E premte, 12 shkurt, 2016

    Lajme / Ballkani

    Karriera e pazakontë e minatoreve të Bosnjës

    x
    Në një zonë të largët në thellësi të Bosnjës, një grup i vogël grash punojnë në një minierë qymyrguri. Ato janë të fundit në një brez minatoresh, karriera e pazakontë e të cilave është një trashëgimi e të kaluarës komuniste të vendit.

    Pa zbardhur ende dita, Sakibe Colic dhe Semsa Hadzo rregullojnë llambat në helmeta dhe kontrollojnë edhe një herë instrumentat e shpëtimit, para se të fillojnë punën në turnin e parë në minierën e qymyrit në Breza të Bosnjës.

    Ato marrin ashensorin si kafaz për të shkuar 250 metra nën tokë, në thellësinë e errët të minierës pranë Sarajevës ku 10 gra punojnë bashkë me 500 kolegët e tyre meshkuj.

    Ato janë brezi i fundit i grave që punojnë si minatore në Bosnje, një trashëgimi e komunizmit, kur barazia gjinore i përmbyste normat tradicionale të shoqërisë patriarkale për të mbushur fabrikat me krah pune. Në atë kohë Hadzo dhe Colic, që ishin adoleshente, u punësuan në minierën e Brezës.

    Tani, tre vjet para se të mbushin 50 vjeç dhe të dalin në pension, ato reflektojnë për rolin e tyre si brezi i fundit dhe i vetëm i grave që punuan nën tokë.

    “Gjithë familja ime punon në minierë, babai im punonte këtu, im shoq, vëllezërit, të gjithë ne punojmë në minierë, përfshirë disa kushërinj të largët, kështuqë askush nuk u habit me vendimin tim për të punuar këtu. Atyre që e shohin nga larg, u duket e frikshme por për ne është ndryshe”.

    Menaxherët e minierës nuk marrin më femra në punë. Minatorët thonë se është një rregull i pashkruar. Shumë nga koleget e tyre më të reja punojnë në zyra mbi tokë, por Sekibja dhe Semsa preferojnë nëntokën.

    Qymyri i nxjerrë nga miniera 105 vjeçare mund të marrë zjarr kur piqen disa kushte dhe puna e Sekibes është që të mos lejojë të ndodhë një gjë e tillë. Me paisjet e saj matëse ajo kontrollon tunelet nën tokë dhe mat rrymën e ajrit dhe temperaturën, si edhe sasinë e metanit në ajër.

    Pothuajse gjithkush në qytezën e Brezës, pranë Sarajevës, ka një lidhje me minierën. Një nga vajzat e Sakibes është martuar me një minator dhe ajo shpesh takohet me dhëndrin në minierë. Semsa Hadzo ishte e para në familjen e saj që filloi të punonte në minierë.

    “Kur fillova të punoj këtu në moshën 19 vjecare, ishte e vështirë. Nuk e kisha idenë sesi do të ishte miniera, por po të më duhej të zgjidhja sot, unë përsëri do të kisha zgjedhur minierën”.

    Ajo kujton se si punoi në minierë edhe gjatë katër muajve të pare të shtatzanisë dhe sesi u kthye sapo përfundoi lejen e lindjes.

    “Më duket vetja si në shtëpinë time në minierë. Nuk kam pasur kurrë frikë se mos shembej miniera dhe falë zotit nuk kam pasur asnjë aksident, asnjëherë nuk jam plagosur”.

    Një koleg, minatori Suaz Alajmovic vlerëson guximin e këtyre grave.

    “Shumë burra duhet t’i kenë zili këto gra për guximin e tyre. Mendoj se 90 për qind e burrave që punojnë mbi tokë nuk do të kishin guxim të shkonin nën tokë për të punuar si këto gra”.

    Megjithatë aksidente ndodhin në minierën e Brezës. Rastet më tragjike në vitet 1970 dhe 1976 shkaktuan vdekjen e 70 vetëve dhe në maj të vitit të kaluar një minator humbi jetën kur plasi një zjarr.

    Hera e fundit që minatorët morën paisje të reja ishte në vitin 1986. Por pavarësisht nga rreziqet dhe teknologjia e vjetëruar, minatorët e shohin veten si një familje e madhe dhe thonë se megjithëse kalojnë një pjesë të madhe të kohës nën tokë, të paktën e mbushin atë kohë me gaz.

    Në përfundim të ditës në errësirë, grate pastrohen, bëjnë pak tualet dhe i kthehen jetës me dritë.
    Ky forum është mbyllur
    Komente
         
    Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

    Ditari

    Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
    Ditarii
    X
    11.02.2016

    LAJME

    Clinton dhe Sanders përballen në Wisconsin

    Ashpërsohet gjuha e kandidatëve në kampin demokrat
    Më tepër

    Plan i ri për Sirinë

    Fuqitë botërore kanë rënë dakord mbi një plan për ndërprerjen e armiqësive në Siri, pa arritur një marrëveshje për armëpushim
    Më tepër

    Rusia e zemëruar me NATO-n

    Rusia zemërohet prej zgjerimit të NATO-s në Evropën Lindore
    Më tepër

    Një aeroport i Berlinit strehim për refugjatët

    Aeroporti që dikur shërbeu si frymëmarrja për Berlinin e Luftës së Ftohtë, tashmë po shërben si strehim emergjence për refugjatët
    Më tepër

    Teknologji e re: Robotë teleprezentë

    Kompania “Double Robotics” ka prodhuar një robot teleprezentë i cili mund të përdoret nga bizneset, spitalet, studentët
    Më tepër

    FOTO E DITËS

    Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
    • Workers hold a giant figure showing the King of Carnival during preparations for the carnival parade in Nice, France.
    • A man walks under snow-covered trees during snowfall in Tangmarg town in Kashmir region, India.
    • Cargo on an overloaded vehicle slumps off to the side after arriving from the Kaesong industrial zone, outside a military checkpoint in Paju, South Korea. North Korea ordered the immediate expulsion of all South Koreans from the jointly-run industrial zone and the seizure of their factory assets in response to Seoul's decision to shut down the complex.
    • A Palestinian demonstrator throws back a tear gas canister that was fired by Israeli troops during a demonstration, calling for the release of Palestinian journalist Mohammed al-Qeq, outside the Ofer military prison near the West Bank city of Ramallah.
    • Protesters hold up posters to protest against Turkish President Tayyip Erdogan during the red carpet arrivals at the opening gala of the 66th Berlinale International Film Festival, in Berlin, Germany.
    • Members of a German Ghostbusters fanclub dressed as the film's characters, drink coffee at a street food market at the 66th Berlinale International Film Festival in Berlin, Germany.
    • Penguins at the London Zoo are given their breakfast in special heart-shaped ice blocks as a fun way of celebrating Valentines’ Day, and to highlight the start of penguin breeding season.
    • Emplyees organize bouquets of flowers for export before Valentine's Day at a farm in Facatativa near Bogota, Colombia.
    • A crowd looks at the wreckage of a train crash in Beni Suef, south of Cairo, Egypt.
    • Black kites fly as a murmuration of starlings perform their traditional flying dance near the southern Israeli city of Rahat, Feb. 10, 2016.
    • Traditional buildings are seen lit up at night in Liaocheng, Shandong province, China, Feb. 10, 2016.
    • A rider jumps during a pre-race for the inauguration of the first official Motocross track the MX Wingate cross country race track near Netanya, Israel.

    Interaktive

    Nuk keni telefon inteligjent?
    Nuk ka problem!
    Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

     Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.