E dielë, 05 korrik, 2015

Lajme / Kulturë

Petrit Çeku, ndër yjet e rinj të kitarës klasike

x
Ardita Simiçia
27-vjeçari nga Kosova Petrit Çeku ka siguruar tashmë statusin e një prej yjeve të rinj të kitarës klasike. Ai ka një program të ngjeshur koncertesh në qytete e skena të ndryshme në mbarë botën, ndërkohë që vazhdon studimet në Konservatorin prestigjoz të Muzikës Peabody në Baltimorë. Solisti flet mbi pasionin e tij për muzikën, karrierën si instrumentist dhe përkushtimin ndaj artit të tij: 

Për Petrit Çekun, rruga për në Konservatorin Peabody ka qenë e gjatë dhe e mbushur me nota suksesi. Studenti 27-vjeçar në një ndër institucionet më të vjetra të studimit të muzikës në Shtetet e Bashkuara, është një profesionist i afirmuar në skenën botërore:

“Që nga viti 2004, tashmë 8 vjet, që nuk janë shumë, por për moshën time relativisht shumë, jam duke koncertuar”.

Jeta e Petritit nuk mund të ndahet nga identiteti si instrumentist. Kitara ishte që në fëmijëri destini i tij:  

“Ndër tingujt e parë muzikorë që i kam ndi në jetë janë tingujt e kitarës, të cilën e lujke babi jem. Natyrisht që edhe sot e kësaj dite vetë tingulli i kitarës më krijon një emocion të posaçëm që ka të bëjë me kujtimet e para të fëmijërisë. Kitara për ne, për shtëpinë tonë ishte si instrument shtëpiak, sepse edhe xhaxhi ishte kitarist, gjithashtu si babi – kitarist amator. Kështu që është një traditë e shtëpisë sonë. Por unë e çova pak më tutje, u bëra kitarist profesional”.

Statusi i profesionistit nuk nënkupton famë apo ekspozim në masë, sidomos për solistin e kitarës klasike. Është fati i instrumentistit që e ka lidhur jetën me kitarën klasike, e që i duhet të shpjegojë instrumentin dhe artin e tij:

“E kam të qartë që për fat të keq ka edhe muzikantë të cilët nuk janë të vetëdijshëm për historinë aq të dhimbshme të kitarës klasike”.

Artisti na udhëheq në një udhëtim në kohë që në zanafillën e kitarës klasike në shekullin e XVI, duke qenë instrumenti i parë për të cilin janë kompozuar vepra klasike për instrument solo. Ky instrument i lashtë ishte i destinuar për harresë prej shekujsh kur vegla me akustikë më të lartë si pianoja, u preferuan për të mbushur sallat e koncerteve. Ai flet për një tragjedi të kohës moderne me lindjen e kitarës elektrike dhe popullaritetin e kitarës akustike, që e lanë kitarën klasike krejt në hije.

Edhe vetë përvoja e artistit ka kaluar peripeci të ngjashme me instrumentin. Në moshë të re, lufta në Kosovë e izoloi thuajse plotësisht, duke ndikuar edhe tek mënyra si ai ushtronte instrumentin:

“Ndoshta për shkak të mungesës së muzikës në Kosovë, në kuptimin fizik, nuk kam pasur qasje në muzikë, qoftë në CD apo koncerte, se ka qenë gjendje e jashtëzakonshme. Për shkak të kësaj mungese unë kam improvizu shumë atëherë, biles kam shkru vepra për me kompensu mungesën e muzikës”.

Sot ai është një ndër shpresat e reja që do të garantojnë vazhdimësinë e instrumentit të lashtë. Një karrierë e suksesshme si instrumentist i muzikës klasike ka ndërthurur tek Petrit Çeku frymëzimin dhe nxitjen familjare që filloi me tingujt e parë që dëgjonte nga i ati në Prizren, fatin që të prezantohej dhe mësonte me maestron e mirënjohur Luan Sapunxhiu dhe mbi të gjitha një dedikim ndaj artit të tij, që për Petritin është bërë sinonimi i jetës. Arti, shprehet Petriti, kërkon një kosto të lartë, por të domosdoshme për njerëzimin. Ai flet pa rezerva dhe me shqetësim të dukshëm për prirjen e shoqërisë moderne drejt një krijimtarie argëtuese në kurriz të artit të mirëfilltë:

“Për me përjetu muzikën klasike duhet me pasë informatat. E dini çelësin muzikor që vihet në fillim të pentagramit – na vyen çelsi për me hy në këtë botë magjike të muzikës klasike. E çelësi është njohuria e muzikës klasike që përmban shumë informata. Për fat të keq sot nuk është lehtë për m’u qas në ato informata. Për fat të keq shkollimi muzikor gjithnjë e më shumë po reduktohet, sidomos këtu në Amerikë. Nëse kjo vazhdon, ky art që ka mbijetu 1 mijë vjet mundet me u zhduk edhe mundet me u shndërru në një zbavitje instante në formë të këtyre këngëve të shkurtra, të pakuptimta që sot e përmbushin muzikën popullore”.
        
Vetë Petriti ka pranuar pa kushte koston e jetës së artistit, megjithëse e pranon se arti i tij i ka imponuar shumë kufizime:

“Unë jam vetë gjithë kohën, paraqitem si solist. Kjo domethënë që do të udhëtoj vetëm dhe as që e shoh qytetin ku koncertoj... ”.

Vetëm në rolin e solistit në skenë, vetëm në jetën e artistit në udhë dhe vetëm përballë një audience që shpesh nuk është prezantuar ende me instrumentin e tij, në emër të përkushtimit ndaj veprës së tij artistike:

"Vështirësia më e madhe është faktikisht që nuk mundem unë me dhanë një koncert duke qenë indiferent ndaj publikut. Nuk mundet me qenë koncerti vetëm si një produkt profesional. Koncerti duhet me ngritë një emocion. Para koncertit unë duhet të jem në një gjendje jo të përditshme shpirtërore. Për me ardhë te ajo gjendje duhet me kujtu emocionet të cilat më kanë pru tek kjo muzikë, me të cilën mirrem tash”.

“Kjo e bën edhe të posaçme këtë profesionin tim.  Në një mënyrë jam i kënaqur që nuk është edhe aq e popullarizume kitara klasike. Nuk e di a do të kishte kënaqësi në këtë muzikë po të ishte diçka shumë masive. Intimiteti ka të vetën”.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
04.07.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

LAJME

Bisedime Kerry-Zarif në Vjenë

Komentet e drejtuesit të agjencisë së OKB-së për energjinë bërthamore kanë nxitur optimizëm për mundësinë e një marrëveshjeje mes Iranit dhe gjashtë fuqive botërore
Më tepër

Anija e lirisë

Një replikë e anijes së shekullit të 18-të udhëton drejt porteve amerikane
Më tepër

Liberalizimi i vizave për Kosovën

Ministri i Integrimeve Evropiane Bekim Çollaku thotë se institucionet e vendit i kanë përmbushur të gjitha kriteret ndërsa pret përgjigje pozitive nga Komisioni Evropian
Më tepër

Fluturim historik i avionit me energji diellore

Avioni përfundoi një fluturim historik përmes Oqeanit Paqësor, nga Japonia për në Shtetet e Bashkuara, ku pritet të bëjë tani një numër ndalesash
Më tepër

Varufakis fajëson kreditorët për krizën greke

Ministri grek i financave Yanis Varoufakis ka akuzuar kreditorët e Greqisë për terrorizëm
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A street seller teaches a boy how to make soap bubbles, on Piazza del Popolo, a touristic square in central Rome, Italy, at sunset on July 2, 2015.
  • Yozhik, a male Himalayan bear, sits while an employee cools him with a stream of water at the Royev Ruchey zoo on the suburbs of the Siberian city of Krasnoyarsk, Russia.
  • Indian Muslims offer prayers after breaking their fast during the holy month of Ramadan at Jamai Masjid in Hyderabad.
  • A crying elderly man is assisted by an employee and a policeman outside a national bank branch as pensioners queue to get their pensions, with a limit of 120 euros, in Thessaloniki, Greece.
  • People are reflected on a building as they take part in a pro-EU demonstration in Iraklio on the island of Crete, Greece, July 2, 2015.
  • Patrons make their way in the rain to the 18th hole during the second round of the Greenbrier Classic at the Old White TPC in White Sulphur Springs, West Virginia.
  • A girl plays under the waterfall at the fun bath in Endenich, a suburb of Bonn, western Germany.
  • Britain's Camilla, Duchess of Cornwall, speaks with Imogen Davis, owner of Rufus the hawk, during her visit to the Wimbledon Tennis Championships in London, July 2, 2015.
  • An image made available by propaganda Islamist media outlet Welayat Halab on July 2, 2015 allegedly shows an Islamic State (IS) group fighter destroying ancient artifacts smuggled from the Syrian city of Palmyra, a 2,000-year-old metropolis and an Unesco world heritage site.
  • Team Sky with Britain's Christopher Froome trains on their time-trial bicycles near Utrecht, Netherlands, one day ahead of the start of the three-week-long Tour de France.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.