E dielë, 19 prill, 2015

Lajme / Shëndetësi

Gjeniu 16 vjeçar krijon test për kancerin e pankreasit

Jack Andraka krijoi një analizë të thjeshtë që mund të zbulojë kancerin pankreatik në fazën e hershme të zhvillimit

Julie Taboh

Kanceri pankreatik është një nga format më vdekjeprurëse të kancerit. Vitin e kaluar më shumë se 250 mijë njerëz në mbarë botën humbën jetën nga kjo sëmundje dhe kjo shifër është në rritje. Por kohët e fundit, një nxënës 16-vjeçar në Merilend krijoi një analizë të thjeshtë që mund të zbulojë kancerin pankreatik në fazën e hershme të zhvillimit - një përparim që premton diagnozë dhe trajtim më të efektshëm. Shkencëtari i ri i talentuar, i cili ishte i ftuar nga zonja e parë Michelle Obama në fjalimin mbi gjendjen e vendit të Presidentit, po e nis karrierën e tij në mënyrë shumë premtuese.

Jack Andraka fitoi çmimin e parë në Panairin Ndërkombëtar të Shkencës dhe Inxhinierisë “Intel”, konkursi më i madh në botë për shkencën midis shkollave të mesme, i zhvilluar vitin e kaluar në Pitsburg, të Pensilvanisë.

Gëzimi i tij është i kuptueshëm. 16-vjeçari, banor i Merilendit, është personi më i ri në moshë që fiton çmimin prej 75 mijë dollarësh, duke mundur më shumë se 1 mijë e 500 studentë nga 70 vende.

Fitorja e Jack-ut vjen pas një interesimi të përhershëm ndaj shkencës, që prindërit e tij e kanë inkurajuar dhe për të cilin frymëzohej nga vëllai i tij, fitues i Panairit Intel të vitit 2010. Jack ndjek shkollën e mesme Glen Burnie.

Ai fitoi konkursin vitin e kaluar për zhvillimin e një analize të thjeshtë dhe të lirë që zbulon kancerin pankreatik në fazë të hershme, diçka për të cilën i lindi interesi pas humbjes prej sëmundjes të një miku të ngushtë të familjes.

"U futa në internet dhe zbulova se 85 për qind e rasteve të kancerit pankreatik diagnostikohen me vonesë, kur i sëmuri ka më pak se 2 për qind mundësi për të mbijetuar dhe mendova: “Kjo nuk është e drejtë. Duhet të jemi në gjendje të bëjmë diçka për këtë."

Jack Andraka vendosi të vepronte. Ai përdori sërish internetin dhe mësoi se njerëzit me kancer të pankreasit kanë në gjakun e tyre nivele të larta të një proteine të quajtur mesothelin.

Duke përdorur një laborator të Universitetit Johns Hopkins në Baltimorë, ai zhvilloi një sensor të thjeshtë letre që mund të zbulojë përmbajtjen e mesothelinës në një pikë të vetme të gjaku apo urine, duke sinjalizuar kështu praninë e kancerit pankreatik më herët se sa ishte e mundur me analizat e mëparshme.

Analiza e Jack-ut është 90 për qind i saktë.

"Ky sensor është 400 herë më i ndjeshëm, 168 herë më i shpejtë dhe më shumë se 26 mijë herë më pak i shtrenjtë. Ai kushton tre cent për provë dhe duhen vetëm pesë minuta për ta kryer."

Dr. Anirban Maitra i Universitetit Johns Hopkins ishte i vetmi nga 200 studiuesit që iu përgjigjën pozitivisht e-mailit të dërguar nga Jack-u për të përshkruar projektin e tij.

"Më duhet ta pranoj se fillimisht u habita shumë që ishte një 15-vjeçar që kishte shkruar atë mesazh. Doja ta takoja këtë të ri padyshim të talentuar dhe të shihja se për çfarë donte të bisedonte, prandaj e ftova për një intervistë. Ai ishte shumë mbresëlënës."

Në vitin 2011, Dr Maitra i dha Jackut një vend në laboratorin e tij, ku ai punoi për shtatë muaj, duke përfunduar projektin e tij të vlerësuar me çmimin prestigjoz.

Ai ka marrë të drejtën e autorit për sensorin e kancerit pankreatik dhe është duke punuar për ta zhvilluar në një analizë të thjeshtë laboratorike për t’u përdorur në masë.

Jack flet në konferenca të teknologjisë nëpër botë, si diskutimet e njohura TED. Ai u ftua nga ish-presidenti Bill Klinton për të marrë pjesë në takimin e vitit të kaluar të Iniciativës Globale Klinton.

Dr. Maitra, që i dha atij mundësinë të punojë në laborator,  nuk është i befasuar nga fama që ka arritur ky i ri.

"Jack Andraka është një emër që do ta dëgjoni në 10 deri 20 vitet e ardhshme. Nëse ai arriti këtë gjë në moshën 15 vjeçare, atëherë çfarë mund të bëjë ai kur të jetë 25 apo 35 vjeç? "

Por mund të pyesim gjithashtu se sa jetë do të mund të shpëtohen me analizën e kancerit të pankreasit të ktijuar nga ky nxënës i shkollës së mesme.

Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: madalena nga: shqiperi
21.02.2013 13:51
sikur te punohet edhe nga mjeke te tjere me shum cdo gje arrihet.nuk eshte asgje e pa mundur. Ai quni ka pasjon Bravo.Mjeket jan dhen pas lekut dhe nuk ju duhen me pasjonet.Por duhet te mendojne qe neser pasneser mund te ju ndodhe edhe ju apo familjarve tuaj. (mjekve dhe kujdo).Kam pershtypjen se kur dihet se nga vjen smundja duhet te gjehet edhe ilaqi. Respekte.


nga: Qerim Demaj nga: Belgjikë
14.02.2013 23:46
Po,ja qe Jacut i dëshiroj nga zemra,shumë suksese në hulumtimet dhe studimet e tija shkencore n'tardhëmen,sidomos në lëmin e zbulimit,diagnostifikimit dhe sherimit të kësaj sëmundje vdekjepruse,e cila përditë e më shumë po përhapet dhe merr jetërat e shumë njerëzve!?...Gjeni ,si ky djalosh,lindin shumë rrallë,prandaj edhe njëherë,i dëshirojmë suksese në punën e tij studijuese !..

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
19.04.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit. Ditarin ju mund ta ndiqni njëkohësisht edhe në valët e radios.

LAJME

Mjeshtri italian Piero di Cosimo në Galerinë e Uashingtonit

Ai njihet si një ndër artistët më absurdë, por edhe më intrigues të periudhës më të ndritur të Rilindjes Italiane
Më tepër

FMN kërkon reforma për fuqinë votuese

Përpjekjeje për të kapërcyer ato që perceptohen si zvarritje të reformave nga Shtetet e Bashkuara
Më tepër

Udhëheqësi Suprem i Iranit kritikon Amerikën

Akuzon për trillimin e “mitit” të kërcënimit nga armët bërthamore
Më tepër

Goldstein: Strategjia e BB për Kosovën, kthimi i rritjes ekonomike

Drejtoresha e Bankës Botërore për Evropën Juglindore, Ellen Goldstein, flet për sfidat e ekonomisë së Kosovës
Më tepër

Mbytet anija me 700 emigrantë

Tragjedia ndodh pranë brigjeve të Libisë
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Candles are placed in the Cologne Cathedral in Cologne, western Germany, for a tribute ceremony for the 150 victims of the Germanwings plane crash last month in the French Alps.
  • A Yemeni girl holds a baby in a temporary shelter after fleeing violence in Yemen, at the port town Bosasso in Somalia's Puntland. U.N. Secretary-General Ban Ki-moon on Thursday called for an immediate halt to fighting in Yemen, the first time he has made such an appeal since Saudi-led airstrikes against Iranian-backed Houthi rebels began three weeks ago.
  • A woman cries in front of the skulls and bones of more than 8,000 victims of the Khmer Rouge regime during a Buddhist ceremony at Choeung Ek, a "Killing Fields" site located on the outskirts of Phnom Penh, Cambodia. Hundreds of Cambodians and monks gathered at the site to commemorate the 40th anniversary of the Khmer Rouge reign.
  • A placard of Nobel Prize-winning novelist Gabriel Garcia Marquez is surrounded by yellow butterfly cutouts with messages, placed there by fans, at a bookstore in Mexico City. Marquez fans are commemorating the first anniversary of his death. In 'Gabo's renowned novel "100 Years of Solitude," clouds of yellow butterflies precede a forbidden lover’s arrival.
  • Zulu protesters demonstrate against foreign migrants outside their hostel in the Jeppestown district of Johannesburg. South Africa is seeking diplomatic support from countries across the continent to defeat the "demon" of anti-immigrant violence in which at least four people have been killed over the past few weeks.
  • Displaced Sunnis, who fled the violence in the city of Ramadi, arrive at the outskirts of Baghdad, Iraq. Iraqi security forces fought Islamic State militants at the gates of the western city on Friday, and local authorities warned it was in danger of falling unless reinforcements arrived soon.
  • Members of the Kosovo Security Force (KSF) carry the coffins containing the remains of 21 Kosovo Albanians allegedly killed by Serbian security forces during the 1998-1999 Kosovo war, during a funeral ceremony in the village of Qikatove. The remains were identified after being exhumed from a mass grave in Serbia.
  • The greenhouses are seen on the grounds of the Belgian royal family residence of Laeken in Brussels. The royal family opens its interlocking greenhouses with their wide array of flowers to the public every year, for a duration of three weeks.
  • A woman looks at photos taken by Doan Cong Tinh during the Vietnam war, at a photo exhibition titled "Reporters de guerre," ("War Reporters") at the French cultural house in Hanoi. The exhibition showcases more than 40 photos taken by four Vietnamese photographers Doan Cong Tinh, Chu Chi Thanh, Mai Nam and Hua Kiem. Vietnam marks the 40th anniversary of the fall of Saigon on April 30.
  • Bosnian chefs cook in a Guinness Book of World Records attempt for the largest chicken broth, in a central square of the Bosnian capital of Sarajevo. "Bey's Broth," the Bosnian meat and vegetable specialty weighing 4,124 kilograms, includes one ton of poultry, 350 kilograms of various vegetables, 120 liters of oil, 100 kilograms of flour, 50 kilograms of butter and also milk, eggs and milk cream.
  • A competitor gets sprayed with fake tan paint before the Mr. Thailand 2015 bodybuilding competition in Bangkok. The three-day competition attracts more than 400 bodybuilding enthusiasts across the country.
  • Members of the PC-7 flight team of the Swiss Air Force perform in their Pilatus PC-7 planes during a media day of the Swiss Air Force at the airbase in the central Swiss town of Emmen.
  • A dancer jumps during a parade celebrating the coming of spring in Tripoli, north Lebanon, April 17, 2015.
  • A man walks past red tulips during a sunny spring day in Kalemegdan park at the Belgrade fortress, Serbia.
  • Models get ready backstage during the African Summer 2016 Ready To Wear collection during Sao Paulo Fashion Week in Sao Paulo, Brazil.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.