E hënë, 26 janar, 2015

Lajme / Shkencë-Teknologji

Ç'ndodhi me dinosaurët

Kometat apo asteroidët, nëse nuk ishIn tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

crater
crater
Astrit Lulushi
Shkaku i zhdukjes së dinosaurëve vazhdon të jetë mister. Në qarqe shkencore ka vite që shtrohen të njëjtat pyetje: Ishte kometë apo asteroid? Ishin shpërthimet vullkanike apo ndryshimi dramatik i klimës që solli zhdukjen e tyre? Fakti është se këto pyetje përmbajnë edhe probleme të tjera që kanë të bëjnë me procesin e evoluimit të jetës në Tokë.

Kështu, në përpjekje për të gjetur se ç’ndodhi me dinosaurët, shkencëtarët në Qendrën Berkeley për Geochronology (BGC), në Universitetin e Kalifornisë, dhe universitetet në Holandë e Britani, pas njjë studimi të gjatë, thonë se kanë përcaktuar data më të sakta se kur ndodhi zhdukja e dinosaurve dhe kur ndodhi ndikimi klimatik global. Sipas tyre të dyja datat janë shumë afër njëra-tjetrës, ose këto dy zhvillime mund të kenë ndodhur njëkohësisht.

Shkencëtarët dijnë se ndryshimi i thellë klimatik ishte goditja e fundit që e shtyu jetën në Tokë në një pikë kthese ku shumë qenie të gjalla devijuan nga lloji i tyre duke hyrë në rrugë të tjera evoluimi (përfshi këtu edhe primatët, paraardhësit më të herëshëm të atyre që më pas do të evoluonin në njerëz).

Nga të dhënat e fosileve të dinosaurëve me bazë në tokë dhe krijesave të oqeanit, shkencëtarët thonë se zhdukja e dinosaurve ndodhi – 66 milionë vjet më parë – duke e bërë këtë ngjarje të njëkohshme me ndikimin klimatik.

Studiuesit thonë se tani besojnë se kometat apo asteroidët, nëse nuk ishin tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

Rezultatet e studimit u botuan në numrin e shkurtit të revistës Science.

Teoria që lidh zhdukjen e dinosaurve me shpërthimin e meteorëve dhe ndikimin klimatik në Tokë doli si hipotezë në vitin 1980 nga nobelisti Luis Alvarez dhe djali i tij, Walter, profesor i tokës dhe shkencës planetare në universitetin e Kalifornisë në Berkeley. Ata studiuan një krater 170 kilometra të gjerë në Caribbean pranë bregut Yukatan të Meksikës. Krateri mendohet të jetë hapur nga një komete ose asteroid 10 kilometra i gjatë.

Shkencëtarët thonë se mbeturinat që u përhapën në atmosferë nga kjo përplasje, mund të gjenden ende rreth e rrotull globit në formë pluhuri ose grimcash kristali, kuarci e substancash të tjera. Kjo i shtynë ata të mendojnë se goditjet e meteorëve ose sollën ndikimin klimatik ose ndodhën njëkohësisht, por asnjë prej tyre nuk përbën shkakun e vetëm të zhdukjes së dinosaurve.

Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet e thella klimatike gjatë miliona viteve të mëparshme, duke përfshirë edhe të ftohtin, i shtynë shumë krijesa në prag të zhdukjes ose të ndryshonin rrjedhën e evoluimit, dhe se shkak i ndryshueshmërisë së klimës mund të ketë qenë edhe një seri e vazhdueshme shpërthimesh vullkanike.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
25.01.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Kosovë: Pesë të akuzuar nën dyshimet për terrorizëm

Në Kosovë, prokuroria e posaçme ka ngritur akuzë kundër pesë personave të arrestuar në nëntor të vitit 2013, nën dyshimet për përfshirje në veprime terroriste
Më tepër

Mjet fluturues në Shtëpinë e Bardhë

Një zëdhënës i Shtëpisë së Bardhë për Presidentin Barack Obama tha se Shërbimi Sekret zbuloi një pajisje që besohet të jetë një mjet fluturues i vogël pa pilot në territorin e Shtëpisë së Bardhë
Më tepër

Greqia, në krye një koalicion i radikalëve të majtë dhe të djathtë

Në Greqi, udhëheqësi i së majtës radikale, Alexis Tsipras bëri betimin si kryeministër i ri i vendit, pas formimit të një aleance me një parti të vogël të krahut të djathtë
Më tepër

Gjirokastër, miratohet buxheti i vitit 2015

Këshilltarët demokratë të opozitës kërkuan vëmendje më të madhe ndaj çështjeve të arsimit dhe infrastrukturës dhe votuan kundër.
Më tepër

Sondazhet: Syriza fiton zgjedhjet në Greqi

Është hera e parë në histori që një parti e majtë radikale arrin një fitore të tillë në Greqi.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A Group 16 fighter, part of the Free Syrian Army, fires his weapon during what activists said were violent clashes with forces loyal to Syria's President Bashar al-Assad in Ashrafieh, Aleppo.
  • President Barack Obama and Indian Prime Minister Narendra Modi have coffee and tea in the gardens of the Hyderabad House in New Delhi, India.
  • An anti-government protester chants slogans during a protest in front of the journalists' syndicate in Cairo. Three people were killed during pro-democracy protests in Egypt and a bomb wounded two policemen on the anniversary of the 2011 uprising that toppled autocrat Hosni Mubarak, security sources said.
  • Grigor Dimitrov of Bulgaria breaks his racket as he plays Andy Murray of Britain during their fourth round match at the Australian Open tennis championship in Melbourne.
  • Israelis gather for the annual pilgrimage of Baba Sali, Rabbi Yisrael Abuhatzeira, next to his grave on the 31st anniversary of his death, in the southern Israeli town of Netivot.
  • A woman covers her mouth with strips that read "no penal code" as she takes part in a demonstration called by the "Dignity Marches" against the new public security law, dubbed "ley mordaza" (gag law), in Madrid, Spain.
  • Lindsey Vonn of the USA crashes as she competes during the FIS Alpine Ski World Cup women's downhill race in St. Moritz, Switzerland.
  • A model presents a creation for Rynshu's fall-winter 2015/2016 men's collection in Paris, France.
  • Yorkshire terriers are seen during a dog exhibition in Kyrgyzstan's capital Bishkek.
  • A devotee crosses the Triveni River in the early morning as she arrives to offer prayer during the Swasthani Bratakatha festival in Panauti near Kathmandu, Nepal, Jan. 24, 2015.

Interaktive