E hënë, 30 mars, 2015

Lajme / Bota

Kurdët e Turqisë kërkojnë më shumë liri

x
Scott Bobb
Luftimet në rritje mes forcave turke dhe rebelëve kurdë nxjerr në pah faktin se "çështja kurde" - një problem që ka vazhduar prej dekadash në Turqi - mbetet e pazgjidhur. Kryeministri i vendit thotë se qeveria u ka dhënë liri të papara kurdëve të Turqisë. Por shumica e kurdëve thonë se ata vazhdojnë të pësojnë diskriminim dhe izolim.

Pasdite në Dijarbakir. Vajza kurde po mësojnë instrumentin tradicional kurd Arbane, në Qendrën Kulturore Tigri-Eufrat. Nje qendër në Zonën e Vjetër të Dijarbakirit po përpiqet të ringjallë kulturën tradicionale kurde, e cila ka qenë në rënie që nga krijimi i Republikës Turke, gati 90 vjet më parë. Koordinatori Farkin, që përdor vetëm emrin, thotë se qeveria turke dëshiron vetëm një kulturë dhe një gjuhë, për vendin.

"Qeveria na trajton keq. Ata nuk duan që ne të zhvillojmë këtë aktivitet. Disa herë ata kanë hyrë me forcë këtu. Na morën kompjuterat dhe disqet. Si dhe arrestuan miqtë tanë."

Qendra tërheq shumë artistë. Çdo gjë që përfaqëson kulturën kurde dikur ishte e paligjshme në Turqi. Zyrtarisht, kufizimet janë hequr gjatë dekadës së fundit. Por kurdët thonë se ato vazhdojnë.

I sapodiplomuari universitar Vejsel Tanrikulu rrezikon të dënohet me 10 muaj burg, sepse këndoi këngë tradicionale kurde në një festival.

"Të rinjtë këtu janë të ndarë. Një grup e ka humbur shpresën. Ata dëgjojnë zyrtarët turq kur thonë se gjuha kurde nuk do të mësohet kurrë si gjuhë zyrtare. Grupi tjetër mendon se duhet bërë diçka për këtë problem. Ata janë më tepër aktivistë."

Vejseli thotë se disa prej tyre dëshpërohen aq shumë saqë bashkohen me luftëtarët e PKK-së në male.

Ahmed Gezen është zëvendës kryetar i degës lokale të Partisë Paqe dhe Demokraci, ose BDP. Disa e konsiderojnë atë si krahun politik të PKK-së, por partia e mohon këtë. Zoti Gezen thotë se BDP-ja kërkon një qeveri kurde demokratike në pjesët kurde të Turqisë.

"Kurdët nuk duan të ndahen nga Turqia. Ne duam të jetojmë në një vend demokratik, të lirë si të gjithë. Problemi është se qeveria thotë që ne nuk mund të arsimohemi në gjuhën tonë. Përse jo? Pse duhet që kaq shumë kryengritës dhe ushtarë të vdesin për këtë?"

Bayan Bozyel drejton Partinë më të vogël të të Drejtave dhe Lirive, që mbron të drejtat kurde përmes mënyrave jo të dhunshme.

"Ne shohim që qeveria turke ka hapur një stacion televiziv kurd dhe ka lejuar mundësinë që të zgjedhësh disa kurse në gjuhën kurde në disa shkolla. Por kjo nuk është e mjaftueshme për të zgjidhur problemin kurd."

Luftimet mes luftëtarëve të PKK-së dhe forcave turke janë shtuar ndjeshëm kohët e fundit, pas një dekade relativisht të qetë. Partia e Punëtorëve të Kurdistanit (PKK) thotë se autoritetet po përpiqen të sabotojnë negociatat e paqes. Qeveria thotë se luftëtarët kurdë po inkurajohen nga Siria, për shkak të mbështetjes së Turqisë ndaj rebelëve sirianë.

Shumica e kurdëve duan t’u njihet identiteti i tyre kulturor dhe e drejta për një formë vetëqeverisjeje. Disa prej tyre janë të gatshëm të luftojnë për këtë. Të tjerë, si ky këngëtar tradicional kurd, thonë se është më e rëndësishme të kujdesen që kultura e tyre e lashtë të mos zhduket.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
29.03.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Luftëtarët e Shtetit Islamik

Analistët thonë se strategjia e ISIS është të vendosë në plan të parë luftëtarët e huaj
Më tepër

Kalaja Rozafa, pjesë e trashëgimisë kulturore

Kalaja Rozafa, një nga më të njohurat në Shqipëri, dëshmon për historinë e hershme të një prej qyteteve më të rëndësishme të vendit, Shkodrës
Më tepër

Këshilli i Mandateve dëgjon të martën shpjegimet e Mark Frrokut

Prokuroria kërkon leje ta arrestojë atë Frrokun, si i dyshuar për krime jashtë vendit
Më tepër

Zgjedhjet vendore në Francë

Fronti Kombëtar i së djathtës ekstreme i Marine Le Pen doli në vend të dytë me 25 për qind të votave në raundin e parë javën e kaluar
Më tepër

Shuhen dritat për Orën e Tokës

Struktura ndër më të njohurat dhe historike në qytete në gjithë botën, u zhytën në errësirë për Orën e Tokës
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Members of the public react as the ceremonial gun carriage bearing Singapore's late former prime minister Lee Kuan Yew passes by during his funeral procession in Singapore. Tens of thousands of mourners braved torrential rain while howitzers fired a 21-gun salute and jet fighters screamed across the sky as Singapore staged a grand farewell for its founding leader.
  • An official of the Independent National Electoral Commission retrieves documents from presidential election ballot boxes in Katsina state. Nigeria's closely fought general elections were forced into a second day after failures in controversial new technology snarled the polling, including for President Goodluck Jonathan.
  • Pope Francis celebrates Palm Sunday Mass in St. Peter's Square at the Vatican.
  • This combination photo shows the Eiffel Tower with its usual lighting (L) and after the lighting was switched off (R) in celebration of Earth Hour in Paris, France, March 28, 2015.
  • (L to R) Jesse Tyler Ferguson, Rico Rodriguez, Sarah Hyland and Ariel Winter are slimed while accepting the award for Favorite Family TV Show for "Modern Family" during the 2015 Kids' Choice Awards in Los Angeles, California, March 28, 2015.
  • Palestinian protesters run from tear gas canisters launched by Israeli troops during clashes following a protest marking Land Day in the West Bank village of Nabi Saleh near Ramallah, March 28, 2015. Palestinians mark Land Day on March 30, the annual commemoration of protests in 1976 against Israel's appropriation of Arab-owned land in the Galilee.
  • Hooded penitents from "La Borriquita" brotherhood take part during a Holy Week procession in Cordoba, Spain.
  • An empty street in Sierra Leone is seen, as the country enters the third and final day of a three-day countrywide lockdown on movement of people to combat the Ebola virus in the city of Freetown, Sierra Leone.
  • People row their boats in the Imperial moat under a canopy of the cherry blossoms in Tokyo, Japan.
  • Revelers throw colored corn starch into the air as they celebrate the 2015 Holi (Festival of Colors) at the Krishna Temple in Spanish Fork, Utah, USA, March 28, 2015.
  • A man pulls his camel as he sits in an auto rickshaw during a dust storm in the western Indian city of Ahmedabad, India.
  • A woman jumps into an icy water tank during the Tough Mudder 10-12-mile obstacle challenge in San Bernardino, California, USA, March 28, 2015.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.