E enjte, 03 shtator, 2015

Lajme / Bota

Kurdët e Turqisë kërkojnë më shumë liri

x
Scott Bobb
Luftimet në rritje mes forcave turke dhe rebelëve kurdë nxjerr në pah faktin se "çështja kurde" - një problem që ka vazhduar prej dekadash në Turqi - mbetet e pazgjidhur. Kryeministri i vendit thotë se qeveria u ka dhënë liri të papara kurdëve të Turqisë. Por shumica e kurdëve thonë se ata vazhdojnë të pësojnë diskriminim dhe izolim.

Pasdite në Dijarbakir. Vajza kurde po mësojnë instrumentin tradicional kurd Arbane, në Qendrën Kulturore Tigri-Eufrat. Nje qendër në Zonën e Vjetër të Dijarbakirit po përpiqet të ringjallë kulturën tradicionale kurde, e cila ka qenë në rënie që nga krijimi i Republikës Turke, gati 90 vjet më parë. Koordinatori Farkin, që përdor vetëm emrin, thotë se qeveria turke dëshiron vetëm një kulturë dhe një gjuhë, për vendin.

"Qeveria na trajton keq. Ata nuk duan që ne të zhvillojmë këtë aktivitet. Disa herë ata kanë hyrë me forcë këtu. Na morën kompjuterat dhe disqet. Si dhe arrestuan miqtë tanë."

Qendra tërheq shumë artistë. Çdo gjë që përfaqëson kulturën kurde dikur ishte e paligjshme në Turqi. Zyrtarisht, kufizimet janë hequr gjatë dekadës së fundit. Por kurdët thonë se ato vazhdojnë.

I sapodiplomuari universitar Vejsel Tanrikulu rrezikon të dënohet me 10 muaj burg, sepse këndoi këngë tradicionale kurde në një festival.

"Të rinjtë këtu janë të ndarë. Një grup e ka humbur shpresën. Ata dëgjojnë zyrtarët turq kur thonë se gjuha kurde nuk do të mësohet kurrë si gjuhë zyrtare. Grupi tjetër mendon se duhet bërë diçka për këtë problem. Ata janë më tepër aktivistë."

Vejseli thotë se disa prej tyre dëshpërohen aq shumë saqë bashkohen me luftëtarët e PKK-së në male.

Ahmed Gezen është zëvendës kryetar i degës lokale të Partisë Paqe dhe Demokraci, ose BDP. Disa e konsiderojnë atë si krahun politik të PKK-së, por partia e mohon këtë. Zoti Gezen thotë se BDP-ja kërkon një qeveri kurde demokratike në pjesët kurde të Turqisë.

"Kurdët nuk duan të ndahen nga Turqia. Ne duam të jetojmë në një vend demokratik, të lirë si të gjithë. Problemi është se qeveria thotë që ne nuk mund të arsimohemi në gjuhën tonë. Përse jo? Pse duhet që kaq shumë kryengritës dhe ushtarë të vdesin për këtë?"

Bayan Bozyel drejton Partinë më të vogël të të Drejtave dhe Lirive, që mbron të drejtat kurde përmes mënyrave jo të dhunshme.

"Ne shohim që qeveria turke ka hapur një stacion televiziv kurd dhe ka lejuar mundësinë që të zgjedhësh disa kurse në gjuhën kurde në disa shkolla. Por kjo nuk është e mjaftueshme për të zgjidhur problemin kurd."

Luftimet mes luftëtarëve të PKK-së dhe forcave turke janë shtuar ndjeshëm kohët e fundit, pas një dekade relativisht të qetë. Partia e Punëtorëve të Kurdistanit (PKK) thotë se autoritetet po përpiqen të sabotojnë negociatat e paqes. Qeveria thotë se luftëtarët kurdë po inkurajohen nga Siria, për shkak të mbështetjes së Turqisë ndaj rebelëve sirianë.

Shumica e kurdëve duan t’u njihet identiteti i tyre kulturor dhe e drejta për një formë vetëqeverisjeje. Disa prej tyre janë të gatshëm të luftojnë për këtë. Të tjerë, si ky këngëtar tradicional kurd, thonë se është më e rëndësishme të kujdesen që kultura e tyre e lashtë të mos zhduket.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
03.09.2015
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

Basha kërkon dorëheqjen e Metës

Kryetari i opozitës reagon pas publikimeve ku hidhen dyshime për përfshirjen e kryetarit të parlamentit në një aferë ryshfeti në vitin 2010
Më tepër

Akuzat e ish zyrtarit të policisë

Ish shefi i antikontrabandës në Fier Dritan Zagani flet për lidhje të drejtuesve të policisë me trafikantë.
Më tepër

Refuzimi i martesës së homoseksualëve

Punonjësja e gjykatës së shtetit të Kentakit që vazhdon të refuzojë të lëshojë autorizime martese për çiftet e të njëjtit seks, del sot para një gjykatësi federal për t’u përballur me akuza për fyerje ndaj gjykatës
Më tepër

Vazhdojnë dyshimet mbi email-at e sekretares Clinton

Një ish-punonjës i Departamentit të Shtetit që instaloi serverin privat të emailit, thotë se nuk do të dëshmojë para një komisioni të Kongresit që po heton sulmin në Bengazi
Më tepër

Leskaj: Deklarata e Bashës tregon se opozita do arsye për debat

Nënkryetarja e Parlamentit të Shqipërisë, Valentina Leskaj foli në një intervistë për Zërin e Amerikës për reformën në drejtësi, marrëdhëniet me opozitën dhe nevojën e dekriminalizimit të politikës
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Children dressed as Hindu Lord Krishna wait to participate in a fancy dress competition at a temple in Chandigarh, India.
  • Handout photos (bottom) released 5 from the RSPCA shows the 40.45 kilos of wool shorn off a giant woolly sheep being weighed in the outskirts of Canberra a day after Australian animal welfare officers put out an urgent appeal for shearers after finding the sheep with wool so overgrown its life was in danger. The heavily overgrown sheep had its massive fleece removed by by Australian Shearers' Hall of Famer Ian Elkins in a 42-minute process that he said was "certainly a challenge".
  • Protester Kayla Marks of Hollywood, FLorida, holds a sign before U.S. Vice President Joe Biden met with Jewish community leaders at the David Posnack Jewish Community Center in Davie, Florida, USA. Biden tried to reassure Jewish leaders in south Florida that President Barack Obama's nuclear deal with Iran would be a vital step toward making the world a safer place.
  • Birds are released at the end of the military parade marking the 70th anniversary of the end of World War II, in Beijing, China.
  • Chinese military medics take part in a parade commemorating the 70th anniversary of Japan's surrender during World War II held in front of Tiananmen Gate in Beijing.
  • An Indian Nihang, a religious Sikh warrior, deomonstrates Sikh martial arts skills known as 'Gatka' during a march to mark the 354th birth anniversary of the Sikh warrior Shaheed Baba Jiwan Singh at the Golden temple in Amritsar.
  • An Afghan boy walks in front of street art on a barrier wall of the NDS (National Directorate of Security) in Kabul.
  • U.S. President Barack Obama performs a traditional Yup'ik dance at a school in Dillingham, Alaska Sept. 2, 2015.
  • A woman looks at the painting 'Composition with lines and colour' by Dutch painter Piet Mondrian during a press preview of an exhibition at the Martin-Gropius-Bau museum in Berlin, Germany.
  • An aerial view of Burning Man 2015 "Carnival of Mirrors" arts and music festival in the Black Rock Desert of Nevada, USA, Sept. 2, 2015.
  • A store employee walks past other staff members dressed as Stormtrooper and Death Star Gunner (R) from the film "Star Wars" before launching the film's new toys at Loft Variety Store in Shibuya shopping district in Tokyo, Japan.
  • A black cap capuchin monkey plays with some food in its enclosure at the Olmense Zoo in Olmen, Belgium, Sept. 2, 2015.
  • A surfer at Surf Snowdonia in Conwy, North Wales, Australia
     
  • An Israeli Antiquities Authority employee cleans an 1,800-year-old stone sarcophagus from the Roman Period at the storage of the National Treasures in Beit Shemesh, Israel. Workers found the sarcophagus at a building site.
  • Smartphones of the electronic company Samsung are displayed after a press conference at the company's stand at the IFA 2015 tech fair in Berlin, Germany.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.