E dielë, 21 dhjetor, 2014

Lajme / Shëndetësi

Sëmundjet infektive të reja e të vjetra

x
Carol Pearson
Epidemitë kanë sëmurë dhe vrarë miliona njerëz përgjatë historisë. HIV / AIDS ka marrë 25 milionë jetë që nga identifikimi i sëmundjes ne vitin 1981. Kjo është një nga sëmundjet e reja ngjitëse, por sëmundjet më të vjetra ende shkaktojnë vdekje të panumërta dhe vuajtjet: kolera, ethet e verdha, tuberkulozi dhe malaria, janë disa prej tyre. Por çfarë po bëhet për të të përmbajtur këto sëmundje dhe për të shpëtuar jetë njerëzish?
 
 
Një pickim nga një mushkonjë e thjeshtë mund të përfundojë jetën e dikujt ose ta ndryshojë atë përgjithmonë. Një teshtitje, një shtrëngim duarsh apo edhe ndarja e një tavoline mund të bëjë të njëjtën gjë.

Kjo ndodhi ndërsa H1N1 - ose gripi i derrave - u përhap nëpër botë pak vite më parë. Sëmundjet infektive të tilla si malarja, HIV / AIDS dhe tuberkulozi janë ndër shkaqet kryesore të vdekjes në nivel global.

Sëmundjet e diarresë të tilla si kolera kanë vrarë më shumë se 100.000 njerëz çdo vit. Haiti dhe Republika Domenikane thonë se kanë nevojë për 2 miliardë dollarë për të luftuar epideminë e kolerës që së pari shpërtheu në vitin 2010. Që atëherë, sëmundja ka vrarë rreth 8 mijë njerëz dhe ka sëmurë më shumë se gjysmë milioni.
 
Në një simpozium në Washington, zyrtarë dhe eksperetë amerikanë të shëndetësisë u takuan për të diskutuar sfidat e  sëmundjeve infektive, të reja e të vjetra. Dr Anthony Fauci, i Institutit Kombëtar të Shëndetit, tha se shumica e këtyre sëmundjeve janë rezultat nga fakti se ndërsa popullsia rritet, njerëzit vijnë në kontakt më të ngushtë me kafshët.
 
"Kur popullsia shtohet, mjedisi ngushtohet dhe njerëzit vijnë në kontakt gjithnjë e më të ngushtë me kafshët dhe këto kontakte janë një nga kontribuesit kryesore për sëmundje të reja infektive."
 
Sëmundjet e reja infektive shfaqen edhe kur bakteret apo viruset shndrrohen dhe nuk ndikohen më nga barnat dikur të efektshme. Një shembull është ilaçi rezistent ndaj tuberkulozit. Faktorë të tjerë përfshijnë ndryshimin e klimës. Ethe tropikale janë gjetur tani në gjysmën e vendeve të botës. Këto ethe shkaktohen nga një pickim nga një mushkonjë e infektuar me virusin.
 
Ndërsa kërcënimet janë të mëdha, ne tani kemi mjetet më të mira për t’i luftuar këto sëmundje, thotë Dr. Thomas Frieden, kreu i Qendrës amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve:
 
"Ne kemi teknologji të re, kemi komunikim më të mirë, laboratorë më të saktë dhe punojës më të përgatitur." 

 
Kjo do të thotë se nga zbulimi i infeksionit të ri deri në përgatitjen e ilaçit apo vaksinës koha është më e shkurtër.
 
"Imunizimi është në fakt një nga zbulimet më të mëdha të shekullit të kaluar. Vaksinat e sotme parandalojnë rreth tre milionë vdekje çdo vit. Dhe vaksinat që janë duke u zhvilluar mund të parandalojnë miliona vdekje të tjera."
 
Kontrolli i këtyre sëmundjeve varet nga vigjilenca e vazhdueshme e sistemeve shëndetësore publike në të gjithë botën. Një studim i kohëve të fundit zbuloi se dobësitë në infrastrukturën e shëndetit publik janë
faktorët kryesorë nxitës në shpërthimet e sëmundjeve infektive. Një rast i tillë: shpërthimi i kolerës në Haiti pas tërmetit masiv në vitin 2010, shkatërroi aftësinë e vendit për t'u kujdesur për të sëmurët.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
20.12.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Roli i Papës tek marrëveshja me Kubën

Marrëveshja e arritur me Kubën është një fitore e rëndësishme për inciativat diplomatike të Papës
Më tepër

Krishtlindjet në Los Anxheles

Los Anxhelosi njihet për motin e butë si në verë, edhe gjatë sezonit të Krishlindjeve.
Më tepër

Urdhërat e gjykatave për mbrojtjen e grave

Shumë nga zonjat e 3100 rasteve denoncojnë më shumë se 2 herë dhunën që pësojnë në familje, por rrethanat i detyrojnë të jetojnë përsëri me dhunuesit e tyre.
Më tepër

Gjon Marku, një fotograf koleksionist

Gjon Marku e ka shoqëruar pasionin e tij për fotografinë edhe me atë të koleksionimit të aparateve fotografikë, të cilët siç thotë ai, janë dëshmi e vetë historisë së fotografisë shqiptare.
Më tepër

Atmosfera e festave në jug të Shqipërisë

Atmosfera e Festave të fundvitit po ndihet në Jug të Shqipërisë në mjaft aktivitete që organizohen si nga njësitë vendore, por edhe institucionet.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Javier Yanez stands on his balcony where he hung a U.S. and Cuban flag in Old Havana Cuba. After the surprise announcement on Wednesday of the restoration of diplomatic ties between Cuba and the U.S., many Cubans expressed hope that it will mean greater access to jobs and lift their struggling economy.
  • A Pakistani legislator places flowers at a memorial in Islamabad for the children and teachers killed by Taliban militants in army-run school in Peshawar on Tuesday.
  • Supporters of the Gulen movement wave Turkish flags as they gather outside the Justice Palace in Istanbul. A Turkish court kept a media executive and three other people in custody on Friday pending trial on accusations of belonging to a terrorist group, in a case which President Tayyip Erdogan has defended as a response to "dirty operations" by his enemies.
  • A young Indian hawker, selling Santa Claus hats and masks at a traffic junction, takes a break from work in Bangalore. Despite Christians forming only a little over two percent of the billion-plus population in India, with Hindus comprising the majority, Christmas is celebrated with fanfare and zeal throughout the country.
  • Israeli border police detain a Palestinian protester following a prayer for Palestinian Cabinet minister Ziad Abu Ain, who collapsed shortly after a protest on Dec. 10 in the West Bank village of Turmus Aya, as they clash with the troops near the village outside of Ramallah.
  • Fishermen look at Mount Gamalama as it spews ash into the air during an eruption at Ternate, Maluku island. Indonesia temporarily closed a domestic airport after a volcano in the country's east erupted, spewing plumes of ash hundreds of meters into the air.
  • Teachers and students stand in a lotus flower formation to mark the 15th anniversary of the return of the Macau Special Administrative Region to China at a primary school in Lianyungang, east China's Jiangsu province. Chinese President Xi Jinping visited Macau for the anniversary.
  • Three of four newly-born cheetah quadruplets rest at their enclosure in Prague's zoo, in the Czech Republic. The four cubs were born on Nov. 21, 2014. Scientists say every cheetah cub is critical to saving the species, which is threatened with extinction in the wild.
  • Waves hit an Indonesian tanker that ran aground near Narathiwat in southern Thailand. The tanker, loaded with palm oil and previously hijacked by its crew members and then seized by Thai authorities, was anchored some 400 meters from the beach but strong wind and waves broke it free.
  • The illuminated Christmas tree is seen in the old city in Kaunas, Lithuania.
  • Window cleaners dressed as horse and sheep zodiac animals clean the glass exterior of a hotel in Tokyo. During the year-end "zodiac" hand-over event, the outgoing Year of Horse handed a window wiper to the successor Year of Sheep.
  • A spectator with a head ornament watches a match during the fifth and final day-night international match between Pakistan and New Zealand at the Zayed International Cricket Stadium in Abu Dhabi, UAE.
  • A picture taken Friday from the top of al-Hamra Tower shows a view of Kuwait City at sunset. The tower is the tallest skyscraper in Kuwait and one of the top 10 tallest towers in the world.
  • People walk in a shopping mall decorated with Christmas lights in Berlin, Germany.

Interaktive