E hënë, 21 prill, 2014

Lajme / Shëndetësi

Depresioni dimëror mbetet ende mister

Njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.

depress
depress
Madhësia e gërmave - +
Astrit Lulushi

Një ndjenjë trishtimi vjen mbi njerëzit në fund të vjeshtës, së bashku me gjethet e fundit, ngricat e mëngjesit, dhe diellin që perëndon më herët çdo ditë. Disa mund të thonë se një çaj nxehtë dhe një pallto e ngrohtë mund të jenë të gjitha që nevojiten për të përballuar dimrin e ftohtë, por për shumë njerëz, dimër do të thotë depresion dhe melankoli.

Depresioni dimëror është ende një mister për shkencëtarët të cilët e studiojnë atë. Shumë gjëra të tilla si,  kimikate të trurit, jone të ajrit, dhe gjene të trupit duket se përfshihen. Por shkencëtarët janë të një mendimi se njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror – i njohur gjithashtu si “çrregullim emocional stinor”, kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.
 

Shumë studime kanë treguar se njerëzit me çrregullim emocional stinor ndjehen më mirë pas ekspozimit në dritë. Kjo duket mjaft e thjeshtë; në zonat malore, ditët e dimrit janë më të shkurtra, kështu që njeriu ekspozohet më pak në diellit. Në këto raste ekspertët rekomandojnë dritën të artificiale për të zevendësuar dritën e diellit. Por të tjerë thonë se kjo është në fakt shumë më komplekse, pasi nuk është vetëm çështje e gjetjes së dritës, por edhe që drita të merret në kohën e duhur – dhe koha më e rëndësishme për të marrë dritë është në mëngjes.
 

Shkencëtarët mendojnë se çrregullim emocional stinor ndodh për shkak të një ndryshimi në mospërputhjen e orës së zakonëshme me orën e brendshme të trupit. Për shembull, ora në mur mund të thotë se është koha për të marrë dritë, por ora e brendshme e trupit thotë se është koha për pushim a gjumë.
 

Në shumë vende që respektojnë ndryshimin e orës (Kursimin e Kohës Ditore), mund të mendohet se duke kthyer akrepin një orë prapa, kjo do t’i keqësonte simptomat e çrregullimit emocional stinor, sepse dielli lind një një orë më herët. Por në fakt, studimet kanë treguar se ndodh e kundërta, pasi njeriu zgjohet para agimit dhe dielli nuk e gjen në shtrat.
 

Të tjera studime thonë se çrregullimi emocional stinor është kryesisht problem biologjik dhe nuk lidhet me kohën. Në Fairbanks të Alaskës, për shembull, gjatë dimrit, koha nga agimi në muzg zgjat vetëm 4 orë, dhe me kaq pak rreze dielli, duket sikur askush nuk mund t’i shpëtojë depresionit dimëror. Por të dhënat tregojnë se vetëm  rreth 9 për qind e banorëve në Fairbanks vuajnë nga çrregullim emocional stinor, dhe mendohet se është qëndrimi aktiv një kusht që i bën ata të shmangin depresionin në dimër. Shkencëtarë të tjerë ofrojnë shpjegime të mundshme se banorët në zona të ftohta mund të jenë të predispozuar gjenetikisht për të qenë më pak të ndjeshëm ndaj depresionit.
 

Shkencëtarë në Institutin Kombëtar të Shëndetit Mendor (SHBA),  kanë propozuar një shpjegim të ri për çrregullim emocional stinor, që mund të rrjedhë nga sasia e lartë e melatonin në tru (kur gjëndrat pompojnë shumë melatonin, njeriu ndjehet i përgjumur), dhe rekomandojnë që në rastet kur melatonin është fajtori kryesor, terapi të lehta me barna për kontrollin e nivelit të melatonin mund të jenë të efektshme.
 

Shkencëtarë të tjerë në Kanada, aktualisht, janë duke studiuar rolin e kimikateve të trurit si, serotonin dhe dopamine, të cilat dihen se ndërveprojnë me ritmin cirkadian që lidhet me orën biologjike.
 

Disa barna kundër depresionit si Prozac dhe Paxil përdoren për disa raste të çrregullimit emocional stinor, por këto janë parë si ilaçe tepë të forta dhe të panevojëshme për një çrregullim të tillë.
 

Terapia me jone negative është provuar si një mënyrë tjetër e re për të trajtuar çrregullimin emocional stinor. Kjo terapi përfshin drejtimin e një rryme jonesh të ngarkuara negativisht në shtratin e posaçëm të një pacienti. Zbulimi se densiteti i lartë i joneve negative (jo jonet të njëjta me ato të prodhuara nga filtrat e ajrit në shtëpi) ndihmon njerëzit me çrregullim emocional stinor, ndodhi aksidentalisht gjatë një studimi rreth diçkaje tjetër, dhe një studim i dytë, gjeti se kjo terapi është e dobishme.


Dihet se ajrit është plotë jone negative në pranverë, dhe jo në dimër. Por kjo nuk mund të shpjegojë se si punon terapia me jone. Deri tani një përgjigje nuk ka, por shkencëtarët janë të bindur se terapia me jone është e efektshme.

Vizitoni; http://astritlulushi.wordpress.com/

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
20.04.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Incidenti në Ukrainë vë në pikëpyetje marrëveshjen

Disa ligjvënës amerikanë po i bëjnë thirrje administratës të marrë masa për t’i bërë presion Rusisë
Më tepër

Sulmohen dhe vriten dhjetëra ushtarë algjerianë

Militantët islamikë dyshohen si autorë të sulmit
Më tepër

Në Pakistan plagoset një gazetar i njohur

Valë sulmesh kundër njerëzve të medias në këtë vend
Më tepër

Kremtimi i Pashkëve në Shqipëri dhe Kosovë

Udhëheqësit politikë e fetarë, e kanë vënë theksin te përpjekjet për paqen, tolerancën dhe pajtimin ndërmjet njerëzve
Më tepër

Pranimi në kolegjet amerikane

Ndryshime në provimet standarte të pranimit
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
18.04.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Tourists, one holding some flowers she picked, take pictures in a field of tulips near Lisse, western Netherlands. Tourism peaks around the Easter weekend with thousands flocking to the fields to admire field of tulips left to blossom to harvest the bulbs later.
  • Students at Danwon High School in Ansan hold messages for missing schoolchildren who are among the unaccounted for passengers trapped in a South Korean capsized ferry.
  • A parked car suffered damage when a adobe wall collapsed on it after a strong earthquake shook Chilpancingo, Mexico.
  • Pope Francis lies on the floor as he prays during the Celebration of the Lord’s Passion on Good Friday at St Peter's Basilica at the Vatican.
  • A flag in the colors of the Ribbon of Saint George, which has become a symbol of pro-Russian sentiment, flutters as pro-Russian supporters gather outside the mayor's office in Slaviansk, Ukraine.
  • Christian worshippers carry a cross during a procession along the Via Dolorosa on Good Friday during Holy Week in Jerusalem's Old City.
  • Six-week-old Ewan Bingham, takes a look at his dad, Lt. Chris Bingham, of Cranford, New Jersey, after Chris disembarked from the USS Harry S. Truman in Norfolk, Virginia. The carrier strike group is returning from a nine-month deployment. There were 171 babies born to sailors aboard the ship during the deployment.
  • Indian Hindu devotees walk through a dust storm after taking a holy dip at the Sangam, the confluence of the rivers Ganges, Yamuna and mythical Saraswati, in Allahabad.
  • Brazilian soccer fan Anderson poses in front of the media after picking up his 2014 World Cup tickets in Rio de Janeiro. FIFA venue ticketing centers were opened in the World Cup host cities.
  • A man reads a newspaper with front page headlines about the death of Nobel laureate Gabriel Garcia Marquez, in Aracataca, the town were he was born in Colombia's Caribbean coast. Garcia Marquez died in Mexico City on Thursday.
  • Wearing ghilli suits, Iranian army troops march in a parade as one of them hold up his weapon, marking National Army Day in front of the mausoleum of the late revolutionary founder Ayatollah Khomeini just outside Tehran.
  • A visitor takes a picture in one of the greenhouses of the Royal Palace in Laeken, near Brussels, Belgium. The Royal Greenhouses open once a year to the public for a blooming extravaganza of 5,000 plants including giant ferns and exotic trees, some 250 years old.
  • Penitents from "Los Dolores" brotherhood gather prior to a Holy Week procession in Cordoba, southern Spain. Hundreds of processions take place throughout Spain during the Easter Holy Week.
  • Fog surrounds the mountains in Goncalves, in the state of Minas Gerais in southwestern Brazil.

Interaktive