E martë, 22 korrik, 2014

Lajme / Shëndetësi

Depresioni dimëror mbetet ende mister

Njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.

depress
depress
Astrit Lulushi

Një ndjenjë trishtimi vjen mbi njerëzit në fund të vjeshtës, së bashku me gjethet e fundit, ngricat e mëngjesit, dhe diellin që perëndon më herët çdo ditë. Disa mund të thonë se një çaj nxehtë dhe një pallto e ngrohtë mund të jenë të gjitha që nevojiten për të përballuar dimrin e ftohtë, por për shumë njerëz, dimër do të thotë depresion dhe melankoli.

Depresioni dimëror është ende një mister për shkencëtarët të cilët e studiojnë atë. Shumë gjëra të tilla si,  kimikate të trurit, jone të ajrit, dhe gjene të trupit duket se përfshihen. Por shkencëtarët janë të një mendimi se njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror – i njohur gjithashtu si “çrregullim emocional stinor”, kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.
 

Shumë studime kanë treguar se njerëzit me çrregullim emocional stinor ndjehen më mirë pas ekspozimit në dritë. Kjo duket mjaft e thjeshtë; në zonat malore, ditët e dimrit janë më të shkurtra, kështu që njeriu ekspozohet më pak në diellit. Në këto raste ekspertët rekomandojnë dritën të artificiale për të zevendësuar dritën e diellit. Por të tjerë thonë se kjo është në fakt shumë më komplekse, pasi nuk është vetëm çështje e gjetjes së dritës, por edhe që drita të merret në kohën e duhur – dhe koha më e rëndësishme për të marrë dritë është në mëngjes.
 

Shkencëtarët mendojnë se çrregullim emocional stinor ndodh për shkak të një ndryshimi në mospërputhjen e orës së zakonëshme me orën e brendshme të trupit. Për shembull, ora në mur mund të thotë se është koha për të marrë dritë, por ora e brendshme e trupit thotë se është koha për pushim a gjumë.
 

Në shumë vende që respektojnë ndryshimin e orës (Kursimin e Kohës Ditore), mund të mendohet se duke kthyer akrepin një orë prapa, kjo do t’i keqësonte simptomat e çrregullimit emocional stinor, sepse dielli lind një një orë më herët. Por në fakt, studimet kanë treguar se ndodh e kundërta, pasi njeriu zgjohet para agimit dhe dielli nuk e gjen në shtrat.
 

Të tjera studime thonë se çrregullimi emocional stinor është kryesisht problem biologjik dhe nuk lidhet me kohën. Në Fairbanks të Alaskës, për shembull, gjatë dimrit, koha nga agimi në muzg zgjat vetëm 4 orë, dhe me kaq pak rreze dielli, duket sikur askush nuk mund t’i shpëtojë depresionit dimëror. Por të dhënat tregojnë se vetëm  rreth 9 për qind e banorëve në Fairbanks vuajnë nga çrregullim emocional stinor, dhe mendohet se është qëndrimi aktiv një kusht që i bën ata të shmangin depresionin në dimër. Shkencëtarë të tjerë ofrojnë shpjegime të mundshme se banorët në zona të ftohta mund të jenë të predispozuar gjenetikisht për të qenë më pak të ndjeshëm ndaj depresionit.
 

Shkencëtarë në Institutin Kombëtar të Shëndetit Mendor (SHBA),  kanë propozuar një shpjegim të ri për çrregullim emocional stinor, që mund të rrjedhë nga sasia e lartë e melatonin në tru (kur gjëndrat pompojnë shumë melatonin, njeriu ndjehet i përgjumur), dhe rekomandojnë që në rastet kur melatonin është fajtori kryesor, terapi të lehta me barna për kontrollin e nivelit të melatonin mund të jenë të efektshme.
 

Shkencëtarë të tjerë në Kanada, aktualisht, janë duke studiuar rolin e kimikateve të trurit si, serotonin dhe dopamine, të cilat dihen se ndërveprojnë me ritmin cirkadian që lidhet me orën biologjike.
 

Disa barna kundër depresionit si Prozac dhe Paxil përdoren për disa raste të çrregullimit emocional stinor, por këto janë parë si ilaçe tepë të forta dhe të panevojëshme për një çrregullim të tillë.
 

Terapia me jone negative është provuar si një mënyrë tjetër e re për të trajtuar çrregullimin emocional stinor. Kjo terapi përfshin drejtimin e një rryme jonesh të ngarkuara negativisht në shtratin e posaçëm të një pacienti. Zbulimi se densiteti i lartë i joneve negative (jo jonet të njëjta me ato të prodhuara nga filtrat e ajrit në shtëpi) ndihmon njerëzit me çrregullim emocional stinor, ndodhi aksidentalisht gjatë një studimi rreth diçkaje tjetër, dhe një studim i dytë, gjeti se kjo terapi është e dobishme.


Dihet se ajrit është plotë jone negative në pranverë, dhe jo në dimër. Por kjo nuk mund të shpjegojë se si punon terapia me jone. Deri tani një përgjigje nuk ka, por shkencëtarët janë të bindur se terapia me jone është e efektshme.

Vizitoni; http://astritlulushi.wordpress.com/

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
22.07.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Ndalen fluturimet drejt Tel Avivit

Vendimi i Agjencisë amerikane të aviacionit u mor pasi një raketë e lëshuar nga militantët e Hamasit në Gaza, ra pranë aeroportit Gen Gurion të Tel Avivit
Më tepër

Shqipëri, Reforma administrativo-territoriale

Qeveria shqiptare miratoi sot variantin e reformës administrativo-territoriale e cila parashikon që në të gjithë vendin të ketë vetëm 61 bashki
Më tepër

Ndryshimet në ligjin për KLD

Ndryshimet e miratuara nga Komisioni i Ligjeve janë kundërshtuar me forcë nga vetë KLD dhe opozita
Më tepër

Histori: Çfarë ka ndodhur më 22 korrik?

1849 - Lindi Emma Lazarus, poete amerikane (vdiq më 1887) e njohur mirë për "The New Colossus", poezi e shkruar në vitin 1883….
Më tepër

Studentët mësojnë programe për hakerë

Përgatiten si të mbrojnë sistemet nga sulmet e kriminelëve kibernetikë
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
22.07.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Ukraine's President Petro Poroshenko (2nd R) and Dutch ambassador to Ukraine Kees Klompenhouwer commemorate victims of Malaysia Airlines Flight MH17 outside the Dutch embassy in Kyiv, July 21, 2014.
  • A Bulgarian Roma woman sits in front of her house after it was demolished in a Roma suburb in the city of Stara Zagora. Municipal authorities started demolishing some 55 illegally built shacks and houses in the suburb.
  • Afghan girls attend their graduation ceremony at the Pir Massoudia Islamic madrassa in Kandahar province south of Kabul.
  • Employees work at a production line at the Husi Food factory in Shanghai, China, July 20, 2014. The Shanghai Food and Drug Administration closed Shanghai Husi Food Co Ltd, a local unit of OSI, and seized meat products suspected of being beyond their expiration date, according to a statement from the Shanghai Municipal Food and Drug Administration.
  • Sri Lankan Tamil Hindu devotees smash coconuts on the ground during the Vel Hinduism festival in Colombo.
  • Indian youth Barkat Ali uses a makeshift raft to paddle through the Sabarmati River in Ahmedabad.
  • Jeremiah Gerbracht rides his Harley Davidson motorcycle with his dog on Wilshire Boulevard in Los Angeles, California, USA, July 20, 2014. Gerbracht, a retired dog trainer, won a court ruling in 1996, allowing him to ride his motorcycle with a dog on board.
  • An animal activist (C) kneels down as she offers to buy a dog from a vendor (2nd R) to stop it from being eaten ahead of the annual dog meat festival in Yulin, Guangxi Zhuang Autonomous Region, China, June 20, 2014.
  • Chicago Cubs' Anthony Rizzo makes a diving catch into the photo well on a foul ball hit by Arizona Diamondbacks' Aaron Hill during the sixth inning of a baseball game in Phoenix, Arizona, USA, July 20, 2014.
  • Special forces soldiers march during a military parade celebrating Colombia's 204 anniversary of independence from Spain, in Bogota, July 20, 2014.
  • Hindu devotees bathe in the Bagmati River on their way to the Pashupatinath Temple to offer prayers to Lord Shiva, Hindu god of destruction during Shravan festivities in Sundarijal, on the outskirts of Kathmandu, Sri Lanka.

Interaktive