E dielë, 01 maj, 2016

    Lajme / Shëndetësi

    Gjeniu 16 vjeçar krijon test për kancerin e pankreasit

    Jack Andraka krijoi një analizë të thjeshtë që mund të zbulojë kancerin pankreatik në fazën e hershme të zhvillimit

    Julie Taboh

    Kanceri pankreatik është një nga format më vdekjeprurëse të kancerit. Vitin e kaluar më shumë se 250 mijë njerëz në mbarë botën humbën jetën nga kjo sëmundje dhe kjo shifër është në rritje. Por kohët e fundit, një nxënës 16-vjeçar në Merilend krijoi një analizë të thjeshtë që mund të zbulojë kancerin pankreatik në fazën e hershme të zhvillimit - një përparim që premton diagnozë dhe trajtim më të efektshëm. Shkencëtari i ri i talentuar, i cili ishte i ftuar nga zonja e parë Michelle Obama në fjalimin mbi gjendjen e vendit të Presidentit, po e nis karrierën e tij në mënyrë shumë premtuese.

    Jack Andraka fitoi çmimin e parë në Panairin Ndërkombëtar të Shkencës dhe Inxhinierisë “Intel”, konkursi më i madh në botë për shkencën midis shkollave të mesme, i zhvilluar vitin e kaluar në Pitsburg, të Pensilvanisë.

    Gëzimi i tij është i kuptueshëm. 16-vjeçari, banor i Merilendit, është personi më i ri në moshë që fiton çmimin prej 75 mijë dollarësh, duke mundur më shumë se 1 mijë e 500 studentë nga 70 vende.

    Fitorja e Jack-ut vjen pas një interesimi të përhershëm ndaj shkencës, që prindërit e tij e kanë inkurajuar dhe për të cilin frymëzohej nga vëllai i tij, fitues i Panairit Intel të vitit 2010. Jack ndjek shkollën e mesme Glen Burnie.

    Ai fitoi konkursin vitin e kaluar për zhvillimin e një analize të thjeshtë dhe të lirë që zbulon kancerin pankreatik në fazë të hershme, diçka për të cilën i lindi interesi pas humbjes prej sëmundjes të një miku të ngushtë të familjes.

    "U futa në internet dhe zbulova se 85 për qind e rasteve të kancerit pankreatik diagnostikohen me vonesë, kur i sëmuri ka më pak se 2 për qind mundësi për të mbijetuar dhe mendova: “Kjo nuk është e drejtë. Duhet të jemi në gjendje të bëjmë diçka për këtë."

    Jack Andraka vendosi të vepronte. Ai përdori sërish internetin dhe mësoi se njerëzit me kancer të pankreasit kanë në gjakun e tyre nivele të larta të një proteine të quajtur mesothelin.

    Duke përdorur një laborator të Universitetit Johns Hopkins në Baltimorë, ai zhvilloi një sensor të thjeshtë letre që mund të zbulojë përmbajtjen e mesothelinës në një pikë të vetme të gjaku apo urine, duke sinjalizuar kështu praninë e kancerit pankreatik më herët se sa ishte e mundur me analizat e mëparshme.

    Analiza e Jack-ut është 90 për qind i saktë.

    "Ky sensor është 400 herë më i ndjeshëm, 168 herë më i shpejtë dhe më shumë se 26 mijë herë më pak i shtrenjtë. Ai kushton tre cent për provë dhe duhen vetëm pesë minuta për ta kryer."

    Dr. Anirban Maitra i Universitetit Johns Hopkins ishte i vetmi nga 200 studiuesit që iu përgjigjën pozitivisht e-mailit të dërguar nga Jack-u për të përshkruar projektin e tij.

    "Më duhet ta pranoj se fillimisht u habita shumë që ishte një 15-vjeçar që kishte shkruar atë mesazh. Doja ta takoja këtë të ri padyshim të talentuar dhe të shihja se për çfarë donte të bisedonte, prandaj e ftova për një intervistë. Ai ishte shumë mbresëlënës."

    Në vitin 2011, Dr Maitra i dha Jackut një vend në laboratorin e tij, ku ai punoi për shtatë muaj, duke përfunduar projektin e tij të vlerësuar me çmimin prestigjoz.

    Ai ka marrë të drejtën e autorit për sensorin e kancerit pankreatik dhe është duke punuar për ta zhvilluar në një analizë të thjeshtë laboratorike për t’u përdorur në masë.

    Jack flet në konferenca të teknologjisë nëpër botë, si diskutimet e njohura TED. Ai u ftua nga ish-presidenti Bill Klinton për të marrë pjesë në takimin e vitit të kaluar të Iniciativës Globale Klinton.

    Dr. Maitra, që i dha atij mundësinë të punojë në laborator,  nuk është i befasuar nga fama që ka arritur ky i ri.

    "Jack Andraka është një emër që do ta dëgjoni në 10 deri 20 vitet e ardhshme. Nëse ai arriti këtë gjë në moshën 15 vjeçare, atëherë çfarë mund të bëjë ai kur të jetë 25 apo 35 vjeç? "

    Por mund të pyesim gjithashtu se sa jetë do të mund të shpëtohen me analizën e kancerit të pankreasit të ktijuar nga ky nxënës i shkollës së mesme.

    Ky forum është mbyllur
    Përzgjedhja e komenteve
    Komente
         
    nga: madalena nga: shqiperi
    21.02.2013 13:51
    sikur te punohet edhe nga mjeke te tjere me shum cdo gje arrihet.nuk eshte asgje e pa mundur. Ai quni ka pasjon Bravo.Mjeket jan dhen pas lekut dhe nuk ju duhen me pasjonet.Por duhet te mendojne qe neser pasneser mund te ju ndodhe edhe ju apo familjarve tuaj. (mjekve dhe kujdo).Kam pershtypjen se kur dihet se nga vjen smundja duhet te gjehet edhe ilaqi. Respekte.


    nga: Qerim Demaj nga: Belgjikë
    14.02.2013 23:46
    Po,ja qe Jacut i dëshiroj nga zemra,shumë suksese në hulumtimet dhe studimet e tija shkencore n'tardhëmen,sidomos në lëmin e zbulimit,diagnostifikimit dhe sherimit të kësaj sëmundje vdekjepruse,e cila përditë e më shumë po përhapet dhe merr jetërat e shumë njerëzve!?...Gjeni ,si ky djalosh,lindin shumë rrallë,prandaj edhe njëherë,i dëshirojmë suksese në punën e tij studijuese !..

    Ditari

    Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
    Ditarii
    X
    01.05.2016
    Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

    LAJME

    Pashkët në jug të Shqipërisë

    Ceremonitë u mbajtën nga klerikët ortodoksë në kishat kryesore të qyteteve
    Më tepër

    Pashkët ortodokse në Kosovë

    Zyrtarët më të lartë vendas e ndërkombëtarë kanë përgëzuar besimtarët ortodoksë në Kosovë, që kryesisht i takojnë komunitetit serb
    Më tepër

    Pashkët ortodokse në Tiranë

    Besimtarët ortodoksë uruan njëri tjetrin për më shumë lumturi, fat të mbarë, mirëqenie, begati e harmoni
    Më tepër

    Një projekt i ri për ruajtjen e Vilës Adrian

    Ekspertët po përdorin pamje satelitore për monitorimin e efekteve të jetës moderne në Vilën Adrian
    Më tepër

    Përdorimi i kamerave inteligjente

    Një kompani franceze ka krijuar një kamera inteligjente për shtëpitë që mund të dallojë fytyrat e personave të njohur
    Më tepër

    FOTO E DITËS

    Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
    • U.S. President Barack Obama speaks at the White House Correspondents' Association annual dinner in Washington, April 30, 2016.
    • U.S. President Barack Obama, left, listens to comedian Larry Wilmore at the White House Correspondents' Association annual dinner in Washington, April 30, 2016.
    • From left, President Barack Obama and Carol Lee of The Wall Street Journal listen as guest host Larry Wilmore speaks at the annual White House Correspondents' Association dinner at the Washington Hilton in Washington, April 30, 2016.
    • U.S. Representative Debbie Wasserman of Florida, who also is chairwoman of the Democratic National Committee, attends a reception at the annual White House Correspondents' Association dinner at the Washington Hilton in Washington, April 30, 2016.
    • Larry Wilmore, left, guest host from Comedy Central, and first lady Michelle Obama listen to the National Anthem at the annual White House Correspondents' Association dinner at the Washington Hilton in Washington, April 30, 2016.
    • Former U.S. Secretary of State Madeleine Albright, right, confers with Alexis Keslinke, communications director for Albright Stonebridge Group, before the White House Correspondents Association dinner in Washington, April 30, 2016.
    • Congressman Joaquin Castro of Texas, left, and his identical twin, Secretary of Housing Julian Castro, chat with Sen. Chris Coons of Delaware at the White House Correspondents Association dinner in Washington, April 30, 2016. All three are Democrats.
    • Democratic U.S. presidential candidate Bernie Sanders and his wife, Jane, attend the White House Correspondents' Association annual dinner in Washington, April 30, 2016.
    • International Monetary Fund managing director Christine Lagarde heads to a reception at the annual White House Correspondents' Association dinner at the Washington Hilton in Washington, April 30, 2016.
    • Queen of Soul Aretha Franklin heads to a reception at the annual White House Correspondents' Association dinner at the Washington Hilton in Washington, April 30, 2016.
    • U.S. Defense Secretary Ash Carter and wife Stephanie attend the White House Correspondents' Association annual dinner in Washington, April 30, 2016.
    • Actress Emma Watson, actor Damian Lewis (left), who stars in the series "Homeland" and "Billions" attend the White House Correspondents' Association annual dinner in Washington, April 30, 2016.
    • From left, Tony Goldwyn, Shonda Rhimes and Kerry Washington arrive at the White House Correspondents' Association Dinner at the Washington Hilton Hotel in Washington, April 30, 2016.
    • Tracee Ellis Ross of the ABC sitcom "Blackish" poses at the White House Correspondents Association dinner at the Washington Hilton in Washington, D.C., April 30, 2016.

    Interaktive

    Nuk keni telefon inteligjent?
    Nuk ka problem!
    Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

     Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.