E hënë, 01 shtator, 2014

Lajme / Shëndetësi

Depresioni dimëror mbetet ende mister

Njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.

depress
depress
Astrit Lulushi

Një ndjenjë trishtimi vjen mbi njerëzit në fund të vjeshtës, së bashku me gjethet e fundit, ngricat e mëngjesit, dhe diellin që perëndon më herët çdo ditë. Disa mund të thonë se një çaj nxehtë dhe një pallto e ngrohtë mund të jenë të gjitha që nevojiten për të përballuar dimrin e ftohtë, por për shumë njerëz, dimër do të thotë depresion dhe melankoli.

Depresioni dimëror është ende një mister për shkencëtarët të cilët e studiojnë atë. Shumë gjëra të tilla si,  kimikate të trurit, jone të ajrit, dhe gjene të trupit duket se përfshihen. Por shkencëtarët janë të një mendimi se njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror – i njohur gjithashtu si “çrregullim emocional stinor”, kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.
 

Shumë studime kanë treguar se njerëzit me çrregullim emocional stinor ndjehen më mirë pas ekspozimit në dritë. Kjo duket mjaft e thjeshtë; në zonat malore, ditët e dimrit janë më të shkurtra, kështu që njeriu ekspozohet më pak në diellit. Në këto raste ekspertët rekomandojnë dritën të artificiale për të zevendësuar dritën e diellit. Por të tjerë thonë se kjo është në fakt shumë më komplekse, pasi nuk është vetëm çështje e gjetjes së dritës, por edhe që drita të merret në kohën e duhur – dhe koha më e rëndësishme për të marrë dritë është në mëngjes.
 

Shkencëtarët mendojnë se çrregullim emocional stinor ndodh për shkak të një ndryshimi në mospërputhjen e orës së zakonëshme me orën e brendshme të trupit. Për shembull, ora në mur mund të thotë se është koha për të marrë dritë, por ora e brendshme e trupit thotë se është koha për pushim a gjumë.
 

Në shumë vende që respektojnë ndryshimin e orës (Kursimin e Kohës Ditore), mund të mendohet se duke kthyer akrepin një orë prapa, kjo do t’i keqësonte simptomat e çrregullimit emocional stinor, sepse dielli lind një një orë më herët. Por në fakt, studimet kanë treguar se ndodh e kundërta, pasi njeriu zgjohet para agimit dhe dielli nuk e gjen në shtrat.
 

Të tjera studime thonë se çrregullimi emocional stinor është kryesisht problem biologjik dhe nuk lidhet me kohën. Në Fairbanks të Alaskës, për shembull, gjatë dimrit, koha nga agimi në muzg zgjat vetëm 4 orë, dhe me kaq pak rreze dielli, duket sikur askush nuk mund t’i shpëtojë depresionit dimëror. Por të dhënat tregojnë se vetëm  rreth 9 për qind e banorëve në Fairbanks vuajnë nga çrregullim emocional stinor, dhe mendohet se është qëndrimi aktiv një kusht që i bën ata të shmangin depresionin në dimër. Shkencëtarë të tjerë ofrojnë shpjegime të mundshme se banorët në zona të ftohta mund të jenë të predispozuar gjenetikisht për të qenë më pak të ndjeshëm ndaj depresionit.
 

Shkencëtarë në Institutin Kombëtar të Shëndetit Mendor (SHBA),  kanë propozuar një shpjegim të ri për çrregullim emocional stinor, që mund të rrjedhë nga sasia e lartë e melatonin në tru (kur gjëndrat pompojnë shumë melatonin, njeriu ndjehet i përgjumur), dhe rekomandojnë që në rastet kur melatonin është fajtori kryesor, terapi të lehta me barna për kontrollin e nivelit të melatonin mund të jenë të efektshme.
 

Shkencëtarë të tjerë në Kanada, aktualisht, janë duke studiuar rolin e kimikateve të trurit si, serotonin dhe dopamine, të cilat dihen se ndërveprojnë me ritmin cirkadian që lidhet me orën biologjike.
 

Disa barna kundër depresionit si Prozac dhe Paxil përdoren për disa raste të çrregullimit emocional stinor, por këto janë parë si ilaçe tepë të forta dhe të panevojëshme për një çrregullim të tillë.
 

Terapia me jone negative është provuar si një mënyrë tjetër e re për të trajtuar çrregullimin emocional stinor. Kjo terapi përfshin drejtimin e një rryme jonesh të ngarkuara negativisht në shtratin e posaçëm të një pacienti. Zbulimi se densiteti i lartë i joneve negative (jo jonet të njëjta me ato të prodhuara nga filtrat e ajrit në shtëpi) ndihmon njerëzit me çrregullim emocional stinor, ndodhi aksidentalisht gjatë një studimi rreth diçkaje tjetër, dhe një studim i dytë, gjeti se kjo terapi është e dobishme.


Dihet se ajrit është plotë jone negative në pranverë, dhe jo në dimër. Por kjo nuk mund të shpjegojë se si punon terapia me jone. Deri tani një përgjigje nuk ka, por shkencëtarët janë të bindur se terapia me jone është e efektshme.

Vizitoni; http://astritlulushi.wordpress.com/

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
01.09.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Amerikanët e rrëmbyer në Korenë e Veriut flasin për CNN

Ekipi i CNN-it po zhvillonte një turne me leje, kur papritur u fut i shoqëruar nga autoritetet në një furgon dhe u dërgua në një vend të panjohur për intervistat
Më tepër

Rusi: Artistët kundër ligjit për fjalor të pahijshëm

Rusia miratoi në korrik një ligj që kërcënon me gjobitje përdorimin e fjalëve të pahijshme në media, filma, letërsi, muzikë dhe teatër
Më tepër

100 vjetori i Kanalit të Panamasë

Kanali i Panamasë mbush 100 vjet, mes konkurrencës dhe projekteve për zgjerime
Më tepër

PD: Bojkoti i parlamentit vazhdon

Sot u hap sesioni i ri i parlamentit dhe forca kryesore e opozitës mungon në sallë
Më tepër

Farina: Kosova nuk është vend i terrorizmit

Komandanti i KFOR-it, gjenerali italian, Salvatore Farina, tha të hënën se sfidat e Kosovës me terrorizmin janë njësoj si të gjitha vendeve demokratike
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
08.08.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • People mourn inside School Number One during a ceremony commemorating the victims of the 2004 hostage crisis in the southern Russian town of Beslan.
  • A fisherman collects dead "popocha" fish at the lagoon of Cajititlan in Tlajomulco de Zuniga, Jalisco State, Mexico. At least 48 tons of fish have turned up dead in the lagoon in western part of the country and authorities are investigating whether a wastewater treatment plant is to blame.
  • Anti-government protesters beat a riot policeman after clashes during the Revolution March in Islamabad, Pakistan.
  • A Sri Lankan family is silhouetted against a street lamp as they walk in the Galle Face Green sea promenade at dusk in Colombo.
  • Workers dry the court after a suspension of play due to rain at the 2014 U.S. Open tennis tournament in New York, Aug. 31, 2014.
  • A piece of a mortar projectile is seen on a road near the airport in Donetsk, eastern Ukraine. Separatists claimed another victory with what they said was the withdrawal of Ukrainian soldiers from the airport at Donetsk, the main city in the industrial southeast.
  • Workers from a company outsourced by Mexico's state-owned oil company Pemex try to remove fuel after a pipeline spill of premium gasoline contaminated the Hondo River near the town of Tierra Blanca, Aug. 31, 2014.
  • A Sikh man performs a stunt with fire during the celebrations of the 410th anniversary of the installation of the Guru Granth Sahib, the religious book of Sikhs, in the northern Indian city of Amritsar.
  • Soldiers of Belarus special mission unit take part in a demonstration at the cadet of the Suvorov military school during the traditional school year opening ceremony in Minsk.
  • A man grabs a flag as he slips off the "gostra", a pole covered in grease, during the celebrations for the religious feast of St. Julian, patron of the town of St. Julian's, outside Valletta, Malta, Aug. 31, 2014.
  • French cyclist Claude Bares, rides on his bicycle at the Alto Irpavi velodrome in La Paz, Bolivia, Aug. 31, 2014.
  • A journalist tries to use the new device using 3D-heptics technology which gives users tectale and kinethetic feeling virtually at a press preview in Tsukuba, suburban Tokyo. Japan's high-tech venture Miraisens unveiled a 3D technolog that promises users to enjoy "bodily sensation" through reaction feelings of touching, pushing and pulling virtual objects. The new technology "fools human brains" by creating illusions with different patters of vibration from a small device on a fingertip and 3D images.

Interaktive