E martë, 07 korrik, 2015

Lajme / Bota

Turqia, Irani dhe ari

x
Bankat e Turqisë vazhdojnë të dërgojnë ar në Iran, megjithë presionin e Shteteve të Bashkuara për kontrollin e një tregtie në lulëzim “ar për gaz”, që e ndihmon Iranin të anashkalojë sanksionet ndërkombëtare. Korrespondenti i Zërit të Amerikës Dorian Jones i hedh një vështrim shkëmbimit të arit turk me gaz iranian:

Këtë muaj dogana në Turqi bllokoi një avion turk mallrash që ishte nisur nga Gana drejt Iranit dhe thuhet se në të kishte një ton e gjysëm ar.
      
Vitin e kaluar, Teherani akumuloi sasi të mëdha ari, si mënyrë për të anashkaluar sanskionet e vëna, për shkak të programit bërthamor të vendit, për të cilin disa vende kanë shqetësimin se po përdoret për zhvillimin e kapaciteteve bërthamore.
Attila Jesilada, i firmës “Global Source Partners” në Stamboll, thotë se Turqia vazhdon të

“Shitjet e arit për Iranin realizohen përmes Zvicrës dhe Abu Dabit, por shumica e shitjeve vjetore për vitin e kaluar kapi vlerën e rreth 11 miliardë dollarëve, shumica e financuar përmes aksioneve të arit të popullit turk. Kjo sasi ari është bërë valuta kryesore e Iranit për të përmbushur nevojat me artikuj nga jashtë”.

Nëntorin e kaluar, zëvendëskryeministri turk Ali Babacan konfirmoi se Teherani e blen arin nga pagesat me lira turke që merr për ekportin e gazit në Turqi.
Irani ia shet 90 për qind të gazit të tij natyror Turqisë, duke u bërë furnizuesi kryesor me gaz për Ankaranë, pas Rusisë.

Për të mos lejuar tregtimin me ar, presidenti Obama këtë muaj nënshkroi një ligj që ndalon që Iranit t’i shiten metale të çmuara. Por zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme turke Selcuk Unal thotë se Turqia nuk preket nga kjo masë.

“Turqia ka detyrim ligjor vetëm ndaj rezolutave të Këshillit të Sigurimit, ose ndaj sanksioneve të miratuara sipas nenit të shtatë.”

Megjithatë, analisti Jesilada thotë se ai shpreson që Ankaraja eventualisht do të veprojë sipas kësaj rezolute.

“Shtetet e Bashkuara do të përpiqen ta bindin Ankaranë ta ndalojë në mënyrë të njëanshme këtë tregti me ar. Nëse kjo nuk funksionon, do të shohim se do të rritet presioni”.

Deri tani, Ankaraja ka respektuar përgjithësisht masat amerikane kundër Iranit. Por Ankaraja, përsëri duhet t’i paguajë Iranit detyrimet për importin e gazit.

Analistët theksojnë se ulja e vartësisë turke nga gazi iranian merr kohë dhe mund të jetë i kushtueshëm. Këtë muaj Turqia nënshkroi një marrëveshje prej 12 miliardë dollarësh me një kompani në Abu Dabi, për zgjerimin e përdorimit të qymyrgurit për prodhimin e energjisë.

Një zyrtar i lartë turk, duke folur me kushtin e anonimitetit, konfirmoi se Ankaraja po shqyrton mundësinë e shkëmbimeve në natyrë, si mjet për vazhdimin e tregtisë me Iranin.
Ekspertët thekosjnë se kjo formë shkëmbimi ka një përfitim shtesë për Turqinë. Produktet që përdoren për shkëmbimin në natyrë prodhohen në vend, ndryshe nga ari, që i duhet ta importojë.

Analisti Jesilada thotë se shkëmbimi mundet gjithashtu të ndihmojë për lehtësimin e shqetësimeve për sigurinë.

“Problemi është se as Ankaraja dhe as Washingtoni nuk e dinë se përse e përdor Irani arin, ndoshta për të blerë grurë, ose artikuj të tjerë të nevojshëm, ose ndoshta për financimin e forcave të Assadit në Siri, ose të Hezbollahut në Liban…, pra për disa akte terroriste. Duke përdorur shkëmbimin në natyrë, kjo e panjohur eliminohet fare nga ekuacioni”.

Në kushtet kur në Turqi operojnë mbi 2 mijë kompani iraniane, ekziston një rrjet biznesi që mund të lehtësojë shkëmbimin në shkallë të gjerë. Por ndërsa mund të merren sanksione të tjera ndaj Iranit, pritet të shtohet presioni ndaj Turqisë, që ky vend ta pakësojë varësinë tek Irani. Ky proces, thonë analistët, mund të përshpejtohet, në kushtet kur Teherani dhe Ankaraja përherë e më tepër janë duke mbajtur pozicione të ndryshme në rajon, në veçanti lidhur me Sirinë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
06.07.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Obama: lufta kundër ISIS, një "fushatë afatgjatë."

Presidenti i bëri komentet pas një vizite të pazakontë në Pentagon ku bisedoi mbi detajimin e strategjisë amerikane për të mposhtur militantët e Shtetit Islamik
Më tepër

Kosovë: Autoritetet kërkojnë rivotimin e speciales

Opozita po bën thirrje që të respektohet votimi kundër këtyre ndryshimeve që ndodhi më 26 qershor
Më tepër

Merkel-Hollande: Dera mbetet e hapur për negociata me Greqinë

Merkel: Greqia të marrë përgjegjësi për reformimin e ekonomisë. Hollande: është e rëndësishme që Evropa të tregojë solidaritet me Greqinë
Më tepër

Rama me kryebashkiakët e rinj, mungojnë të djathtët

Kryeministri: Keqardhje për mungesën. Ofrojmë bashkëpunim me të gjithë. Basha në mbrëmje takim me të zgjedhurit e së djathtës: Rama shfaqje të shëmtuar. Pushteti vendor në kolaps. Mungon ligji i decentralizimit
Më tepër

UNESCO: Spastrim kulturor në zonat e konfliktit

OKB thotë se objektet e lashta që ekstremistët nuk i kanë shkatërruar, po i shesin në tregun e zi për të financuar operacionet e tyre
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A boy practices Mallakhamb, a traditional Indian gymnastic sport, on a vertical wooden pole ahead of upcoming chariot festival of Lord Jagannath in Ahmadabad.
  • Britain's Kate the Duchess of Cambridge carries Princess Charlotte after taking her out of a pram as they arrive for Charlotte's Christening at St. Mary Magdalene Church in Sandringham, England.
  • A Muslim man prepares food for an Iftar (breaking of fast) meal inside a mosque during the holy month of Ramadan in Ahmedabad, India.
  • Filipinos take cover from the rain underneath a container van as Tropical Storm Linfa enhanced the southwest monsoon in Manila, the Philippines.
  • A man wearing a Tour de France best climber's jersey practices flyboarding before the start of the 166-km (103.15 miles) second stage of the 102nd Tour de France cycling race from Utrecht to Zeeland, the Netherlands.
  • A reveler takes part in the annual Christopher Street Day gay parade (CSD) with a huge home-made coat-hanger costume in front of the Cologne Cathedral, western Germany.
  • Fireworks explode over the East River in front of the Manhattan skyline as seen from Brooklyn borough of New York during the Macy's Fourth of July fireworks show, July 4, 2015.
  • A model poses during the annual World Bodypainting Festival in Poertschach, Austria. The event takes place from July 3 to 5 at lake in Austria's southern Carinthia province.
  • An aerial view shows people relaxing on a floating platform on Silbersee lake on a hot summer day in Haltern, Germany, July 4, 2015.
  • Teams gesture towards spectators ahead of the race at the Hong Kong Dragon Boat Carnival.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.