E martë, 23 shtator, 2014

Lajme / Ballkani

Karriera e pazakontë e minatoreve të Bosnjës

x
Në një zonë të largët në thellësi të Bosnjës, një grup i vogël grash punojnë në një minierë qymyrguri. Ato janë të fundit në një brez minatoresh, karriera e pazakontë e të cilave është një trashëgimi e të kaluarës komuniste të vendit.

Pa zbardhur ende dita, Sakibe Colic dhe Semsa Hadzo rregullojnë llambat në helmeta dhe kontrollojnë edhe një herë instrumentat e shpëtimit, para se të fillojnë punën në turnin e parë në minierën e qymyrit në Breza të Bosnjës.

Ato marrin ashensorin si kafaz për të shkuar 250 metra nën tokë, në thellësinë e errët të minierës pranë Sarajevës ku 10 gra punojnë bashkë me 500 kolegët e tyre meshkuj.

Ato janë brezi i fundit i grave që punojnë si minatore në Bosnje, një trashëgimi e komunizmit, kur barazia gjinore i përmbyste normat tradicionale të shoqërisë patriarkale për të mbushur fabrikat me krah pune. Në atë kohë Hadzo dhe Colic, që ishin adoleshente, u punësuan në minierën e Brezës.

Tani, tre vjet para se të mbushin 50 vjeç dhe të dalin në pension, ato reflektojnë për rolin e tyre si brezi i fundit dhe i vetëm i grave që punuan nën tokë.

“Gjithë familja ime punon në minierë, babai im punonte këtu, im shoq, vëllezërit, të gjithë ne punojmë në minierë, përfshirë disa kushërinj të largët, kështuqë askush nuk u habit me vendimin tim për të punuar këtu. Atyre që e shohin nga larg, u duket e frikshme por për ne është ndryshe”.

Menaxherët e minierës nuk marrin më femra në punë. Minatorët thonë se është një rregull i pashkruar. Shumë nga koleget e tyre më të reja punojnë në zyra mbi tokë, por Sekibja dhe Semsa preferojnë nëntokën.

Qymyri i nxjerrë nga miniera 105 vjeçare mund të marrë zjarr kur piqen disa kushte dhe puna e Sekibes është që të mos lejojë të ndodhë një gjë e tillë. Me paisjet e saj matëse ajo kontrollon tunelet nën tokë dhe mat rrymën e ajrit dhe temperaturën, si edhe sasinë e metanit në ajër.

Pothuajse gjithkush në qytezën e Brezës, pranë Sarajevës, ka një lidhje me minierën. Një nga vajzat e Sakibes është martuar me një minator dhe ajo shpesh takohet me dhëndrin në minierë. Semsa Hadzo ishte e para në familjen e saj që filloi të punonte në minierë.

“Kur fillova të punoj këtu në moshën 19 vjecare, ishte e vështirë. Nuk e kisha idenë sesi do të ishte miniera, por po të më duhej të zgjidhja sot, unë përsëri do të kisha zgjedhur minierën”.

Ajo kujton se si punoi në minierë edhe gjatë katër muajve të pare të shtatzanisë dhe sesi u kthye sapo përfundoi lejen e lindjes.

“Më duket vetja si në shtëpinë time në minierë. Nuk kam pasur kurrë frikë se mos shembej miniera dhe falë zotit nuk kam pasur asnjë aksident, asnjëherë nuk jam plagosur”.

Një koleg, minatori Suaz Alajmovic vlerëson guximin e këtyre grave.

“Shumë burra duhet t’i kenë zili këto gra për guximin e tyre. Mendoj se 90 për qind e burrave që punojnë mbi tokë nuk do të kishin guxim të shkonin nën tokë për të punuar si këto gra”.

Megjithatë aksidente ndodhin në minierën e Brezës. Rastet më tragjike në vitet 1970 dhe 1976 shkaktuan vdekjen e 70 vetëve dhe në maj të vitit të kaluar një minator humbi jetën kur plasi një zjarr.

Hera e fundit që minatorët morën paisje të reja ishte në vitin 1986. Por pavarësisht nga rreziqet dhe teknologjia e vjetëruar, minatorët e shohin veten si një familje e madhe dhe thonë se megjithëse kalojnë një pjesë të madhe të kohës nën tokë, të paktën e mbushin atë kohë me gaz.

Në përfundim të ditës në errësirë, grate pastrohen, bëjnë pak tualet dhe i kthehen jetës me dritë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
22.09.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

200 vjetori i himnit amerikan

Historia e këngës mbi vargjet e shkruar nga poeti Francis Scott Key
Më tepër

SHBA fillojnë sulmet ajrore kundër Shtetit Islamik në Siri

Zëdhënësi i Pentagonit, Jeff Pool i tha Zërit të Amerikës se në sulmet kundër militantëve në Siri janë angazhuar avionë luftarakë dhe anije të pajisura me raketa kruz.
Më tepër

Ukraina, parakushte për armëpushim afatgjatë me rebelët

Ministri i jashtëm i Ukrainës, Pavlo Klimkin thotë se tërheqja e plotë e forcave ruse dhe armëve të tyre të rënda, është parakusht për një armëpushim të qëndrueshëm me separatistët.
Më tepër

Opozita siriane, thirrje për sulme ajrore kundër ISIS

Lideri i koalicionit kryesor opozitar të Sirisë, Hadi el-Bahra bëri thirrje për sulme ajrore të menjëhershme kundër militantëve të Shtetit Islamik në Siri.
Më tepër

OKB: Masat për klimën nxisin rritjen ekonomike

Një raport historik i fundit i Kombeve të Bashkuara thotë se rritja ekonomike mund të nxitet nga masat kundër ndryshimit të klimës
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Former U.S. President Bill Clinton and former Secretary of State Hillary Clinton embrace during the opening plenary session labeled "Reimagining Impact" at the Clinton Global Initiative 2014 (CGI) in New York.
  • In this photo provided by the Spanish Defense Ministry, aid workers and doctors transfer Manuel Garcia Viejo, a Spanish priest who was diagnosed with the Ebola virus while working in Sierra Leone, from a military plane to an ambulance as he leaves the Torrejon de Ardoz military airbase, near Madrid.
  • A Syrian Kurdish woman carries her belongings after crossing into Turkey near the southeastern town of Suruc in Sanliurfa province.
  • A Kurdish woman runs away from a water cannon near the Syrian border after Turkish authorities temporarily closed the border at the southeastern town of Suruc in Sanliurfa province.
  • Members of the Iran's Revolutionary Guard march during an annual military parade marking the 34th anniversary of outset of the 1980-88 Iran-Iraq war, in front of the mausoleum of the late revolutionary founder Ayatollah Khomeini just outside Tehran.
  • Japan's Mami Umeki competes with Mongolia's Munkhtuya Battulga (blue) during their women's -78 kg bronze medal judo contest at the Dowon Gymnasium during the 17th Asian Games in Incheon, South Korea.
  • Pierrelatte's zoo director Samuel Martin holds African dwarf crocodiles, three days after their birth at the zoological center La Ferme aux Crocodiles in Pierrelate, southeastern France.
  • Students stage a rally at the Chinese University of Hong Kong campus in Hong Kong. Thousands of students boycotted classes to protest Beijing’s decision to restrict electoral reforms in a weeklong strike marking the latest phase in the battle for democracy in the southern Chinese city.
  • Activist Gloria Fallon, from Chicago, holds a parachute banner which reads 'Justice' while taking part in the Flood Wall Street demonstration in Lower Manhattan, New York. Hundreds of protesters assembled in New York City's financial district, with some planning to risk arrest during an unsanctioned blockade on Wall Street to call attention to what organizers say is capitalism's contribution to climate change.
  • Japan's Miho Teramura competes in the heats of women's 50m butterfly swimming event during the 17th Asian Games at the Munhak Park Tae-hwan Aquatics Centre in Incheon, South Korea.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.