E shtunë, 25 tetor, 2014

Lajme / Shkencë-Teknologji

Ç'ndodhi me dinosaurët

Kometat apo asteroidët, nëse nuk ishIn tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

crater
crater
Astrit Lulushi
Shkaku i zhdukjes së dinosaurëve vazhdon të jetë mister. Në qarqe shkencore ka vite që shtrohen të njëjtat pyetje: Ishte kometë apo asteroid? Ishin shpërthimet vullkanike apo ndryshimi dramatik i klimës që solli zhdukjen e tyre? Fakti është se këto pyetje përmbajnë edhe probleme të tjera që kanë të bëjnë me procesin e evoluimit të jetës në Tokë.

Kështu, në përpjekje për të gjetur se ç’ndodhi me dinosaurët, shkencëtarët në Qendrën Berkeley për Geochronology (BGC), në Universitetin e Kalifornisë, dhe universitetet në Holandë e Britani, pas njjë studimi të gjatë, thonë se kanë përcaktuar data më të sakta se kur ndodhi zhdukja e dinosaurve dhe kur ndodhi ndikimi klimatik global. Sipas tyre të dyja datat janë shumë afër njëra-tjetrës, ose këto dy zhvillime mund të kenë ndodhur njëkohësisht.

Shkencëtarët dijnë se ndryshimi i thellë klimatik ishte goditja e fundit që e shtyu jetën në Tokë në një pikë kthese ku shumë qenie të gjalla devijuan nga lloji i tyre duke hyrë në rrugë të tjera evoluimi (përfshi këtu edhe primatët, paraardhësit më të herëshëm të atyre që më pas do të evoluonin në njerëz).

Nga të dhënat e fosileve të dinosaurëve me bazë në tokë dhe krijesave të oqeanit, shkencëtarët thonë se zhdukja e dinosaurve ndodhi – 66 milionë vjet më parë – duke e bërë këtë ngjarje të njëkohshme me ndikimin klimatik.

Studiuesit thonë se tani besojnë se kometat apo asteroidët, nëse nuk ishin tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

Rezultatet e studimit u botuan në numrin e shkurtit të revistës Science.

Teoria që lidh zhdukjen e dinosaurve me shpërthimin e meteorëve dhe ndikimin klimatik në Tokë doli si hipotezë në vitin 1980 nga nobelisti Luis Alvarez dhe djali i tij, Walter, profesor i tokës dhe shkencës planetare në universitetin e Kalifornisë në Berkeley. Ata studiuan një krater 170 kilometra të gjerë në Caribbean pranë bregut Yukatan të Meksikës. Krateri mendohet të jetë hapur nga një komete ose asteroid 10 kilometra i gjatë.

Shkencëtarët thonë se mbeturinat që u përhapën në atmosferë nga kjo përplasje, mund të gjenden ende rreth e rrotull globit në formë pluhuri ose grimcash kristali, kuarci e substancash të tjera. Kjo i shtynë ata të mendojnë se goditjet e meteorëve ose sollën ndikimin klimatik ose ndodhën njëkohësisht, por asnjë prej tyre nuk përbën shkakun e vetëm të zhdukjes së dinosaurve.

Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet e thella klimatike gjatë miliona viteve të mëparshme, duke përfshirë edhe të ftohtin, i shtynë shumë krijesa në prag të zhdukjes ose të ndryshonin rrjedhën e evoluimit, dhe se shkak i ndryshueshmërisë së klimës mund të ketë qenë edhe një seri e vazhdueshme shpërthimesh vullkanike.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
25.10.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Trafikimi i grave; rriten denoncimet

Organizatat World Vision, USAID dhe NetHope kanë ofruar së bashku një aplikacion kompjuterik që qytetarët të denoncojnë shpejt rastet e dyshuara për trafikimin e vajzave.
Më tepër

Shqipëri, monumentet kishtare në rrezik

Disa kisha që janë Monumente të rralla në Jug të Shqipërisë rrezikojnë të dëmtohen në mënyrë të pariparueshme.
Më tepër

Shkodër, zhvillohet Dita Biçikletave

Në Shkodër u zhvillua sot Dita e Biçikletave, pjesë e Programit Europian "EUROVELO", ku janë përfshirë 42 vende.
Më tepër

Kryeministri i Maqedonisë viziton Brukselin

Komisioneri i BE për zgjerim Shtefan Fyle ka pritur kryeministrin maqedonas Nikolla Gruevski në një takim në Bruksel ku ka theksuar nevojën për reformat e dosmosdoshme në disa fusha të këtij vendi.
Më tepër

Mali, një dyvjeçare vdes nga Ebola

Një dyvjeçare në Mali, familja e së cilës kishte udhëtuar së fundmi në Guine, ka vdekur nga virusi i Ebolës.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A part of a traditional wooden Christmas nutcracker figure and other wooden parts stand on a table in one of the factory rooms in the Erzgebirgische Holzkunst Gahlenz company in Gahlenz, southeastern Germany. The traditional wooden Christmas figures manufactured in the Erzgebirge mountain region are being sold all over the world.

  • A man watches fighting across the border in Kobani from a hilltop on the outskirts of Suruc, near the Turkey-Syria border.

  • A women works on the CT1SL428, a protective suit for use in handling people infected with the Ebola virus, in a sewing room of Lakeland Industries Inc., in Anqiu, some 500 kilometers south of Beijing, China, Oct. 23, 2014.

  • A dog walks around a sculpture "breaching,"created by artist Michael Greve at the Sculpture by the Sea exhibition in Sydney, Australia. Sculptures created by 109 artists from 16 countries, are displayed across the costal area of Sydney.

  • Britain's Queen Elizabeth presses a button to send her first Tweet during a visit to the 'Information Age' Exhibition at the Science Museum in London.

  • Astana team rider and Tour de France winner Vincenzo Nibali of Italy dressed in a hakama writes the Chinese character of "King" with a giant brush during a calligraphy performance, which is also an exchange event with local students, in Saitama, north of Tokyo.

  • Guests walk along the 'Peak Walk' bridge during a media preview, at the Glacier 3000 in Les Diablerets, Switerland. Built between the Scex Rouge and View Point at an altitude of 3,000 metres (9,800 feet) the 107 m (351 feet) long and 80 cm (31 inches) wide hanging bridge is the first in the world to connect two peaks with one another.

  • Caroline Wozniacki of Denmark serves to Petra Kvitova of the Czech Republic during their WTA Finals singles tennis match at the Singapore Indoor Stadium (picture taken with in-camera multiple exposure).

  • Umbrellas, symbol of pro-democracy demonstrators, hang between footbridges at the protesters' encampment in central Hong Kong, China.

  • Pro-democracy protesters point and scuffle with a man (C) holding a Chinese flag who came to the protesters' barricade to oppose them blocking roads at Mongkok shopping district in Hong Kong.

  • A man uses binoculars to watch fighting across the border in Kobani from a hilltop on the outskirts of Suruc, near the Turkey-Syria border. Kobani, also known as Ayn Arab, and its surrounding areas, has been under assault by extremists of the Islamic State group since mid-September and is being defended by Kurdish fighters.

  • Local people watch as a man beats a traditional drum while participating in a parade to celebrate New Year of the ethnic Newaris in Katmandu, Nepal.

  • Kabuki actor Kyozo Nakamura performs female role of "Fuji-musume," The Wisteria Maiden, during a demonstration at Kabuki Gallery in Tokyo.

  • A farmer carries a fully grown cabbage after plucking it out from the main crop which will be harvested early next month, and used to make Kimchi, at the Chilgol vegetable farm on the outskirts of Pyongyang, North Korea.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.