E hënë, 15 shtator, 2014

Lajme / Shkencë-Teknologji

Ç'ndodhi me dinosaurët

Kometat apo asteroidët, nëse nuk ishIn tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

crater
crater
Astrit Lulushi
Shkaku i zhdukjes së dinosaurëve vazhdon të jetë mister. Në qarqe shkencore ka vite që shtrohen të njëjtat pyetje: Ishte kometë apo asteroid? Ishin shpërthimet vullkanike apo ndryshimi dramatik i klimës që solli zhdukjen e tyre? Fakti është se këto pyetje përmbajnë edhe probleme të tjera që kanë të bëjnë me procesin e evoluimit të jetës në Tokë.

Kështu, në përpjekje për të gjetur se ç’ndodhi me dinosaurët, shkencëtarët në Qendrën Berkeley për Geochronology (BGC), në Universitetin e Kalifornisë, dhe universitetet në Holandë e Britani, pas njjë studimi të gjatë, thonë se kanë përcaktuar data më të sakta se kur ndodhi zhdukja e dinosaurve dhe kur ndodhi ndikimi klimatik global. Sipas tyre të dyja datat janë shumë afër njëra-tjetrës, ose këto dy zhvillime mund të kenë ndodhur njëkohësisht.

Shkencëtarët dijnë se ndryshimi i thellë klimatik ishte goditja e fundit që e shtyu jetën në Tokë në një pikë kthese ku shumë qenie të gjalla devijuan nga lloji i tyre duke hyrë në rrugë të tjera evoluimi (përfshi këtu edhe primatët, paraardhësit më të herëshëm të atyre që më pas do të evoluonin në njerëz).

Nga të dhënat e fosileve të dinosaurëve me bazë në tokë dhe krijesave të oqeanit, shkencëtarët thonë se zhdukja e dinosaurve ndodhi – 66 milionë vjet më parë – duke e bërë këtë ngjarje të njëkohshme me ndikimin klimatik.

Studiuesit thonë se tani besojnë se kometat apo asteroidët, nëse nuk ishin tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

Rezultatet e studimit u botuan në numrin e shkurtit të revistës Science.

Teoria që lidh zhdukjen e dinosaurve me shpërthimin e meteorëve dhe ndikimin klimatik në Tokë doli si hipotezë në vitin 1980 nga nobelisti Luis Alvarez dhe djali i tij, Walter, profesor i tokës dhe shkencës planetare në universitetin e Kalifornisë në Berkeley. Ata studiuan një krater 170 kilometra të gjerë në Caribbean pranë bregut Yukatan të Meksikës. Krateri mendohet të jetë hapur nga një komete ose asteroid 10 kilometra i gjatë.

Shkencëtarët thonë se mbeturinat që u përhapën në atmosferë nga kjo përplasje, mund të gjenden ende rreth e rrotull globit në formë pluhuri ose grimcash kristali, kuarci e substancash të tjera. Kjo i shtynë ata të mendojnë se goditjet e meteorëve ose sollën ndikimin klimatik ose ndodhën njëkohësisht, por asnjë prej tyre nuk përbën shkakun e vetëm të zhdukjes së dinosaurve.

Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet e thella klimatike gjatë miliona viteve të mëparshme, duke përfshirë edhe të ftohtin, i shtynë shumë krijesa në prag të zhdukjes ose të ndryshonin rrjedhën e evoluimit, dhe se shkak i ndryshueshmërisë së klimës mund të ketë qenë edhe një seri e vazhdueshme shpërthimesh vullkanike.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
14.09.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

LAJME

Ebola i merr jetën një mjekeje të përkushtuar

Dr. Olivette Buck, drejtoreshë spitali në Freetown, vdiq vetëm pesë ditë pasi analizat treguan se ishte infektuar me sëmundjen
Më tepër

Paris, takim për koalicionin e gjerë kundër ISIL-it

Presidentit francez Hollande takohet me Sekretarin Kerry dhe me ministrat e jashtëm evropianë dhe arabë
Më tepër

Merkel, luftë kundër anti-semitizimit

Zonja Merkel foli në një demonstratë me temë "Kurrë më urrejtje ndaj hebrejve", të organizuar para Portës së Brandenburg-ut në Berlin
Më tepër

Ibroçi: Arsimi, armë kundër pabarazisë gjinore

Intervistë me Etrita Ibroçin, aktiviste dhe operatore financiare në Nju Jork e firmës Kepler Cheuvreux
Më tepër

Atmosfera në prag të vizitës së Papa Françeskut

Në Shqipëri janë në përfundim e sipër përgatitjet për pritjen e Papa Françeskut, i cili do të vizitojë vendin më 21 shtator.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Palestinian students look inside a classroom that witnesses said was shelled by Israel during its offensive, on the first day of the new school year east of Gaza City.
  • A competitor competes in the Mud Madness race, at Foymore Lodge in Portadown, County Armagh.
  • A flood-damaged bridge on an overflowing flood channel is seen from an Indian Air Force helicopter on the outskirts of Srinagar.
  • A cat watches from behind a dusty window of an apartment building in Bucharest, Romania.
  • People vote at a polling station during the Swedish general elections in Stockholm.
  • A Pakistani looks at a sack of relief goods dropped from a helicopter in the flooded village of Multan district.
  • Two women taking a selfie get hit with tomatoes during a tomato fight in front of the Royal Palace turning Amsterdam's central Dam Square into a red pulpy mess, the Netherlands.
  • A visitor touches the artwork "Nevskiy Prospect" by artist Elena Pavlova during the paper arts festival in St. Petersburg, Russia.
  • An Indian man splashes into a pool of mud during a ‘Mud Run’ organized by an group that promotes adventure sports in Hyderabad.
  • Mitch Winehouse looks at a statue of his late daughter, Amy Winehouse, after it was unveiled in Camden's Stables Market, in London, England.
  • Qatar's Nasser al-Attiyah powers through a water crossing in his Ford on the final day of the (WRC) Rally of Australia, near Lowanna on the New South Wales central coast.
  • A giraffe hides from the rain in its paddock at the Moscow Zoo, Russia.
  • Mahindra Moto3 rider Miguel Oliveira of Portugal crashes during the San Marino Grand Prix in Misano Adriatico circuit in central Italy.
  • Surfers ride a wave as a whale-shaped kite flies above them during the annual Festival of the Winds at Sydney's Bondi Beach, Australia.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.