E martë, 05 maj, 2015

Lajme / Bota

Turqia, Irani dhe ari

x
Bankat e Turqisë vazhdojnë të dërgojnë ar në Iran, megjithë presionin e Shteteve të Bashkuara për kontrollin e një tregtie në lulëzim “ar për gaz”, që e ndihmon Iranin të anashkalojë sanksionet ndërkombëtare. Korrespondenti i Zërit të Amerikës Dorian Jones i hedh një vështrim shkëmbimit të arit turk me gaz iranian:

Këtë muaj dogana në Turqi bllokoi një avion turk mallrash që ishte nisur nga Gana drejt Iranit dhe thuhet se në të kishte një ton e gjysëm ar.
      
Vitin e kaluar, Teherani akumuloi sasi të mëdha ari, si mënyrë për të anashkaluar sanskionet e vëna, për shkak të programit bërthamor të vendit, për të cilin disa vende kanë shqetësimin se po përdoret për zhvillimin e kapaciteteve bërthamore.
Attila Jesilada, i firmës “Global Source Partners” në Stamboll, thotë se Turqia vazhdon të

“Shitjet e arit për Iranin realizohen përmes Zvicrës dhe Abu Dabit, por shumica e shitjeve vjetore për vitin e kaluar kapi vlerën e rreth 11 miliardë dollarëve, shumica e financuar përmes aksioneve të arit të popullit turk. Kjo sasi ari është bërë valuta kryesore e Iranit për të përmbushur nevojat me artikuj nga jashtë”.

Nëntorin e kaluar, zëvendëskryeministri turk Ali Babacan konfirmoi se Teherani e blen arin nga pagesat me lira turke që merr për ekportin e gazit në Turqi.
Irani ia shet 90 për qind të gazit të tij natyror Turqisë, duke u bërë furnizuesi kryesor me gaz për Ankaranë, pas Rusisë.

Për të mos lejuar tregtimin me ar, presidenti Obama këtë muaj nënshkroi një ligj që ndalon që Iranit t’i shiten metale të çmuara. Por zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme turke Selcuk Unal thotë se Turqia nuk preket nga kjo masë.

“Turqia ka detyrim ligjor vetëm ndaj rezolutave të Këshillit të Sigurimit, ose ndaj sanksioneve të miratuara sipas nenit të shtatë.”

Megjithatë, analisti Jesilada thotë se ai shpreson që Ankaraja eventualisht do të veprojë sipas kësaj rezolute.

“Shtetet e Bashkuara do të përpiqen ta bindin Ankaranë ta ndalojë në mënyrë të njëanshme këtë tregti me ar. Nëse kjo nuk funksionon, do të shohim se do të rritet presioni”.

Deri tani, Ankaraja ka respektuar përgjithësisht masat amerikane kundër Iranit. Por Ankaraja, përsëri duhet t’i paguajë Iranit detyrimet për importin e gazit.

Analistët theksojnë se ulja e vartësisë turke nga gazi iranian merr kohë dhe mund të jetë i kushtueshëm. Këtë muaj Turqia nënshkroi një marrëveshje prej 12 miliardë dollarësh me një kompani në Abu Dabi, për zgjerimin e përdorimit të qymyrgurit për prodhimin e energjisë.

Një zyrtar i lartë turk, duke folur me kushtin e anonimitetit, konfirmoi se Ankaraja po shqyrton mundësinë e shkëmbimeve në natyrë, si mjet për vazhdimin e tregtisë me Iranin.
Ekspertët thekosjnë se kjo formë shkëmbimi ka një përfitim shtesë për Turqinë. Produktet që përdoren për shkëmbimin në natyrë prodhohen në vend, ndryshe nga ari, që i duhet ta importojë.

Analisti Jesilada thotë se shkëmbimi mundet gjithashtu të ndihmojë për lehtësimin e shqetësimeve për sigurinë.

“Problemi është se as Ankaraja dhe as Washingtoni nuk e dinë se përse e përdor Irani arin, ndoshta për të blerë grurë, ose artikuj të tjerë të nevojshëm, ose ndoshta për financimin e forcave të Assadit në Siri, ose të Hezbollahut në Liban…, pra për disa akte terroriste. Duke përdorur shkëmbimin në natyrë, kjo e panjohur eliminohet fare nga ekuacioni”.

Në kushtet kur në Turqi operojnë mbi 2 mijë kompani iraniane, ekziston një rrjet biznesi që mund të lehtësojë shkëmbimin në shkallë të gjerë. Por ndërsa mund të merren sanksione të tjera ndaj Iranit, pritet të shtohet presioni ndaj Turqisë, që ky vend ta pakësojë varësinë tek Irani. Ky proces, thonë analistët, mund të përshpejtohet, në kushtet kur Teherani dhe Ankaraja përherë e më tepër janë duke mbajtur pozicione të ndryshme në rajon, në veçanti lidhur me Sirinë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
04.05.2015
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

Prokuroria e Fierit, dënim për 8 zyrtarë të Bashkisë

Mes zyrtarëve është edhe Kryetari i Bashkisë së Fierit Baftjar Zeqo, për të cilin Prokuroria ka kërkuar dënimin me dy vite e gjysëm burg
Më tepër

Shqipëri: Mbi 2500 fëmijë në situatë rruge

Fëmijët në situatë rruge janë shumica me origjinë nga Elbasani, Fieri, Berati, Shkodra. Zonat më të nxehta të lypsarisë së tyre janë Tirana, Durrësi, Fieri, Dibra.
Më tepër

Emra të rinj në garën presidenciale

Numri i kandidatëve për presidentë për zgjedhjet e vitit 2016 po shtohet, me tre republikanë të tjerë që po hyjnë në garë
Më tepër

Kosovë: Është hapur rruga e debatit për Gjykatën e posaçme

Udhëheqësit politikë bëjnë thirrje që të ruhet konsensusi i brendshëm politik dhe partneriteti me bashkësinë ndërkombëtare lidhur me ngritjen e gjykatës së posaçme.
Më tepër

Imigrantët në Itali

Dhjetë emigrantë u mbytën në Mesdhe pranë brigjeve të Libisë gjatë ditëve të fundit, ndërkohë që afro 4800 të tjerë u shpëtuan nga roja bregdetare italiane gjatë dy ditëve të fundit
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Pedestrians pass before Storm Troopers at a toy shop in Tokyo. May 4th is called the "Star Wars Day" among Star Wars fans as the famous phrase "May the Force be with you" in the movie sounds like "May the 4th be with you."
  • A young Indian Buddhist monk opens the petals of a lotus flower as he sits with others while offering prayers on the occasion of Buddha Purnima in Bangalore, during the 2559th Buddha Jayanthi or birth celebrations of Buddha.
  • Men duck for cover as shots are fired in Bujumbura, Burundi.
  • A competitor goes down steps of an alley during the Favelas Mountain Bike circuit at Turano shantytown in Rio de Janeiro, Brazil, May 3, 2015.
  • Nepalese Buddhists light incense sticks at the Boudhanath Stupa during Buddha Jayanti, or Buddha Purnima, festival in Kathmandu.
  • Israeli security forces scuffle with a demonstrater during a protest called by members of the Ethiopian community against alleged police brutality and institutionalized discrimination in Tel Aviv, May 03, 2015.
  • A group of 1000 customers receive a facial massage at a sports center in Jinan, Shandong province, China.
  • A member of Afghan security force inspects the site of a suicide attack in Kabul.
  • Wax statues at the Workhouse Prison Museum in Lorton, Virginia, show the 1917 force-feeding of Lucy Burns, an American suffragist and women's rights advocate who was on a hunger strike. (Photo by Diaa Bekheet)
  • A Chinese girl looks up while playing in a bed of blooming flowers at the Fragrant Hills Park in suburban Beijing.
  •  A woman walks along the rows of small stone statues of "jizo" representing the unborn children at Zojoji Buddhist temple in Tokyo. Jizo, which is one of the most beloved figures of Japanese Buddhism, are believed to protect deceased children.
  • A worker of the recently closed Swan garments factory covers her face with a scarf to shelter herself from the sun as she participates in a protest outside the Bangladesh Garment Manufacturers and Export Association (BGMEA) office in Dhaka.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.