E martë, 30 shtator, 2014

Lajme / Shëndetësi

Depresioni dimëror mbetet ende mister

Njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.

depress
depress
Astrit Lulushi

Një ndjenjë trishtimi vjen mbi njerëzit në fund të vjeshtës, së bashku me gjethet e fundit, ngricat e mëngjesit, dhe diellin që perëndon më herët çdo ditë. Disa mund të thonë se një çaj nxehtë dhe një pallto e ngrohtë mund të jenë të gjitha që nevojiten për të përballuar dimrin e ftohtë, por për shumë njerëz, dimër do të thotë depresion dhe melankoli.

Depresioni dimëror është ende një mister për shkencëtarët të cilët e studiojnë atë. Shumë gjëra të tilla si,  kimikate të trurit, jone të ajrit, dhe gjene të trupit duket se përfshihen. Por shkencëtarët janë të një mendimi se njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror – i njohur gjithashtu si “çrregullim emocional stinor”, kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.
 

Shumë studime kanë treguar se njerëzit me çrregullim emocional stinor ndjehen më mirë pas ekspozimit në dritë. Kjo duket mjaft e thjeshtë; në zonat malore, ditët e dimrit janë më të shkurtra, kështu që njeriu ekspozohet më pak në diellit. Në këto raste ekspertët rekomandojnë dritën të artificiale për të zevendësuar dritën e diellit. Por të tjerë thonë se kjo është në fakt shumë më komplekse, pasi nuk është vetëm çështje e gjetjes së dritës, por edhe që drita të merret në kohën e duhur – dhe koha më e rëndësishme për të marrë dritë është në mëngjes.
 

Shkencëtarët mendojnë se çrregullim emocional stinor ndodh për shkak të një ndryshimi në mospërputhjen e orës së zakonëshme me orën e brendshme të trupit. Për shembull, ora në mur mund të thotë se është koha për të marrë dritë, por ora e brendshme e trupit thotë se është koha për pushim a gjumë.
 

Në shumë vende që respektojnë ndryshimin e orës (Kursimin e Kohës Ditore), mund të mendohet se duke kthyer akrepin një orë prapa, kjo do t’i keqësonte simptomat e çrregullimit emocional stinor, sepse dielli lind një një orë më herët. Por në fakt, studimet kanë treguar se ndodh e kundërta, pasi njeriu zgjohet para agimit dhe dielli nuk e gjen në shtrat.
 

Të tjera studime thonë se çrregullimi emocional stinor është kryesisht problem biologjik dhe nuk lidhet me kohën. Në Fairbanks të Alaskës, për shembull, gjatë dimrit, koha nga agimi në muzg zgjat vetëm 4 orë, dhe me kaq pak rreze dielli, duket sikur askush nuk mund t’i shpëtojë depresionit dimëror. Por të dhënat tregojnë se vetëm  rreth 9 për qind e banorëve në Fairbanks vuajnë nga çrregullim emocional stinor, dhe mendohet se është qëndrimi aktiv një kusht që i bën ata të shmangin depresionin në dimër. Shkencëtarë të tjerë ofrojnë shpjegime të mundshme se banorët në zona të ftohta mund të jenë të predispozuar gjenetikisht për të qenë më pak të ndjeshëm ndaj depresionit.
 

Shkencëtarë në Institutin Kombëtar të Shëndetit Mendor (SHBA),  kanë propozuar një shpjegim të ri për çrregullim emocional stinor, që mund të rrjedhë nga sasia e lartë e melatonin në tru (kur gjëndrat pompojnë shumë melatonin, njeriu ndjehet i përgjumur), dhe rekomandojnë që në rastet kur melatonin është fajtori kryesor, terapi të lehta me barna për kontrollin e nivelit të melatonin mund të jenë të efektshme.
 

Shkencëtarë të tjerë në Kanada, aktualisht, janë duke studiuar rolin e kimikateve të trurit si, serotonin dhe dopamine, të cilat dihen se ndërveprojnë me ritmin cirkadian që lidhet me orën biologjike.
 

Disa barna kundër depresionit si Prozac dhe Paxil përdoren për disa raste të çrregullimit emocional stinor, por këto janë parë si ilaçe tepë të forta dhe të panevojëshme për një çrregullim të tillë.
 

Terapia me jone negative është provuar si një mënyrë tjetër e re për të trajtuar çrregullimin emocional stinor. Kjo terapi përfshin drejtimin e një rryme jonesh të ngarkuara negativisht në shtratin e posaçëm të një pacienti. Zbulimi se densiteti i lartë i joneve negative (jo jonet të njëjta me ato të prodhuara nga filtrat e ajrit në shtëpi) ndihmon njerëzit me çrregullim emocional stinor, ndodhi aksidentalisht gjatë një studimi rreth diçkaje tjetër, dhe një studim i dytë, gjeti se kjo terapi është e dobishme.


Dihet se ajrit është plotë jone negative në pranverë, dhe jo në dimër. Por kjo nuk mund të shpjegojë se si punon terapia me jone. Deri tani një përgjigje nuk ka, por shkencëtarët janë të bindur se terapia me jone është e efektshme.

Vizitoni; http://astritlulushi.wordpress.com/

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
29.09.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

SHBA, thirrje Kinës të tregojë përmbajtje në Hong Kong

SHBA po i bëjnë thirrje Kinës të tregojë përmbajtje në Hong Kong, ku mijëra protestuesë pro-demokracisë po protestojnë kundër një vendimi të Pekinit për zgjedhjen e udhëheqësve të qytetit.
Më tepër

Netanyahu: Irani më i rrezikshëm se Shteti Islamik

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu tha në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së se Irani është në një mision për përhapjen e një revolucioni islamik në mbarë botën.
Më tepër

Banka Botërore, 150 milionë dollarë për sektorin energjetik të Shqipërisë

Ky fond do të mbështesë reformat në sektorin energjetik të Shqipërisë, përmirësimin e furnizimit me energji elektrike dhe qëndrueshmërinë financiare të këtij sektori.
Më tepër

Trupat amerikane do të vazhdojnë praninë e tyre në Afganistan

Një zyrtar amerikan thotë se trupat amerikane do të qëndrojnë në Afganistan edhe pas fundit të këtij viti, në bazë të një marrëveshje që do të nënshkruhet sot me presidentin e ri të vendit.
Më tepër

OKB, fillon punën misioni për luftimin e Ebolës

Kjo është hera e parë që Organizata e Kombeve të Bashkuara krijon një mision të emergjencës shëndetësore.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A Ukrainian serviceman gets a haircut at a military camp near the town of Debaltseve in eastern Ukraine.
  • A Turkish Kurd protester runs away from tear gas fired by riot police near the Turkish-Syrian border in the southeastern town of Suruc in Sanliurfa province.
  • U.S. actor George Clooney and British lawyer Amal Alamuddin arrive at the palazzo Ca Farsetti in Venice, for a civil ceremony to officialize their wedding.
  • A soccer fan cheers Japanese women's soccer team with a national flag during the women's semi-final soccer match against Vietnam at the Incheon Football Stadium during the 17th Asian Games in Incheon, South Korea.
  • A dog wipes out at the 6th Annual Surf City surf dog contest in Huntington Beach, California, USA, Sept. 28, 2014.
  • A dog is carried back into the water after riding a wave at the 6th Annual Surf City surf dog contest in Huntington Beach, California, Sept. 28, 2014.
  • Visitors look at a blooming Titan Arum (Amorphophallus titanum), one of the world's largest and rare tropical flowering plants, at Basel's Botanical Garden, Switzerland. The flower emits strong odor likened to rotting meat, and wilts and dies after two days.
  • A diver floats to the surface during a practice session at the Munhak Park Tae-hwan Aquatics Center during the 17th Asian Games in Incheon, South Korea.
  • Men build a traditional swing using bamboos during the Dashain, Hinduism's biggest religious festival, in Kathmandu, Nepal.
  • A sculpture of a giant hippopotamus, "HippopoThames", built by artist Florentjin Hofman is towed up the Thames past the Houses of Parliament in central London.
  • An elderly Thai woman laughs out loud as she is asked how old she is. At 105 years old, an age verifiable on her identity card, she is still able to make others around her smile as she sits in the shade on a bamboo bed in the village of Satuek, Buriram province, northeast Thailand. (Photo taken on Sept. 27, 2014, by Matthew Richards/VOA reader/Thailand)
  • South Korea's Lee Seungchul (BLUE) competes in a bout against Uzbekhistan Jamshid Kenjaev (RED) in the men's freestyle 61kg wrestling round 1 event during the 2014 Asian Games at the Dowon Gymnasium in Incheon, South Korea.
  • A scorpion fish is pictured in the seabed of the Plane island near Marseille, southern France.
  • Meerkats look at visitors in Erfurt's zoo in Germany.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.