E shtunë, 31 janar, 2015

Lajme / Ballkani

Karriera e pazakontë e minatoreve të Bosnjës

x
Në një zonë të largët në thellësi të Bosnjës, një grup i vogël grash punojnë në një minierë qymyrguri. Ato janë të fundit në një brez minatoresh, karriera e pazakontë e të cilave është një trashëgimi e të kaluarës komuniste të vendit.

Pa zbardhur ende dita, Sakibe Colic dhe Semsa Hadzo rregullojnë llambat në helmeta dhe kontrollojnë edhe një herë instrumentat e shpëtimit, para se të fillojnë punën në turnin e parë në minierën e qymyrit në Breza të Bosnjës.

Ato marrin ashensorin si kafaz për të shkuar 250 metra nën tokë, në thellësinë e errët të minierës pranë Sarajevës ku 10 gra punojnë bashkë me 500 kolegët e tyre meshkuj.

Ato janë brezi i fundit i grave që punojnë si minatore në Bosnje, një trashëgimi e komunizmit, kur barazia gjinore i përmbyste normat tradicionale të shoqërisë patriarkale për të mbushur fabrikat me krah pune. Në atë kohë Hadzo dhe Colic, që ishin adoleshente, u punësuan në minierën e Brezës.

Tani, tre vjet para se të mbushin 50 vjeç dhe të dalin në pension, ato reflektojnë për rolin e tyre si brezi i fundit dhe i vetëm i grave që punuan nën tokë.

“Gjithë familja ime punon në minierë, babai im punonte këtu, im shoq, vëllezërit, të gjithë ne punojmë në minierë, përfshirë disa kushërinj të largët, kështuqë askush nuk u habit me vendimin tim për të punuar këtu. Atyre që e shohin nga larg, u duket e frikshme por për ne është ndryshe”.

Menaxherët e minierës nuk marrin më femra në punë. Minatorët thonë se është një rregull i pashkruar. Shumë nga koleget e tyre më të reja punojnë në zyra mbi tokë, por Sekibja dhe Semsa preferojnë nëntokën.

Qymyri i nxjerrë nga miniera 105 vjeçare mund të marrë zjarr kur piqen disa kushte dhe puna e Sekibes është që të mos lejojë të ndodhë një gjë e tillë. Me paisjet e saj matëse ajo kontrollon tunelet nën tokë dhe mat rrymën e ajrit dhe temperaturën, si edhe sasinë e metanit në ajër.

Pothuajse gjithkush në qytezën e Brezës, pranë Sarajevës, ka një lidhje me minierën. Një nga vajzat e Sakibes është martuar me një minator dhe ajo shpesh takohet me dhëndrin në minierë. Semsa Hadzo ishte e para në familjen e saj që filloi të punonte në minierë.

“Kur fillova të punoj këtu në moshën 19 vjecare, ishte e vështirë. Nuk e kisha idenë sesi do të ishte miniera, por po të më duhej të zgjidhja sot, unë përsëri do të kisha zgjedhur minierën”.

Ajo kujton se si punoi në minierë edhe gjatë katër muajve të pare të shtatzanisë dhe sesi u kthye sapo përfundoi lejen e lindjes.

“Më duket vetja si në shtëpinë time në minierë. Nuk kam pasur kurrë frikë se mos shembej miniera dhe falë zotit nuk kam pasur asnjë aksident, asnjëherë nuk jam plagosur”.

Një koleg, minatori Suaz Alajmovic vlerëson guximin e këtyre grave.

“Shumë burra duhet t’i kenë zili këto gra për guximin e tyre. Mendoj se 90 për qind e burrave që punojnë mbi tokë nuk do të kishin guxim të shkonin nën tokë për të punuar si këto gra”.

Megjithatë aksidente ndodhin në minierën e Brezës. Rastet më tragjike në vitet 1970 dhe 1976 shkaktuan vdekjen e 70 vetëve dhe në maj të vitit të kaluar një minator humbi jetën kur plasi një zjarr.

Hera e fundit që minatorët morën paisje të reja ishte në vitin 1986. Por pavarësisht nga rreziqet dhe teknologjia e vjetëruar, minatorët e shohin veten si një familje e madhe dhe thonë se megjithëse kalojnë një pjesë të madhe të kohës nën tokë, të paktën e mbushin atë kohë me gaz.

Në përfundim të ditës në errësirë, grate pastrohen, bëjnë pak tualet dhe i kthehen jetës me dritë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
30.01.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

LAJME

Lagje ukrainase të përçara nga konflikti

Një pjesë e banorëve të Papasnës i frikësohen rikthimit të rebelëve, ndërsa pjesa tjetër i mirëpret ata.
Më tepër

Përhapja e sëmundjes së fruthit në SHBA

Mbi 100 vetë në Shtetet e Bashkuara janë infektuar me virusin e fruthit brenda këtij muaji. Përhapja e virusit ka çuar në paralajmërime nga Shtëpia e Bardhë që prindërit të vaksinojnë fëmijët.
Më tepër

Greqia dhe masat shtrënguese financiare

Qeveria e re greke sfidon kreditorët
Më tepër

Pakistan, protestë kundër sulmit ndaj një xhamia

Mijëra myslimanë shiitë mbushën sot rrugën në qytete të ndryshme në Pakistan për të protestuar kundër sulmit të fuqishëm në një xhami të premten ku u vranë 58 vetë.
Më tepër

Kurti: Jablanoviçi dhe Trepça- pika neuralgjike për Kosovën

Kryetari i lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti i tha Zërit të Amerikës se ministri Aleksandër Jablanoviç paraqet një koncept serbomadh ndërsa Trepça një shans për zhvillim të Kosovës
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • An Ukrainian policeman embraces his wife during a ceremony in Kharkiv, northeastern Ukraine, before his departure to the east of the country where he will take part in an "Anti-Terrorist Operation" (ATO).
  • A general view of Italy's Chambers of Deputies as it begins voting for a new president in Rome. Lawmakers failed to elect a new president in a first round of voting on Thursday, leaving Prime Minister Matteo Renzi hoping to push through his candidate only in a fourth round when the required threshold of votes is lower.
  • Relatives of Islamic State captive Jordanian pilot Muath al-Kasaesbeh place a poster of him in front of their new gathering headquarters in Amman. Japan and Jordan scrambled on Friday to find out what had happened to two of their nationals being held by IS, after a deadline passed for the release of a would-be suicide bomber being held on death row in Amman.
  • Indian Border Security Force (BSF) soldiers participate in a parade in Humhama, on the outskirts of Srinagar. Some 333 trained constable recruits were formally inducted into the BSF after completing 44 weeks of training.
  • Musa, a 25-year-old Kurdish marksman, sits in the rubble of the Syrian town of Kobani, also known as Ain al-Arab. Kurdish forces recaptured the town on the Turkish frontier on January 26, in a symbolic blow to the jihadists who have seized large swaths of territory in their onslaught across Syria and Iraq.
  • The 'Havengore', which carried Winston Churchill's coffin along the Thames, makes the same journey with members of his family onboard to mark the 50th anniversary of his funeral in London.
  • A Palestinian activist, Lema Nazeeh, argues with an Israeli soldier during clashes between security forces and Palestinians from the West Bank village of Bilin, following a march to protest against Israeli settlements, in Bilin, west of Ramallah.
     
  • Georgian army tanks take part in a military exercise near the Vaziani military base close to the Georgian capital Tbilisi. NATO Deputy Secretary-General Alexander Vershbow arrived in Tbilisi for a two-day visit regarding Georgia's prospective integration into the alliance.
  • Rory McIlroy of Northern Ireland plays a shot during the second round of the 2015 Omega Dubai Desert Classic, in Dubai, United Arab Emirates.
  • A man walks by artist Peter Regli's sculpture "Reality Hacking No 320 Snow Monsters" near the Flatiron Building in New York.
  • Indian students of Saint Francis Girls High School form the word "peace" as they participate in a 'Non-violence and Peace' rally in Secunderabad, on the 67th anniversary of Mahatma Gandhi's assassination.
  • A European wildcat hides and sleeps in a hole at the zoo in Duisburg, Germany. Germany currently faces snowfall and temperatures around the freezing point.
  • Supporters of Qatar cheer before the 24th Men's Handball World Championships semi-finals match between Qatar and Poland at the Lusail Multipurpose Hall in Doha.
  • A woman walks through the snowy forest on the Grosser Feldberg mountain in the Taunus region near Frankfurt am Main, western Germany.

Interaktive