E enjte, 23 tetor, 2014

Lajme / SHBA

Lufta e Ftohtë dhe marrëdhëniet midis dy blloqeve kundërshtare

Lufta e Ftohtë dhe marrëdhëniet midis dy blloqeve kundërshtare
Lufta e Ftohtë dhe marrëdhëniet midis dy blloqeve kundërshtare
Jeri WatsonSteve Ember

Ajo u quajt Lufta e Ftohë për shkak se të dyja palët kundërshtare nuk dëshironin fillimin e një konflikti të drejtpërdrejtë dhe të armatosur, pasi mendohej se armët bërthamore mund të shkatërronin gjithçka. Prandaj, ata luftuan duke mbështetur palë kundërshtare në konflikte në zona të ndryshme të botës si dhe me deklarata të ndërsjellta, që shpesh herë synonin të bënin armikun të dukej qesharak.

Gjatë Luftës së Ftohtë, përveç dy grupeve kundërshtare – atij të SHBA-së së bashku me vendet perëndimore e demokratike nga njëra anë dhe Bashkimit Sovjetik me vendet lindore e komuniste nga ana tjetër – ekzistonte edhe një grup i tretë. Ky grup ishte i përbërë nga vendet që nuk dëshironin të ishin aleatë të njërës apo tjetrës palë në luftë.

Harry Truman ishte presidenti i Shteteve të Bashkuara kur filloi Lufta e Ftohtë. Strategjia e tij për luftën përfshiu edhe të ashtuquajturën “Doktrina Truman”, e cila ishte një plan për t’u dhënë fonde vendeve të kërcënuara nga komunizmi. Ky plan funksionoi mjaft mirë në rastin e Turqisë dhe Greqisë, të cilat nuk arritën të zotëroheshin nga sovjetikët falë fondeve amerikane. Me rëndësi ishte edhe “Plani Marshall”, që kishte si qëllim përforcimin e ekonomive dhe qeverive të Evropës perëndimore me anë të financimit të tyre.

Pas Luftës së Dytë Botërore vendet fituese të luftës vendosën të ndanin Gjermaninë në dy pjesë dhe Berlini ishte në pjesën lindore të vendit që zotërohej nga komunistët. Por megjithatë pjesa perëndimore e qytetit iu la në dorëzim Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të tyre. Një nga momentet më të tensionuara të Luftës së Ftohtë ishte bllokimi nga ana e Bashkimit Sovjetik i rrugëve dhe hekurudhave që çonin në pjesën perëndimore të qytetit. Presidenti Truman vendosi të përgjigjej duke dërguar furnizime me ushqime, qymyr, dhe ilaçe me anë të aeroplanëve ushtarakë. Në këtë veprim, që zgjati më tepër se një vit,  Shtetet e Bashkuara u mbështetën dhe u ndihmuan nga Britania e Madhe dhe Franca.

Në vitin 1949 u krijua Organizata e Traktatit të Atlantikut Verior, e njohur si NATO-ja. Synimi i kësaj aleance ushtarake ishte mbrojta kundër forcave sovjetike në Evropë. Gjashtë vjet më vonë, Bashkimi Sovjetik dhe aleatët e tij evropiano-lindorë formuan aleancën e tyre ushtarake të quajtur Pakti i Varshavës.

Në vitin 1953, udhëheqësi i Bashkimit Sovjetik Josif Stalini vdiq. Kjo i dha mundësinë presidentit të atëhershëm amerikan Ajzsenhauer të fillonte të kumunikonte me udhëheqësit e rinj të vendit komunist. Në korrikun e vitit 1955, u zhvillua në Gjenevë të Zvicrës një takim historik midis presidentit Ajzenhauer dhe kryetarit Sovjetik të Bashkimit Nikolai Bulganin. Edhe pse nuk u arritën marrëveshje të mëdha, ai takim ishte me shumë rëndësi, qoftë edhe për vetë faktin se dy udhëheqësit e vendeve më të fuqishme në botë – njëkohësisht  edhe kundërshtarë në Luftën e Ftohtë – i dhanë dorën njëri-tjetrit.

Po në vitet ’50, Shtetet e Bashkuara filluan të dërgonin këshilltarë ushtarakë për të ndihmuar Vietnamin e Jugut që të mbrohej nga Vietnami i Veriut, i cili ishte komunist. Ky ishte fillimi i asaj që më vonë do të shndërrohej në një luftë të gjatë. Shtetet e Bashkuara e panë veten zhytura në atë luftë, ku u vranë gjithashtu me dhjetëra mijëra ushtarë amerikanë.

Presidenti Xhon Kenedi pasoi zotin Ajzenhaur si President i Shteteve të Bashkuara në vitin 1961. Gjatë po atij viti, dhjetëra mijëra qytetarë gjermano-lindorë filluan të arratiseshin në perëndim. Qeveria e Gjermanisë Lindore ndërtoi një mur në Berlin duke ndarë kështu fizikisht pjesën perëndimore nga ajo lindore e qytetit. Rojet pranë këtij kufiri qëllonin me armë këdo që tentonte të arratisej duke kaluar murin.

Në vitin 1962, shërbimet amerikane të zbulimit njoftuan se në Kubë ishin vendosur raketa të Bashkimit Sovjetik. Ky zbulim solli tensione që mund të kishin çuar në fillimin e një lufte bërthamore. Por udhëheqësi sovjetik Hrushçov ra dakord të hiqte ato raketa prej vendit fqinj të SHBA-së, me kusht që Amerika të mos ndërhynte në Kubë.

Gjatë presidencës së zotit Kenedi u arritën disa marrëveshje të rëndësishme për pakësimin e rezervave të armëve, përshirë ato bërthamore. U instalua gjithashtu një linjë e drejtpërdrejtë telefonike midis Kremlinit dhe Shtëpisë së Bardhë.

Këto përmirësime në marrëdhëniet midis dy vendeve vazhduan edhe në kohën e presidentit Nikson. Ai dhe udhëheqësi sovjetik Brezhnjev u takuan disa herë dhe nënshkruan të tjera marrëveshje mbi kontrollin e stoqeve të armëve.

Por, ngjarja që do të sillte ndryshime rrënjësore në marrëdhëniet midis dy vendeve ishte zgjedhja e Mikail Gorbaçovit si ushëheqës i Bashkimit Sovjetik në vitin 1985. Ai u takua katër herë me presidentin amerikan Regan. Udhëheqësi Gorbaçov tërhoqi trupat sovjetike nga Afganistani si dhe nënshkroi një marrëveshje për zhdukjen totale të raketave bërthamore me rreze të mesme dhe të shkurtër.

Ai gjithashtu vendosi të mos ndërhynte kur në vitin 1989 vendet e Evropës Lindore filluan të shkëpusnin një nga një kontaktet me Kremlinin, si pasojë e protestave popullore brenda tyre. Muri i Berlinit, simboli i Luftës së Ftohtë, u rrëzua në nëntor të atij viti. Brenda disa muajve Gjermania u bashkua. Në vitin 1991, vendet e Paktit të Varshavës e deklaruan atë aleancë zyrtarisht të përfunduar. Lufta e Ftohtë kishte marrë fund.  

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
23.10.2014
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

Lufta kundër Ebolës

Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se lufta kundër Ebolës duhet të vazhdojë të përqëndrohet tek vendet e Afrikës perëndimore
Më tepër

Serwer: Incidenti në Beograd, shenjë e nacionalizmit

Analisti thotë se shumica e njerëzve në vendet e Ballkanit janë më të interesuar për vendet e punës se sa për formën e një flamuri që fluturon mbi një stadium
Më tepër

Shqipëria në Këshillin e të Drejtave të Njeriut, arritje për vendin

Intervistë me ambasadorin e Shqipërisë në Organizatën e Kombeve të Bashkuara Ferit Hoxha
Më tepër

Shkarkohet nënkryetari i KLD-së

Për shkarkimin e zotit Cefa dhe Lelcaj votuan 72 deputetë të së majtës
Më tepër

Diskriminimi i grave në Shqipëri

Studimi i INSTAT zbuloi diferencat e ndjeshme midis grave dhe burrave, sidomos në zonat rurale, ku dhuna në familje është më e madhe.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A woman walk past electoral campaign posters for the upcoming parliamentary elections in Tunis, Tunisia.
  • A volunteer of the German forces Bundeswehr helps to fix a glove of a protective suit during a training for the Ebola virus in Appen about 25 kilometers (15,5 miles) north of Hamburg, Germany.
  • A rebel fighter looks at his smartphone lying on a sofa in Bustan Pasha neighborhood of Syria's northern city of Aleppo.
  • Fire fighters are seen at the scene of a gas explosion at an apartment building in the center of Katowice, Poland. Five people were injured after the morning gas explosion, which caused part of the building to collapse.
  • Russian artist Yelena Zelenskaya displays pies she baked that look like North Korean leader Kim Jong Un, U.S. president Barack Obama, and German Chancellor Angela Merkel, prepared for the art performance titled, "Sweet Sanctions."
  • French violonist Anne Gravoin, the wife of French PM Manuel Valls, receives flowers from President Francois Hollande after Valls was awarded the Grand Cross of National Merit at the Elysee Palace in Paris, Oct. 22, 2014.
  • People dressed as Japanese TV character Ultra Seven walk on the red carpet during the opening ceremony of the 27th Tokyo International Film Festival in Tokyo, Japan.
  • A couple sunbath near a sculpture by Australian artist Mikaela Castledine, titled "Gift of the rhinoceros" on Sydney's Tamarama Beach as artists from 16 countries prepare their works for the upcoming Sculpture by the Sea exhibition.
  • A sculpture by Will Maguire titled 'Big Man' is shown as part of the "Sculpture by the Sea" exhibition at Sydney's Bondi Beach, Australia, Oct. 22, 2014.
  • A cross-country skier skis on a snow-covered field in the western Austrian village of Seefeld, following the first snowfall of the season.
  • Two raccoons inspect a carved pumpkin in their enclosure at the zoo in Hanover, central Germany, ahead of Halloween.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.