E shtunë, 01 nëntor, 2014

Lajme / Bota

Kurdët e Turqisë kërkojnë më shumë liri

x
Scott Bobb
Luftimet në rritje mes forcave turke dhe rebelëve kurdë nxjerr në pah faktin se "çështja kurde" - një problem që ka vazhduar prej dekadash në Turqi - mbetet e pazgjidhur. Kryeministri i vendit thotë se qeveria u ka dhënë liri të papara kurdëve të Turqisë. Por shumica e kurdëve thonë se ata vazhdojnë të pësojnë diskriminim dhe izolim.

Pasdite në Dijarbakir. Vajza kurde po mësojnë instrumentin tradicional kurd Arbane, në Qendrën Kulturore Tigri-Eufrat. Nje qendër në Zonën e Vjetër të Dijarbakirit po përpiqet të ringjallë kulturën tradicionale kurde, e cila ka qenë në rënie që nga krijimi i Republikës Turke, gati 90 vjet më parë. Koordinatori Farkin, që përdor vetëm emrin, thotë se qeveria turke dëshiron vetëm një kulturë dhe një gjuhë, për vendin.

"Qeveria na trajton keq. Ata nuk duan që ne të zhvillojmë këtë aktivitet. Disa herë ata kanë hyrë me forcë këtu. Na morën kompjuterat dhe disqet. Si dhe arrestuan miqtë tanë."

Qendra tërheq shumë artistë. Çdo gjë që përfaqëson kulturën kurde dikur ishte e paligjshme në Turqi. Zyrtarisht, kufizimet janë hequr gjatë dekadës së fundit. Por kurdët thonë se ato vazhdojnë.

I sapodiplomuari universitar Vejsel Tanrikulu rrezikon të dënohet me 10 muaj burg, sepse këndoi këngë tradicionale kurde në një festival.

"Të rinjtë këtu janë të ndarë. Një grup e ka humbur shpresën. Ata dëgjojnë zyrtarët turq kur thonë se gjuha kurde nuk do të mësohet kurrë si gjuhë zyrtare. Grupi tjetër mendon se duhet bërë diçka për këtë problem. Ata janë më tepër aktivistë."

Vejseli thotë se disa prej tyre dëshpërohen aq shumë saqë bashkohen me luftëtarët e PKK-së në male.

Ahmed Gezen është zëvendës kryetar i degës lokale të Partisë Paqe dhe Demokraci, ose BDP. Disa e konsiderojnë atë si krahun politik të PKK-së, por partia e mohon këtë. Zoti Gezen thotë se BDP-ja kërkon një qeveri kurde demokratike në pjesët kurde të Turqisë.

"Kurdët nuk duan të ndahen nga Turqia. Ne duam të jetojmë në një vend demokratik, të lirë si të gjithë. Problemi është se qeveria thotë që ne nuk mund të arsimohemi në gjuhën tonë. Përse jo? Pse duhet që kaq shumë kryengritës dhe ushtarë të vdesin për këtë?"

Bayan Bozyel drejton Partinë më të vogël të të Drejtave dhe Lirive, që mbron të drejtat kurde përmes mënyrave jo të dhunshme.

"Ne shohim që qeveria turke ka hapur një stacion televiziv kurd dhe ka lejuar mundësinë që të zgjedhësh disa kurse në gjuhën kurde në disa shkolla. Por kjo nuk është e mjaftueshme për të zgjidhur problemin kurd."

Luftimet mes luftëtarëve të PKK-së dhe forcave turke janë shtuar ndjeshëm kohët e fundit, pas një dekade relativisht të qetë. Partia e Punëtorëve të Kurdistanit (PKK) thotë se autoritetet po përpiqen të sabotojnë negociatat e paqes. Qeveria thotë se luftëtarët kurdë po inkurajohen nga Siria, për shkak të mbështetjes së Turqisë ndaj rebelëve sirianë.

Shumica e kurdëve duan t’u njihet identiteti i tyre kulturor dhe e drejta për një formë vetëqeverisjeje. Disa prej tyre janë të gatshëm të luftojnë për këtë. Të tjerë, si ky këngëtar tradicional kurd, thonë se është më e rëndësishme të kujdesen që kultura e tyre e lashtë të mos zhduket.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
31.10.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

LAJME

“Reporterët pa kufij” kritikojnë EULEX-in

Organizata shfaqi shqetësimin për trysninë e EULEX-it ndaj gazetarit që publikoi dokumente që hedhin dyshime për korrupsion në radhët e këtij misioni
Më tepër

Raport i OKB për rrezikun nga ISIS

Sipas Këshillit të Sigurimit të OKB-së, gati 15 mijë luftëtarë nga e gjithë bota kanë lënë vendin e tyre për t’u bashkuar me grupet ekstremiste që operojnë në Irak dhe Siri
Më tepër

Zgjedhjet e separatistëve në Ukrainë

Udhëheqësit e Gjermanisë, Francës dhe Ukrainës i bënë thirrje presidentit Putin të injorojë rezultatet e zgjedhjeve të separatistëve që do të zhvillohen të djelën në Ukrainën lindore
Më tepër

Në Tiranë selia e Fondit për Ballkanin

Vendet e rajonit ngrejnë një strukturë të përbashkët për nxitjen e procesit të integrimit europian, mbështetur në modelin e Grupit të Vishegradit.
Më tepër

Kodheli: Modernizimi i ushtrisë shqiptare, një proces i gjatë, me ndihmën amerikane

Intervistë me Ministren e Mbrojtjes të Shqipërisë, Mimi Kodheli
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Children wearing Halloween costumes recite the Pledge of Allegiance after becoming US citizens during a naturalization ceremony at the United States Citizenship and Immigration Services in Baltimore, Maryland.
  • A crowd gathers in front of army headquarters in Ouagadougou, demanding that the army take over following the resignation of the president. Burkina Faso's army chief Navere Honore Traore said he was taking power on October 31 as head of state.
  • Military rescue workers recover the body of a woman, who was buried alive with scores of others in the October 29 mudslide, at a tea plantation in the central Sri Lankan area of Koslanda.
  • A Palestinian protestor throws a burning tire during clashes with Israeli security forces at the Qalandia checkpoint between Ramallah and Jerusalem City following a rally by supporters of the Hamas movement against the restrictions on the Al-Aqsa mosque compound.
  • A Palestinian protester tries to throw back a tear gas canister fired by Israeli security forces during clashes at the Aida refugee camp near the West Bank city of Bethlehem.

  • Vietnamese-born model and global fashion show organizer Jessica Minh Anh presents a creation during a fashion she organized, on a catwalk set up on the first floor of the Eiffel Tower in Paris.
  • Howard, a 35-year-old Australian Chinese musician and lookalike of North Korean leader Kim Jong Un, gestures in front of a wall with messages of support to pro-democracy protesters in part of Hong Kong's financial central district they are occupying.
  • Children dressed for Halloween prepare to trick-or-treat in a housing compound in South Jakarta district in Jakarta, Indonesia.
  • A hippopotamus catches a pumpkin during Halloween celebrations in the Tiergarten Schoenbrunn zoo in Vienna, Austria. Once a year the animals in the zoo are fed pumpkins to celebrate Halloween.
  • A tourist looks at a Thai woman dressed in a ghost costume for Halloween buying coconut in Bangkok, Thailand.
  • Conchita Wurst (C), the bearded transgender winner of the Eurovision Song Contest, performs in the number "True Love?" on stage with topless dancers during a rehearsal for the show "Desirs" at the Crazy Horse cabaret in Paris, Oct. 30, 2014.
  • Residents relax on Lido beach along the Indian Ocean's coastal city of Mogadishu, Somalia. Lido Beach has become a popular spot over the weekend, with hundreds of people gathering to enjoy the sea and sand.
  • A man surfs on the Eisbach river at the English Garden during a sunny autumn day in downtown Munich, Germany.
  • A man walks along the Indian Ocean as the tide goes out at Coco Beach in Dar es Salaam, Tanzania.
  • An Indian Hindu devotee crawls underneath a sacred cow on the eve of Gopastami in Hyderabad. The Gopastami festival, which commemorates Hindu Lord Krishna becoming a cow-herder, brings devotees preparing food and offering religious rituals to cows.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.