E premte, 27 shkurt, 2015

Lajme / Bota

Turqia, Irani dhe ari

x
Bankat e Turqisë vazhdojnë të dërgojnë ar në Iran, megjithë presionin e Shteteve të Bashkuara për kontrollin e një tregtie në lulëzim “ar për gaz”, që e ndihmon Iranin të anashkalojë sanksionet ndërkombëtare. Korrespondenti i Zërit të Amerikës Dorian Jones i hedh një vështrim shkëmbimit të arit turk me gaz iranian:

Këtë muaj dogana në Turqi bllokoi një avion turk mallrash që ishte nisur nga Gana drejt Iranit dhe thuhet se në të kishte një ton e gjysëm ar.
      
Vitin e kaluar, Teherani akumuloi sasi të mëdha ari, si mënyrë për të anashkaluar sanskionet e vëna, për shkak të programit bërthamor të vendit, për të cilin disa vende kanë shqetësimin se po përdoret për zhvillimin e kapaciteteve bërthamore.
Attila Jesilada, i firmës “Global Source Partners” në Stamboll, thotë se Turqia vazhdon të

“Shitjet e arit për Iranin realizohen përmes Zvicrës dhe Abu Dabit, por shumica e shitjeve vjetore për vitin e kaluar kapi vlerën e rreth 11 miliardë dollarëve, shumica e financuar përmes aksioneve të arit të popullit turk. Kjo sasi ari është bërë valuta kryesore e Iranit për të përmbushur nevojat me artikuj nga jashtë”.

Nëntorin e kaluar, zëvendëskryeministri turk Ali Babacan konfirmoi se Teherani e blen arin nga pagesat me lira turke që merr për ekportin e gazit në Turqi.
Irani ia shet 90 për qind të gazit të tij natyror Turqisë, duke u bërë furnizuesi kryesor me gaz për Ankaranë, pas Rusisë.

Për të mos lejuar tregtimin me ar, presidenti Obama këtë muaj nënshkroi një ligj që ndalon që Iranit t’i shiten metale të çmuara. Por zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme turke Selcuk Unal thotë se Turqia nuk preket nga kjo masë.

“Turqia ka detyrim ligjor vetëm ndaj rezolutave të Këshillit të Sigurimit, ose ndaj sanksioneve të miratuara sipas nenit të shtatë.”

Megjithatë, analisti Jesilada thotë se ai shpreson që Ankaraja eventualisht do të veprojë sipas kësaj rezolute.

“Shtetet e Bashkuara do të përpiqen ta bindin Ankaranë ta ndalojë në mënyrë të njëanshme këtë tregti me ar. Nëse kjo nuk funksionon, do të shohim se do të rritet presioni”.

Deri tani, Ankaraja ka respektuar përgjithësisht masat amerikane kundër Iranit. Por Ankaraja, përsëri duhet t’i paguajë Iranit detyrimet për importin e gazit.

Analistët theksojnë se ulja e vartësisë turke nga gazi iranian merr kohë dhe mund të jetë i kushtueshëm. Këtë muaj Turqia nënshkroi një marrëveshje prej 12 miliardë dollarësh me një kompani në Abu Dabi, për zgjerimin e përdorimit të qymyrgurit për prodhimin e energjisë.

Një zyrtar i lartë turk, duke folur me kushtin e anonimitetit, konfirmoi se Ankaraja po shqyrton mundësinë e shkëmbimeve në natyrë, si mjet për vazhdimin e tregtisë me Iranin.
Ekspertët thekosjnë se kjo formë shkëmbimi ka një përfitim shtesë për Turqinë. Produktet që përdoren për shkëmbimin në natyrë prodhohen në vend, ndryshe nga ari, që i duhet ta importojë.

Analisti Jesilada thotë se shkëmbimi mundet gjithashtu të ndihmojë për lehtësimin e shqetësimeve për sigurinë.

“Problemi është se as Ankaraja dhe as Washingtoni nuk e dinë se përse e përdor Irani arin, ndoshta për të blerë grurë, ose artikuj të tjerë të nevojshëm, ose ndoshta për financimin e forcave të Assadit në Siri, ose të Hezbollahut në Liban…, pra për disa akte terroriste. Duke përdorur shkëmbimin në natyrë, kjo e panjohur eliminohet fare nga ekuacioni”.

Në kushtet kur në Turqi operojnë mbi 2 mijë kompani iraniane, ekziston një rrjet biznesi që mund të lehtësojë shkëmbimin në shkallë të gjerë. Por ndërsa mund të merren sanksione të tjera ndaj Iranit, pritet të shtohet presioni ndaj Turqisë, që ky vend ta pakësojë varësinë tek Irani. Ky proces, thonë analistët, mund të përshpejtohet, në kushtet kur Teherani dhe Ankaraja përherë e më tepër janë duke mbajtur pozicione të ndryshme në rajon, në veçanti lidhur me Sirinë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Bisedime për marrëdhëniet SHBA-Kubë

Bisedimet janë pjesë e nismës së presidentit Obama për t’i dhënë fund embargos tregëtare kundër Kubës
Më tepër

Zaev publikon incizime bisedash

Ai thotë se në incizime janë regjistruar bisedat mes Kryeministrit Nikolla Gruevski dhe ministrit të Transportit dhe Lidhjeve Mile Janakievski
Më tepër

Thaçi: Gjykata e posaçme – çmim i lartë por duhet të krijohet

Shefi i diplomacisë së Kosovës Hashim Thaçi dhe ai i Shqipërisë Ditmir Bushati thanë se gjykata e posaçme për krime lufte është mundësi për të hequr retë e zeza mbi Kosovën
Më tepër

Kievi: Armët e renda do kthehen po u prish armëpushimi

Moska kërkon refomë kushtetuese në zonat e konfliktit
Më tepër

Clapper: furnizimi i Ukrainës me armë do të provokonte Putinin

Por zyrtari më i lartë i zbulimit amerikan tha se ai personalisht do të ishte pro furnizimit të Ukrainës me armë mbrojtëse
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • An American Robin, known for its warm orange breast and cheery singing, sits in a tree as snow falls in Fairfax, Virginia. (Diaa Bekheet/VOA)
  • Singer Madonna falls during her performance at the BRIT music awards at the O2 Arena in Greenwich, London, Feb. 25, 2015.
  • British singer-songwriter Ed Sheeran poses with his British album of the year award for 'X' and his male solo artist award at the BRIT Awards 2015 in London, Feb. 25, 2015.
  • Norwegian supporters follow the Nordic Combined ski jumping competition in the ski stadium of the 2015 FIS Nordic World Ski Championships in Falun, Sweden.
  • Passengers travel on an overcrowded train on the outskirts of New Delhi, India.
  • Students are protesting changes in the system of university degrees on the second of a two-day strike in Madrid, Spain.
  • Men inspect the damage at a site hit by what activists said were two barrel bombs dropped by forces loyal to Syria's President Bashar al-Assad in Aleppo's al-Shaar neighborhood.
  • Pakistani villagers prepare cow dung cakes in the suburbs of Islamabad. Cow dung cakes are popularly used as fuel for cooking in rural areas a major source of domestic fuel for households as an alternative to firewood.
  • An elderly woman drags a cart with her belongings on the outskirts of Debaltseve. After weeks of relentless fighting the embattled Ukrainian rail hub of Debaltseve fell last week to Russia-backed separatists.
  • Afghan men push a car which became stuck near an avalanche site in Panjshir province north of Kabul, Feb. 25, 2015.
  • A fisherman casts his line as birds fly over the Sao Conrado beach in Rio de Janeiro, Brazil.
  • A man holds firecrackers during the opening of a wholesale market in Harbin, Heilongjiang province, China.
  • A supporter of Bangladesh's World Cup cricket team shouts in the crowd during the Cricket World Cup match between Bangladesh and Sri Lanka at the MCG in Melbourne, Australia.

Interaktive