E premte, 29 maj, 2015

Lajme / Shëndetësi

Sëmundjet infektive të reja e të vjetra

x
Carol Pearson
Epidemitë kanë sëmurë dhe vrarë miliona njerëz përgjatë historisë. HIV / AIDS ka marrë 25 milionë jetë që nga identifikimi i sëmundjes ne vitin 1981. Kjo është një nga sëmundjet e reja ngjitëse, por sëmundjet më të vjetra ende shkaktojnë vdekje të panumërta dhe vuajtjet: kolera, ethet e verdha, tuberkulozi dhe malaria, janë disa prej tyre. Por çfarë po bëhet për të të përmbajtur këto sëmundje dhe për të shpëtuar jetë njerëzish?
 
 
Një pickim nga një mushkonjë e thjeshtë mund të përfundojë jetën e dikujt ose ta ndryshojë atë përgjithmonë. Një teshtitje, një shtrëngim duarsh apo edhe ndarja e një tavoline mund të bëjë të njëjtën gjë.

Kjo ndodhi ndërsa H1N1 - ose gripi i derrave - u përhap nëpër botë pak vite më parë. Sëmundjet infektive të tilla si malarja, HIV / AIDS dhe tuberkulozi janë ndër shkaqet kryesore të vdekjes në nivel global.

Sëmundjet e diarresë të tilla si kolera kanë vrarë më shumë se 100.000 njerëz çdo vit. Haiti dhe Republika Domenikane thonë se kanë nevojë për 2 miliardë dollarë për të luftuar epideminë e kolerës që së pari shpërtheu në vitin 2010. Që atëherë, sëmundja ka vrarë rreth 8 mijë njerëz dhe ka sëmurë më shumë se gjysmë milioni.
 
Në një simpozium në Washington, zyrtarë dhe eksperetë amerikanë të shëndetësisë u takuan për të diskutuar sfidat e  sëmundjeve infektive, të reja e të vjetra. Dr Anthony Fauci, i Institutit Kombëtar të Shëndetit, tha se shumica e këtyre sëmundjeve janë rezultat nga fakti se ndërsa popullsia rritet, njerëzit vijnë në kontakt më të ngushtë me kafshët.
 
"Kur popullsia shtohet, mjedisi ngushtohet dhe njerëzit vijnë në kontakt gjithnjë e më të ngushtë me kafshët dhe këto kontakte janë një nga kontribuesit kryesore për sëmundje të reja infektive."
 
Sëmundjet e reja infektive shfaqen edhe kur bakteret apo viruset shndrrohen dhe nuk ndikohen më nga barnat dikur të efektshme. Një shembull është ilaçi rezistent ndaj tuberkulozit. Faktorë të tjerë përfshijnë ndryshimin e klimës. Ethe tropikale janë gjetur tani në gjysmën e vendeve të botës. Këto ethe shkaktohen nga një pickim nga një mushkonjë e infektuar me virusin.
 
Ndërsa kërcënimet janë të mëdha, ne tani kemi mjetet më të mira për t’i luftuar këto sëmundje, thotë Dr. Thomas Frieden, kreu i Qendrës amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve:
 
"Ne kemi teknologji të re, kemi komunikim më të mirë, laboratorë më të saktë dhe punojës më të përgatitur." 

 
Kjo do të thotë se nga zbulimi i infeksionit të ri deri në përgatitjen e ilaçit apo vaksinës koha është më e shkurtër.
 
"Imunizimi është në fakt një nga zbulimet më të mëdha të shekullit të kaluar. Vaksinat e sotme parandalojnë rreth tre milionë vdekje çdo vit. Dhe vaksinat që janë duke u zhvilluar mund të parandalojnë miliona vdekje të tjera."
 
Kontrolli i këtyre sëmundjeve varet nga vigjilenca e vazhdueshme e sistemeve shëndetësore publike në të gjithë botën. Një studim i kohëve të fundit zbuloi se dobësitë në infrastrukturën e shëndetit publik janë
faktorët kryesorë nxitës në shpërthimet e sëmundjeve infektive. Një rast i tillë: shpërthimi i kolerës në Haiti pas tërmetit masiv në vitin 2010, shkatërroi aftësinë e vendit për t'u kujdesur për të sëmurët.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
28.05.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Kosovë: Parlamenti debaton sot ngritjen e Gjykatës së Posaçme

Të premten parlamenti i Kosovës do të debatojë ngritjen e kësaj gjykate që do të trajtojë pretendimet për krime lufte në Kosovë
Më tepër

Të rinj nga Ballkani në Gjirokastër

Të rinj nga vendet e Ballkanit po e shikojnë Trashëgiminë Kulturore si një mundësi bashkëpunimi dhe ndihme të përbashkët për forcimin e marëdhënieve në rajon
Më tepër

Shteti Islamik dhe taktikat e tij

Fushata për të degraduar dhe përfundimisht shkatërruar kalifatin e vetëshpallur duket se nuk ka arritur shumë për të zmbrapsur luftëtarët e këtij grupimi që po mbjell terror në Lindjen e Mesme dhe më gjerë.
Më tepër

Reagime ndaj dënimit të pjesëtarëve të ish-UÇK-së

Dënimi mund të ndërlikojë procesin e ngritjes së një Gjykate të Posaçme që do të trajtojë pretendimet për përfshirje të ish kryengritësve shqiptarë në krime lufte
Më tepër

Serbia pro rrjeteve energjitike të mbështetura nga SHBA

Kryeministri i Serbisë, Aleksandar Vuçiç thotë se vendi i tij është i gatshëm të mbështesë diversifikimin e burimeve energjitike, që është një aspekt i rëndësishëm edhe për SHBA-në.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Simone Arrigoni of Italy attempts to set an apnea diving record, while being pushed by a dolphin, in Torvaianica near Rome, Italy.
  • Students graduating from the School of Law cheer as they receive their degrees during the 364th Commencement Exercises at Harvard University in Cambridge, Massachusetts, USA.
  • Graduating Air Force Academy cadets assemble in unison for their graduation ceremony for the class of 2015, at the U.S. Air Force Academy, in Colorado Springs, Colorado, USA.
  • U.S. player Serena Williams celebrates after winning her match against Germany's Anna-Lena Friedsam during the women's second round of the Roland Garros 2015 French Tennis Open in Paris. Williams won the match 5-7, 6-3, 6-3.
  • Sophia Han, 14, of Tianjin, China, thinks how to spell her word "vermicide" during the 2015 Scripps National Spelling Bee in Oxon Hill, Maryland, USA.
  • An Indian policeman uses a baton to disperse a protester during a demonstration in Srinagar. Indian police detained dozens of protesting government employees in Srinagar as they attempted to reach the civil secretariat, which houses the office of Kashmir's chief minister and his colleagues, to demand their long pending arrears and a regularization of temporary jobs, according to protesters.
  • Students take cover as a jet of water is released from a riot police water cannon during a demonstration to demand changes in the education system in Santiago, Chile.
  • New Orleans Saints safety Pierre Warren hits a pylon during an NFL football organized team activity in Metairie, Louisana, USA..
  • Damaged jet fighter of type Eurofighter is transported on the platform of a truck on German highway 9 near Plech, southern Germany.
  • A Navajo man on a horse poses in front of the Merrick Butte in Monument Valley Navajo Tribal Park, Utah, USA.
  • French bullfighter Sebastian Castella is carried on the shoulders and greeted by supporters as he leaves the bullring after an extraordinary performance during a bullfight of the San Isidro fair Madrid, Spain, May 27, 2015.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.