E enjte, 24 korrik, 2014

Lajme / Shkencë-Teknologji

Ç'ndodhi me dinosaurët

Kometat apo asteroidët, nëse nuk ishIn tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

crater
crater
Astrit Lulushi
Shkaku i zhdukjes së dinosaurëve vazhdon të jetë mister. Në qarqe shkencore ka vite që shtrohen të njëjtat pyetje: Ishte kometë apo asteroid? Ishin shpërthimet vullkanike apo ndryshimi dramatik i klimës që solli zhdukjen e tyre? Fakti është se këto pyetje përmbajnë edhe probleme të tjera që kanë të bëjnë me procesin e evoluimit të jetës në Tokë.

Kështu, në përpjekje për të gjetur se ç’ndodhi me dinosaurët, shkencëtarët në Qendrën Berkeley për Geochronology (BGC), në Universitetin e Kalifornisë, dhe universitetet në Holandë e Britani, pas njjë studimi të gjatë, thonë se kanë përcaktuar data më të sakta se kur ndodhi zhdukja e dinosaurve dhe kur ndodhi ndikimi klimatik global. Sipas tyre të dyja datat janë shumë afër njëra-tjetrës, ose këto dy zhvillime mund të kenë ndodhur njëkohësisht.

Shkencëtarët dijnë se ndryshimi i thellë klimatik ishte goditja e fundit që e shtyu jetën në Tokë në një pikë kthese ku shumë qenie të gjalla devijuan nga lloji i tyre duke hyrë në rrugë të tjera evoluimi (përfshi këtu edhe primatët, paraardhësit më të herëshëm të atyre që më pas do të evoluonin në njerëz).

Nga të dhënat e fosileve të dinosaurëve me bazë në tokë dhe krijesave të oqeanit, shkencëtarët thonë se zhdukja e dinosaurve ndodhi – 66 milionë vjet më parë – duke e bërë këtë ngjarje të njëkohshme me ndikimin klimatik.

Studiuesit thonë se tani besojnë se kometat apo asteroidët, nëse nuk ishin tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

Rezultatet e studimit u botuan në numrin e shkurtit të revistës Science.

Teoria që lidh zhdukjen e dinosaurve me shpërthimin e meteorëve dhe ndikimin klimatik në Tokë doli si hipotezë në vitin 1980 nga nobelisti Luis Alvarez dhe djali i tij, Walter, profesor i tokës dhe shkencës planetare në universitetin e Kalifornisë në Berkeley. Ata studiuan një krater 170 kilometra të gjerë në Caribbean pranë bregut Yukatan të Meksikës. Krateri mendohet të jetë hapur nga një komete ose asteroid 10 kilometra i gjatë.

Shkencëtarët thonë se mbeturinat që u përhapën në atmosferë nga kjo përplasje, mund të gjenden ende rreth e rrotull globit në formë pluhuri ose grimcash kristali, kuarci e substancash të tjera. Kjo i shtynë ata të mendojnë se goditjet e meteorëve ose sollën ndikimin klimatik ose ndodhën njëkohësisht, por asnjë prej tyre nuk përbën shkakun e vetëm të zhdukjes së dinosaurve.

Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet e thella klimatike gjatë miliona viteve të mëparshme, duke përfshirë edhe të ftohtin, i shtynë shumë krijesa në prag të zhdukjes ose të ndryshonin rrjedhën e evoluimit, dhe se shkak i ndryshueshmërisë së klimës mund të ketë qenë edhe një seri e vazhdueshme shpërthimesh vullkanike.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
23.07.2014
Emisioni televiziv Ditari

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Australia dërgon policë në Ukrainën lindore

50 policët australianë do të sigurojnë vendin e rrëzimit të aeroplanit malajzian
Më tepër

Një avion algjerian zhduket mbi Mali

Agjencia algjeriane zyrtare e lajmeve APS njofton se avioni ishte diktuar për herë të fundit nga radari ndërsa fluturonte mbi qytetin e Gaos në veri të Malit
Më tepër

Qentë xhelozë

Një emocion që dikur mendohej se i përkiste vetëm njerëzve, xhelozia, tani mendohet se ekziston edhe tek qentë
Më tepër

Kerry, përpjekje armëpushimi në Lindjen e Mesme

Sekretari amerikan i Shtetit John Kerry u nis nga Izraeli për në Kairo, ndërsa përpiqet të arrijë një armëpushim mes Izraelit dhe militantëve palestinezë në Rripin e Gazës.
Më tepër

Irak, forcohet ekstremizmi islamik

I dërguari i OKB-së në Irak paralajmëroi se grupi ekstremist islamik ISIL kontrollon rreth një të tretën e vendit dhe se aftësitë e tij ushtarake janë rritur ndjeshëm
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
22.07.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Palestinian relatives of Tawfiq al-Aga, who medics said was killed in Israeli shelling, mourn during his funeral in Khan Younis in the southern Gaza Strip.
  • The G292.0+1.8 supernova remnants are shown in this handout image. In commemoration of the 15th anniversary of NASA's Chandra X-ray Observatory, newly processed images of supernova remnants dramatically illustrate Chandra's unique ability to explore high--energy processes in the cosmos.
  • Julien Mertine of France (L) competes against Jianfei Ma of China during the men's team foil final at the 2014 World Fencing Championships in Kazan, Russia, July 22, 2014.
  • Ahead of a production by French theatre company Royal de Luxe, a giant puppet Grandmother is seen lying in a bed in St Georges Hall in Liverpool, north west England.
  • Israeli soldiers fly their flag as they ride an armoured personnel carrier on the Gaza Strip, near Israel's border.
  • Dutch cargo plane crew members wait as Ukrainian honor guards load a coffin with the body of a Malaysian Airlines plane passenger in Kharkiv airport, Ukraine.
  • U.S. First Lady Michelle Obama (C) and the Partnership for a Healthier America show a giant "Drink Up" logo, as part of the "Drink Up" campaign aimed at encouraging people to drink more water, on the South Lawn of the White House in Washington, July 22, 2014.
  • A circus dog performs in costume during a free public show to protest Mexico City's ban on circus animals - other than horses and dogs - in Mexico City's main square, Zocalo, July 22, 2014.
  • Palestinian men rest as dozens of displaced families from the northern Beit Hanun district of the Gaza Strip take refuge at a UN girl's preparatory school in Palestinian city, Jabalia.
  • US Slackliner, Andy Lewis, balances as he walks on a highline from the rooftop of a building in Bangkok, Thailand.
  • A Tokyo DisneySea cast member (L) sprays a bucketful of water towards guests during a special summer attraction called "Minnie's Tropical Splash" at Tokyo DisneySea in Urayasu.
  • On a very hot day, a polar bear seats by a cold barrel in Copenhagen Zoo, Denmark.
  • The sandstone cellar walls are painted with images of mermaids, dwarfs and Alpine landscapes. The painter was a local citizen Maxmillian Appeltauer (1904-1972), who devoted his free time to the art.

Interaktive