E dielë, 26 prill, 2015

Lajme

Sëmundjet kronike jo-infektive, më vdekjeprurëset në botë

Sëmundjet kronike jo-infektive, më vdekjeprurëset në botë
Sëmundjet kronike jo-infektive, më vdekjeprurëset në botë
Vidushi Sinha

Organizata Botërore e Shëndetësisë ka publikuar raportin e dytë të gjërë në gjashtë muaj mbi kërcënimin në rritje nga sëmundjet jo-infektive, veçanërisht 5 më kryesoret - kanceri, sëmundje të zemrës, goditje në tru, sëmundje të mushkërive dhe diabeti. Raporti lëshohet në prag të konferencë ndërkombëtare për sëmundjet kronike në Kombet e Bashkuara në Nju Jork nga data  19 deri  21 shtator. Raporti i ri ofron udhëzime të hollësishme për çdo vend anëtar të OKB-së për parandalimin e efekteve negative dhe trajtimin e pasojave vdekjeprurëse të këtyre sëmundjeve.

Raporti të OBSH-së thotë se vetëm kanceri vret çdo vit 7.6 milion njerëz  - më shumë se numri i atyre që vdesin nga HIV / SIDA, malaria, tuberkulozi të gjitha së bashku. Por ndërsa për këto sëmundje ngjitëse, kushtohet më shumë vemendje në vendet në zhvillim, sëmundjet jo-infektive dhe sëmundjet kronike janë shkaku kryesor i vdekjeve në mbarë botën, vë në dukje raporti të OBSH-së.

Ala Alwan, Ndihmës Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së për sëmundje jo-infektive është një nga autorët e raportit.

"Nga 58 milion vdekjet në botë çdo vit, 35 milionë shkaktohen nga sëmundjet jo-ngjitëse. Sëmundjet e zemrës, goditjet në tru, diabetet, kanceri dhe sëmundjet kronike të mushkërive përfaqësojnë 60 për qind të të gjitha vdekjeve globale. Dhe nga kjo, të paktën 9 milionë njerëz vdesin për shkak të sëmundjeve jo-infektive para moshës 60 vjeç."

Sipas raporti të OBSH-së, kontribuesit kryesor të sëmundjeve kronike janë tensioni i lartë gjaku, glukoza e lartë në gjak, pirja e duhanit, pasiviteti fizik, dhe mbipesha.

Miliarda dollarë që shpenzohen për të trajtuar këto sëmundje, shtyjnë në varfëri miliona njerëz në vendet në zhvillim.

David Bloom, në Shkollën e Shëndetit Publik në universitetin e Harvardit, thotë se barra njerëzore dhe ekonomike e sëmundjeve jo-infektive është e pafund.

"Ne vlerësojmë se diagnostikimet e reja me kancer në vitin 2010 kushtuan më shumë se 300 miliardë dollarë. Ndërsa për të sëmurët nga COPD ose bllokimi kronik i mushkërive u shpenzuan rreth 400 miliardë dollarë."

Dr James Hospedales, ekspert i OBSH-së për sëmundjet kronike, thotë se problemi është shumë më i përhapur se mendohet - jo vetëm në vendet e mëdha si Shtetet e Bashkuara, India dhe Kina, por edhe në vende më të vogla të tilla si Trinidad dhe Tobago dhe Barbados. Në këto vende të vogla, shpenzimet publike shëndetësore për trajtimin e  hipertensionit dhe diabetit janë rritur duke zënë deri në 8 përqind të prodhimit të brendshëm.

"Kjo nuk është e mirë, sepse nëse vazhdon do të shkatërrojë sistemet e shërbimeve shëndetësore në shumë vende. Ne nuk mund të presim deri sa të kemi trajtuar virusin HIV, ndërsa rastet e malarjes po shtohen.

Dr Hospedales thotë dieta të thjeshta dhe ndryshime të stilit të jetesës mund të pakësojnë dukshëm faktorët e rrezikut për goditje në tru, sëmundje në zemër, kancer, diabet dhe sëmundjet kronike të frymëmarrjes, si astma dhe bronkiti.

"Ne vlerësojmë se mbi 30 milionë jetë mund të shpëtohen në 10 vitet e ardhshme nga 3 masa të thjeshta - ulja 10 deri 20 përqind e nivelit të kripës në ushqim; pakësimi i pirjes duhanit; dhe shtimi i trajtimeve dhe masave parandaluese për njerëzit me rrezik nga goditje në zemër."

Në takimin e nivelit të lartë të OKB-së, udhëheqësit e botës shpresojnë për të rritur ndërgjegjësimin publik për dëmet që shkaktojnë sëmundjet jo-infektive në vendet e zhvilluara dhe ato zhvillim - dhe për të diskutuar mënyrat më të mira për të ulur nivelet e vdekjeve nga këto sëmundje.

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
25.04.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Dilema greke

A po tërhiqet Greqia nga Eurozona ?
Më tepër

Si ndoshi termeti në Nepal ?

Agjencia Gjeologjike Amerikane jep spjegimet
Më tepër

Konferenca shkencore mbi tranzicionin dhe demokracinë shqiptare

Studiuesi i njohur Biberaj tha se shkelja e ligjit është bërë një dukuri e përphapur dhe kjo ndikon për keq në ndarjen e pasurive të vendit me punë të ligjshme.
Më tepër

Përvjetori i Luftës Civile amerikane

Përkujtohet 150 vjetori i përfundimit të Luftës Civile
Më tepër

Obama vlerëson komunitetin e zbulimit

Presidenti shprehu keqardhje për vrasjen e dy pengjeve civile
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • People attend a commemoration ceremony to mark the centenary of the mass killing of Armenians by Ottoman Turks at the Tsitsernakaberd Memorial Complex in Yerevan, Armenia.
  • An Egyptian youth carries a lit flare as supporters of the Muslim Brotherhood gather in the El-Mataria neighborhood of Cairo, to protest the 20-year sentence for ousted president Mohammed Morsi and verdicts against other prominent figures of the Brotherhood.
  • A view of the Calbuco volcano in Puerto Varas, Chile. Southern Chile remained on alert Friday for another eruption from the volcano after it burst into life this week in spectacular, fiery fashion for the first time in half a century, forcing 5,000 people to evacuate and lighting up the night sky.
  • A girl drinks water from a faucet amid an acute shortage of clean drinking water in Sanaa, Yemen.
  • Old photographs of Australian soldiers are projected onto an office building alongside a bronze statue at the Cenotaph war memorial on ANZAC (Australian and New Zealand Army Corps) Day in Sydney. Commemorations on Turkey's Gallipoli peninsula on Friday marked the 100th anniversary of a World War I battle that helped shape the birth of new nations.
  • Special Forces soldiers of the Shanghai Cooperation Organization (SCO) member states take part in joint military exercises in the Shamshi gorge, some 100 km of Bishkek, Kyrgyzstan.
  • People sleep on the floor as they line up for the opening of a new Apple Store in Hangzhou, Zhejiang province, China. The 19th Apple Store in mainland China and second one in the city opened on Friday.
  • Members of the Korean Confederation of Trade Unions shout slogans while raising banners reading "Let's end Park Geun-hye and Let's go on general strike" during a rally against government policy in Seoul, South Korea. Thousands of protesters marched in cities across the country denouncing the labor policies of the increasingly unpopular president.
  • A relative of a victim cries in front of a monument erected in memory of the victims of the Rana Plaza building collapse as they gather at the spot on its second anniversary in Savar, near Dhaka, Bangladesh. Bangladesh suffered its worst industrial disaster when the illegally-built, multi-storied building collapsed in 2013 killing 1,127 people and injuring about 2,500.
  • Two tigers play at the Tiger Temple in Kanchanaburi province, Thailand. Thai wildlife officials began a headcount of nearly 150 tigers kept by monks at the controversial temple which has become the center of a dispute over the welfare of the animals.
  • A robot sits between students at the RoboCup German Open 2015 in Magdeburg, Germany. Around 200 teams from 14 countries demonstrate state-of-the-art robotics with competitions using soccer, rescue, and service robots.
  • A man takes pictures of the art installation "Overcoming Boundaries" by German conceptual artist Ottmar Hoerl in Berlin. The project, consisting of some 1,000 sculptures of the Einheitsmaennchen (Unity Man) is to commemorate the 25th anniversary of German reunification.
  • Nepal’s Kumari, or living goddess, adjusts her ornament as she watches the Rato Machindranath chariot Festival in Lalitpur. Nepal's living goddesses are young pre-pubescent girls considered by devotees to be incarnations of a Hindu goddess. Selected as toddlers, living goddesses usually keep their positions until they reach puberty.
  • A man fishes while sitting on a bench on the Stanley Bridge in the Stanley neighborhood of the Egyptian port of Alexandria.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.