E shtunë, 06 shkurt, 2016

    Lajme / Shëndetësi

    Depresioni dimëror mbetet ende mister

    Njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.

    depress
    depress
    Astrit Lulushi

    Një ndjenjë trishtimi vjen mbi njerëzit në fund të vjeshtës, së bashku me gjethet e fundit, ngricat e mëngjesit, dhe diellin që perëndon më herët çdo ditë. Disa mund të thonë se një çaj nxehtë dhe një pallto e ngrohtë mund të jenë të gjitha që nevojiten për të përballuar dimrin e ftohtë, por për shumë njerëz, dimër do të thotë depresion dhe melankoli.

    Depresioni dimëror është ende një mister për shkencëtarët të cilët e studiojnë atë. Shumë gjëra të tilla si,  kimikate të trurit, jone të ajrit, dhe gjene të trupit duket se përfshihen. Por shkencëtarët janë të një mendimi se njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror – i njohur gjithashtu si “çrregullim emocional stinor”, kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.
     

    Shumë studime kanë treguar se njerëzit me çrregullim emocional stinor ndjehen më mirë pas ekspozimit në dritë. Kjo duket mjaft e thjeshtë; në zonat malore, ditët e dimrit janë më të shkurtra, kështu që njeriu ekspozohet më pak në diellit. Në këto raste ekspertët rekomandojnë dritën të artificiale për të zevendësuar dritën e diellit. Por të tjerë thonë se kjo është në fakt shumë më komplekse, pasi nuk është vetëm çështje e gjetjes së dritës, por edhe që drita të merret në kohën e duhur – dhe koha më e rëndësishme për të marrë dritë është në mëngjes.
     

    Shkencëtarët mendojnë se çrregullim emocional stinor ndodh për shkak të një ndryshimi në mospërputhjen e orës së zakonëshme me orën e brendshme të trupit. Për shembull, ora në mur mund të thotë se është koha për të marrë dritë, por ora e brendshme e trupit thotë se është koha për pushim a gjumë.
     

    Në shumë vende që respektojnë ndryshimin e orës (Kursimin e Kohës Ditore), mund të mendohet se duke kthyer akrepin një orë prapa, kjo do t’i keqësonte simptomat e çrregullimit emocional stinor, sepse dielli lind një një orë më herët. Por në fakt, studimet kanë treguar se ndodh e kundërta, pasi njeriu zgjohet para agimit dhe dielli nuk e gjen në shtrat.
     

    Të tjera studime thonë se çrregullimi emocional stinor është kryesisht problem biologjik dhe nuk lidhet me kohën. Në Fairbanks të Alaskës, për shembull, gjatë dimrit, koha nga agimi në muzg zgjat vetëm 4 orë, dhe me kaq pak rreze dielli, duket sikur askush nuk mund t’i shpëtojë depresionit dimëror. Por të dhënat tregojnë se vetëm  rreth 9 për qind e banorëve në Fairbanks vuajnë nga çrregullim emocional stinor, dhe mendohet se është qëndrimi aktiv një kusht që i bën ata të shmangin depresionin në dimër. Shkencëtarë të tjerë ofrojnë shpjegime të mundshme se banorët në zona të ftohta mund të jenë të predispozuar gjenetikisht për të qenë më pak të ndjeshëm ndaj depresionit.
     

    Shkencëtarë në Institutin Kombëtar të Shëndetit Mendor (SHBA),  kanë propozuar një shpjegim të ri për çrregullim emocional stinor, që mund të rrjedhë nga sasia e lartë e melatonin në tru (kur gjëndrat pompojnë shumë melatonin, njeriu ndjehet i përgjumur), dhe rekomandojnë që në rastet kur melatonin është fajtori kryesor, terapi të lehta me barna për kontrollin e nivelit të melatonin mund të jenë të efektshme.
     

    Shkencëtarë të tjerë në Kanada, aktualisht, janë duke studiuar rolin e kimikateve të trurit si, serotonin dhe dopamine, të cilat dihen se ndërveprojnë me ritmin cirkadian që lidhet me orën biologjike.
     

    Disa barna kundër depresionit si Prozac dhe Paxil përdoren për disa raste të çrregullimit emocional stinor, por këto janë parë si ilaçe tepë të forta dhe të panevojëshme për një çrregullim të tillë.
     

    Terapia me jone negative është provuar si një mënyrë tjetër e re për të trajtuar çrregullimin emocional stinor. Kjo terapi përfshin drejtimin e një rryme jonesh të ngarkuara negativisht në shtratin e posaçëm të një pacienti. Zbulimi se densiteti i lartë i joneve negative (jo jonet të njëjta me ato të prodhuara nga filtrat e ajrit në shtëpi) ndihmon njerëzit me çrregullim emocional stinor, ndodhi aksidentalisht gjatë një studimi rreth diçkaje tjetër, dhe një studim i dytë, gjeti se kjo terapi është e dobishme.


    Dihet se ajrit është plotë jone negative në pranverë, dhe jo në dimër. Por kjo nuk mund të shpjegojë se si punon terapia me jone. Deri tani një përgjigje nuk ka, por shkencëtarët janë të bindur se terapia me jone është e efektshme.

    Vizitoni; http://astritlulushi.wordpress.com/

    Ky forum është mbyllur
    Komente
         
    Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

    Ditari

    Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
    Ditarii
    X
    05.02.2016
    Emisioni televiziv Ditari

    LAJME

    Assange flet pas vendimit të OKB-së

    Themeluesi i WikiLeaks tha se përfundimi i komisionit të OKB-së se ai po mbahet i ndaluar në mënyrë arbitrare, provon se ai kishte të drejtë
    Më tepër

    Votim për masa të debatueshme sigurie në Francë

    Ligjvënësit francezë filluan të analizojnë legjislacionin për të forcuar ligjet e sigurisë, përfshirë propozime të debatuara ashpër për të ndryshuar kushtetutën e vendit
    Më tepër

    Ligji për dekriminalizimin

    Në Shqipëri, parlamenti pritet të miratojë brenda muajit mars aktet nënligjore të cilat do të mundësojnë zbatimin e ligjit për dekriminalizimin të miratar dhjetorin e kaluar.
    Më tepër

    Kriza në Kosovë

    Presidentja Atifete Jahjaga pret të takojë të hënën udhëheqësit e partive politike për të diskutuar rrugët e zgjidhjes së krizës politike që vlerësohet si më e rënda që nga shpallja e pavarësisë së Kosovës
    Më tepër

    Takimi i dy udhëheqësve të rëndësishëm fetarë

    Papa Françesku, kreu i Kishës Katolike do të takohet me Patriarkun Kirill, kreu i Kishës Ortodokse Ruse, javën që vjen në takimin e parë mes udhëheqësve në historinë e dy kishave
    Më tepër

    FOTO E DITËS

    Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
    • An Indian student with his face painted as a tiger interacts with his classmates as he awaits for the judgement of a face painting competition at the Kids for Tigers Annual Tiger Fest in Mumbai.
    • Riot policemen try to avoid a petrol bomb thrown by protesters during a 24-hour nationwide general strike in Athens, Greece. Clashes broke out between police and youths throwing fire bombs and stones, as tens of thousands of people march through central Athens to protest planned pension reforms.
    • President Barack Obama, and University of Alabama football player and Heisman Trophy winner Derrick Henry strike a 'Heisman-pose' for a photo during the National Prayer Breakfast in Washington.
    • Divers wear costumes as they perform at an aquarium ahead of the upcoming Spring Festival inside a zoo in Beijing, China.
    • A monkey trainer touches the head of a sick monkey as it receives treatment in Wuhan, Hubei province, China.
    • Members from Sri Lankan military march during the 68th Independence day celebrations in Colombo.
    • People take photos of bodies of dead stranded sperm whales behind the dyke of Kaiser Wilhelm Koog at the North Sea coast, Germany.
    • Police patrol as revelers take part in the traditional "Weiberfastnacht" (Women's Carnival) celebration in Mainz, Germany.
    • A nominee for queen of the Carnival of Santa Cruz shows off her outfit on the main stage in Santa Cruz de Tenerife on the Spanish Canary island of Tenerife, Feb. 3, 2016.
    • A member of the Maasai Cricket Warriors bowls a ball during a charity cricket match against former Rugby players in Sydney, Australia.
    • Dancers of the Wiener Staatsballett (state ballet) perform during a dress rehearsal the day before the traditional Opera Ball in Vienna, Austria, Feb. 3, 2016.
    • South Korean senior students clad in traditional costumes sit and bow during a joint graduation and coming-of-age ceremony at Dongmyung Girls' High School in Seoul.

    Interaktive

    Nuk keni telefon inteligjent?
    Nuk ka problem!
    Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

     Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.