E enjte, 24 prill, 2014

Lajme / Bota

Kurdët e Turqisë kërkojnë më shumë liri

x
Madhësia e gërmave - +
Scott Bobb
Luftimet në rritje mes forcave turke dhe rebelëve kurdë nxjerr në pah faktin se "çështja kurde" - një problem që ka vazhduar prej dekadash në Turqi - mbetet e pazgjidhur. Kryeministri i vendit thotë se qeveria u ka dhënë liri të papara kurdëve të Turqisë. Por shumica e kurdëve thonë se ata vazhdojnë të pësojnë diskriminim dhe izolim.

Pasdite në Dijarbakir. Vajza kurde po mësojnë instrumentin tradicional kurd Arbane, në Qendrën Kulturore Tigri-Eufrat. Nje qendër në Zonën e Vjetër të Dijarbakirit po përpiqet të ringjallë kulturën tradicionale kurde, e cila ka qenë në rënie që nga krijimi i Republikës Turke, gati 90 vjet më parë. Koordinatori Farkin, që përdor vetëm emrin, thotë se qeveria turke dëshiron vetëm një kulturë dhe një gjuhë, për vendin.

"Qeveria na trajton keq. Ata nuk duan që ne të zhvillojmë këtë aktivitet. Disa herë ata kanë hyrë me forcë këtu. Na morën kompjuterat dhe disqet. Si dhe arrestuan miqtë tanë."

Qendra tërheq shumë artistë. Çdo gjë që përfaqëson kulturën kurde dikur ishte e paligjshme në Turqi. Zyrtarisht, kufizimet janë hequr gjatë dekadës së fundit. Por kurdët thonë se ato vazhdojnë.

I sapodiplomuari universitar Vejsel Tanrikulu rrezikon të dënohet me 10 muaj burg, sepse këndoi këngë tradicionale kurde në një festival.

"Të rinjtë këtu janë të ndarë. Një grup e ka humbur shpresën. Ata dëgjojnë zyrtarët turq kur thonë se gjuha kurde nuk do të mësohet kurrë si gjuhë zyrtare. Grupi tjetër mendon se duhet bërë diçka për këtë problem. Ata janë më tepër aktivistë."

Vejseli thotë se disa prej tyre dëshpërohen aq shumë saqë bashkohen me luftëtarët e PKK-së në male.

Ahmed Gezen është zëvendës kryetar i degës lokale të Partisë Paqe dhe Demokraci, ose BDP. Disa e konsiderojnë atë si krahun politik të PKK-së, por partia e mohon këtë. Zoti Gezen thotë se BDP-ja kërkon një qeveri kurde demokratike në pjesët kurde të Turqisë.

"Kurdët nuk duan të ndahen nga Turqia. Ne duam të jetojmë në një vend demokratik, të lirë si të gjithë. Problemi është se qeveria thotë që ne nuk mund të arsimohemi në gjuhën tonë. Përse jo? Pse duhet që kaq shumë kryengritës dhe ushtarë të vdesin për këtë?"

Bayan Bozyel drejton Partinë më të vogël të të Drejtave dhe Lirive, që mbron të drejtat kurde përmes mënyrave jo të dhunshme.

"Ne shohim që qeveria turke ka hapur një stacion televiziv kurd dhe ka lejuar mundësinë që të zgjedhësh disa kurse në gjuhën kurde në disa shkolla. Por kjo nuk është e mjaftueshme për të zgjidhur problemin kurd."

Luftimet mes luftëtarëve të PKK-së dhe forcave turke janë shtuar ndjeshëm kohët e fundit, pas një dekade relativisht të qetë. Partia e Punëtorëve të Kurdistanit (PKK) thotë se autoritetet po përpiqen të sabotojnë negociatat e paqes. Qeveria thotë se luftëtarët kurdë po inkurajohen nga Siria, për shkak të mbështetjes së Turqisë ndaj rebelëve sirianë.

Shumica e kurdëve duan t’u njihet identiteti i tyre kulturor dhe e drejta për një formë vetëqeverisjeje. Disa prej tyre janë të gatshëm të luftojnë për këtë. Të tjerë, si ky këngëtar tradicional kurd, thonë se është më e rëndësishme të kujdesen që kultura e tyre e lashtë të mos zhduket.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
23.04.2014
Emisioni televiziv Ditari

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Përgatitje për monanovra ushtarake SHBA-Poloni

Manovrat zhvillohen në kuadër të përpjekjeve amerikane për të demonstruar mbështetje për Evropën ndërkohë që vazhdon ballafaqimi i Perëndimit me Rusinë
Më tepër

EULEX-i ngre akuzë ndaj gazetarit Milaim Zeka

Gazetari akuzohet për publikim të identitetit të dëshmitarëve në një proces gjyqësor për krime lufte
Më tepër

Pasuria, akuza anëtarit të KLD

Inspektoriati i deklarimit të pasurive kallëzim penal ndaj gjykatësit Gjin Gjoni, dyshime për pasuritë e shumta. Gjoni: Janë të bashkëshortes të krijuara në vite. Nuk u thirra nga ILDK. Farsë politike
Më tepër

Kultivimi i bimëve mjeksore

Malësia e Madhe zë vendin e parë për sasinë e grumbiullimit të këtyre bimëve, kjo edhe për shkak të traditës së banorëve të kësaj zone
Më tepër

Histori: Çfarë ka ndodhur më 23 prill?

1616 - Në qytetin Stratford -on -Avon, Angli, vdiq Uilliam Shekspir, dramaturg - kjo është e dokumentuar. Por dita e saktë e lindjes së tij nuk dihet.
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
23.04.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A mock protester throws a water bomb during police exercises to manage civil unrest in Manila, Philippines ahead of a visit by US President Barack Obama.
  • A man uses a net to catch fish in a stream in Bogor, West Java, Indonesia.
  • A boy dressed up as Sao Jorge, also known as Saint George, attends Sao Jorge's day celebrations in Rio de Janeiro, Brazil.
  • A woman applies lipstick while her family's concrete house is being demolished in a squatter colony in Tondo, Manila.
  • People cover their faces as strong winds blows insulation material off a building in Hami, northwest China's Xinjiang region.
  • A woman cries while praying during a candlelight vigil in Ansan, to commemorate the victims of capsized passenger ship Sewol and to wish for the safe return of missing passengers.
  • Police train their fire hose at protesters as the latter try to force their way closer to U.S. Embassy for a rally against next week's visit of U.S. President Barack Obama in Manila, Philippines.
  • People read free books on International Book Day in Bucharest, Romania.
  • A woman has lunch on a bench at Rossio Square in central Lisbon, Portugal.
  • US Secretary of Defense Chuck Hagel is briefed on the ATLAS ROBOT which is one of the most advanced humanoid robots ever built at the Pentagon by Defense Advanced Research Projects Agency(DARPA) personnel, April 22, 2014.
  • A slum dweller's pets (puppies and a cat) look on from a plastic container next to religious statues and other belongings, after a squatter colony was demolished in Tondo, Manila.
  • Atletico Madrid's Diego Costa controls the ball during their Champions League semi-final first leg soccer match against Chelsea at Vicente Celderon Stadium in Madrid, Spain, April 22, 2014.
  • A rebel fighter carries an anti-tank weapon as he heads with his fellow fighters towards their positions in the Armenian Christian town of Kasab, Syria.
  • Jackie Bradley, Jr. #25 of the Boston Red Sox jumps up for a fly ball at the center field wall but comes up missing it against the New York Yankees during the game at Fenway Park  in Boston, Massachusetts, April 22, 2014.
  • A military policemen stands in position during a violent protest in a favela next to Copacabana, Rio de Janeiro, Brazil, April 22, 2014.
  • An octopus is lowered during a pre-game ceremony in Game 3 of a first-round NHL hockey playoff series between the Detroit Red Wings and the Boston Bruins in Detroit, April 22, 2014.

Interaktive