E enjte, 05 mars, 2015

Lajme / Shkencë-Teknologji

Ç'ndodhi me dinosaurët

Kometat apo asteroidët, nëse nuk ishIn tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

crater
crater
Astrit Lulushi
Shkaku i zhdukjes së dinosaurëve vazhdon të jetë mister. Në qarqe shkencore ka vite që shtrohen të njëjtat pyetje: Ishte kometë apo asteroid? Ishin shpërthimet vullkanike apo ndryshimi dramatik i klimës që solli zhdukjen e tyre? Fakti është se këto pyetje përmbajnë edhe probleme të tjera që kanë të bëjnë me procesin e evoluimit të jetës në Tokë.

Kështu, në përpjekje për të gjetur se ç’ndodhi me dinosaurët, shkencëtarët në Qendrën Berkeley për Geochronology (BGC), në Universitetin e Kalifornisë, dhe universitetet në Holandë e Britani, pas njjë studimi të gjatë, thonë se kanë përcaktuar data më të sakta se kur ndodhi zhdukja e dinosaurve dhe kur ndodhi ndikimi klimatik global. Sipas tyre të dyja datat janë shumë afër njëra-tjetrës, ose këto dy zhvillime mund të kenë ndodhur njëkohësisht.

Shkencëtarët dijnë se ndryshimi i thellë klimatik ishte goditja e fundit që e shtyu jetën në Tokë në një pikë kthese ku shumë qenie të gjalla devijuan nga lloji i tyre duke hyrë në rrugë të tjera evoluimi (përfshi këtu edhe primatët, paraardhësit më të herëshëm të atyre që më pas do të evoluonin në njerëz).

Nga të dhënat e fosileve të dinosaurëve me bazë në tokë dhe krijesave të oqeanit, shkencëtarët thonë se zhdukja e dinosaurve ndodhi – 66 milionë vjet më parë – duke e bërë këtë ngjarje të njëkohshme me ndikimin klimatik.

Studiuesit thonë se tani besojnë se kometat apo asteroidët, nëse nuk ishin tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

Rezultatet e studimit u botuan në numrin e shkurtit të revistës Science.

Teoria që lidh zhdukjen e dinosaurve me shpërthimin e meteorëve dhe ndikimin klimatik në Tokë doli si hipotezë në vitin 1980 nga nobelisti Luis Alvarez dhe djali i tij, Walter, profesor i tokës dhe shkencës planetare në universitetin e Kalifornisë në Berkeley. Ata studiuan një krater 170 kilometra të gjerë në Caribbean pranë bregut Yukatan të Meksikës. Krateri mendohet të jetë hapur nga një komete ose asteroid 10 kilometra i gjatë.

Shkencëtarët thonë se mbeturinat që u përhapën në atmosferë nga kjo përplasje, mund të gjenden ende rreth e rrotull globit në formë pluhuri ose grimcash kristali, kuarci e substancash të tjera. Kjo i shtynë ata të mendojnë se goditjet e meteorëve ose sollën ndikimin klimatik ose ndodhën njëkohësisht, por asnjë prej tyre nuk përbën shkakun e vetëm të zhdukjes së dinosaurve.

Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet e thella klimatike gjatë miliona viteve të mëparshme, duke përfshirë edhe të ftohtin, i shtynë shumë krijesa në prag të zhdukjes ose të ndryshonin rrjedhën e evoluimit, dhe se shkak i ndryshueshmërisë së klimës mund të ketë qenë edhe një seri e vazhdueshme shpërthimesh vullkanike.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
05.03.2015
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

Kosovë: Pezullohen dy policë serbë

Pezullimi i tyre është pjesë e hetimeve për vrasjen e policit Enver Zymberi në korrik të vitit 2011
Më tepër

Intervistë me deputeten Jorida Tabaku

Deputetja e Partisë Demokrate morri pjesë në forumin Rrjeti për Demokraci i Grave
Më tepër

Çështja Doshi, tension në parlament

Akuzat për një plan për vrasje, deputeti Tom Doshi 6 orë përpara grupit hetimor. Prokuroria kërkon dëshmitë e zyrtarëve më të lartë të Shtetit dhe disa deputetëve
Më tepër

Gjyqi ndaj Dzhokhar Tsarnaev

Avokatja mbrojtëse e Tsaenavit, pranoi dje para trupit gjykues se klienti i saj kishte ndihmuar në realizimin e sulmit vdekjeprurës të 2013-ës, por shtoi se vëllai i madh ishte ideatori i planit
Më tepër

Klinton: Publikoni email-at

Zonja Clinton shkruante mbrëmë në twitter se do që emailet e saj të bëhen publike dhe të shqyrtohen nga Deparatmenti i Shtetit, sa më shpejt që të jetë e mundur.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Hostesses pose for photos outside the Great Hall of the People during the opening session of the annual National People's Congress in Beijing, China.
  • Bangladeshi workers unload goods from a boat in the Buriganga River in Dhaka.
  • The 4.6-meter high bronze sculpture "Gift Horse", which portrays a skeletal horse by German-born artist Hans Haacke, stands above Trafalgar Square after it was unveiled as the new commission for the Fourth Plinth, in London.
  • A girl slips on an icy street while walking with her sister in the Brooklyn borough of New York. The girls were dressed as clowns for the Jewish celebration of Purim.
  • Policemen take position behind shields near Yangon City Hall after a crackdown on a peaceful demonstration supporting the student protests which demand an amendment to the National Education Bill in Yangon, Myanmar.
  • Arthur Ward stands with his Pyrenean Mountain Dog Cody during the first day of the Crufts Dog Show in Birmingham, central England.
  • The moon sets in the early morning hours as a man walks along an ocean pier in Oceanside, California.
  • Male Afghan women's rights activist wear burqas to show their solidarity to Afghan women ahead of International Women's Day in Kabul.
  • Firecrackers go off next to people during the Beehive Rockets Festival, ahead of the Chinese Lantern Festival in Tainan, southern Taiwan, March 4, 2015.
  • People sing and dance while celebrating Holi, the Festival of Colors, in Kathmandu, Nepal.
  • Kristy Fogden, right, of New Zealand, hands her friend Dave Shaw a guitar as they stand on a sand dune at dusk in White Sands National Monument, New Mexico, March 4, 2015.
  • A foreign tourist screams as another puts color on her face during celebrations marking Holi in Kolkata, India.

Interaktive