E shtunë, 25 prill, 2015

Lajme / Bota

Kurdët e Turqisë kërkojnë më shumë liri

x
Scott Bobb
Luftimet në rritje mes forcave turke dhe rebelëve kurdë nxjerr në pah faktin se "çështja kurde" - një problem që ka vazhduar prej dekadash në Turqi - mbetet e pazgjidhur. Kryeministri i vendit thotë se qeveria u ka dhënë liri të papara kurdëve të Turqisë. Por shumica e kurdëve thonë se ata vazhdojnë të pësojnë diskriminim dhe izolim.

Pasdite në Dijarbakir. Vajza kurde po mësojnë instrumentin tradicional kurd Arbane, në Qendrën Kulturore Tigri-Eufrat. Nje qendër në Zonën e Vjetër të Dijarbakirit po përpiqet të ringjallë kulturën tradicionale kurde, e cila ka qenë në rënie që nga krijimi i Republikës Turke, gati 90 vjet më parë. Koordinatori Farkin, që përdor vetëm emrin, thotë se qeveria turke dëshiron vetëm një kulturë dhe një gjuhë, për vendin.

"Qeveria na trajton keq. Ata nuk duan që ne të zhvillojmë këtë aktivitet. Disa herë ata kanë hyrë me forcë këtu. Na morën kompjuterat dhe disqet. Si dhe arrestuan miqtë tanë."

Qendra tërheq shumë artistë. Çdo gjë që përfaqëson kulturën kurde dikur ishte e paligjshme në Turqi. Zyrtarisht, kufizimet janë hequr gjatë dekadës së fundit. Por kurdët thonë se ato vazhdojnë.

I sapodiplomuari universitar Vejsel Tanrikulu rrezikon të dënohet me 10 muaj burg, sepse këndoi këngë tradicionale kurde në një festival.

"Të rinjtë këtu janë të ndarë. Një grup e ka humbur shpresën. Ata dëgjojnë zyrtarët turq kur thonë se gjuha kurde nuk do të mësohet kurrë si gjuhë zyrtare. Grupi tjetër mendon se duhet bërë diçka për këtë problem. Ata janë më tepër aktivistë."

Vejseli thotë se disa prej tyre dëshpërohen aq shumë saqë bashkohen me luftëtarët e PKK-së në male.

Ahmed Gezen është zëvendës kryetar i degës lokale të Partisë Paqe dhe Demokraci, ose BDP. Disa e konsiderojnë atë si krahun politik të PKK-së, por partia e mohon këtë. Zoti Gezen thotë se BDP-ja kërkon një qeveri kurde demokratike në pjesët kurde të Turqisë.

"Kurdët nuk duan të ndahen nga Turqia. Ne duam të jetojmë në një vend demokratik, të lirë si të gjithë. Problemi është se qeveria thotë që ne nuk mund të arsimohemi në gjuhën tonë. Përse jo? Pse duhet që kaq shumë kryengritës dhe ushtarë të vdesin për këtë?"

Bayan Bozyel drejton Partinë më të vogël të të Drejtave dhe Lirive, që mbron të drejtat kurde përmes mënyrave jo të dhunshme.

"Ne shohim që qeveria turke ka hapur një stacion televiziv kurd dhe ka lejuar mundësinë që të zgjedhësh disa kurse në gjuhën kurde në disa shkolla. Por kjo nuk është e mjaftueshme për të zgjidhur problemin kurd."

Luftimet mes luftëtarëve të PKK-së dhe forcave turke janë shtuar ndjeshëm kohët e fundit, pas një dekade relativisht të qetë. Partia e Punëtorëve të Kurdistanit (PKK) thotë se autoritetet po përpiqen të sabotojnë negociatat e paqes. Qeveria thotë se luftëtarët kurdë po inkurajohen nga Siria, për shkak të mbështetjes së Turqisë ndaj rebelëve sirianë.

Shumica e kurdëve duan t’u njihet identiteti i tyre kulturor dhe e drejta për një formë vetëqeverisjeje. Disa prej tyre janë të gatshëm të luftojnë për këtë. Të tjerë, si ky këngëtar tradicional kurd, thonë se është më e rëndësishme të kujdesen që kultura e tyre e lashtë të mos zhduket.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
25.04.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Dilema greke

A po tërhiqet Greqia nga Eurozona ?
Më tepër

Si ndoshi termeti në Nepal ?

Agjencia Gjeologjike Amerikane jep spjegimet
Më tepër

Konferenca shkencore mbi tranzicionin dhe demokracinë shqiptare

Studiuesi i njohur Biberaj tha se shkelja e ligjit është bërë një dukuri e përphapur dhe kjo ndikon për keq në ndarjen e pasurive të vendit me punë të ligjshme.
Më tepër

Përvjetori i Luftës Civile amerikane

Përkujtohet 150 vjetori i përfundimit të Luftës Civile
Më tepër

Obama vlerëson komunitetin e zbulimit

Presidenti shprehu keqardhje për vrasjen e dy pengjeve civile
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • People attend a commemoration ceremony to mark the centenary of the mass killing of Armenians by Ottoman Turks at the Tsitsernakaberd Memorial Complex in Yerevan, Armenia.
  • An Egyptian youth carries a lit flare as supporters of the Muslim Brotherhood gather in the El-Mataria neighborhood of Cairo, to protest the 20-year sentence for ousted president Mohammed Morsi and verdicts against other prominent figures of the Brotherhood.
  • A view of the Calbuco volcano in Puerto Varas, Chile. Southern Chile remained on alert Friday for another eruption from the volcano after it burst into life this week in spectacular, fiery fashion for the first time in half a century, forcing 5,000 people to evacuate and lighting up the night sky.
  • A girl drinks water from a faucet amid an acute shortage of clean drinking water in Sanaa, Yemen.
  • Old photographs of Australian soldiers are projected onto an office building alongside a bronze statue at the Cenotaph war memorial on ANZAC (Australian and New Zealand Army Corps) Day in Sydney. Commemorations on Turkey's Gallipoli peninsula on Friday marked the 100th anniversary of a World War I battle that helped shape the birth of new nations.
  • Special Forces soldiers of the Shanghai Cooperation Organization (SCO) member states take part in joint military exercises in the Shamshi gorge, some 100 km of Bishkek, Kyrgyzstan.
  • People sleep on the floor as they line up for the opening of a new Apple Store in Hangzhou, Zhejiang province, China. The 19th Apple Store in mainland China and second one in the city opened on Friday.
  • Members of the Korean Confederation of Trade Unions shout slogans while raising banners reading "Let's end Park Geun-hye and Let's go on general strike" during a rally against government policy in Seoul, South Korea. Thousands of protesters marched in cities across the country denouncing the labor policies of the increasingly unpopular president.
  • A relative of a victim cries in front of a monument erected in memory of the victims of the Rana Plaza building collapse as they gather at the spot on its second anniversary in Savar, near Dhaka, Bangladesh. Bangladesh suffered its worst industrial disaster when the illegally-built, multi-storied building collapsed in 2013 killing 1,127 people and injuring about 2,500.
  • Two tigers play at the Tiger Temple in Kanchanaburi province, Thailand. Thai wildlife officials began a headcount of nearly 150 tigers kept by monks at the controversial temple which has become the center of a dispute over the welfare of the animals.
  • A robot sits between students at the RoboCup German Open 2015 in Magdeburg, Germany. Around 200 teams from 14 countries demonstrate state-of-the-art robotics with competitions using soccer, rescue, and service robots.
  • A man takes pictures of the art installation "Overcoming Boundaries" by German conceptual artist Ottmar Hoerl in Berlin. The project, consisting of some 1,000 sculptures of the Einheitsmaennchen (Unity Man) is to commemorate the 25th anniversary of German reunification.
  • Nepal’s Kumari, or living goddess, adjusts her ornament as she watches the Rato Machindranath chariot Festival in Lalitpur. Nepal's living goddesses are young pre-pubescent girls considered by devotees to be incarnations of a Hindu goddess. Selected as toddlers, living goddesses usually keep their positions until they reach puberty.
  • A man fishes while sitting on a bench on the Stanley Bridge in the Stanley neighborhood of the Egyptian port of Alexandria.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.