E premte, 29 maj, 2015

Lajme / Shëndetësi

Gjeniu 16 vjeçar krijon test për kancerin e pankreasit

Jack Andraka krijoi një analizë të thjeshtë që mund të zbulojë kancerin pankreatik në fazën e hershme të zhvillimit

Julie Taboh

Kanceri pankreatik është një nga format më vdekjeprurëse të kancerit. Vitin e kaluar më shumë se 250 mijë njerëz në mbarë botën humbën jetën nga kjo sëmundje dhe kjo shifër është në rritje. Por kohët e fundit, një nxënës 16-vjeçar në Merilend krijoi një analizë të thjeshtë që mund të zbulojë kancerin pankreatik në fazën e hershme të zhvillimit - një përparim që premton diagnozë dhe trajtim më të efektshëm. Shkencëtari i ri i talentuar, i cili ishte i ftuar nga zonja e parë Michelle Obama në fjalimin mbi gjendjen e vendit të Presidentit, po e nis karrierën e tij në mënyrë shumë premtuese.

Jack Andraka fitoi çmimin e parë në Panairin Ndërkombëtar të Shkencës dhe Inxhinierisë “Intel”, konkursi më i madh në botë për shkencën midis shkollave të mesme, i zhvilluar vitin e kaluar në Pitsburg, të Pensilvanisë.

Gëzimi i tij është i kuptueshëm. 16-vjeçari, banor i Merilendit, është personi më i ri në moshë që fiton çmimin prej 75 mijë dollarësh, duke mundur më shumë se 1 mijë e 500 studentë nga 70 vende.

Fitorja e Jack-ut vjen pas një interesimi të përhershëm ndaj shkencës, që prindërit e tij e kanë inkurajuar dhe për të cilin frymëzohej nga vëllai i tij, fitues i Panairit Intel të vitit 2010. Jack ndjek shkollën e mesme Glen Burnie.

Ai fitoi konkursin vitin e kaluar për zhvillimin e një analize të thjeshtë dhe të lirë që zbulon kancerin pankreatik në fazë të hershme, diçka për të cilën i lindi interesi pas humbjes prej sëmundjes të një miku të ngushtë të familjes.

"U futa në internet dhe zbulova se 85 për qind e rasteve të kancerit pankreatik diagnostikohen me vonesë, kur i sëmuri ka më pak se 2 për qind mundësi për të mbijetuar dhe mendova: “Kjo nuk është e drejtë. Duhet të jemi në gjendje të bëjmë diçka për këtë."

Jack Andraka vendosi të vepronte. Ai përdori sërish internetin dhe mësoi se njerëzit me kancer të pankreasit kanë në gjakun e tyre nivele të larta të një proteine të quajtur mesothelin.

Duke përdorur një laborator të Universitetit Johns Hopkins në Baltimorë, ai zhvilloi një sensor të thjeshtë letre që mund të zbulojë përmbajtjen e mesothelinës në një pikë të vetme të gjaku apo urine, duke sinjalizuar kështu praninë e kancerit pankreatik më herët se sa ishte e mundur me analizat e mëparshme.

Analiza e Jack-ut është 90 për qind i saktë.

"Ky sensor është 400 herë më i ndjeshëm, 168 herë më i shpejtë dhe më shumë se 26 mijë herë më pak i shtrenjtë. Ai kushton tre cent për provë dhe duhen vetëm pesë minuta për ta kryer."

Dr. Anirban Maitra i Universitetit Johns Hopkins ishte i vetmi nga 200 studiuesit që iu përgjigjën pozitivisht e-mailit të dërguar nga Jack-u për të përshkruar projektin e tij.

"Më duhet ta pranoj se fillimisht u habita shumë që ishte një 15-vjeçar që kishte shkruar atë mesazh. Doja ta takoja këtë të ri padyshim të talentuar dhe të shihja se për çfarë donte të bisedonte, prandaj e ftova për një intervistë. Ai ishte shumë mbresëlënës."

Në vitin 2011, Dr Maitra i dha Jackut një vend në laboratorin e tij, ku ai punoi për shtatë muaj, duke përfunduar projektin e tij të vlerësuar me çmimin prestigjoz.

Ai ka marrë të drejtën e autorit për sensorin e kancerit pankreatik dhe është duke punuar për ta zhvilluar në një analizë të thjeshtë laboratorike për t’u përdorur në masë.

Jack flet në konferenca të teknologjisë nëpër botë, si diskutimet e njohura TED. Ai u ftua nga ish-presidenti Bill Klinton për të marrë pjesë në takimin e vitit të kaluar të Iniciativës Globale Klinton.

Dr. Maitra, që i dha atij mundësinë të punojë në laborator,  nuk është i befasuar nga fama që ka arritur ky i ri.

"Jack Andraka është një emër që do ta dëgjoni në 10 deri 20 vitet e ardhshme. Nëse ai arriti këtë gjë në moshën 15 vjeçare, atëherë çfarë mund të bëjë ai kur të jetë 25 apo 35 vjeç? "

Por mund të pyesim gjithashtu se sa jetë do të mund të shpëtohen me analizën e kancerit të pankreasit të ktijuar nga ky nxënës i shkollës së mesme.

Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: madalena nga: shqiperi
21.02.2013 13:51
sikur te punohet edhe nga mjeke te tjere me shum cdo gje arrihet.nuk eshte asgje e pa mundur. Ai quni ka pasjon Bravo.Mjeket jan dhen pas lekut dhe nuk ju duhen me pasjonet.Por duhet te mendojne qe neser pasneser mund te ju ndodhe edhe ju apo familjarve tuaj. (mjekve dhe kujdo).Kam pershtypjen se kur dihet se nga vjen smundja duhet te gjehet edhe ilaqi. Respekte.


nga: Qerim Demaj nga: Belgjikë
14.02.2013 23:46
Po,ja qe Jacut i dëshiroj nga zemra,shumë suksese në hulumtimet dhe studimet e tija shkencore n'tardhëmen,sidomos në lëmin e zbulimit,diagnostifikimit dhe sherimit të kësaj sëmundje vdekjepruse,e cila përditë e më shumë po përhapet dhe merr jetërat e shumë njerëzve!?...Gjeni ,si ky djalosh,lindin shumë rrallë,prandaj edhe njëherë,i dëshirojmë suksese në punën e tij studijuese !..

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
28.05.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Debat mbi sfidat ndaj bashkëjetesës fetare

Debati është pjesë e një konference ndërkombëtare dialogun ndërfetar që po i zhvillon punimet në Prishtinë.
Më tepër

Kosovë: Shtyhet debati për ngritjen e Gjykatës së Posaçme

Përditësuar Të premten parlamenti i Kosovës duhej të debatonte ngritjen e kësaj gjykate që do të trajtojë pretendimet për krime lufte në Kosovë
Më tepër

Të rinj nga Ballkani në Gjirokastër

Të rinj nga vendet e Ballkanit po e shikojnë Trashëgiminë Kulturore si një mundësi bashkëpunimi dhe ndihme të përbashkët për forcimin e marëdhënieve në rajon
Më tepër

Shteti Islamik dhe taktikat e tij

Fushata për të degraduar dhe përfundimisht shkatërruar kalifatin e vetëshpallur duket se nuk ka arritur shumë për të zmbrapsur luftëtarët e këtij grupimi që po mbjell terror në Lindjen e Mesme dhe më gjerë.
Më tepër

Reagime ndaj dënimit të pjesëtarëve të ish-UÇK-së

Dënimi mund të ndërlikojë procesin e ngritjes së një Gjykate të Posaçme që do të trajtojë pretendimet për përfshirje të ish kryengritësve shqiptarë në krime lufte
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Simone Arrigoni of Italy attempts to set an apnea diving record, while being pushed by a dolphin, in Torvaianica near Rome, Italy.
  • Students graduating from the School of Law cheer as they receive their degrees during the 364th Commencement Exercises at Harvard University in Cambridge, Massachusetts, USA.
  • Graduating Air Force Academy cadets assemble in unison for their graduation ceremony for the class of 2015, at the U.S. Air Force Academy, in Colorado Springs, Colorado, USA.
  • U.S. player Serena Williams celebrates after winning her match against Germany's Anna-Lena Friedsam during the women's second round of the Roland Garros 2015 French Tennis Open in Paris. Williams won the match 5-7, 6-3, 6-3.
  • Sophia Han, 14, of Tianjin, China, thinks how to spell her word "vermicide" during the 2015 Scripps National Spelling Bee in Oxon Hill, Maryland, USA.
  • An Indian policeman uses a baton to disperse a protester during a demonstration in Srinagar. Indian police detained dozens of protesting government employees in Srinagar as they attempted to reach the civil secretariat, which houses the office of Kashmir's chief minister and his colleagues, to demand their long pending arrears and a regularization of temporary jobs, according to protesters.
  • Students take cover as a jet of water is released from a riot police water cannon during a demonstration to demand changes in the education system in Santiago, Chile.
  • New Orleans Saints safety Pierre Warren hits a pylon during an NFL football organized team activity in Metairie, Louisana, USA..
  • Damaged jet fighter of type Eurofighter is transported on the platform of a truck on German highway 9 near Plech, southern Germany.
  • A Navajo man on a horse poses in front of the Merrick Butte in Monument Valley Navajo Tribal Park, Utah, USA.
  • French bullfighter Sebastian Castella is carried on the shoulders and greeted by supporters as he leaves the bullring after an extraordinary performance during a bullfight of the San Isidro fair Madrid, Spain, May 27, 2015.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.