E dielë, 24 maj, 2015

Lajme / Bota

Turqia, Irani dhe ari

x
Bankat e Turqisë vazhdojnë të dërgojnë ar në Iran, megjithë presionin e Shteteve të Bashkuara për kontrollin e një tregtie në lulëzim “ar për gaz”, që e ndihmon Iranin të anashkalojë sanksionet ndërkombëtare. Korrespondenti i Zërit të Amerikës Dorian Jones i hedh një vështrim shkëmbimit të arit turk me gaz iranian:

Këtë muaj dogana në Turqi bllokoi një avion turk mallrash që ishte nisur nga Gana drejt Iranit dhe thuhet se në të kishte një ton e gjysëm ar.
      
Vitin e kaluar, Teherani akumuloi sasi të mëdha ari, si mënyrë për të anashkaluar sanskionet e vëna, për shkak të programit bërthamor të vendit, për të cilin disa vende kanë shqetësimin se po përdoret për zhvillimin e kapaciteteve bërthamore.
Attila Jesilada, i firmës “Global Source Partners” në Stamboll, thotë se Turqia vazhdon të

“Shitjet e arit për Iranin realizohen përmes Zvicrës dhe Abu Dabit, por shumica e shitjeve vjetore për vitin e kaluar kapi vlerën e rreth 11 miliardë dollarëve, shumica e financuar përmes aksioneve të arit të popullit turk. Kjo sasi ari është bërë valuta kryesore e Iranit për të përmbushur nevojat me artikuj nga jashtë”.

Nëntorin e kaluar, zëvendëskryeministri turk Ali Babacan konfirmoi se Teherani e blen arin nga pagesat me lira turke që merr për ekportin e gazit në Turqi.
Irani ia shet 90 për qind të gazit të tij natyror Turqisë, duke u bërë furnizuesi kryesor me gaz për Ankaranë, pas Rusisë.

Për të mos lejuar tregtimin me ar, presidenti Obama këtë muaj nënshkroi një ligj që ndalon që Iranit t’i shiten metale të çmuara. Por zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme turke Selcuk Unal thotë se Turqia nuk preket nga kjo masë.

“Turqia ka detyrim ligjor vetëm ndaj rezolutave të Këshillit të Sigurimit, ose ndaj sanksioneve të miratuara sipas nenit të shtatë.”

Megjithatë, analisti Jesilada thotë se ai shpreson që Ankaraja eventualisht do të veprojë sipas kësaj rezolute.

“Shtetet e Bashkuara do të përpiqen ta bindin Ankaranë ta ndalojë në mënyrë të njëanshme këtë tregti me ar. Nëse kjo nuk funksionon, do të shohim se do të rritet presioni”.

Deri tani, Ankaraja ka respektuar përgjithësisht masat amerikane kundër Iranit. Por Ankaraja, përsëri duhet t’i paguajë Iranit detyrimet për importin e gazit.

Analistët theksojnë se ulja e vartësisë turke nga gazi iranian merr kohë dhe mund të jetë i kushtueshëm. Këtë muaj Turqia nënshkroi një marrëveshje prej 12 miliardë dollarësh me një kompani në Abu Dabi, për zgjerimin e përdorimit të qymyrgurit për prodhimin e energjisë.

Një zyrtar i lartë turk, duke folur me kushtin e anonimitetit, konfirmoi se Ankaraja po shqyrton mundësinë e shkëmbimeve në natyrë, si mjet për vazhdimin e tregtisë me Iranin.
Ekspertët thekosjnë se kjo formë shkëmbimi ka një përfitim shtesë për Turqinë. Produktet që përdoren për shkëmbimin në natyrë prodhohen në vend, ndryshe nga ari, që i duhet ta importojë.

Analisti Jesilada thotë se shkëmbimi mundet gjithashtu të ndihmojë për lehtësimin e shqetësimeve për sigurinë.

“Problemi është se as Ankaraja dhe as Washingtoni nuk e dinë se përse e përdor Irani arin, ndoshta për të blerë grurë, ose artikuj të tjerë të nevojshëm, ose ndoshta për financimin e forcave të Assadit në Siri, ose të Hezbollahut në Liban…, pra për disa akte terroriste. Duke përdorur shkëmbimin në natyrë, kjo e panjohur eliminohet fare nga ekuacioni”.

Në kushtet kur në Turqi operojnë mbi 2 mijë kompani iraniane, ekziston një rrjet biznesi që mund të lehtësojë shkëmbimin në shkallë të gjerë. Por ndërsa mund të merren sanksione të tjera ndaj Iranit, pritet të shtohet presioni ndaj Turqisë, që ky vend ta pakësojë varësinë tek Irani. Ky proces, thonë analistët, mund të përshpejtohet, në kushtet kur Teherani dhe Ankaraja përherë e më tepër janë duke mbajtur pozicione të ndryshme në rajon, në veçanti lidhur me Sirinë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Kosovë: Sulm mbi makinat e EULEX-it në veri

Persona të panjohur kanë qëlluar me armë dy makina të EULEX-it në veriun e banuar me shumicë serbe. Sulmi kaloi pa dëme në njerëz
Më tepër

SHBA: Forcave irakiane u mungon vullneti për të luftuar

Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Ash Carter dhe Këshilltarja e Sigurisë Kombëtare, Susan Rice kritikuan reagimin e Irakut ndaj Shtetit Islamik
Më tepër

Vdes nobelisti John Nash

John Nash, i cili portretizohet duke luftuar me skizofreninë në filmin e vitit 2001 “Një mendje e bukur” (A beautiful Mind), vdiq së bashku me të shoqen në një aksident automobilistik në SHBA
Më tepër

Shpërngulja e shqiptarëve nga Mali i Zi

Kjo dukuri është më e theksuar në dy qytete të njohura historike, Tivar dhe Rozhaje, ku disa fshatra janë boshatisur plotësisht
Më tepër

Pakicat rome, egjiptase dhe ashkali

Organizata “Save the Children” ka publikuar së fundi një studim mbi gjendjen e pakicave rome, egjiptiane dhe ashkalie në Shqipëri, Kosovë dhe Bosnje-Hercegovinë
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • William McConnaughey, 56, who drove from San Diego to help shovel oil off the beach, stands in an oil slick in bare feet along the coast of Refugio State Beach in Goleta, California, May 20, 2015. A pipeline ruptured along the scenic California coastline, spilling some 21,000 gallons (79,000 liters) of oil into the ocean and on beaches, a U.S. Coast Guard spokeswoman said.
  • Young novice Buddhist monks wait to ride a roller coaster as they visit the Everland amusement park during their training program entitled 'Children Becoming Buddhist Monks' in Yongin, south of Seoul, South Korea.
  • Shannon Day of Boston, a volunteer with Massachusetts Military Heroes Fund, replaces flags in the fund's flag garden on Boston Common in Boston, ahead of Memorial Day. Each of the approximately 37,000 flags represents a Massachusetts military member who died in service from the Revolutionary War to the present.
  • Pilgrims push a carriage as they cross the Quema River on their way to the shrine of El Rocio in Aznalcazar, southern Spain.
  • Farmers hold seedbeds of rice over their heads as they shout slogans during a rally to protest the government's planned rice imports for meals that they fear will lead to a fall in the price of the locally produced rice in Seoul, South Korea.
  • A member of the media stands on the Sky Portal, a 14-foot-wide disc that delivers high-def footage from the street below at the One World Observatory in New York.
  • People catch a fish with a traffic cone on a flooded street after heavy rainfall in Dongguan, Guangzhou province, China, May 20, 2015.
  • A destroyed tank in the Mastouma military base in Idlib, Syria, after the rebel fighters seized it, May 20, 2015
  • Uruguayans display pictures of their relatives who "disappeared" during the rule of the military regime (1973-1985), at an annual demonstration in Montevideo, May 20, 2015. Thousands of Uruguayans marched along 18 de Julio, the main avenue of the city, demanding to know about the more than 150 missing Uruguayans that they said were kidnapped by military forces.
  • A bystander looks at a part of a bronze statue of Lachit Borphukan, which is set to be installed in the middle of the River Brahmaputra in Guwahati, India. Lachit Borphukan was a commander in the Ahom kingdom known for his leadership in the 1671 Battle of Saraighat that thwarted the last major attempt by Mughal forces to extend their empire into Assam.
  • A man rides on his bicycle in front of a building covered with climbing, colored sculptures, named "flossies", made by artist Rosalie, at the media port in Düsseldorf, Germany.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.