E enjte, 31 korrik, 2014

Lajme / Bota

Kurdët e Turqisë kërkojnë më shumë liri

x
Scott Bobb
Luftimet në rritje mes forcave turke dhe rebelëve kurdë nxjerr në pah faktin se "çështja kurde" - një problem që ka vazhduar prej dekadash në Turqi - mbetet e pazgjidhur. Kryeministri i vendit thotë se qeveria u ka dhënë liri të papara kurdëve të Turqisë. Por shumica e kurdëve thonë se ata vazhdojnë të pësojnë diskriminim dhe izolim.

Pasdite në Dijarbakir. Vajza kurde po mësojnë instrumentin tradicional kurd Arbane, në Qendrën Kulturore Tigri-Eufrat. Nje qendër në Zonën e Vjetër të Dijarbakirit po përpiqet të ringjallë kulturën tradicionale kurde, e cila ka qenë në rënie që nga krijimi i Republikës Turke, gati 90 vjet më parë. Koordinatori Farkin, që përdor vetëm emrin, thotë se qeveria turke dëshiron vetëm një kulturë dhe një gjuhë, për vendin.

"Qeveria na trajton keq. Ata nuk duan që ne të zhvillojmë këtë aktivitet. Disa herë ata kanë hyrë me forcë këtu. Na morën kompjuterat dhe disqet. Si dhe arrestuan miqtë tanë."

Qendra tërheq shumë artistë. Çdo gjë që përfaqëson kulturën kurde dikur ishte e paligjshme në Turqi. Zyrtarisht, kufizimet janë hequr gjatë dekadës së fundit. Por kurdët thonë se ato vazhdojnë.

I sapodiplomuari universitar Vejsel Tanrikulu rrezikon të dënohet me 10 muaj burg, sepse këndoi këngë tradicionale kurde në një festival.

"Të rinjtë këtu janë të ndarë. Një grup e ka humbur shpresën. Ata dëgjojnë zyrtarët turq kur thonë se gjuha kurde nuk do të mësohet kurrë si gjuhë zyrtare. Grupi tjetër mendon se duhet bërë diçka për këtë problem. Ata janë më tepër aktivistë."

Vejseli thotë se disa prej tyre dëshpërohen aq shumë saqë bashkohen me luftëtarët e PKK-së në male.

Ahmed Gezen është zëvendës kryetar i degës lokale të Partisë Paqe dhe Demokraci, ose BDP. Disa e konsiderojnë atë si krahun politik të PKK-së, por partia e mohon këtë. Zoti Gezen thotë se BDP-ja kërkon një qeveri kurde demokratike në pjesët kurde të Turqisë.

"Kurdët nuk duan të ndahen nga Turqia. Ne duam të jetojmë në një vend demokratik, të lirë si të gjithë. Problemi është se qeveria thotë që ne nuk mund të arsimohemi në gjuhën tonë. Përse jo? Pse duhet që kaq shumë kryengritës dhe ushtarë të vdesin për këtë?"

Bayan Bozyel drejton Partinë më të vogël të të Drejtave dhe Lirive, që mbron të drejtat kurde përmes mënyrave jo të dhunshme.

"Ne shohim që qeveria turke ka hapur një stacion televiziv kurd dhe ka lejuar mundësinë që të zgjedhësh disa kurse në gjuhën kurde në disa shkolla. Por kjo nuk është e mjaftueshme për të zgjidhur problemin kurd."

Luftimet mes luftëtarëve të PKK-së dhe forcave turke janë shtuar ndjeshëm kohët e fundit, pas një dekade relativisht të qetë. Partia e Punëtorëve të Kurdistanit (PKK) thotë se autoritetet po përpiqen të sabotojnë negociatat e paqes. Qeveria thotë se luftëtarët kurdë po inkurajohen nga Siria, për shkak të mbështetjes së Turqisë ndaj rebelëve sirianë.

Shumica e kurdëve duan t’u njihet identiteti i tyre kulturor dhe e drejta për një formë vetëqeverisjeje. Disa prej tyre janë të gatshëm të luftojnë për këtë. Të tjerë, si ky këngëtar tradicional kurd, thonë se është më e rëndësishme të kujdesen që kultura e tyre e lashtë të mos zhduket.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
30.07.2014
Emisioni televiziv Ditari

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Qafë Mollë: shembet tuneli, tre punëtorë humbin jetën

Ngjarja ka ndodhur në fshatin Frang të rrethit të Mirditës, ku po ndërtohet hidrocentrali i Qafë Mollës.
Më tepër

Senati voton pro debatit mbi ligjin e propozuar nga Presidenti Obama

Ligji do të siguronte shumicën e shumës prej $3.7 miliardë dollarësh të kërkuar nga Presidenti, për trajtimin e nevojave humanitare, juridike dhe zbatimit të ligjit në kufirin SHBA -Meksikë.
Më tepër

SHBA, OKB dënojnë sulmin ndaj shkollës në Gazë

Zëdhënësja Meehan tha se SHBA janë jashtëzaknisht të shqetësuara që mijëra palestinezë që janë detyruar të braktisin shëpitë e tyre nuk mundet të jenë të sigurtë në strehimet e OKB-së
Më tepër

Breedlove: Radikalizmi – shqetësim për të gjitha vendet e NATO-s

Komandanti i lartë i NATO-s Philip Breedlove tha në Prishtinë se radikalët që stërviten në zonat e konflikteve dhe kthehen në vendet e tyre, janë shqetësim për të gjithë
Më tepër

Shkup, dënime për protestuesit shqiptar

Një gjykatë në Shkup dënoi me nga tre vjet burg gjashtë nga tetë personat e akuzuar për sjellje të dhunshme në protestat e katër korrikut
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
29.07.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A statue of Buddha and storm debris are covered with mud outside a flooded house after heavy rains hit the town of Ittre, Belgium.
  • Russia's President Vladimir Putin (C) chairs a government meeting at the Novo-Ogaryovo state residence outside Moscow.
  • Workers cross the Millenium Bridge with the City of London seen behind, in London, Britain.
  • An algae-covered river is seen in Shanghai, China.
  • Palestinians flee their houses following what witnesses said was an Israeli air strike on a nearby house in Khan Younis in the southern Gaza Strip.
  • A Palestinian girl who lost five family members in what medics said was Israeli shelling during an Israeli ground offensive, weeps outside a hospital in Beit Lahita in the northern Gaza Strip.
  • A fallen minaret, (bottom r), is seen as Palestinians inspect the damage to the Al-Sousi mosque, that was destroyed in an Israel strike at Shati refugee camp in the northern Gaza Strip.
  • A boy looks through a hole on the wall made after an Israel strike at the Abu Hussein U.N. school in the Jebaliya refugee camp in the northern Gaza Strip.
  • A South Korean student displays a message during a rally against the Israeli military operations in Gaza and the West Bank near the Israeli Embassy in Seoul, South Korea.
  • A man poses on the stairs to a parking structure outside UCLA's Pauley Pavilion sporting arena as water flows down from a broken 30 inch water main onto Sunset Boulevard near the UCLA campus in the Westwood section of Los Angeles, California, July 29, 2014.
  • Pittsburgh Pirates relief pitcher Mark Melancon delivers a pitch against the San Francisco Giants during the ninth inning at AT&T Park. The Pirates defeated the Giants 3-1, July 29, 2014.
  • Bubba Watson hits from the sand to the 17th green during practice for the Bridgestone Invitational golf tournament in Akron, Ohio.
  • Dressed as Charlie Chaplin, Guatemalan Uriel Cifuentes strikes a pose while marching in the Parade of Clowns as part of the sixth annual Latin American Clown Congress in Guatemala City, July 29, 2014.
  • A farmer carries paddy for transplantation on the outskirts of Gauhati, India.

Interaktive