëgimi e komunizmit, kur barazia gjinore i përmbyste normat tradicionale të shoqërisë patriarkale për të mbushur fabrikat me krah pune. Në atë kohë Hadzo dhe Colic, që ishin adoleshente, u punësuan në minierën e Brezës.

Tani, tre vjet para se të mbushin 50 vjeç dhe të dalin në pension, ato reflektojnë për rolin e tyre si brezi i fundit dhe i vetëm i grave që punuan nën tokë.

“Gjithë familja ime punon në minierë, babai im punonte këtu, im shoq, vëllezërit, të gjithë ne punojmë në minierë, përfshirë disa kushërinj të largët, kështuqë askush nuk u habit me vendimin tim për të punuar këtu. Atyre që e shohin nga larg, u duket e frikshme por për ne është ndryshe”.

Menaxherët e minierës nuk marrin më femra në punë. Minatorët thonë se është një rregull i pashkruar. Shumë nga koleget e tyre më të reja punojnë në zyra mbi tokë, por Sekibja dhe Semsa preferojnë nëntokën.

Qymyri i nxjerrë nga miniera 105 vjeçare mund të marrë zjarr kur piqen disa kushte dhe puna e Sekibes është që të mos lejojë të ndodhë një gjë e tillë. Me paisjet e saj matëse ajo kontrollon tunelet nën tokë dhe mat rrymën e ajrit dhe temperaturën, si edhe sasinë e metanit në ajër.

Pothuajse gjithkush në qytezën e Brezës, pranë Sarajevës, ka një lidhje me minierën. Një nga vajzat e Sakibes është martuar me një minator dhe ajo shpesh takohet me dhëndrin në minierë. Semsa Hadzo ishte e para në familjen e saj që filloi të punonte në minierë.

“Kur fillova të punoj këtu në moshën 19 vjecare, ishte e vështirë. Nuk e kisha idenë sesi do të ishte miniera, por po të më duhej të zgjidhja sot, unë përsëri do të kisha zgjedhur minierën”.

Ajo kujton se si punoi në minierë edhe gjatë katër muajve të pare të shtatzanisë dhe sesi u kthye sapo përfundoi lejen e lindjes.

“Më duket vetja si në shtëpinë time në minierë. Nuk kam pasur kurrë frikë se mos shembej miniera dhe falë zotit nuk kam pasur asnjë aksident, asnjëherë nuk jam plagosur”.

Një koleg, minatori Suaz Alajmovic vlerëson guximin e këtyre grave.

“Shumë burra duhet t’i kenë zili këto gra për guximin e tyre. Mendoj se 90 për qind e burrave që punojnë mbi tokë nuk do të kishin guxim të shkonin nën tokë për të punuar si këto gra”.

Megjithatë aksidente ndodhin në minierën e Brezës. Rastet më tragjike në vitet 1970 dhe 1976 shkaktuan vdekjen e 70 vetëve dhe në maj të vitit të kaluar një minator humbi jetën kur plasi një zjarr.

Hera e fundit që minatorët morën paisje të reja ishte në vitin 1986. Por pavarësisht nga rreziqet dhe teknologjia e vjetëruar, minatorët e shohin veten si një familje e madhe dhe thonë se megjithëse kalojnë një pjesë të madhe të kohës nën tokë, të paktën e mbushin atë kohë me gaz.

Në përfundim të ditës në errësirë, grate pastrohen, bëjnë pak tualet dhe i kthehen jetës me dritë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
03.09.2015
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

Basha kërkon dorëheqjen e Metës

Kryetari i opozitës reagon pas publikimeve ku hidhen dyshime për përfshirjen e kryetarit të parlamentit në një aferë ryshfeti në vitin 2010
Më tepër

Akuzat e ish zyrtarit të policisë

Ish shefi i antikontrabandës në Fier Dritan Zagani flet për lidhje të drejtuesve të policisë me trafikantë.
Më tepër

Refuzimi i martesës së homoseksualëve

Punonjësja e gjykatës së shtetit të Kentakit që vazhdon të refuzojë të lëshojë autorizime martese për çiftet e të njëjtit seks, del sot para një gjykatësi federal për t’u përballur me akuza për fyerje ndaj gjykatës
Më tepër

Vazhdojnë dyshimet mbi email-at e sekretares Clinton

Një ish-punonjës i Departamentit të Shtetit që instaloi serverin privat të emailit, thotë se nuk do të dëshmojë para një komisioni të Kongresit që po heton sulmin në Bengazi
Më tepër

Leskaj: Deklarata e Bashës tregon se opozita do arsye për debat

Nënkryetarja e Parlamentit të Shqipërisë, Valentina Leskaj foli në një intervistë për Zërin e Amerikës për reformën në drejtësi, marrëdhëniet me opozitën dhe nevojën e dekriminalizimit të politikës
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Children dressed as Hindu Lord Krishna wait to participate in a fancy dress competition at a temple in Chandigarh, India.
  • Handout photos (bottom) released 5 from the RSPCA shows the 40.45 kilos of wool shorn off a giant woolly sheep being weighed in the outskirts of Canberra a day after Australian animal welfare officers put out an urgent appeal for shearers after finding the sheep with wool so overgrown its life was in danger. The heavily overgrown sheep had its massive fleece removed by by Australian Shearers' Hall of Famer Ian Elkins in a 42-minute process that he said was "certainly a challenge".
  • Protester Kayla Marks of Hollywood, FLorida, holds a sign before U.S. Vice President Joe Biden met with Jewish community leaders at the David Posnack Jewish Community Center in Davie, Florida, USA. Biden tried to reassure Jewish leaders in south Florida that President Barack Obama's nuclear deal with Iran would be a vital step toward making the world a safer place.
  • Birds are released at the end of the military parade marking the 70th anniversary of the end of World War II, in Beijing, China.
  • Chinese military medics take part in a parade commemorating the 70th anniversary of Japan's surrender during World War II held in front of Tiananmen Gate in Beijing.
  • An Indian Nihang, a religious Sikh warrior, deomonstrates Sikh martial arts skills known as 'Gatka' during a march to mark the 354th birth anniversary of the Sikh warrior Shaheed Baba Jiwan Singh at the Golden temple in Amritsar.
  • An Afghan boy walks in front of street art on a barrier wall of the NDS (National Directorate of Security) in Kabul.
  • U.S. President Barack Obama performs a traditional Yup'ik dance at a school in Dillingham, Alaska Sept. 2, 2015.
  • A woman looks at the painting 'Composition with lines and colour' by Dutch painter Piet Mondrian during a press preview of an exhibition at the Martin-Gropius-Bau museum in Berlin, Germany.
  • An aerial view of Burning Man 2015 "Carnival of Mirrors" arts and music festival in the Black Rock Desert of Nevada, USA, Sept. 2, 2015.
  • A store employee walks past other staff members dressed as Stormtrooper and Death Star Gunner (R) from the film "Star Wars" before launching the film's new toys at Loft Variety Store in Shibuya shopping district in Tokyo, Japan.
  • A black cap capuchin monkey plays with some food in its enclosure at the Olmense Zoo in Olmen, Belgium, Sept. 2, 2015.
  • A surfer at Surf Snowdonia in Conwy, North Wales, Australia
     
  • An Israeli Antiquities Authority employee cleans an 1,800-year-old stone sarcophagus from the Roman Period at the storage of the National Treasures in Beit Shemesh, Israel. Workers found the sarcophagus at a building site.
  • Smartphones of the electronic company Samsung are displayed after a press conference at the company's stand at the IFA 2015 tech fair in Berlin, Germany.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.