E premte, 04 shtator, 2015

Lajme

Sëmundjet kronike jo-infektive, më vdekjeprurëset në botë

Sëmundjet kronike jo-infektive, më vdekjeprurëset në botë
Sëmundjet kronike jo-infektive, më vdekjeprurëset në botë
Vidushi Sinha

Organizata Botërore e Shëndetësisë ka publikuar raportin e dytë të gjërë në gjashtë muaj mbi kërcënimin në rritje nga sëmundjet jo-infektive, veçanërisht 5 më kryesoret - kanceri, sëmundje të zemrës, goditje në tru, sëmundje të mushkërive dhe diabeti. Raporti lëshohet në prag të konferencë ndërkombëtare për sëmundjet kronike në Kombet e Bashkuara në Nju Jork nga data  19 deri  21 shtator. Raporti i ri ofron udhëzime të hollësishme për çdo vend anëtar të OKB-së për parandalimin e efekteve negative dhe trajtimin e pasojave vdekjeprurëse të këtyre sëmundjeve.

Raporti të OBSH-së thotë se vetëm kanceri vret çdo vit 7.6 milion njerëz  - më shumë se numri i atyre që vdesin nga HIV / SIDA, malaria, tuberkulozi të gjitha së bashku. Por ndërsa për këto sëmundje ngjitëse, kushtohet më shumë vemendje në vendet në zhvillim, sëmundjet jo-infektive dhe sëmundjet kronike janë shkaku kryesor i vdekjeve në mbarë botën, vë në dukje raporti të OBSH-së.

Ala Alwan, Ndihmës Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së për sëmundje jo-infektive është një nga autorët e raportit.

"Nga 58 milion vdekjet në botë çdo vit, 35 milionë shkaktohen nga sëmundjet jo-ngjitëse. Sëmundjet e zemrës, goditjet në tru, diabetet, kanceri dhe sëmundjet kronike të mushkërive përfaqësojnë 60 për qind të të gjitha vdekjeve globale. Dhe nga kjo, të paktën 9 milionë njerëz vdesin për shkak të sëmundjeve jo-infektive para moshës 60 vjeç."

Sipas raporti të OBSH-së, kontribuesit kryesor të sëmundjeve kronike janë tensioni i lartë gjaku, glukoza e lartë në gjak, pirja e duhanit, pasiviteti fizik, dhe mbipesha.

Miliarda dollarë që shpenzohen për të trajtuar këto sëmundje, shtyjnë në varfëri miliona njerëz në vendet në zhvillim.

David Bloom, në Shkollën e Shëndetit Publik në universitetin e Harvardit, thotë se barra njerëzore dhe ekonomike e sëmundjeve jo-infektive është e pafund.

"Ne vlerësojmë se diagnostikimet e reja me kancer në vitin 2010 kushtuan më shumë se 300 miliardë dollarë. Ndërsa për të sëmurët nga COPD ose bllokimi kronik i mushkërive u shpenzuan rreth 400 miliardë dollarë."

Dr James Hospedales, ekspert i OBSH-së për sëmundjet kronike, thotë se problemi është shumë më i përhapur se mendohet - jo vetëm në vendet e mëdha si Shtetet e Bashkuara, India dhe Kina, por edhe në vende më të vogla të tilla si Trinidad dhe Tobago dhe Barbados. Në këto vende të vogla, shpenzimet publike shëndetësore për trajtimin e  hipertensionit dhe diabetit janë rritur duke zënë deri në 8 përqind të prodhimit të brendshëm.

"Kjo nuk është e mirë, sepse nëse vazhdon do të shkatërrojë sistemet e shërbimeve shëndetësore në shumë vende. Ne nuk mund të presim deri sa të kemi trajtuar virusin HIV, ndërsa rastet e malarjes po shtohen.

Dr Hospedales thotë dieta të thjeshta dhe ndryshime të stilit të jetesës mund të pakësojnë dukshëm faktorët e rrezikut për goditje në tru, sëmundje në zemër, kancer, diabet dhe sëmundjet kronike të frymëmarrjes, si astma dhe bronkiti.

"Ne vlerësojmë se mbi 30 milionë jetë mund të shpëtohen në 10 vitet e ardhshme nga 3 masa të thjeshta - ulja 10 deri 20 përqind e nivelit të kripës në ushqim; pakësimi i pirjes duhanit; dhe shtimi i trajtimeve dhe masave parandaluese për njerëzit me rrezik nga goditje në zemër."

Në takimin e nivelit të lartë të OKB-së, udhëheqësit e botës shpresojnë për të rritur ndërgjegjësimin publik për dëmet që shkaktojnë sëmundjet jo-infektive në vendet e zhvilluara dhe ato zhvillim - dhe për të diskutuar mënyrat më të mira për të ulur nivelet e vdekjeve nga këto sëmundje.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
03.09.2015
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

BERZH-i investon në hekurudhat e Kosovës.

Me rreth 40 milion euro për hekurudhat e Kosovës, BERZH-i po realizon investimin e parë në sektorin e transporteve në vend.
Më tepër

UNHCR kërkon program rivendosjeje për refugjatët

Komisionari i lartë për refugjatë i OKB-së Antonio Guterres, tha se kriza e refugjatëve do të jetë një “moment përcaktues” për Bashkimin Evropian
Më tepër

Basha kërkon dorëheqjen e Metës

Kryetari i opozitës reagon pas publikimeve ku hidhen dyshime për përfshirjen e kryetarit të parlamentit në një aferë ryshfeti në vitin 2010
Më tepër

Akuzat e ish zyrtarit të policisë

Ish shefi i antikontrabandës në Fier Dritan Zagani flet për lidhje të drejtuesve të policisë me trafikantë.
Më tepër

Refuzimi i martesës së homoseksualëve

Punonjësja e gjykatës së shtetit të Kentakit që vazhdon të refuzojë të lëshojë autorizime martese për çiftet e të njëjtit seks, del sot para një gjykatësi federal për t’u përballur me akuza për fyerje ndaj gjykatës
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Children dressed as Hindu Lord Krishna wait to participate in a fancy dress competition at a temple in Chandigarh, India.
  • Handout photos (bottom) released 5 from the RSPCA shows the 40.45 kilos of wool shorn off a giant woolly sheep being weighed in the outskirts of Canberra a day after Australian animal welfare officers put out an urgent appeal for shearers after finding the sheep with wool so overgrown its life was in danger. The heavily overgrown sheep had its massive fleece removed by by Australian Shearers' Hall of Famer Ian Elkins in a 42-minute process that he said was "certainly a challenge".
  • Protester Kayla Marks of Hollywood, FLorida, holds a sign before U.S. Vice President Joe Biden met with Jewish community leaders at the David Posnack Jewish Community Center in Davie, Florida, USA. Biden tried to reassure Jewish leaders in south Florida that President Barack Obama's nuclear deal with Iran would be a vital step toward making the world a safer place.
  • Birds are released at the end of the military parade marking the 70th anniversary of the end of World War II, in Beijing, China.
  • Chinese military medics take part in a parade commemorating the 70th anniversary of Japan's surrender during World War II held in front of Tiananmen Gate in Beijing.
  • An Indian Nihang, a religious Sikh warrior, deomonstrates Sikh martial arts skills known as 'Gatka' during a march to mark the 354th birth anniversary of the Sikh warrior Shaheed Baba Jiwan Singh at the Golden temple in Amritsar.
  • An Afghan boy walks in front of street art on a barrier wall of the NDS (National Directorate of Security) in Kabul.
  • U.S. President Barack Obama performs a traditional Yup'ik dance at a school in Dillingham, Alaska Sept. 2, 2015.
  • A woman looks at the painting 'Composition with lines and colour' by Dutch painter Piet Mondrian during a press preview of an exhibition at the Martin-Gropius-Bau museum in Berlin, Germany.
  • An aerial view of Burning Man 2015 "Carnival of Mirrors" arts and music festival in the Black Rock Desert of Nevada, USA, Sept. 2, 2015.
  • A store employee walks past other staff members dressed as Stormtrooper and Death Star Gunner (R) from the film "Star Wars" before launching the film's new toys at Loft Variety Store in Shibuya shopping district in Tokyo, Japan.
  • A black cap capuchin monkey plays with some food in its enclosure at the Olmense Zoo in Olmen, Belgium, Sept. 2, 2015.
  • A surfer at Surf Snowdonia in Conwy, North Wales, Australia
     
  • An Israeli Antiquities Authority employee cleans an 1,800-year-old stone sarcophagus from the Roman Period at the storage of the National Treasures in Beit Shemesh, Israel. Workers found the sarcophagus at a building site.
  • Smartphones of the electronic company Samsung are displayed after a press conference at the company's stand at the IFA 2015 tech fair in Berlin, Germany.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.