E hënë, 24 nëntor, 2014

Lajme / Ballkani

Karriera e pazakontë e minatoreve të Bosnjës

x
Në një zonë të largët në thellësi të Bosnjës, një grup i vogël grash punojnë në një minierë qymyrguri. Ato janë të fundit në një brez minatoresh, karriera e pazakontë e të cilave është një trashëgimi e të kaluarës komuniste të vendit.

Pa zbardhur ende dita, Sakibe Colic dhe Semsa Hadzo rregullojnë llambat në helmeta dhe kontrollojnë edhe një herë instrumentat e shpëtimit, para se të fillojnë punën në turnin e parë në minierën e qymyrit në Breza të Bosnjës.

Ato marrin ashensorin si kafaz për të shkuar 250 metra nën tokë, në thellësinë e errët të minierës pranë Sarajevës ku 10 gra punojnë bashkë me 500 kolegët e tyre meshkuj.

Ato janë brezi i fundit i grave që punojnë si minatore në Bosnje, një trashëgimi e komunizmit, kur barazia gjinore i përmbyste normat tradicionale të shoqërisë patriarkale për të mbushur fabrikat me krah pune. Në atë kohë Hadzo dhe Colic, që ishin adoleshente, u punësuan në minierën e Brezës.

Tani, tre vjet para se të mbushin 50 vjeç dhe të dalin në pension, ato reflektojnë për rolin e tyre si brezi i fundit dhe i vetëm i grave që punuan nën tokë.

“Gjithë familja ime punon në minierë, babai im punonte këtu, im shoq, vëllezërit, të gjithë ne punojmë në minierë, përfshirë disa kushërinj të largët, kështuqë askush nuk u habit me vendimin tim për të punuar këtu. Atyre që e shohin nga larg, u duket e frikshme por për ne është ndryshe”.

Menaxherët e minierës nuk marrin më femra në punë. Minatorët thonë se është një rregull i pashkruar. Shumë nga koleget e tyre më të reja punojnë në zyra mbi tokë, por Sekibja dhe Semsa preferojnë nëntokën.

Qymyri i nxjerrë nga miniera 105 vjeçare mund të marrë zjarr kur piqen disa kushte dhe puna e Sekibes është që të mos lejojë të ndodhë një gjë e tillë. Me paisjet e saj matëse ajo kontrollon tunelet nën tokë dhe mat rrymën e ajrit dhe temperaturën, si edhe sasinë e metanit në ajër.

Pothuajse gjithkush në qytezën e Brezës, pranë Sarajevës, ka një lidhje me minierën. Një nga vajzat e Sakibes është martuar me një minator dhe ajo shpesh takohet me dhëndrin në minierë. Semsa Hadzo ishte e para në familjen e saj që filloi të punonte në minierë.

“Kur fillova të punoj këtu në moshën 19 vjecare, ishte e vështirë. Nuk e kisha idenë sesi do të ishte miniera, por po të më duhej të zgjidhja sot, unë përsëri do të kisha zgjedhur minierën”.

Ajo kujton se si punoi në minierë edhe gjatë katër muajve të pare të shtatzanisë dhe sesi u kthye sapo përfundoi lejen e lindjes.

“Më duket vetja si në shtëpinë time në minierë. Nuk kam pasur kurrë frikë se mos shembej miniera dhe falë zotit nuk kam pasur asnjë aksident, asnjëherë nuk jam plagosur”.

Një koleg, minatori Suaz Alajmovic vlerëson guximin e këtyre grave.

“Shumë burra duhet t’i kenë zili këto gra për guximin e tyre. Mendoj se 90 për qind e burrave që punojnë mbi tokë nuk do të kishin guxim të shkonin nën tokë për të punuar si këto gra”.

Megjithatë aksidente ndodhin në minierën e Brezës. Rastet më tragjike në vitet 1970 dhe 1976 shkaktuan vdekjen e 70 vetëve dhe në maj të vitit të kaluar një minator humbi jetën kur plasi një zjarr.

Hera e fundit që minatorët morën paisje të reja ishte në vitin 1986. Por pavarësisht nga rreziqet dhe teknologjia e vjetëruar, minatorët e shohin veten si një familje e madhe dhe thonë se megjithëse kalojnë një pjesë të madhe të kohës nën tokë, të paktën e mbushin atë kohë me gaz.

Në përfundim të ditës në errësirë, grate pastrohen, bëjnë pak tualet dhe i kthehen jetës me dritë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
|| 0:00:00
...  
🔇
X
24.11.2014
Programi televiziv Ditari me të rejat e fundit nga bota e rajoni. Njihuni me zhvillimet më të rëndësishme në vendin tuaj dhe mendimet e analistëve rreth tyre.

LAJME

Ndarja e pushtetit në Kosovë

PDK dhe LDK ende po diskutojnë ndarjen e posteve drejtuese
Më tepër

Shqipëri: Situata energjitike

Ministri Gjiknuri tha se masat shtrënguese po përmirësojnë gjendjen financiare të kompanisë OSHEE, ku mospagimi i faturave dhe vjedhjet zënë gati 40 për qind të energjisë në shkallë vendi.
Më tepër

Shtyhen bisedimet me Iranin

Irani dhe diplomatë perëndimorë thonë se bisedimet bërthamore mes Teheranit dhe gjashtë fuqive bërthamore do të shtyhen deri në korrik.
Më tepër

Ekonomia ruse

Ministri rus i financave thotë se Rusia po humb mbi 100 miliardë dollarë në vit, për shkak të sanksioneve të Perëndimit dhe rënies së çmimit të naftës.
Më tepër

Sekretari Hagel paraqet dorëheqjen

Gazeta The New York Times, citon sot zyrtarë të lartë të administratës të kenë thënë se zoti Hagel po e jep dorëheqjen, nën presionin e disa krizave të politikës së jashtme,
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Male children and elders belonging to the ethnic Gayo tribe perform a traditional Saman dance during a ceremony in Gayo Lues highland district in Indonesia's Aceh province.
  • A worker uses a metal cutter as others carry to the dismantled parts of a decommissioned Indian Navy Ship INS Vikrant at a ship breaking yard in Mumbai.
  • A boy wearing a Doraemon t-shirt stands in front of a Christmas tree made up of Japanese Manga character Doraemon at a shopping mall in the central business district in Singapore.
  • Students have lunch outdoors at a primary school in Tongguan village, Liping county, Guizhou province, China.
  • An election official writes counted votes on a board at a polling station in Tunis, Tunisia.
  • Rebel fighters aim their weapons at forces loyal to Syria's President Bashar al-Assad in Maysaloun neighborhood in the old city of Aleppo.
  • Visitors walk through a silver grass field at the Sky Park in Seoul, South Korea.
  • A Bangladeshi woman cries for her missing relative on the second anniversary of the fire at Tazreen Fashions that killed over 100 workers, outside its factory in Savar, on the outskirts of Dhaka, Bangladesh.
  • People walk along an alley of plane trees in Frankfurt, Germany.
  • A ship sails in the Mediterranean Sea during a lightning strike, as seen from the Israeli coastal village of Mikhmoret, north of Tel Aviv.
  • A woman carries a boy covered with a mask and a plastic bag to protect against the rain in Shanghai, China.
  • A woman reflects in the water of a creek as she walks past a small bridge at the Hanau-Wilhelmsbad state park in Hanau near Frankfurt am Main, western Germany.
  • Residents of Guelmim, south western Morocco, standing on top of vehicles while stranded by rising waters. Government reports that heavy flooding in the south has killed at least 17 people with another 18 missing after heavy rains over the weekend.
  • The Soyuz-FG rocket booster with Soyuz TMA-15M space ship carrying a new crew to the International Space Station, ISS, blasts off at the Russian leased Baikonur cosmodrome, Kazakhstan.
  • Top high school students attend an annual award ceremony organized by Yemen's Education Ministry in Sana'a.
  • Taylor Swift performs "Blank Space" during the 42nd American Music Awards in Los Angeles, California, Nov. 23, 2014.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.