E enjte, 30 tetor, 2014

Lajme / Kulturë

Petrit Çeku, ndër yjet e rinj të kitarës klasike

x
Ardita Simiçia
27-vjeçari nga Kosova Petrit Çeku ka siguruar tashmë statusin e një prej yjeve të rinj të kitarës klasike. Ai ka një program të ngjeshur koncertesh në qytete e skena të ndryshme në mbarë botën, ndërkohë që vazhdon studimet në Konservatorin prestigjoz të Muzikës Peabody në Baltimorë. Solisti flet mbi pasionin e tij për muzikën, karrierën si instrumentist dhe përkushtimin ndaj artit të tij: 

Për Petrit Çekun, rruga për në Konservatorin Peabody ka qenë e gjatë dhe e mbushur me nota suksesi. Studenti 27-vjeçar në një ndër institucionet më të vjetra të studimit të muzikës në Shtetet e Bashkuara, është një profesionist i afirmuar në skenën botërore:

“Që nga viti 2004, tashmë 8 vjet, që nuk janë shumë, por për moshën time relativisht shumë, jam duke koncertuar”.

Jeta e Petritit nuk mund të ndahet nga identiteti si instrumentist. Kitara ishte që në fëmijëri destini i tij:  

“Ndër tingujt e parë muzikorë që i kam ndi në jetë janë tingujt e kitarës, të cilën e lujke babi jem. Natyrisht që edhe sot e kësaj dite vetë tingulli i kitarës më krijon një emocion të posaçëm që ka të bëjë me kujtimet e para të fëmijërisë. Kitara për ne, për shtëpinë tonë ishte si instrument shtëpiak, sepse edhe xhaxhi ishte kitarist, gjithashtu si babi – kitarist amator. Kështu që është një traditë e shtëpisë sonë. Por unë e çova pak më tutje, u bëra kitarist profesional”.

Statusi i profesionistit nuk nënkupton famë apo ekspozim në masë, sidomos për solistin e kitarës klasike. Është fati i instrumentistit që e ka lidhur jetën me kitarën klasike, e që i duhet të shpjegojë instrumentin dhe artin e tij:

“E kam të qartë që për fat të keq ka edhe muzikantë të cilët nuk janë të vetëdijshëm për historinë aq të dhimbshme të kitarës klasike”.

Artisti na udhëheq në një udhëtim në kohë që në zanafillën e kitarës klasike në shekullin e XVI, duke qenë instrumenti i parë për të cilin janë kompozuar vepra klasike për instrument solo. Ky instrument i lashtë ishte i destinuar për harresë prej shekujsh kur vegla me akustikë më të lartë si pianoja, u preferuan për të mbushur sallat e koncerteve. Ai flet për një tragjedi të kohës moderne me lindjen e kitarës elektrike dhe popullaritetin e kitarës akustike, që e lanë kitarën klasike krejt në hije.

Edhe vetë përvoja e artistit ka kaluar peripeci të ngjashme me instrumentin. Në moshë të re, lufta në Kosovë e izoloi thuajse plotësisht, duke ndikuar edhe tek mënyra si ai ushtronte instrumentin:

“Ndoshta për shkak të mungesës së muzikës në Kosovë, në kuptimin fizik, nuk kam pasur qasje në muzikë, qoftë në CD apo koncerte, se ka qenë gjendje e jashtëzakonshme. Për shkak të kësaj mungese unë kam improvizu shumë atëherë, biles kam shkru vepra për me kompensu mungesën e muzikës”.

Sot ai është një ndër shpresat e reja që do të garantojnë vazhdimësinë e instrumentit të lashtë. Një karrierë e suksesshme si instrumentist i muzikës klasike ka ndërthurur tek Petrit Çeku frymëzimin dhe nxitjen familjare që filloi me tingujt e parë që dëgjonte nga i ati në Prizren, fatin që të prezantohej dhe mësonte me maestron e mirënjohur Luan Sapunxhiu dhe mbi të gjitha një dedikim ndaj artit të tij, që për Petritin është bërë sinonimi i jetës. Arti, shprehet Petriti, kërkon një kosto të lartë, por të domosdoshme për njerëzimin. Ai flet pa rezerva dhe me shqetësim të dukshëm për prirjen e shoqërisë moderne drejt një krijimtarie argëtuese në kurriz të artit të mirëfilltë:

“Për me përjetu muzikën klasike duhet me pasë informatat. E dini çelësin muzikor që vihet në fillim të pentagramit – na vyen çelsi për me hy në këtë botë magjike të muzikës klasike. E çelësi është njohuria e muzikës klasike që përmban shumë informata. Për fat të keq sot nuk është lehtë për m’u qas në ato informata. Për fat të keq shkollimi muzikor gjithnjë e më shumë po reduktohet, sidomos këtu në Amerikë. Nëse kjo vazhdon, ky art që ka mbijetu 1 mijë vjet mundet me u zhduk edhe mundet me u shndërru në një zbavitje instante në formë të këtyre këngëve të shkurtra, të pakuptimta që sot e përmbushin muzikën popullore”.
        
Vetë Petriti ka pranuar pa kushte koston e jetës së artistit, megjithëse e pranon se arti i tij i ka imponuar shumë kufizime:

“Unë jam vetë gjithë kohën, paraqitem si solist. Kjo domethënë që do të udhëtoj vetëm dhe as që e shoh qytetin ku koncertoj... ”.

Vetëm në rolin e solistit në skenë, vetëm në jetën e artistit në udhë dhe vetëm përballë një audience që shpesh nuk është prezantuar ende me instrumentin e tij, në emër të përkushtimit ndaj veprës së tij artistike:

"Vështirësia më e madhe është faktikisht që nuk mundem unë me dhanë një koncert duke qenë indiferent ndaj publikut. Nuk mundet me qenë koncerti vetëm si një produkt profesional. Koncerti duhet me ngritë një emocion. Para koncertit unë duhet të jem në një gjendje jo të përditshme shpirtërore. Për me ardhë te ajo gjendje duhet me kujtu emocionet të cilat më kanë pru tek kjo muzikë, me të cilën mirrem tash”.

“Kjo e bën edhe të posaçme këtë profesionin tim.  Në një mënyrë jam i kënaqur që nuk është edhe aq e popullarizume kitara klasike. Nuk e di a do të kishte kënaqësi në këtë muzikë po të ishte diçka shumë masive. Intimiteti ka të vetën”.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
29.10.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Shala: Gazetarët në Kosovë nuk kanë siguri të mjaftueshme

Drejtori i përgjithshëm i Radiotelevizionit të Kosovës e quajti të papranueshme gjendjen në të cilën punojnë gazetarët në Kosovë
Më tepër

Ebola, bien infektimet në Liberi

OBSH: Mund të kemi të bëjmë me një prirje të re, por fundi i epidemisë është ende larg
Më tepër

Shkollat shqipe në Mal të Zi

Shoqatat e shqiptarëve jashtë vendit po japin fonde për shkollat që janë në rrezik shkatërrimi
Më tepër

Karolina e Veriut, shtet vendimtar për zgjedhjet

Gjasat janë që më 4 nëntor republikanët të fitojnë shumicën në Senat, që tani kontrollohet nga demokratët
Më tepër

Miniraketat koreano-veriore: A janë ato një rrezik?

Analistët thonë se Pheniani ka bërë përparim në sistemet e hedhjes së raketave me rreze që mund të arrijë deri në Shtetet e Bashkuara
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Smoke rises after a house was blown up during a military operation by Egyptian security forces in Rafah near the border with southern Gaza Strip. Egypt began setting up a buffer zone along the border with the Hamas-run territory to prevent militant infiltration and arms smuggling following a wave of deadly attacks.
  • A convoy of peshmerga vehicles is escorted by Turkish Kurds on their way to the Turkish-Syrian border, in Kiziltepe near the southeastern city of Mardin. Iraqi peshmerga fighters arrived in southeastern Turkey en route for the Syrian town of Kobani to try to help fellow Kurds break an Islamic State siege which has defied U.S.-led air strikes.
  • An unmanned rocket owned by Orbital Sciences Corporation explodes just seconds after launch from Wallops Island, Virginia, on what was to be a resupply mission to the International Space Station. "The Antares rocket suffered an accident shortly after lift-off," NASA mission control in Houston said, describing the blast as a "catastrophic anomaly."
  • Turkish students carry a portrait of Mustafa Kemal Ataturk, the founder of modern Turkey, during the 91st anniversary celebrations of the creation of the Turkish Republic in Ankara.
  • A man shines a torch as dusk falls at the site of a mudslide at the Koslanda tea plantation in Badulla district, about 220 kilometers (140 miles) east of Colombo, Sri Lanka.
  • A duck paddles on Loch Faskally as autumn leaves are reflected in the water in Pitlochry, Scotland.
  • Construction crews prepare Pahoa Village Road as lava flow from Mt. Kilauea approaches the village of Pahoa, Hawaii, Oct. 28, 2014.
  • Children try to reach a big soap bubble blown at a square in front of the opera house in Zurich, Switzerland.
  • Performers carry a giant poppy during a ceremony to commemorate the centenary of World War I at the King Albert Monument in Nieuwpoort, Belgium, Oct. 28, 2014.
  • The AeroMobil 3.0 is pictured during its world premiere at Hofburg Palace in Vienna, Austria. The "Flying Roadster", a unique prototype, combines the qualities of a supercar and a light sports aircraft. According to a press release the AeroMobil has a top speed of 160 km/h (100 mph) as a car and 200km/h (124 mph) as a plane.
  • Lifeguards keep vigil as Hindu devotees crowd the banks of the River Ganges to perform rituals at sunset during Chhath Puja festival in Patna, India.
  • Visitors pose for photos in an installation consisting of 500 pumpkin lights to mark the Halloween in Shenyang, northeast China's Liaoning province.
  • A house is seen partially submerged and surrounded by water hyacinths at the edge of the Lagos Lagoon, Nigeria, Oct. 28, 2014.
  • Tens of thousands of Hungarians march across the Elisabeth Bridge during a protest against new tax on Internet data transfers in centre of Budapest, Oct. 28, 2014.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.