E hënë, 22 shtator, 2014

Lajme / Shëndetësi

Depresioni dimëror mbetet ende mister

Njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.

depress
depress
Astrit Lulushi

Një ndjenjë trishtimi vjen mbi njerëzit në fund të vjeshtës, së bashku me gjethet e fundit, ngricat e mëngjesit, dhe diellin që perëndon më herët çdo ditë. Disa mund të thonë se një çaj nxehtë dhe një pallto e ngrohtë mund të jenë të gjitha që nevojiten për të përballuar dimrin e ftohtë, por për shumë njerëz, dimër do të thotë depresion dhe melankoli.

Depresioni dimëror është ende një mister për shkencëtarët të cilët e studiojnë atë. Shumë gjëra të tilla si,  kimikate të trurit, jone të ajrit, dhe gjene të trupit duket se përfshihen. Por shkencëtarët janë të një mendimi se njerëzit që vuajnë nga depresioni dimëror – i njohur gjithashtu si “çrregullim emocional stinor”, kanë një gjë të përbashkët; ata janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dritës, apo mungesës së saj.
 

Shumë studime kanë treguar se njerëzit me çrregullim emocional stinor ndjehen më mirë pas ekspozimit në dritë. Kjo duket mjaft e thjeshtë; në zonat malore, ditët e dimrit janë më të shkurtra, kështu që njeriu ekspozohet më pak në diellit. Në këto raste ekspertët rekomandojnë dritën të artificiale për të zevendësuar dritën e diellit. Por të tjerë thonë se kjo është në fakt shumë më komplekse, pasi nuk është vetëm çështje e gjetjes së dritës, por edhe që drita të merret në kohën e duhur – dhe koha më e rëndësishme për të marrë dritë është në mëngjes.
 

Shkencëtarët mendojnë se çrregullim emocional stinor ndodh për shkak të një ndryshimi në mospërputhjen e orës së zakonëshme me orën e brendshme të trupit. Për shembull, ora në mur mund të thotë se është koha për të marrë dritë, por ora e brendshme e trupit thotë se është koha për pushim a gjumë.
 

Në shumë vende që respektojnë ndryshimin e orës (Kursimin e Kohës Ditore), mund të mendohet se duke kthyer akrepin një orë prapa, kjo do t’i keqësonte simptomat e çrregullimit emocional stinor, sepse dielli lind një një orë më herët. Por në fakt, studimet kanë treguar se ndodh e kundërta, pasi njeriu zgjohet para agimit dhe dielli nuk e gjen në shtrat.
 

Të tjera studime thonë se çrregullimi emocional stinor është kryesisht problem biologjik dhe nuk lidhet me kohën. Në Fairbanks të Alaskës, për shembull, gjatë dimrit, koha nga agimi në muzg zgjat vetëm 4 orë, dhe me kaq pak rreze dielli, duket sikur askush nuk mund t’i shpëtojë depresionit dimëror. Por të dhënat tregojnë se vetëm  rreth 9 për qind e banorëve në Fairbanks vuajnë nga çrregullim emocional stinor, dhe mendohet se është qëndrimi aktiv një kusht që i bën ata të shmangin depresionin në dimër. Shkencëtarë të tjerë ofrojnë shpjegime të mundshme se banorët në zona të ftohta mund të jenë të predispozuar gjenetikisht për të qenë më pak të ndjeshëm ndaj depresionit.
 

Shkencëtarë në Institutin Kombëtar të Shëndetit Mendor (SHBA),  kanë propozuar një shpjegim të ri për çrregullim emocional stinor, që mund të rrjedhë nga sasia e lartë e melatonin në tru (kur gjëndrat pompojnë shumë melatonin, njeriu ndjehet i përgjumur), dhe rekomandojnë që në rastet kur melatonin është fajtori kryesor, terapi të lehta me barna për kontrollin e nivelit të melatonin mund të jenë të efektshme.
 

Shkencëtarë të tjerë në Kanada, aktualisht, janë duke studiuar rolin e kimikateve të trurit si, serotonin dhe dopamine, të cilat dihen se ndërveprojnë me ritmin cirkadian që lidhet me orën biologjike.
 

Disa barna kundër depresionit si Prozac dhe Paxil përdoren për disa raste të çrregullimit emocional stinor, por këto janë parë si ilaçe tepë të forta dhe të panevojëshme për një çrregullim të tillë.
 

Terapia me jone negative është provuar si një mënyrë tjetër e re për të trajtuar çrregullimin emocional stinor. Kjo terapi përfshin drejtimin e një rryme jonesh të ngarkuara negativisht në shtratin e posaçëm të një pacienti. Zbulimi se densiteti i lartë i joneve negative (jo jonet të njëjta me ato të prodhuara nga filtrat e ajrit në shtëpi) ndihmon njerëzit me çrregullim emocional stinor, ndodhi aksidentalisht gjatë një studimi rreth diçkaje tjetër, dhe një studim i dytë, gjeti se kjo terapi është e dobishme.


Dihet se ajrit është plotë jone negative në pranverë, dhe jo në dimër. Por kjo nuk mund të shpjegojë se si punon terapia me jone. Deri tani një përgjigje nuk ka, por shkencëtarët janë të bindur se terapia me jone është e efektshme.

Vizitoni; http://astritlulushi.wordpress.com/

Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
22.09.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

OKB: Masat për klimën nxisin rritjen ekonomike

Një raport historik i fundit i Kombeve të Bashkuara thotë se rritja ekonomike mund të nxitet nga masat kundër ndryshimit të klimës
Më tepër

Mbërrin në orbitën e Marsit anija amerikane MAVEN

Në kërkim të arsyes së zhdukjes së ujit dhe gazeve në planetin e kuq
Më tepër

Presidentja Jahjaga nderohet nga Nisma Globale Clinton

Presidentja e Kosovës Atifete Jahjaga u nderua mbrëmë në Nju Jork me çmimin e Nismës Clinton “Qytetari Global”
Më tepër

Kosovë: Koalicioni kërkon vazhdimin e shpejtë të seancës

Javën e kaluar seanca u ndërpre pasi parlamenti nuk arriti të zgjedhë kryetarin e tij
Më tepër

Presidenti Nishani ankohet në Gjykatën Kushtetuese

Presidenti Nishani theksoi se zgjedhja e çdo anëtari të KLD-së për nënkryetar është një e drejtë, që atij ia jep Kushtetuta.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Former U.S. President Bill Clinton and former Secretary of State Hillary Clinton embrace during the opening plenary session labeled "Reimagining Impact" at the Clinton Global Initiative 2014 (CGI) in New York.
  • In this photo provided by the Spanish Defense Ministry, aid workers and doctors transfer Manuel Garcia Viejo, a Spanish priest who was diagnosed with the Ebola virus while working in Sierra Leone, from a military plane to an ambulance as he leaves the Torrejon de Ardoz military airbase, near Madrid.
  • A Syrian Kurdish woman carries her belongings after crossing into Turkey near the southeastern town of Suruc in Sanliurfa province.
  • A Kurdish woman runs away from a water cannon near the Syrian border after Turkish authorities temporarily closed the border at the southeastern town of Suruc in Sanliurfa province.
  • Members of the Iran's Revolutionary Guard march during an annual military parade marking the 34th anniversary of outset of the 1980-88 Iran-Iraq war, in front of the mausoleum of the late revolutionary founder Ayatollah Khomeini just outside Tehran.
  • Japan's Mami Umeki competes with Mongolia's Munkhtuya Battulga (blue) during their women's -78 kg bronze medal judo contest at the Dowon Gymnasium during the 17th Asian Games in Incheon, South Korea.
  • Pierrelatte's zoo director Samuel Martin holds African dwarf crocodiles, three days after their birth at the zoological center La Ferme aux Crocodiles in Pierrelate, southeastern France.
  • Students stage a rally at the Chinese University of Hong Kong campus in Hong Kong. Thousands of students boycotted classes to protest Beijing’s decision to restrict electoral reforms in a weeklong strike marking the latest phase in the battle for democracy in the southern Chinese city.
  • Activist Gloria Fallon, from Chicago, holds a parachute banner which reads 'Justice' while taking part in the Flood Wall Street demonstration in Lower Manhattan, New York. Hundreds of protesters assembled in New York City's financial district, with some planning to risk arrest during an unsanctioned blockade on Wall Street to call attention to what organizers say is capitalism's contribution to climate change.
  • Japan's Miho Teramura competes in the heats of women's 50m butterfly swimming event during the 17th Asian Games at the Munhak Park Tae-hwan Aquatics Centre in Incheon, South Korea.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.