E mërkurë, 16 prill, 2014

Lajme / Ballkani

Karriera e pazakontë e minatoreve të Bosnjës

x
Madhësia e gërmave - +
Në një zonë të largët në thellësi të Bosnjës, një grup i vogël grash punojnë në një minierë qymyrguri. Ato janë të fundit në një brez minatoresh, karriera e pazakontë e të cilave është një trashëgimi e të kaluarës komuniste të vendit.

Pa zbardhur ende dita, Sakibe Colic dhe Semsa Hadzo rregullojnë llambat në helmeta dhe kontrollojnë edhe një herë instrumentat e shpëtimit, para se të fillojnë punën në turnin e parë në minierën e qymyrit në Breza të Bosnjës.

Ato marrin ashensorin si kafaz për të shkuar 250 metra nën tokë, në thellësinë e errët të minierës pranë Sarajevës ku 10 gra punojnë bashkë me 500 kolegët e tyre meshkuj.

Ato janë brezi i fundit i grave që punojnë si minatore në Bosnje, një trashëgimi e komunizmit, kur barazia gjinore i përmbyste normat tradicionale të shoqërisë patriarkale për të mbushur fabrikat me krah pune. Në atë kohë Hadzo dhe Colic, që ishin adoleshente, u punësuan në minierën e Brezës.

Tani, tre vjet para se të mbushin 50 vjeç dhe të dalin në pension, ato reflektojnë për rolin e tyre si brezi i fundit dhe i vetëm i grave që punuan nën tokë.

“Gjithë familja ime punon në minierë, babai im punonte këtu, im shoq, vëllezërit, të gjithë ne punojmë në minierë, përfshirë disa kushërinj të largët, kështuqë askush nuk u habit me vendimin tim për të punuar këtu. Atyre që e shohin nga larg, u duket e frikshme por për ne është ndryshe”.

Menaxherët e minierës nuk marrin më femra në punë. Minatorët thonë se është një rregull i pashkruar. Shumë nga koleget e tyre më të reja punojnë në zyra mbi tokë, por Sekibja dhe Semsa preferojnë nëntokën.

Qymyri i nxjerrë nga miniera 105 vjeçare mund të marrë zjarr kur piqen disa kushte dhe puna e Sekibes është që të mos lejojë të ndodhë një gjë e tillë. Me paisjet e saj matëse ajo kontrollon tunelet nën tokë dhe mat rrymën e ajrit dhe temperaturën, si edhe sasinë e metanit në ajër.

Pothuajse gjithkush në qytezën e Brezës, pranë Sarajevës, ka një lidhje me minierën. Një nga vajzat e Sakibes është martuar me një minator dhe ajo shpesh takohet me dhëndrin në minierë. Semsa Hadzo ishte e para në familjen e saj që filloi të punonte në minierë.

“Kur fillova të punoj këtu në moshën 19 vjecare, ishte e vështirë. Nuk e kisha idenë sesi do të ishte miniera, por po të më duhej të zgjidhja sot, unë përsëri do të kisha zgjedhur minierën”.

Ajo kujton se si punoi në minierë edhe gjatë katër muajve të pare të shtatzanisë dhe sesi u kthye sapo përfundoi lejen e lindjes.

“Më duket vetja si në shtëpinë time në minierë. Nuk kam pasur kurrë frikë se mos shembej miniera dhe falë zotit nuk kam pasur asnjë aksident, asnjëherë nuk jam plagosur”.

Një koleg, minatori Suaz Alajmovic vlerëson guximin e këtyre grave.

“Shumë burra duhet t’i kenë zili këto gra për guximin e tyre. Mendoj se 90 për qind e burrave që punojnë mbi tokë nuk do të kishin guxim të shkonin nën tokë për të punuar si këto gra”.

Megjithatë aksidente ndodhin në minierën e Brezës. Rastet më tragjike në vitet 1970 dhe 1976 shkaktuan vdekjen e 70 vetëve dhe në maj të vitit të kaluar një minator humbi jetën kur plasi një zjarr.

Hera e fundit që minatorët morën paisje të reja ishte në vitin 1986. Por pavarësisht nga rreziqet dhe teknologjia e vjetëruar, minatorët e shohin veten si një familje e madhe dhe thonë se megjithëse kalojnë një pjesë të madhe të kohës nën tokë, të paktën e mbushin atë kohë me gaz.

Në përfundim të ditës në errësirë, grate pastrohen, bëjnë pak tualet dhe i kthehen jetës me dritë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Fundoset një traget koreanojugor

Një traget me më shumë se 470 persona në bord u fundos sot në brigjet jugore të Koresë së Jugut duke vrarë të paktën dy persona.
Më tepër

SHBA mbështet operacionet e Ukrainës kundër seperatistëve

Administrata e Presidentit Obama ka sugjeruar se operacionet e Ukrainës kundër seperatistëve pro – rusë janë të justifikuara.
Më tepër

Franca kërkon hetimin e krimeve të luftës në Siri

Qeveria franceze po përgatit një rezolutë që do të referonte konfliktin sirian në Gjykatën Penale Ndërkombëtare për padi të mundshme për krime lufte.
Më tepër

Ushtria ukrainase fillon operacionet ndaj seperatistëve pro-rusë

Zyrtarët në Kiev thanë se trupat ukrainase kanë vënë nën kontroll aeroportin në Kramatorsk dhe kanë filluar një operacion të ngjashëm në Slovyansk.
Më tepër

Irani kërkon takim special për diplomatin e padëshiruar

SHBA nuk i jep vizë ambasadorit iranian në Kombet e Bashkuara
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
15.04.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • An airliner crosses the moon's path above Whittier, Calif., approximately one hour before a total lunar eclipse, April 14, 2014.
  • The moon during a total lunar eclipse over the Juscelino Kubitschek Memorial in Brasilia. The entire event was to be visible from North and South America.
  • An Indian firefighter wearing a fire proximity suit walks through a wall of flames during a demonstration of firefighting skills for Fire Safety Week in Bhubaneswar. Fire Safety Week runs April 14-20 across India.
  • A combination photo shows the moon during a total lunar eclipse as seen from Mexico City.
  • A female member of a "Maidan" self-defense unit stands guard in front of the Ukrainian parliament building in Kyiv. Russia declared Ukraine on the brink of civil war on Tuesday as Kyiv said an "anti-terrorist operation" against pro-Moscow separatists was underway.
  • Crew aboard the Australian Defence Vessel Ocean Shield move the U.S. Navy's Bluefin-21 autonomous underwater vehicle into position for deployment in the southern Indian Ocean to look for the missing Malaysia Airlines flight MH370, April 14, 2014.
  • A picture of North Korean leader Kim Jong Un is sprayed by an anti-North Korean protester during an anti-North Korea rally against recent missile launches and provocative acts, on the birthday of its founder, Kim Il Sung, in Seoul, South Korea.
  • Oscar Pistorius rubs his eye in court in Pretoria, South Africa after earlier questioning by state prosecutor Gerrie Nel. Pistorius is charged with the murder of his girlfriend Reeva Steenkamp.
  • U.S. first lady Michelle Obama has stickers put on her face by 20-month-old Lily Oppelt during a visit with children at the Fisher House at Walter Reed National Military Medical Center in Bethesda, Maryland, April 14, 2014.
  • Indian girls dressed as Hindu Goddesses wait for the Hanuman Jayanti procession to start, in New Delhi, India.
  • Goats feed on a tree in Manggarai park in the Indonesian capital city of Jakarta.
  • Algerians residing in France prepare to vote, ahead of Algeria's presidential election, at a polling station in Marseille.
  • A worker (bottom) takes a break at a construction site in Kuala Lumpur.
  • A sick internally displaced Muslim girl sits next to her mother in a house in the town of Boda.

Interaktive