E martë, 27 janar, 2015

Lajme / Shëndetësi

Sëmundjet infektive të reja e të vjetra

x
Carol Pearson
Epidemitë kanë sëmurë dhe vrarë miliona njerëz përgjatë historisë. HIV / AIDS ka marrë 25 milionë jetë që nga identifikimi i sëmundjes ne vitin 1981. Kjo është një nga sëmundjet e reja ngjitëse, por sëmundjet më të vjetra ende shkaktojnë vdekje të panumërta dhe vuajtjet: kolera, ethet e verdha, tuberkulozi dhe malaria, janë disa prej tyre. Por çfarë po bëhet për të të përmbajtur këto sëmundje dhe për të shpëtuar jetë njerëzish?
 
 
Një pickim nga një mushkonjë e thjeshtë mund të përfundojë jetën e dikujt ose ta ndryshojë atë përgjithmonë. Një teshtitje, një shtrëngim duarsh apo edhe ndarja e një tavoline mund të bëjë të njëjtën gjë.

Kjo ndodhi ndërsa H1N1 - ose gripi i derrave - u përhap nëpër botë pak vite më parë. Sëmundjet infektive të tilla si malarja, HIV / AIDS dhe tuberkulozi janë ndër shkaqet kryesore të vdekjes në nivel global.

Sëmundjet e diarresë të tilla si kolera kanë vrarë më shumë se 100.000 njerëz çdo vit. Haiti dhe Republika Domenikane thonë se kanë nevojë për 2 miliardë dollarë për të luftuar epideminë e kolerës që së pari shpërtheu në vitin 2010. Që atëherë, sëmundja ka vrarë rreth 8 mijë njerëz dhe ka sëmurë më shumë se gjysmë milioni.
 
Në një simpozium në Washington, zyrtarë dhe eksperetë amerikanë të shëndetësisë u takuan për të diskutuar sfidat e  sëmundjeve infektive, të reja e të vjetra. Dr Anthony Fauci, i Institutit Kombëtar të Shëndetit, tha se shumica e këtyre sëmundjeve janë rezultat nga fakti se ndërsa popullsia rritet, njerëzit vijnë në kontakt më të ngushtë me kafshët.
 
"Kur popullsia shtohet, mjedisi ngushtohet dhe njerëzit vijnë në kontakt gjithnjë e më të ngushtë me kafshët dhe këto kontakte janë një nga kontribuesit kryesore për sëmundje të reja infektive."
 
Sëmundjet e reja infektive shfaqen edhe kur bakteret apo viruset shndrrohen dhe nuk ndikohen më nga barnat dikur të efektshme. Një shembull është ilaçi rezistent ndaj tuberkulozit. Faktorë të tjerë përfshijnë ndryshimin e klimës. Ethe tropikale janë gjetur tani në gjysmën e vendeve të botës. Këto ethe shkaktohen nga një pickim nga një mushkonjë e infektuar me virusin.
 
Ndërsa kërcënimet janë të mëdha, ne tani kemi mjetet më të mira për t’i luftuar këto sëmundje, thotë Dr. Thomas Frieden, kreu i Qendrës amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve:
 
"Ne kemi teknologji të re, kemi komunikim më të mirë, laboratorë më të saktë dhe punojës më të përgatitur." 

 
Kjo do të thotë se nga zbulimi i infeksionit të ri deri në përgatitjen e ilaçit apo vaksinës koha është më e shkurtër.
 
"Imunizimi është në fakt një nga zbulimet më të mëdha të shekullit të kaluar. Vaksinat e sotme parandalojnë rreth tre milionë vdekje çdo vit. Dhe vaksinat që janë duke u zhvilluar mund të parandalojnë miliona vdekje të tjera."
 
Kontrolli i këtyre sëmundjeve varet nga vigjilenca e vazhdueshme e sistemeve shëndetësore publike në të gjithë botën. Një studim i kohëve të fundit zbuloi se dobësitë në infrastrukturën e shëndetit publik janë
faktorët kryesorë nxitës në shpërthimet e sëmundjeve infektive. Një rast i tillë: shpërthimi i kolerës në Haiti pas tërmetit masiv në vitin 2010, shkatërroi aftësinë e vendit për t'u kujdesur për të sëmurët.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Kryeministri Rama komentoi zgjedhjet e Greqisë dhe zhvillimet në Shqipëri

Ai tha se shumica synon të hapë një faqe të re në historinë e marrëdhënie institucionale mes Qeverisë dhe Presidentit.
Më tepër

OSBE: Hetim për sulmin ndaj gazetarëve

Një ekip gazetarësh nga Radio Televizioni i Kosovës dhe ai i Serbisë u sulmuan dhe u kërcënuan nga individë të panjohur, ndërsa mbulonin protestat e 24 janarit në Prishtinë
Më tepër

Vizita e Presidentit Obama në Indi

Presidenti dhe Zonja e Parë Michelle morën pjesë në një paradë madhështore për Ditën e Republikës
Më tepër

Paqja sjell begati në qytetin Diyarbakiri

Që pas vendosjes së paqes mes trupave qeveritare turke dhe luftëtarëve kurdë, qyteti është përfshirë nga zhvillimi dhe rritja ekonomike
Më tepër

Tiranë: protestë për naftën, komentojnë analistët

Studiuesit pohojnë se me naftën behet prej shumë vitesh një evazion i madh në çmime dhe cilësi
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Miss Colombia Paulina Vega is crowned Miss Universe 2014 during the 63rd Annual Miss Universe Pageant at Florida International University in Miami, Florida, Jan. 25, 2015.
  • In this image, an expanding shell of debris called SNR 0519-69.0 is left behind after a massive star exploded in the Large Magellanic Cloud, a satellite galaxy to the Milky Way. Multimillion- degree gas is seen in X-rays from Chandra in blue. The outer edge of the explosion (red) and stars in the field of view are seen in visible light from the Hubble Space Telescope.
  • A Jammu and Kashmir state policeman performs a motorcycle stunt during the Republic Day parade in Jammu, India.
  • Cambodian land rights activist Nget Khun (C), known locally as "Mommy", hugs her daughter (R) through a window of a prison car at the Appeal Court in Phnom Penh. A Cambodian court upheld convictions for 10 female land rights activists and a defrocked Buddhist monk and reduced the one-year sentence for most of them.
  • People clap as Bishop Libby Lane (foreground) leaves York Minster in northern England following a service to consecrate her as the new Bishop of Stockport. The Church of England ended centuries of male-only leadership when it declared its first female bishop in the face of fierce opposition from traditionalists.
  • Pastry chef Javier Mercado of the UK competes during the Pastries World Cup final as part of the Catering and Food International Show (SIRHA) in Chassieu, outside Lyon, France.
  • An elderly woman is assisted after riot policemen fired teargas to break up protests calling for the removal of Narok county Governor Samuel Tunai in Narok, Kenya.
  • Roberto Gonzalez, a former worker of Unicom and Conempa, walks in the streets of Asuncion towards the Ministry of Labor, in a symbolic crucifixion, in Paraguay.
  • United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) Special Envoy Angelina Jolie meets members of the Yazidi minority in Khanke internally displaced person (IDP) Camp in Dohuk, northern Iraq.

Interaktive