E premte, 19 dhjetor, 2014

Lajme / Shkencë-Teknologji

Ç'ndodhi me dinosaurët

Kometat apo asteroidët, nëse nuk ishIn tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

crater
crater
Astrit Lulushi
Shkaku i zhdukjes së dinosaurëve vazhdon të jetë mister. Në qarqe shkencore ka vite që shtrohen të njëjtat pyetje: Ishte kometë apo asteroid? Ishin shpërthimet vullkanike apo ndryshimi dramatik i klimës që solli zhdukjen e tyre? Fakti është se këto pyetje përmbajnë edhe probleme të tjera që kanë të bëjnë me procesin e evoluimit të jetës në Tokë.

Kështu, në përpjekje për të gjetur se ç’ndodhi me dinosaurët, shkencëtarët në Qendrën Berkeley për Geochronology (BGC), në Universitetin e Kalifornisë, dhe universitetet në Holandë e Britani, pas njjë studimi të gjatë, thonë se kanë përcaktuar data më të sakta se kur ndodhi zhdukja e dinosaurve dhe kur ndodhi ndikimi klimatik global. Sipas tyre të dyja datat janë shumë afër njëra-tjetrës, ose këto dy zhvillime mund të kenë ndodhur njëkohësisht.

Shkencëtarët dijnë se ndryshimi i thellë klimatik ishte goditja e fundit që e shtyu jetën në Tokë në një pikë kthese ku shumë qenie të gjalla devijuan nga lloji i tyre duke hyrë në rrugë të tjera evoluimi (përfshi këtu edhe primatët, paraardhësit më të herëshëm të atyre që më pas do të evoluonin në njerëz).

Nga të dhënat e fosileve të dinosaurëve me bazë në tokë dhe krijesave të oqeanit, shkencëtarët thonë se zhdukja e dinosaurve ndodhi – 66 milionë vjet më parë – duke e bërë këtë ngjarje të njëkohshme me ndikimin klimatik.

Studiuesit thonë se tani besojnë se kometat apo asteroidët, nëse nuk ishin tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

Rezultatet e studimit u botuan në numrin e shkurtit të revistës Science.

Teoria që lidh zhdukjen e dinosaurve me shpërthimin e meteorëve dhe ndikimin klimatik në Tokë doli si hipotezë në vitin 1980 nga nobelisti Luis Alvarez dhe djali i tij, Walter, profesor i tokës dhe shkencës planetare në universitetin e Kalifornisë në Berkeley. Ata studiuan një krater 170 kilometra të gjerë në Caribbean pranë bregut Yukatan të Meksikës. Krateri mendohet të jetë hapur nga një komete ose asteroid 10 kilometra i gjatë.

Shkencëtarët thonë se mbeturinat që u përhapën në atmosferë nga kjo përplasje, mund të gjenden ende rreth e rrotull globit në formë pluhuri ose grimcash kristali, kuarci e substancash të tjera. Kjo i shtynë ata të mendojnë se goditjet e meteorëve ose sollën ndikimin klimatik ose ndodhën njëkohësisht, por asnjë prej tyre nuk përbën shkakun e vetëm të zhdukjes së dinosaurve.

Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet e thella klimatike gjatë miliona viteve të mëparshme, duke përfshirë edhe të ftohtin, i shtynë shumë krijesa në prag të zhdukjes ose të ndryshonin rrjedhën e evoluimit, dhe se shkak i ndryshueshmërisë së klimës mund të ketë qenë edhe një seri e vazhdueshme shpërthimesh vullkanike.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
18.12.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Buxheti për fëmijët në Shqipëri

Studim i organizatës Save the Children mbi të drejtat e fëmijëve dhe buxhetimi për mirëqenien e tyre.
Më tepër

Arrestimet e gazetarëve në Turqi

Arrestimi i gazetarëve po shihet si një përpjekje e qeverisë turke për të minuar pasuesit e Imamit Gulen i cili banon në SHBA
Më tepër

Normalizimi i marrëdhënieve SHBA-Kubë

Vendimi ka zgjuar reagime të përziera, veçanërisht në radhët e komunitetit kubano-amerikan
Më tepër

OKB 8.4 miliard dollarë për sirianët

18 milion njerëz të prekur nga konflikti
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A small group of protesters against the new security law are beaten with wooden clubs and arrested by riot police after shouting against the new law, outside the Parliament building in Nairobi, Kenya.
  • In this photo released today Prince Harry shows children a photograph he has taken during a visit to a herd boy night school constructed by Sentebale in Mokhotlong, Lesotho. Prince Harry was visiting Lesotho to see the work of his charity Sentebale which provides healthcare and education to vulnerable children in Lesotho.
  • In this photo released today Coast Guard members conduct flare training on Plum Island, Massachussetts. (Credit: U.S. Coast Guard/Petty Officer 3rd Class MyeongHi Clegg)
  • Afghan schoolchildren study at an open-air classroom in the Mohmand Dara district in eastern Nangarhar province.
  • A man, whose surname is He, cuddles the body of his dead wife during a sub-zero evening in Shenyang, Liaoning province, China, Dec. 17, 2014. The man sat by the roadside while holding his wife's body for almost two hours till his son came and persuaded him to bring the body home, according to local media. She collapsed in a street and died of heart failure after buying medicine from a pharmacy.
  • Cleaners in protective clothing search for asbestos fibers arround the train station in downtown Roermond, Netherlands. The center of Roermond was closed off and placed under alert following a fire which caused asbestos to drift over the town.
  • Christmas lights are seen during the "Luci d'Artista" (Artist's Lights of Salerno) event in Salerno, southern Italy. The theme for the 2014-2015 event is the Northern Lights and Fairy Tales.
  • Winchester Cathedral choristers speed across the ice during an early morning skate on the ice rink outside Winchester Cathedral, southern England.

Interaktive