E premte, 27 shkurt, 2015

Lajme / Shëndetësi

Gjeniu 16 vjeçar krijon test për kancerin e pankreasit

Jack Andraka krijoi një analizë të thjeshtë që mund të zbulojë kancerin pankreatik në fazën e hershme të zhvillimit

Julie Taboh

Kanceri pankreatik është një nga format më vdekjeprurëse të kancerit. Vitin e kaluar më shumë se 250 mijë njerëz në mbarë botën humbën jetën nga kjo sëmundje dhe kjo shifër është në rritje. Por kohët e fundit, një nxënës 16-vjeçar në Merilend krijoi një analizë të thjeshtë që mund të zbulojë kancerin pankreatik në fazën e hershme të zhvillimit - një përparim që premton diagnozë dhe trajtim më të efektshëm. Shkencëtari i ri i talentuar, i cili ishte i ftuar nga zonja e parë Michelle Obama në fjalimin mbi gjendjen e vendit të Presidentit, po e nis karrierën e tij në mënyrë shumë premtuese.

Jack Andraka fitoi çmimin e parë në Panairin Ndërkombëtar të Shkencës dhe Inxhinierisë “Intel”, konkursi më i madh në botë për shkencën midis shkollave të mesme, i zhvilluar vitin e kaluar në Pitsburg, të Pensilvanisë.

Gëzimi i tij është i kuptueshëm. 16-vjeçari, banor i Merilendit, është personi më i ri në moshë që fiton çmimin prej 75 mijë dollarësh, duke mundur më shumë se 1 mijë e 500 studentë nga 70 vende.

Fitorja e Jack-ut vjen pas një interesimi të përhershëm ndaj shkencës, që prindërit e tij e kanë inkurajuar dhe për të cilin frymëzohej nga vëllai i tij, fitues i Panairit Intel të vitit 2010. Jack ndjek shkollën e mesme Glen Burnie.

Ai fitoi konkursin vitin e kaluar për zhvillimin e një analize të thjeshtë dhe të lirë që zbulon kancerin pankreatik në fazë të hershme, diçka për të cilën i lindi interesi pas humbjes prej sëmundjes të një miku të ngushtë të familjes.

"U futa në internet dhe zbulova se 85 për qind e rasteve të kancerit pankreatik diagnostikohen me vonesë, kur i sëmuri ka më pak se 2 për qind mundësi për të mbijetuar dhe mendova: “Kjo nuk është e drejtë. Duhet të jemi në gjendje të bëjmë diçka për këtë."

Jack Andraka vendosi të vepronte. Ai përdori sërish internetin dhe mësoi se njerëzit me kancer të pankreasit kanë në gjakun e tyre nivele të larta të një proteine të quajtur mesothelin.

Duke përdorur një laborator të Universitetit Johns Hopkins në Baltimorë, ai zhvilloi një sensor të thjeshtë letre që mund të zbulojë përmbajtjen e mesothelinës në një pikë të vetme të gjaku apo urine, duke sinjalizuar kështu praninë e kancerit pankreatik më herët se sa ishte e mundur me analizat e mëparshme.

Analiza e Jack-ut është 90 për qind i saktë.

"Ky sensor është 400 herë më i ndjeshëm, 168 herë më i shpejtë dhe më shumë se 26 mijë herë më pak i shtrenjtë. Ai kushton tre cent për provë dhe duhen vetëm pesë minuta për ta kryer."

Dr. Anirban Maitra i Universitetit Johns Hopkins ishte i vetmi nga 200 studiuesit që iu përgjigjën pozitivisht e-mailit të dërguar nga Jack-u për të përshkruar projektin e tij.

"Më duhet ta pranoj se fillimisht u habita shumë që ishte një 15-vjeçar që kishte shkruar atë mesazh. Doja ta takoja këtë të ri padyshim të talentuar dhe të shihja se për çfarë donte të bisedonte, prandaj e ftova për një intervistë. Ai ishte shumë mbresëlënës."

Në vitin 2011, Dr Maitra i dha Jackut një vend në laboratorin e tij, ku ai punoi për shtatë muaj, duke përfunduar projektin e tij të vlerësuar me çmimin prestigjoz.

Ai ka marrë të drejtën e autorit për sensorin e kancerit pankreatik dhe është duke punuar për ta zhvilluar në një analizë të thjeshtë laboratorike për t’u përdorur në masë.

Jack flet në konferenca të teknologjisë nëpër botë, si diskutimet e njohura TED. Ai u ftua nga ish-presidenti Bill Klinton për të marrë pjesë në takimin e vitit të kaluar të Iniciativës Globale Klinton.

Dr. Maitra, që i dha atij mundësinë të punojë në laborator,  nuk është i befasuar nga fama që ka arritur ky i ri.

"Jack Andraka është një emër që do ta dëgjoni në 10 deri 20 vitet e ardhshme. Nëse ai arriti këtë gjë në moshën 15 vjeçare, atëherë çfarë mund të bëjë ai kur të jetë 25 apo 35 vjeç? "

Por mund të pyesim gjithashtu se sa jetë do të mund të shpëtohen me analizën e kancerit të pankreasit të ktijuar nga ky nxënës i shkollës së mesme.

Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: madalena nga: shqiperi
21.02.2013 13:51
sikur te punohet edhe nga mjeke te tjere me shum cdo gje arrihet.nuk eshte asgje e pa mundur. Ai quni ka pasjon Bravo.Mjeket jan dhen pas lekut dhe nuk ju duhen me pasjonet.Por duhet te mendojne qe neser pasneser mund te ju ndodhe edhe ju apo familjarve tuaj. (mjekve dhe kujdo).Kam pershtypjen se kur dihet se nga vjen smundja duhet te gjehet edhe ilaqi. Respekte.


nga: Qerim Demaj nga: Belgjikë
14.02.2013 23:46
Po,ja qe Jacut i dëshiroj nga zemra,shumë suksese në hulumtimet dhe studimet e tija shkencore n'tardhëmen,sidomos në lëmin e zbulimit,diagnostifikimit dhe sherimit të kësaj sëmundje vdekjepruse,e cila përditë e më shumë po përhapet dhe merr jetërat e shumë njerëzve!?...Gjeni ,si ky djalosh,lindin shumë rrallë,prandaj edhe njëherë,i dëshirojmë suksese në punën e tij studijuese !..

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Cilat janë motivet e ISIS

Analistët thonë se udhëheqja e ISIS bazohet në një interpretim të Islamit që mbështet luftën
Më tepër

Buxheti i Departamentit të Sigurisë Kombëtare

Dhoma e Përfaqësuesve hapi rrugën për miratimin e një projekt-ligji afatshkurtër që do të vazhdojë financimin e Departamentit
Më tepër

Bundeshtagu, pro zgjatjes së ndihmës për Greqinë

Parlamenti gjerman votoi sot në favor të zgjatjes prej katër muaj të programit financiar të shpëtimit për Greqinë
Më tepër

Karnavalet e Malësisë

Gjatë 20 vjetëve të fundit, Karnavalet e Malësisë janë bërë të njohura jo vetëm në Mal të Zi dhe në rajon, por kanë hyrë edhe në familjen e karnavaleve evropiane
Më tepër

Problemet e fermerëve pas përmbytjeve

Banorët në zonat e përmbytura midis Fierit dhe Vlorës kërkojnë mbështetje të qëndrueshme nga Qeveria për dëmet që iu shkaktuan nga dalja e Lumit Vjosa nga shtrati
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Turkish forensic officers prepare to remove a vehicle in front of the US consulate in Istanbul. Police detained one man after he threatened to detonate a bomb he said he was carrying. Bomb experts discovered he was not carrying a bomb.
  • Soldiers of China's People's Liberation Army (PLA) take part in a winter training in temperatures below minus 10 degrees Celsius at China's border with Russia in Heihe, Heilongjiang province, Feb. 26, 2015.
  • Riot Police remove a housing rights activist who climbed a bulldozer in an effort to stop the eviction of Luisa Gracia Gonzalez and her family and the demolition of their house in Madrid, Spain.
  • Fans of AS Roma leave the Kuip stadium through a secured corridor after the Europa League soccer match against Feyenoord in Rotterdam, Netherlands, Feb. 26, 2015.
  • Hindu men from the village of Nandgaon, smeared with colors, play holi at the Ladali or Radha temple before taking out a procession for the Lathmar Holi festival, at the legendary hometown of Radha, consort of Hindu God Krishna in Barsana, India.
     
  • Two quick-footed llamas dash in and out of traffic in a Phoenix-area retirement community before they were captured, Feb. 26, 2015, in Sun City, Ariz. The llamas thwarted numerous attempts by Maricopa County Sheriff's deputies and bystanders to round them up before they were roped into custody.
  • Acrobatic pilots perform on the first public day of the Australian International Airshow at the Avalon Airfield near Lara, southwest of Melbourne.
  • A silhouetted Pakistani vendor forms bubbles while waiting for customers at a stall selling bubbles and balloons at the Rawal Lake park in Islamabad.
  • This picture shows a costume created by Japanese fashion designer Kansai Yamamoto and used by David Bowie during a press preview of an exhibition dedicated to the British singer at the Philarmonie in Paris.
  • Runners participate in the 2015 Tel Aviv Marathon in the Mediterranean coastal city of Tel Aviv.
  • An employee gathers items in a warehouse at a distribution point of Russia’s online retailer Ulmart in Saint Petersburg, Feb. 26, 2015.
  • An Indian security personnel stands guard stands in front of copies of the "Economic Survey 2014-15" at Parliament House in New Delhi.

Interaktive