E premte, 25 prill, 2014

Lajme / Shëndetësi

Depresioni dimëror mbetet ende mister

Njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.

depress
depress
Madhësia e gërmave - +
Astrit Lulushi

Një ndjenjë trishtimi vjen mbi njerëzit në fund të vjeshtës, së bashku me gjethet e fundit, ngricat e mëngjesit, dhe diellin që perëndon më herët çdo ditë. Disa mund të thonë se një çaj nxehtë dhe një pallto e ngrohtë mund të jenë të gjitha që nevojiten për të përballuar dimrin e ftohtë, por për shumë njerëz, dimër do të thotë depresion dhe melankoli.

Depresioni dimëror është ende një mister për shkencëtarët të cilët e studiojnë atë. Shumë gjëra të tilla si,  kimikate të trurit, jone të ajrit, dhe gjene të trupit duket se përfshihen. Por shkencëtarët janë të një mendimi se njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror – i njohur gjithashtu si “çrregullim emocional stinor”, kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.
 

Shumë studime kanë treguar se njerëzit me çrregullim emocional stinor ndjehen më mirë pas ekspozimit në dritë. Kjo duket mjaft e thjeshtë; në zonat malore, ditët e dimrit janë më të shkurtra, kështu që njeriu ekspozohet më pak në diellit. Në këto raste ekspertët rekomandojnë dritën të artificiale për të zevendësuar dritën e diellit. Por të tjerë thonë se kjo është në fakt shumë më komplekse, pasi nuk është vetëm çështje e gjetjes së dritës, por edhe që drita të merret në kohën e duhur – dhe koha më e rëndësishme për të marrë dritë është në mëngjes.
 

Shkencëtarët mendojnë se çrregullim emocional stinor ndodh për shkak të një ndryshimi në mospërputhjen e orës së zakonëshme me orën e brendshme të trupit. Për shembull, ora në mur mund të thotë se është koha për të marrë dritë, por ora e brendshme e trupit thotë se është koha për pushim a gjumë.
 

Në shumë vende që respektojnë ndryshimin e orës (Kursimin e Kohës Ditore), mund të mendohet se duke kthyer akrepin një orë prapa, kjo do t’i keqësonte simptomat e çrregullimit emocional stinor, sepse dielli lind një një orë më herët. Por në fakt, studimet kanë treguar se ndodh e kundërta, pasi njeriu zgjohet para agimit dhe dielli nuk e gjen në shtrat.
 

Të tjera studime thonë se çrregullimi emocional stinor është kryesisht problem biologjik dhe nuk lidhet me kohën. Në Fairbanks të Alaskës, për shembull, gjatë dimrit, koha nga agimi në muzg zgjat vetëm 4 orë, dhe me kaq pak rreze dielli, duket sikur askush nuk mund t’i shpëtojë depresionit dimëror. Por të dhënat tregojnë se vetëm  rreth 9 për qind e banorëve në Fairbanks vuajnë nga çrregullim emocional stinor, dhe mendohet se është qëndrimi aktiv një kusht që i bën ata të shmangin depresionin në dimër. Shkencëtarë të tjerë ofrojnë shpjegime të mundshme se banorët në zona të ftohta mund të jenë të predispozuar gjenetikisht për të qenë më pak të ndjeshëm ndaj depresionit.
 

Shkencëtarë në Institutin Kombëtar të Shëndetit Mendor (SHBA),  kanë propozuar një shpjegim të ri për çrregullim emocional stinor, që mund të rrjedhë nga sasia e lartë e melatonin në tru (kur gjëndrat pompojnë shumë melatonin, njeriu ndjehet i përgjumur), dhe rekomandojnë që në rastet kur melatonin është fajtori kryesor, terapi të lehta me barna për kontrollin e nivelit të melatonin mund të jenë të efektshme.
 

Shkencëtarë të tjerë në Kanada, aktualisht, janë duke studiuar rolin e kimikateve të trurit si, serotonin dhe dopamine, të cilat dihen se ndërveprojnë me ritmin cirkadian që lidhet me orën biologjike.
 

Disa barna kundër depresionit si Prozac dhe Paxil përdoren për disa raste të çrregullimit emocional stinor, por këto janë parë si ilaçe tepë të forta dhe të panevojëshme për një çrregullim të tillë.
 

Terapia me jone negative është provuar si një mënyrë tjetër e re për të trajtuar çrregullimin emocional stinor. Kjo terapi përfshin drejtimin e një rryme jonesh të ngarkuara negativisht në shtratin e posaçëm të një pacienti. Zbulimi se densiteti i lartë i joneve negative (jo jonet të njëjta me ato të prodhuara nga filtrat e ajrit në shtëpi) ndihmon njerëzit me çrregullim emocional stinor, ndodhi aksidentalisht gjatë një studimi rreth diçkaje tjetër, dhe një studim i dytë, gjeti se kjo terapi është e dobishme.


Dihet se ajrit është plotë jone negative në pranverë, dhe jo në dimër. Por kjo nuk mund të shpjegojë se si punon terapia me jone. Deri tani një përgjigje nuk ka, por shkencëtarët janë të bindur se terapia me jone është e efektshme.

Vizitoni; http://astritlulushi.wordpress.com/

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
24.04.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Shqetësime për kapacitetet bërthamore të Phenianit

Një shkencëtar i njohur i energjisë bërthamore thotë se Pheniani mund të ketë në disponim një pajisje mjaft të vogël që mund të instalohet në kokën e raketës
Më tepër

Putin: Interneti "i lidhur" me CIA-n

Për t’iu kundërvënë këtij ndikimi, thotë zoti Putin, Rusia duhet të “luftojë për interesat e saj” në internet.
Më tepër

Operacion i Kievit për të rimarrë ndërtesat qeveritare në lindje

Moska përgjigjet me manovra të reja ushtarake në kufi me Ukrainën
Më tepër

Kosova ka rreth 700 mijë banorë të emigruar

Autoritetet publikuan rezultatet e migrimit të popullsisë së Kosovës, që nga viti 1969
Më tepër

Në Tiranë po shtohen përpjekjet për integrimin e fëmijëve që nuk shohin

Pengesat kryesore mbeten infrastruktura, fondet ndihmëse dhe diskriminimi
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
24.04.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Supporters of India's main opposition wave at their candidate, Narendra Modi, as he arrives to file his election nomination papers in Varanasi.
  • A polling official ink-marks the index finger of a female voter during the sixth phase of polling of the Indian parliamentary elections in Gauhati, India.
  • A member of the Ukrainian special forces takes position at an abandoned roadblock in the city of Slavyansk.
  • Coastguard boats and search and rescue teams take part in recovery operations at night at the site of the 'Sewol' ferry, off the coast of the South Korean island of Jindo.
  • U.S. President Barack Obama (2nd L) bows to "Asimo" the robot while visiting Miraikan or the National Museum of Emerging Science and Innovation, in Tokyo, Japan.
  • Crowd participants dance at the IIFA Stomp event, the opening act for the 15th International Indian Film Academy (IIFA) Awards at Curtis Hixon Park in Tampa, Florida, April 23, 2014.
  • Smoke rises after what activists said was an air strike by forces loyal to Syria's President Bashar al-Assad on the outskirts of the Duma neighborhood of Damascus.
  • A boy wears a headband that reads "shut down the fourth nuclear power plant" during an anti-nuclear demonstration in Taipei, Taiwan.
  • French soldiers of the Sangaris operation escort a Muslim woman after she was attacked by anti-Balaka rebels while shopping outside the mosque of the PK12 district, Bangui, Central African Republic.
  • North Korean leader Kim Jong Un guides the multiple-rocket launching drill of women's sub-units under KPA Unit 851 in this undated photo released April 24, 2014 by North Korea's Korean Central News Agency (KCNA).
  • Huge lightning strikes cross the skies as thunderstorm supercells pass through areas in Archer City, Texas,  April 23, 2014.
  • A boy holding a white chrysanthemum pays tribute at a temporary group memorial altar for victims of capsized passenger ship Sewol in Ansan, South Korea.
  • An employee vacuums the carpet next to Bernard Buffet's "Deux clowns, saxophone" during a media preview of Christie's Shanghai Spring Auction in China. Christie's will present the auction on April 26.
  • Daryl Cura demonstrates smoking an e-cigarette at Vape store in Chicago, April 23, 2014. The federal government wants to ban sales of electronic cigarettes to minors and require approval for new products and health warning labels under regulations being proposed by the Food and Drug Administration.

Interaktive