E mërkurë, 01 prill, 2015

Lajme / Bota

Turqia, Irani dhe ari

x
Bankat e Turqisë vazhdojnë të dërgojnë ar në Iran, megjithë presionin e Shteteve të Bashkuara për kontrollin e një tregtie në lulëzim “ar për gaz”, që e ndihmon Iranin të anashkalojë sanksionet ndërkombëtare. Korrespondenti i Zërit të Amerikës Dorian Jones i hedh një vështrim shkëmbimit të arit turk me gaz iranian:

Këtë muaj dogana në Turqi bllokoi një avion turk mallrash që ishte nisur nga Gana drejt Iranit dhe thuhet se në të kishte një ton e gjysëm ar.
      
Vitin e kaluar, Teherani akumuloi sasi të mëdha ari, si mënyrë për të anashkaluar sanskionet e vëna, për shkak të programit bërthamor të vendit, për të cilin disa vende kanë shqetësimin se po përdoret për zhvillimin e kapaciteteve bërthamore.
Attila Jesilada, i firmës “Global Source Partners” në Stamboll, thotë se Turqia vazhdon të

“Shitjet e arit për Iranin realizohen përmes Zvicrës dhe Abu Dabit, por shumica e shitjeve vjetore për vitin e kaluar kapi vlerën e rreth 11 miliardë dollarëve, shumica e financuar përmes aksioneve të arit të popullit turk. Kjo sasi ari është bërë valuta kryesore e Iranit për të përmbushur nevojat me artikuj nga jashtë”.

Nëntorin e kaluar, zëvendëskryeministri turk Ali Babacan konfirmoi se Teherani e blen arin nga pagesat me lira turke që merr për ekportin e gazit në Turqi.
Irani ia shet 90 për qind të gazit të tij natyror Turqisë, duke u bërë furnizuesi kryesor me gaz për Ankaranë, pas Rusisë.

Për të mos lejuar tregtimin me ar, presidenti Obama këtë muaj nënshkroi një ligj që ndalon që Iranit t’i shiten metale të çmuara. Por zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme turke Selcuk Unal thotë se Turqia nuk preket nga kjo masë.

“Turqia ka detyrim ligjor vetëm ndaj rezolutave të Këshillit të Sigurimit, ose ndaj sanksioneve të miratuara sipas nenit të shtatë.”

Megjithatë, analisti Jesilada thotë se ai shpreson që Ankaraja eventualisht do të veprojë sipas kësaj rezolute.

“Shtetet e Bashkuara do të përpiqen ta bindin Ankaranë ta ndalojë në mënyrë të njëanshme këtë tregti me ar. Nëse kjo nuk funksionon, do të shohim se do të rritet presioni”.

Deri tani, Ankaraja ka respektuar përgjithësisht masat amerikane kundër Iranit. Por Ankaraja, përsëri duhet t’i paguajë Iranit detyrimet për importin e gazit.

Analistët theksojnë se ulja e vartësisë turke nga gazi iranian merr kohë dhe mund të jetë i kushtueshëm. Këtë muaj Turqia nënshkroi një marrëveshje prej 12 miliardë dollarësh me një kompani në Abu Dabi, për zgjerimin e përdorimit të qymyrgurit për prodhimin e energjisë.

Një zyrtar i lartë turk, duke folur me kushtin e anonimitetit, konfirmoi se Ankaraja po shqyrton mundësinë e shkëmbimeve në natyrë, si mjet për vazhdimin e tregtisë me Iranin.
Ekspertët thekosjnë se kjo formë shkëmbimi ka një përfitim shtesë për Turqinë. Produktet që përdoren për shkëmbimin në natyrë prodhohen në vend, ndryshe nga ari, që i duhet ta importojë.

Analisti Jesilada thotë se shkëmbimi mundet gjithashtu të ndihmojë për lehtësimin e shqetësimeve për sigurinë.

“Problemi është se as Ankaraja dhe as Washingtoni nuk e dinë se përse e përdor Irani arin, ndoshta për të blerë grurë, ose artikuj të tjerë të nevojshëm, ose ndoshta për financimin e forcave të Assadit në Siri, ose të Hezbollahut në Liban…, pra për disa akte terroriste. Duke përdorur shkëmbimin në natyrë, kjo e panjohur eliminohet fare nga ekuacioni”.

Në kushtet kur në Turqi operojnë mbi 2 mijë kompani iraniane, ekziston një rrjet biznesi që mund të lehtësojë shkëmbimin në shkallë të gjerë. Por ndërsa mund të merren sanksione të tjera ndaj Iranit, pritet të shtohet presioni ndaj Turqisë, që ky vend ta pakësojë varësinë tek Irani. Ky proces, thonë analistët, mund të përshpejtohet, në kushtet kur Teherani dhe Ankaraja përherë e më tepër janë duke mbajtur pozicione të ndryshme në rajon, në veçanti lidhur me Sirinë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
31.03.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

OSBE, shqetësim për lirinë e medias në Maqedoni

OSBE: procesi gjyqësor nuk duhet të përdoret "si mjet për të shtypur zërat kritikë"
Më tepër

Tidal, platformë e re muzikore online

Madonna, Rihanna, Beyonce dhe Jay Z janë mes muzikantëve të shquar që janë bashkëpronarë të Tidalit, platforma e parë në pronësi të artistëve për muzikë dhe video online
Më tepër

SHBA, ulja e emetimit të gazit serrë

Shtëpia e Bardhë publikoi propozimin e Presidentit Obama për të ulur emetimet e gazit serrë nga ana e SHBA gjatë dekadës së ardhshme.
Më tepër

Greqia kundër sanksioneve ndaj Rusisë

Kryeministri grek Alexis Tsipras tha se qeveria e re e Greqisë nuk është dakord me sanksionet kundër Rusisë, dhe dëshiron të shtojë lidhjet tregtare me Moskën.
Më tepër

Studentë nga Kosova në SHBA

Në Shtetet e Bashkuara ka një numër studentësh nga Kosova që bëjnë masterin në disa universitete të njohura. Ata i ka sjellë Fondi Kosovë-SHBA për edukimin, KAEF
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Workers carry a rope to a decommissioned ship at the Alang shipyard in the western Indian state of Gujarat.
  • Soldiers from the guard of honor awaiting the arrival of German Chancellor Angela Merkel and French President Francois Hollande for a joint Franco-German cabinet meeting at the Chancellery in Berlin, Germany.
  • Relatives mourn during the funeral of the victims who died after a hillside collapsed onto a house at Ledhan village, west of Srinagar. Heavy rains and a landslide in the Himalayan region of Kashmir killed 17 people, police said as Indian authorities continued working to rescue stranded villagers, with unseasonal rains raising fears of flash floods in the mountainous north.
  • Japan's Shinji Okazaki (R) and Uzbekistan's Lutfulla Turaev dive into the net after Japan's Gaku Shibasaki (not in picture) scored during their international friendly soccer match in Tokyo.
  • A general view shows solar panels to produce renewable energy at the photovoltaic park in Les Mees, in the department of Alpes-de-Haute-Provence, southern France. The solar farm of the Colle des Mees, the biggest in France, consists of 112,780 solar modules covering an area of 200 hectares of land and producing 100 MW of power.
  • Palestinian residents of the damaged Nada Towers residential neighborhood walk in the street during sunset in the town of Beit Lahiya, northern Gaza Strip.
  • Workers look on as the machine head of Bertha, the world's largest tunnel-boring machine, is lifted from an access pit for repairs in Seattle, Washington, USA, March 30, 2015.
  • Roads intersecting drought-affected farming areas in south-eastern Australia
  • A station attendant attempts to open a door for a passenger trying to get in a train at a station in Kawasaki near Tokyo, Japan, during a morning rush hour, March 30, 2015.
     
  • This artist's concept shows the test vehicle for NASA's Low-Density Supersonic Decelerator (LDSD), designed to test landing technologies for future Mars missions. LDSD project will be flying a rocket-powered, saucer-shaped test vehicle into near-space from the Navy's Pacific Missile Range Facility on Kauai, Hawaii, in June.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.