Rezultatet zyrtare të zgjedhjeve tregojnë se kryeministri i majtë i Republikës Çeke, Milos Zeman ka fituar raundin e parë të zgjedhjeve të drejtpërdrejta presidenciale që nga ndarja e Çekosllovakisë në vitin 1993. Megjithatë, zoti Zeman, ndesh në konkurencë të fortë në raundin e dytë për të zëvendësuar presidentin euro skeptik, Vaclav Klaus. Korrespondenti i Zërit të Amerikës, Stefan Bos, na informon nga Budapesti.
Komisioni çek i zgjedhjeve tha se zoti Zeman kishte marrë rreth një të katërtën e votave në raundin e parë në zgjedhjet historike presidenciale të vendit.
Kjo ishte hera e parë që një president çek zgjidhej me vota popullore që nga ndarja e Çekosllovakisë në Sllovaki dhe Republikën Çeke në vitin 1993. Në të kaluarën, presidenti zgjidhej nga parlamenti i vendit.
Me t’u bërë të qarta rezultatet e raundit të parë, 68-vjeçari Zeman falenderoi mbështetësit e tij.
Zoti Zeman tha se donte të falenderonte votuesit dhe ekipin e tij. “Pa ata”, tha ai, “nuk do të kishte qënë në gjendje të arrinte deri këtu”.
Ish kryeministri mund të presë një sfidë të madhe nga ministri i Jashtëm pro evropian, 75-vjeçari Karl Schwarzenberg, i cili doli i dyti me 23 përqind të votave.
Ata do të përballen në raundin e dytë të votimeve që do të mbahet më 25 dhe 26 janar.
Rezultatet janë më të dobëta për ish kryeministrin Jan Fisher. Biri i një të mbijetuari të Holokaustit donte të bëhej presidenti i parë hebre i zgjedhur drejtpërdrejt në Evropë.
Një tjetër kandidat, kompozitori i operës, piktori dhe profesori i arteve skenike, Vladimir Franz, nuk arriti të marrë pjesë në raundin e dytë.
Kryeministri Peter Nekas shprehu zhgënjim sepse një tjetër kandidat presidencial i i partisë së tij udhëheqëse Qytetare Demokrate nuk mori shumë vota.
Kryeministri është kritikuar për mbështetjen e amnestisë së Vitit të Ri që Presidenti Vaclav Klaus u dha rreth 7 mijë të burgosurve.
"Çështja e amnestisë e dëmtoi fushatën”, tha zoti Nekas, duke shtuar se “rezultatet janë zhgënjyese”. Por kryeministri nuk e pranon se ka dëmtuar interesat e Republikës Çeke. “Në bazë të ligjit dhe traditës së vendit”, tha zoti Nekas, ai kishte mbështetur vendimin e presidentit për të liruar të burgosurit.
Personi që do të jetë presidenti i ri i Republikës Çeke, do të vendosë lidhje më të ngushta me Bashkimin Evropain pasi të zëvendësojë zotin Klaus në muajin mars.
Megjithëse me një rol kryesisht ceremonial, presidenti ushtron ndikimin e tij politik në një kohë kur Republika Çeke përpiqet të kapërcejë rënin ekonomike dhe një nivel papunësie prej më shumë se nëntë përqind.