E enjte, 28 maj, 2015

Lajme / Bota

Kurdët e Turqisë kërkojnë më shumë liri

x
Scott Bobb
Luftimet në rritje mes forcave turke dhe rebelëve kurdë nxjerr në pah faktin se "çështja kurde" - një problem që ka vazhduar prej dekadash në Turqi - mbetet e pazgjidhur. Kryeministri i vendit thotë se qeveria u ka dhënë liri të papara kurdëve të Turqisë. Por shumica e kurdëve thonë se ata vazhdojnë të pësojnë diskriminim dhe izolim.

Pasdite në Dijarbakir. Vajza kurde po mësojnë instrumentin tradicional kurd Arbane, në Qendrën Kulturore Tigri-Eufrat. Nje qendër në Zonën e Vjetër të Dijarbakirit po përpiqet të ringjallë kulturën tradicionale kurde, e cila ka qenë në rënie që nga krijimi i Republikës Turke, gati 90 vjet më parë. Koordinatori Farkin, që përdor vetëm emrin, thotë se qeveria turke dëshiron vetëm një kulturë dhe një gjuhë, për vendin.

"Qeveria na trajton keq. Ata nuk duan që ne të zhvillojmë këtë aktivitet. Disa herë ata kanë hyrë me forcë këtu. Na morën kompjuterat dhe disqet. Si dhe arrestuan miqtë tanë."

Qendra tërheq shumë artistë. Çdo gjë që përfaqëson kulturën kurde dikur ishte e paligjshme në Turqi. Zyrtarisht, kufizimet janë hequr gjatë dekadës së fundit. Por kurdët thonë se ato vazhdojnë.

I sapodiplomuari universitar Vejsel Tanrikulu rrezikon të dënohet me 10 muaj burg, sepse këndoi këngë tradicionale kurde në një festival.

"Të rinjtë këtu janë të ndarë. Një grup e ka humbur shpresën. Ata dëgjojnë zyrtarët turq kur thonë se gjuha kurde nuk do të mësohet kurrë si gjuhë zyrtare. Grupi tjetër mendon se duhet bërë diçka për këtë problem. Ata janë më tepër aktivistë."

Vejseli thotë se disa prej tyre dëshpërohen aq shumë saqë bashkohen me luftëtarët e PKK-së në male.

Ahmed Gezen është zëvendës kryetar i degës lokale të Partisë Paqe dhe Demokraci, ose BDP. Disa e konsiderojnë atë si krahun politik të PKK-së, por partia e mohon këtë. Zoti Gezen thotë se BDP-ja kërkon një qeveri kurde demokratike në pjesët kurde të Turqisë.

"Kurdët nuk duan të ndahen nga Turqia. Ne duam të jetojmë në një vend demokratik, të lirë si të gjithë. Problemi është se qeveria thotë që ne nuk mund të arsimohemi në gjuhën tonë. Përse jo? Pse duhet që kaq shumë kryengritës dhe ushtarë të vdesin për këtë?"

Bayan Bozyel drejton Partinë më të vogël të të Drejtave dhe Lirive, që mbron të drejtat kurde përmes mënyrave jo të dhunshme.

"Ne shohim që qeveria turke ka hapur një stacion televiziv kurd dhe ka lejuar mundësinë që të zgjedhësh disa kurse në gjuhën kurde në disa shkolla. Por kjo nuk është e mjaftueshme për të zgjidhur problemin kurd."

Luftimet mes luftëtarëve të PKK-së dhe forcave turke janë shtuar ndjeshëm kohët e fundit, pas një dekade relativisht të qetë. Partia e Punëtorëve të Kurdistanit (PKK) thotë se autoritetet po përpiqen të sabotojnë negociatat e paqes. Qeveria thotë se luftëtarët kurdë po inkurajohen nga Siria, për shkak të mbështetjes së Turqisë ndaj rebelëve sirianë.

Shumica e kurdëve duan t’u njihet identiteti i tyre kulturor dhe e drejta për një formë vetëqeverisjeje. Disa prej tyre janë të gatshëm të luftojnë për këtë. Të tjerë, si ky këngëtar tradicional kurd, thonë se është më e rëndësishme të kujdesen që kultura e tyre e lashtë të mos zhduket.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditari 052715i
|| 0:00:00
...  
🔇
X
27.05.2015

LAJME

Zgjedhjet në Turqi dhe ndikimi tek politika e Sirisë

Anketat e fundit të opinionit në Turqi parashikojnë se partia AK në pushtet mund të humbasë shumicën në parlament në zgjedhjet e 7 qershorit
Më tepër

Lista e të akuzuarve në lidhje me FIFA-n

Listë e individëve dhe subjekteve publike të akuzuar në aktpadinë e prokurorëve federalë
Më tepër

Forbes: Merkel, gruaja më e fuqishme

Për të katërtin vit rresht, kancelarja gjermane kryeson listën e Revistës Forbes për 100 gratë më të fuqishme të botës
Më tepër

Shqipëria dhe terrorizmi, sipas studiuesve

“Të rinjtë ndihen të bllokuar në komunitete të varfëra dhe nuk shohin mundësi shpëtimi nga padrejtësia dhe poshtërimi i korrupsionit, ndaj ata bëhen shënjestra për rekrutime” - tha ambasadori amerikan, Lu.
Më tepër

Dhjetë speciet më të reja

Instituti Ndërkombëtar për Eksplorimin e Specieve harton listën vjetore me speciet e zbuluara
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Policemen use their shields during the demolition of an informal settler community in Manila, Philippines, to redevelop the area into a business district in a joint venture with a private firm. Some 500 families were affected by the demolition.
  • A masked opposition protester points a stick to which knives are tied with a cloth, in the direction of police in the Buyenzi district of the capital Bujumbura, Burundi. Demonstrators said they will continue until President Pierre Nkurunziza steps down at the end of his second term.
  • Hair stylist Caryn Mitman (L) and stylist Clare Galvin pose with the wax figure of British Prime Minister David Cameron at Madame Tussauds in central London.
  • A man walks along the Blanco River where sweeping floodwaters overturned vehicles and knocked down Cypress trees in Wimberley, Texas, USA.
  • Rescued baby iguanas are seen in a cardboard box in an office of the Ministry of Environment in San Jose, May 25, 2015. Officers from the national police force of Costa Rica rescued 81 iguanas that had been confined to a box at a hotel in San Jose.
  • A clown marches to celebrate the Peruvian clown day in Lima, Peru, May 25, 2015.
  • A fisherman collects spilled crude oil at the Pantai Teluk Penyu in Cilacap, Indonesia's Central Java province, May 25, 2015 in this photo taken by Antara Foto. Damage to PT Pertamina crude oil unloading facility at 16 nautical miles south of Cilacap's shore caused 14,000 liters of crude oil to leak and pollute the coastal waters, according to Antara.
  • An art student lies on a giant canvas as she paints with her limbs at an exhibitionof the faculty of the Hubei Institute of Fine Arts, in Wuhan, Hubei province, China.
  • The Wolf volcano spews smoke and lava on Isabela Island in Galapagos National Park, May 25, 2015. (Photo provided by provided by the Galapagos National Park)
  • Christian Jacobs, 4, of Hertford, North Carolina, lies on the grave of his father, Christian James Jacob, during Memorial Day celebrations at Arlington National Cemetery in Arlington, Virginia, May 25, 2015.
  • German chancellor Angela Merkel eats a pickled herring after the name giving ceremony for the fish trawler ROS 777 of the Warnemuender fishery in Sassnitz, eastern Germany.
  • A father and his children walk over the cracked soil of a 1.5 hectare dried up at the Novaleta town in Cavite province, south of Manila, the Philippines.
  • A dinghy overcrowded with Afghan and other immigrants is towed by a Greek coast guard patrol boat into the port on the Greek island of Kos following a rescue operation in a part of the Aegean Sea between Turkey and Greece.
  • A man wearing a headpiece made of watermelon peel stands next to a watermelon sculpture during an annual watermelon festival in Daxing district, Beijing, China, May 25, 2015.
  • Colorado Rockies' third baseman Nolan Arenado falls into the stands after catching a foul ball off the bat of Cincinnati Reds' Zack Cozart during the eighth inning of a baseball game in Cincinnati, Ohio, USA, May 25, 2015. The Rockies won 5-4.
  • A participant of the traditional dirty pig festival wearing a Homer Spimpson mask wallows in a slough near Hergisdorf, Germany, May 25, 2015.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.