E enjte, 18 dhjetor, 2014

Lajme / Bota

Kurdët e Turqisë kërkojnë më shumë liri

x
Scott Bobb
Luftimet në rritje mes forcave turke dhe rebelëve kurdë nxjerr në pah faktin se "çështja kurde" - një problem që ka vazhduar prej dekadash në Turqi - mbetet e pazgjidhur. Kryeministri i vendit thotë se qeveria u ka dhënë liri të papara kurdëve të Turqisë. Por shumica e kurdëve thonë se ata vazhdojnë të pësojnë diskriminim dhe izolim.

Pasdite në Dijarbakir. Vajza kurde po mësojnë instrumentin tradicional kurd Arbane, në Qendrën Kulturore Tigri-Eufrat. Nje qendër në Zonën e Vjetër të Dijarbakirit po përpiqet të ringjallë kulturën tradicionale kurde, e cila ka qenë në rënie që nga krijimi i Republikës Turke, gati 90 vjet më parë. Koordinatori Farkin, që përdor vetëm emrin, thotë se qeveria turke dëshiron vetëm një kulturë dhe një gjuhë, për vendin.

"Qeveria na trajton keq. Ata nuk duan që ne të zhvillojmë këtë aktivitet. Disa herë ata kanë hyrë me forcë këtu. Na morën kompjuterat dhe disqet. Si dhe arrestuan miqtë tanë."

Qendra tërheq shumë artistë. Çdo gjë që përfaqëson kulturën kurde dikur ishte e paligjshme në Turqi. Zyrtarisht, kufizimet janë hequr gjatë dekadës së fundit. Por kurdët thonë se ato vazhdojnë.

I sapodiplomuari universitar Vejsel Tanrikulu rrezikon të dënohet me 10 muaj burg, sepse këndoi këngë tradicionale kurde në një festival.

"Të rinjtë këtu janë të ndarë. Një grup e ka humbur shpresën. Ata dëgjojnë zyrtarët turq kur thonë se gjuha kurde nuk do të mësohet kurrë si gjuhë zyrtare. Grupi tjetër mendon se duhet bërë diçka për këtë problem. Ata janë më tepër aktivistë."

Vejseli thotë se disa prej tyre dëshpërohen aq shumë saqë bashkohen me luftëtarët e PKK-së në male.

Ahmed Gezen është zëvendës kryetar i degës lokale të Partisë Paqe dhe Demokraci, ose BDP. Disa e konsiderojnë atë si krahun politik të PKK-së, por partia e mohon këtë. Zoti Gezen thotë se BDP-ja kërkon një qeveri kurde demokratike në pjesët kurde të Turqisë.

"Kurdët nuk duan të ndahen nga Turqia. Ne duam të jetojmë në një vend demokratik, të lirë si të gjithë. Problemi është se qeveria thotë që ne nuk mund të arsimohemi në gjuhën tonë. Përse jo? Pse duhet që kaq shumë kryengritës dhe ushtarë të vdesin për këtë?"

Bayan Bozyel drejton Partinë më të vogël të të Drejtave dhe Lirive, që mbron të drejtat kurde përmes mënyrave jo të dhunshme.

"Ne shohim që qeveria turke ka hapur një stacion televiziv kurd dhe ka lejuar mundësinë që të zgjedhësh disa kurse në gjuhën kurde në disa shkolla. Por kjo nuk është e mjaftueshme për të zgjidhur problemin kurd."

Luftimet mes luftëtarëve të PKK-së dhe forcave turke janë shtuar ndjeshëm kohët e fundit, pas një dekade relativisht të qetë. Partia e Punëtorëve të Kurdistanit (PKK) thotë se autoritetet po përpiqen të sabotojnë negociatat e paqes. Qeveria thotë se luftëtarët kurdë po inkurajohen nga Siria, për shkak të mbështetjes së Turqisë ndaj rebelëve sirianë.

Shumica e kurdëve duan t’u njihet identiteti i tyre kulturor dhe e drejta për një formë vetëqeverisjeje. Disa prej tyre janë të gatshëm të luftojnë për këtë. Të tjerë, si ky këngëtar tradicional kurd, thonë se është më e rëndësishme të kujdesen që kultura e tyre e lashtë të mos zhduket.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
17.12.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Fillon gjykimi i politikanit lokal serb Oliver Ivanoviç

Politikani serb nga Mitrovica dhe katër të tjerë gjykohen nën akuzat për krime lufte dhe vrasje
Më tepër

Mogherini: Bisedimet Kosovë – Serbi, përparësi e BE-së

Përfaqësuesja e lartë e BE-së, Federica Mogherini i tha sot ministrit të jashtëm të Kosovës, Hashim Thaçi se në janar të vitit 2015 do të vazhdojë procesi i bisedimeve
Më tepër

Jahjaga: E kemi sprovuar rëndë durimin e qytetarëve

Presidentja e Kosovës Atifete Jahjaga tha në fjalimin e saj vjetor në parlament se zhvillimet e vitit 2014 nxorën në pah mangësitë e demokracisë që lëkundën edhe besimin e qytetarëve
Më tepër

OSBE nis projekt të ri kundër korrupsionit në Shqipëri

Projekti nis në janar me një financim 638 mijë euro në disa sektorë si arsimi, ekonomia, mjedisi etj.
Më tepër

Shkodër: Vullnetarët në mbrojtje të kafshëve të rrugës

Pas reagimit të shoqatave që merren me mbrojtjen e kafshëve, njësitë vendore po bashkëpunojnë për një trajtim ndryshe të kafshëve të rrugës
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Pope Francis blows out candles on a birthday cake on the occasion of his 78th birthday as he arrives for his weekly general audience in St. Peter's Square at the Vatican.
  • Palestinian youths on a small boat fish at sunset in Gaza City.
  • A Shi'ite student of Imamia Students Organization (ISO) holds a placard during a protest against an attack by Taliban militants at an army-run school in Peshawar the previous day, in Karachi.
  • People walk past a model of a dinosaur, wearubg Santa Claus hat and gloves, at the Dinosaurs Park located in the Taiga area at the Royev Ruchey zoo in the suburbs of Russia's Siberian city of Krasnoyarsk.
  • A combination of pictures shows houses and decorations illuminated ahead of Christmas in German cities of Berlin, Hamburg-Heimfeld, Moenchengladbach, Olching and Stolberg.
  • Clowns from Slava's Snowshow pose for photographers on London's South Bank.
  • Chinese People's Liberation Army soldiers attend a training session in freezing temperatures in Heihe, northeast China's Heilongjiang province.
     
  • A white beluga wears a Santa hat to attract visitors at the Hakkeijima Sea Paradise aquarium in Yokohama, suburban Tokyo, Japan.

Interaktive