E premte, 24 tetor, 2014

Lajme / Shëndetësi

Depresioni dimëror mbetet ende mister

Njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.

depress
depress
Astrit Lulushi

Një ndjenjë trishtimi vjen mbi njerëzit në fund të vjeshtës, së bashku me gjethet e fundit, ngricat e mëngjesit, dhe diellin që perëndon më herët çdo ditë. Disa mund të thonë se një çaj nxehtë dhe një pallto e ngrohtë mund të jenë të gjitha që nevojiten për të përballuar dimrin e ftohtë, por për shumë njerëz, dimër do të thotë depresion dhe melankoli.

Depresioni dimëror është ende një mister për shkencëtarët të cilët e studiojnë atë. Shumë gjëra të tilla si,  kimikate të trurit, jone të ajrit, dhe gjene të trupit duket se përfshihen. Por shkencëtarët janë të një mendimi se njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror – i njohur gjithashtu si “çrregullim emocional stinor”, kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.
 

Shumë studime kanë treguar se njerëzit me çrregullim emocional stinor ndjehen më mirë pas ekspozimit në dritë. Kjo duket mjaft e thjeshtë; në zonat malore, ditët e dimrit janë më të shkurtra, kështu që njeriu ekspozohet më pak në diellit. Në këto raste ekspertët rekomandojnë dritën të artificiale për të zevendësuar dritën e diellit. Por të tjerë thonë se kjo është në fakt shumë më komplekse, pasi nuk është vetëm çështje e gjetjes së dritës, por edhe që drita të merret në kohën e duhur – dhe koha më e rëndësishme për të marrë dritë është në mëngjes.
 

Shkencëtarët mendojnë se çrregullim emocional stinor ndodh për shkak të një ndryshimi në mospërputhjen e orës së zakonëshme me orën e brendshme të trupit. Për shembull, ora në mur mund të thotë se është koha për të marrë dritë, por ora e brendshme e trupit thotë se është koha për pushim a gjumë.
 

Në shumë vende që respektojnë ndryshimin e orës (Kursimin e Kohës Ditore), mund të mendohet se duke kthyer akrepin një orë prapa, kjo do t’i keqësonte simptomat e çrregullimit emocional stinor, sepse dielli lind një një orë më herët. Por në fakt, studimet kanë treguar se ndodh e kundërta, pasi njeriu zgjohet para agimit dhe dielli nuk e gjen në shtrat.
 

Të tjera studime thonë se çrregullimi emocional stinor është kryesisht problem biologjik dhe nuk lidhet me kohën. Në Fairbanks të Alaskës, për shembull, gjatë dimrit, koha nga agimi në muzg zgjat vetëm 4 orë, dhe me kaq pak rreze dielli, duket sikur askush nuk mund t’i shpëtojë depresionit dimëror. Por të dhënat tregojnë se vetëm  rreth 9 për qind e banorëve në Fairbanks vuajnë nga çrregullim emocional stinor, dhe mendohet se është qëndrimi aktiv një kusht që i bën ata të shmangin depresionin në dimër. Shkencëtarë të tjerë ofrojnë shpjegime të mundshme se banorët në zona të ftohta mund të jenë të predispozuar gjenetikisht për të qenë më pak të ndjeshëm ndaj depresionit.
 

Shkencëtarë në Institutin Kombëtar të Shëndetit Mendor (SHBA),  kanë propozuar një shpjegim të ri për çrregullim emocional stinor, që mund të rrjedhë nga sasia e lartë e melatonin në tru (kur gjëndrat pompojnë shumë melatonin, njeriu ndjehet i përgjumur), dhe rekomandojnë që në rastet kur melatonin është fajtori kryesor, terapi të lehta me barna për kontrollin e nivelit të melatonin mund të jenë të efektshme.
 

Shkencëtarë të tjerë në Kanada, aktualisht, janë duke studiuar rolin e kimikateve të trurit si, serotonin dhe dopamine, të cilat dihen se ndërveprojnë me ritmin cirkadian që lidhet me orën biologjike.
 

Disa barna kundër depresionit si Prozac dhe Paxil përdoren për disa raste të çrregullimit emocional stinor, por këto janë parë si ilaçe tepë të forta dhe të panevojëshme për një çrregullim të tillë.
 

Terapia me jone negative është provuar si një mënyrë tjetër e re për të trajtuar çrregullimin emocional stinor. Kjo terapi përfshin drejtimin e një rryme jonesh të ngarkuara negativisht në shtratin e posaçëm të një pacienti. Zbulimi se densiteti i lartë i joneve negative (jo jonet të njëjta me ato të prodhuara nga filtrat e ajrit në shtëpi) ndihmon njerëzit me çrregullim emocional stinor, ndodhi aksidentalisht gjatë një studimi rreth diçkaje tjetër, dhe një studim i dytë, gjeti se kjo terapi është e dobishme.


Dihet se ajrit është plotë jone negative në pranverë, dhe jo në dimër. Por kjo nuk mund të shpjegojë se si punon terapia me jone. Deri tani një përgjigje nuk ka, por shkencëtarët janë të bindur se terapia me jone është e efektshme.

Vizitoni; http://astritlulushi.wordpress.com/

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
23.10.2014
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

Serbi, reagime pas vendimit të UEFA-s

Disa banorë të Beogradit i bënë thirrje qeverisë serbe të marrë masa kundër huliganizmit në stadiumet e Serbisë
Më tepër

Dyshime se ISIS ka përdorur gaz klorinë

Sipas burimeve të ndryshme në median amerikane dhe irakiane, militantët detonuan gazin me bomba artizanale
Më tepër

Putin: Nuk shoh vullnet për dialog nga Kievi

Presidenti rus foli të premten nga qyteti I Soçit pas një bisede telefonike me kancelaren gjermane Angela Merkel
Më tepër

Vendimi i UEFA-s, reagime në Tiranë

Federata e futbollit njofton se do ta ankimojë cështjen. Kryeministri Rama: Uefa i hoqi një minus të madh vetes përballë racizmit dhe dhunës
Më tepër

Jatseniuk: Rusia mund të përpiqet të ndërpresë zgjedhjet

Kryeministri i Ukrainës tha se ka urdhëruar një mobilizim të plotë të forcave për të parandaluar ato që i quajti sulme terroriste
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A woman walk past electoral campaign posters for the upcoming parliamentary elections in Tunis, Tunisia.
  • A volunteer of the German forces Bundeswehr helps to fix a glove of a protective suit during a training for the Ebola virus in Appen about 25 kilometers (15,5 miles) north of Hamburg, Germany.
  • A rebel fighter looks at his smartphone lying on a sofa in Bustan Pasha neighborhood of Syria's northern city of Aleppo.
  • Fire fighters are seen at the scene of a gas explosion at an apartment building in the center of Katowice, Poland. Five people were injured after the morning gas explosion, which caused part of the building to collapse.
  • Russian artist Yelena Zelenskaya displays pies she baked that look like North Korean leader Kim Jong Un, U.S. president Barack Obama, and German Chancellor Angela Merkel, prepared for the art performance titled, "Sweet Sanctions."
  • French violonist Anne Gravoin, the wife of French PM Manuel Valls, receives flowers from President Francois Hollande after Valls was awarded the Grand Cross of National Merit at the Elysee Palace in Paris, Oct. 22, 2014.
  • People dressed as Japanese TV character Ultra Seven walk on the red carpet during the opening ceremony of the 27th Tokyo International Film Festival in Tokyo, Japan.
  • A couple sunbath near a sculpture by Australian artist Mikaela Castledine, titled "Gift of the rhinoceros" on Sydney's Tamarama Beach as artists from 16 countries prepare their works for the upcoming Sculpture by the Sea exhibition.
  • A sculpture by Will Maguire titled 'Big Man' is shown as part of the "Sculpture by the Sea" exhibition at Sydney's Bondi Beach, Australia, Oct. 22, 2014.
  • A cross-country skier skis on a snow-covered field in the western Austrian village of Seefeld, following the first snowfall of the season.
  • Two raccoons inspect a carved pumpkin in their enclosure at the zoo in Hanover, central Germany, ahead of Halloween.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.