E premte, 04 shtator, 2015

Lajme / Bota

Turqia, Irani dhe ari

x
Bankat e Turqisë vazhdojnë të dërgojnë ar në Iran, megjithë presionin e Shteteve të Bashkuara për kontrollin e një tregtie në lulëzim “ar për gaz”, që e ndihmon Iranin të anashkalojë sanksionet ndërkombëtare. Korrespondenti i Zërit të Amerikës Dorian Jones i hedh një vështrim shkëmbimit të arit turk me gaz iranian:

Këtë muaj dogana në Turqi bllokoi një avion turk mallrash që ishte nisur nga Gana drejt Iranit dhe thuhet se në të kishte një ton e gjysëm ar.
      
Vitin e kaluar, Teherani akumuloi sasi të mëdha ari, si mënyrë për të anashkaluar sanskionet e vëna, për shkak të programit bërthamor të vendit, për të cilin disa vende kanë shqetësimin se po përdoret për zhvillimin e kapaciteteve bërthamore.
Attila Jesilada, i firmës “Global Source Partners” në Stamboll, thotë se Turqia vazhdon të

“Shitjet e arit për Iranin realizohen përmes Zvicrës dhe Abu Dabit, por shumica e shitjeve vjetore për vitin e kaluar kapi vlerën e rreth 11 miliardë dollarëve, shumica e financuar përmes aksioneve të arit të popullit turk. Kjo sasi ari është bërë valuta kryesore e Iranit për të përmbushur nevojat me artikuj nga jashtë”.

Nëntorin e kaluar, zëvendëskryeministri turk Ali Babacan konfirmoi se Teherani e blen arin nga pagesat me lira turke që merr për ekportin e gazit në Turqi.
Irani ia shet 90 për qind të gazit të tij natyror Turqisë, duke u bërë furnizuesi kryesor me gaz për Ankaranë, pas Rusisë.

Për të mos lejuar tregtimin me ar, presidenti Obama këtë muaj nënshkroi një ligj që ndalon që Iranit t’i shiten metale të çmuara. Por zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme turke Selcuk Unal thotë se Turqia nuk preket nga kjo masë.

“Turqia ka detyrim ligjor vetëm ndaj rezolutave të Këshillit të Sigurimit, ose ndaj sanksioneve të miratuara sipas nenit të shtatë.”

Megjithatë, analisti Jesilada thotë se ai shpreson që Ankaraja eventualisht do të veprojë sipas kësaj rezolute.

“Shtetet e Bashkuara do të përpiqen ta bindin Ankaranë ta ndalojë në mënyrë të njëanshme këtë tregti me ar. Nëse kjo nuk funksionon, do të shohim se do të rritet presioni”.

Deri tani, Ankaraja ka respektuar përgjithësisht masat amerikane kundër Iranit. Por Ankaraja, përsëri duhet t’i paguajë Iranit detyrimet për importin e gazit.

Analistët theksojnë se ulja e vartësisë turke nga gazi iranian merr kohë dhe mund të jetë i kushtueshëm. Këtë muaj Turqia nënshkroi një marrëveshje prej 12 miliardë dollarësh me një kompani në Abu Dabi, për zgjerimin e përdorimit të qymyrgurit për prodhimin e energjisë.

Një zyrtar i lartë turk, duke folur me kushtin e anonimitetit, konfirmoi se Ankaraja po shqyrton mundësinë e shkëmbimeve në natyrë, si mjet për vazhdimin e tregtisë me Iranin.
Ekspertët thekosjnë se kjo formë shkëmbimi ka një përfitim shtesë për Turqinë. Produktet që përdoren për shkëmbimin në natyrë prodhohen në vend, ndryshe nga ari, që i duhet ta importojë.

Analisti Jesilada thotë se shkëmbimi mundet gjithashtu të ndihmojë për lehtësimin e shqetësimeve për sigurinë.

“Problemi është se as Ankaraja dhe as Washingtoni nuk e dinë se përse e përdor Irani arin, ndoshta për të blerë grurë, ose artikuj të tjerë të nevojshëm, ose ndoshta për financimin e forcave të Assadit në Siri, ose të Hezbollahut në Liban…, pra për disa akte terroriste. Duke përdorur shkëmbimin në natyrë, kjo e panjohur eliminohet fare nga ekuacioni”.

Në kushtet kur në Turqi operojnë mbi 2 mijë kompani iraniane, ekziston një rrjet biznesi që mund të lehtësojë shkëmbimin në shkallë të gjerë. Por ndërsa mund të merren sanksione të tjera ndaj Iranit, pritet të shtohet presioni ndaj Turqisë, që ky vend ta pakësojë varësinë tek Irani. Ky proces, thonë analistët, mund të përshpejtohet, në kushtet kur Teherani dhe Ankaraja përherë e më tepër janë duke mbajtur pozicione të ndryshme në rajon, në veçanti lidhur me Sirinë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
03.09.2015
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

Basha kërkon dorëheqjen e Metës

Kryetari i opozitës reagon pas publikimeve ku hidhen dyshime për përfshirjen e kryetarit të parlamentit në një aferë ryshfeti në vitin 2010
Më tepër

Akuzat e ish zyrtarit të policisë

Ish shefi i antikontrabandës në Fier Dritan Zagani flet për lidhje të drejtuesve të policisë me trafikantë.
Më tepër

Refuzimi i martesës së homoseksualëve

Punonjësja e gjykatës së shtetit të Kentakit që vazhdon të refuzojë të lëshojë autorizime martese për çiftet e të njëjtit seks, del sot para një gjykatësi federal për t’u përballur me akuza për fyerje ndaj gjykatës
Më tepër

Vazhdojnë dyshimet mbi email-at e sekretares Clinton

Një ish-punonjës i Departamentit të Shtetit që instaloi serverin privat të emailit, thotë se nuk do të dëshmojë para një komisioni të Kongresit që po heton sulmin në Bengazi
Më tepër

Leskaj: Deklarata e Bashës tregon se opozita do arsye për debat

Nënkryetarja e Parlamentit të Shqipërisë, Valentina Leskaj foli në një intervistë për Zërin e Amerikës për reformën në drejtësi, marrëdhëniet me opozitën dhe nevojën e dekriminalizimit të politikës
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Children dressed as Hindu Lord Krishna wait to participate in a fancy dress competition at a temple in Chandigarh, India.
  • Handout photos (bottom) released 5 from the RSPCA shows the 40.45 kilos of wool shorn off a giant woolly sheep being weighed in the outskirts of Canberra a day after Australian animal welfare officers put out an urgent appeal for shearers after finding the sheep with wool so overgrown its life was in danger. The heavily overgrown sheep had its massive fleece removed by by Australian Shearers' Hall of Famer Ian Elkins in a 42-minute process that he said was "certainly a challenge".
  • Protester Kayla Marks of Hollywood, FLorida, holds a sign before U.S. Vice President Joe Biden met with Jewish community leaders at the David Posnack Jewish Community Center in Davie, Florida, USA. Biden tried to reassure Jewish leaders in south Florida that President Barack Obama's nuclear deal with Iran would be a vital step toward making the world a safer place.
  • Birds are released at the end of the military parade marking the 70th anniversary of the end of World War II, in Beijing, China.
  • Chinese military medics take part in a parade commemorating the 70th anniversary of Japan's surrender during World War II held in front of Tiananmen Gate in Beijing.
  • An Indian Nihang, a religious Sikh warrior, deomonstrates Sikh martial arts skills known as 'Gatka' during a march to mark the 354th birth anniversary of the Sikh warrior Shaheed Baba Jiwan Singh at the Golden temple in Amritsar.
  • An Afghan boy walks in front of street art on a barrier wall of the NDS (National Directorate of Security) in Kabul.
  • U.S. President Barack Obama performs a traditional Yup'ik dance at a school in Dillingham, Alaska Sept. 2, 2015.
  • A woman looks at the painting 'Composition with lines and colour' by Dutch painter Piet Mondrian during a press preview of an exhibition at the Martin-Gropius-Bau museum in Berlin, Germany.
  • An aerial view of Burning Man 2015 "Carnival of Mirrors" arts and music festival in the Black Rock Desert of Nevada, USA, Sept. 2, 2015.
  • A store employee walks past other staff members dressed as Stormtrooper and Death Star Gunner (R) from the film "Star Wars" before launching the film's new toys at Loft Variety Store in Shibuya shopping district in Tokyo, Japan.
  • A black cap capuchin monkey plays with some food in its enclosure at the Olmense Zoo in Olmen, Belgium, Sept. 2, 2015.
  • A surfer at Surf Snowdonia in Conwy, North Wales, Australia
     
  • An Israeli Antiquities Authority employee cleans an 1,800-year-old stone sarcophagus from the Roman Period at the storage of the National Treasures in Beit Shemesh, Israel. Workers found the sarcophagus at a building site.
  • Smartphones of the electronic company Samsung are displayed after a press conference at the company's stand at the IFA 2015 tech fair in Berlin, Germany.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.