E mërkurë, 01 korrik, 2015

Lajme / Shëndetësi

Gjeniu 16 vjeçar krijon test për kancerin e pankreasit

Jack Andraka krijoi një analizë të thjeshtë që mund të zbulojë kancerin pankreatik në fazën e hershme të zhvillimit

Julie Taboh

Kanceri pankreatik është një nga format më vdekjeprurëse të kancerit. Vitin e kaluar më shumë se 250 mijë njerëz në mbarë botën humbën jetën nga kjo sëmundje dhe kjo shifër është në rritje. Por kohët e fundit, një nxënës 16-vjeçar në Merilend krijoi një analizë të thjeshtë që mund të zbulojë kancerin pankreatik në fazën e hershme të zhvillimit - një përparim që premton diagnozë dhe trajtim më të efektshëm. Shkencëtari i ri i talentuar, i cili ishte i ftuar nga zonja e parë Michelle Obama në fjalimin mbi gjendjen e vendit të Presidentit, po e nis karrierën e tij në mënyrë shumë premtuese.

Jack Andraka fitoi çmimin e parë në Panairin Ndërkombëtar të Shkencës dhe Inxhinierisë “Intel”, konkursi më i madh në botë për shkencën midis shkollave të mesme, i zhvilluar vitin e kaluar në Pitsburg, të Pensilvanisë.

Gëzimi i tij është i kuptueshëm. 16-vjeçari, banor i Merilendit, është personi më i ri në moshë që fiton çmimin prej 75 mijë dollarësh, duke mundur më shumë se 1 mijë e 500 studentë nga 70 vende.

Fitorja e Jack-ut vjen pas një interesimi të përhershëm ndaj shkencës, që prindërit e tij e kanë inkurajuar dhe për të cilin frymëzohej nga vëllai i tij, fitues i Panairit Intel të vitit 2010. Jack ndjek shkollën e mesme Glen Burnie.

Ai fitoi konkursin vitin e kaluar për zhvillimin e një analize të thjeshtë dhe të lirë që zbulon kancerin pankreatik në fazë të hershme, diçka për të cilën i lindi interesi pas humbjes prej sëmundjes të një miku të ngushtë të familjes.

"U futa në internet dhe zbulova se 85 për qind e rasteve të kancerit pankreatik diagnostikohen me vonesë, kur i sëmuri ka më pak se 2 për qind mundësi për të mbijetuar dhe mendova: “Kjo nuk është e drejtë. Duhet të jemi në gjendje të bëjmë diçka për këtë."

Jack Andraka vendosi të vepronte. Ai përdori sërish internetin dhe mësoi se njerëzit me kancer të pankreasit kanë në gjakun e tyre nivele të larta të një proteine të quajtur mesothelin.

Duke përdorur një laborator të Universitetit Johns Hopkins në Baltimorë, ai zhvilloi një sensor të thjeshtë letre që mund të zbulojë përmbajtjen e mesothelinës në një pikë të vetme të gjaku apo urine, duke sinjalizuar kështu praninë e kancerit pankreatik më herët se sa ishte e mundur me analizat e mëparshme.

Analiza e Jack-ut është 90 për qind i saktë.

"Ky sensor është 400 herë më i ndjeshëm, 168 herë më i shpejtë dhe më shumë se 26 mijë herë më pak i shtrenjtë. Ai kushton tre cent për provë dhe duhen vetëm pesë minuta për ta kryer."

Dr. Anirban Maitra i Universitetit Johns Hopkins ishte i vetmi nga 200 studiuesit që iu përgjigjën pozitivisht e-mailit të dërguar nga Jack-u për të përshkruar projektin e tij.

"Më duhet ta pranoj se fillimisht u habita shumë që ishte një 15-vjeçar që kishte shkruar atë mesazh. Doja ta takoja këtë të ri padyshim të talentuar dhe të shihja se për çfarë donte të bisedonte, prandaj e ftova për një intervistë. Ai ishte shumë mbresëlënës."

Në vitin 2011, Dr Maitra i dha Jackut një vend në laboratorin e tij, ku ai punoi për shtatë muaj, duke përfunduar projektin e tij të vlerësuar me çmimin prestigjoz.

Ai ka marrë të drejtën e autorit për sensorin e kancerit pankreatik dhe është duke punuar për ta zhvilluar në një analizë të thjeshtë laboratorike për t’u përdorur në masë.

Jack flet në konferenca të teknologjisë nëpër botë, si diskutimet e njohura TED. Ai u ftua nga ish-presidenti Bill Klinton për të marrë pjesë në takimin e vitit të kaluar të Iniciativës Globale Klinton.

Dr. Maitra, që i dha atij mundësinë të punojë në laborator,  nuk është i befasuar nga fama që ka arritur ky i ri.

"Jack Andraka është një emër që do ta dëgjoni në 10 deri 20 vitet e ardhshme. Nëse ai arriti këtë gjë në moshën 15 vjeçare, atëherë çfarë mund të bëjë ai kur të jetë 25 apo 35 vjeç? "

Por mund të pyesim gjithashtu se sa jetë do të mund të shpëtohen me analizën e kancerit të pankreasit të ktijuar nga ky nxënës i shkollës së mesme.

Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: madalena nga: shqiperi
21.02.2013 13:51
sikur te punohet edhe nga mjeke te tjere me shum cdo gje arrihet.nuk eshte asgje e pa mundur. Ai quni ka pasjon Bravo.Mjeket jan dhen pas lekut dhe nuk ju duhen me pasjonet.Por duhet te mendojne qe neser pasneser mund te ju ndodhe edhe ju apo familjarve tuaj. (mjekve dhe kujdo).Kam pershtypjen se kur dihet se nga vjen smundja duhet te gjehet edhe ilaqi. Respekte.


nga: Qerim Demaj nga: Belgjikë
14.02.2013 23:46
Po,ja qe Jacut i dëshiroj nga zemra,shumë suksese në hulumtimet dhe studimet e tija shkencore n'tardhëmen,sidomos në lëmin e zbulimit,diagnostifikimit dhe sherimit të kësaj sëmundje vdekjepruse,e cila përditë e më shumë po përhapet dhe merr jetërat e shumë njerëzve!?...Gjeni ,si ky djalosh,lindin shumë rrallë,prandaj edhe njëherë,i dëshirojmë suksese në punën e tij studijuese !..

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Gjermania dhe kriza greke

Merkel: nuk ka negociata para referendumit. Analisti amerikan: Merkel “po luan një lojë të rrezikshme” me ekonominë e Greqisë
Më tepër

Chris Christie shpall zyrtarisht kandidaturën

Guvernatori i Nju Xhersit e shpalli kandidaturën e tij për në garën presidenciale të vitit 2016, në shkollën e tij të mesme në Livingston
Më tepër

Greqia, propozim të minutës së fundit

Ministrat e financave të Eurozonës thanë se do ta shqyrtojnë propozimin në një tele-konferencë në mbrëmje.
Më tepër

Takim Merkel-Mustafa në Berlin

Kancelarja gjermane tha se një prej detyrimeve më të rëndësishme të Kosovës është që të çojë deri në fund bisedimet me Serbinë
Më tepër

Shqipëri-Mali i Zi, takim për imigracionin

Përfaqësues të policive të dy vendeve fqinjë, së bashku me përfaqësues të BE, IOM dhe UNHCR-së theksuan rëndësinë e bashkëpunimit për të krijuar kufij të sigurtë
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Some 1,000 colored umbrellas decorate a main pedestrian street in Jerusalem as the city's municipality opens more attractions and cultural activities in an effort to bring tourists and locals to visit the city.
  • People look on as water gushes from the Xiaolangdi Reservoir section on the Yellow River, during a sand-washing operation in Jiyuan, Henan province, China, June 29, 2015.
  • Migrants receive medical assistance as they disembark from the Norwegian vessel Siem Pilot at Catania's harbor, Italy.
  • A member of Greenpeace is chained to a gas pump at a Shell gas station during a protest in Zurich, Germany. Greenpeace demands to stop plans of Royal Dutch Shell to begin drilling for oil in the Arctic of Alaska.
  • Student protesters and policemen push each other as the students try to pass a police line during a protest against military representatives in parliament, in Yangon. Myanmar's 2008 constitution reserves 25 percent of parliamentary seats for the military.
  • U.S. soldiers attend to a wounded soldier at the site of a blast in Kabul, Afghanistan. At least 17 people were wounded in a suicide bomb attack on NATO troops as their truck convoy passed down the main road running between Kabul's airport and the U.S. embassy, police and health ministry officials said.
  • Rescuers search for victims at the site where an air force cargo plane crashed into a residential neighborhood in Indonesia's third-largest city Medanin Medan, North Sumatra.
  • An Indian mahout uses an elephant to transport leaves along a street in Amritsar.
  • A passenger on a stretcher is carried by ambulance officers at Odawara station after it made an emergency stop, in Odawara, west of Tokyo. Two passengers on a Japanese Shinkansen bullet train died after one doused himself in oil and set himself ablaze, media reports said. The train, carrying about 1,000 passengers, made an emergency stop on its way from Tokyo to the western city of Osaka after smoke started to fill at least one carriage, fire department officials said. A fire department official confirmed that one man was dead.
  • Homes destroyed by the Sleepy Hollow fire are pictured in Wenatchee, Washington, USA, June 29, 2015.
  • Tourists enjoy a sunny day as they cruise Vltava river in a pedal boat near the famous Charles bridge in Prague, Czech Republic.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.