E enjte, 17 prill, 2014

Lajme / Shkencë-Teknologji

Ç'ndodhi me dinosaurët

Kometat apo asteroidët, nëse nuk ishIn tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

crater
crater
Madhësia e gërmave - +
Astrit Lulushi
Shkaku i zhdukjes së dinosaurëve vazhdon të jetë mister. Në qarqe shkencore ka vite që shtrohen të njëjtat pyetje: Ishte kometë apo asteroid? Ishin shpërthimet vullkanike apo ndryshimi dramatik i klimës që solli zhdukjen e tyre? Fakti është se këto pyetje përmbajnë edhe probleme të tjera që kanë të bëjnë me procesin e evoluimit të jetës në Tokë.

Kështu, në përpjekje për të gjetur se ç’ndodhi me dinosaurët, shkencëtarët në Qendrën Berkeley për Geochronology (BGC), në Universitetin e Kalifornisë, dhe universitetet në Holandë e Britani, pas njjë studimi të gjatë, thonë se kanë përcaktuar data më të sakta se kur ndodhi zhdukja e dinosaurve dhe kur ndodhi ndikimi klimatik global. Sipas tyre të dyja datat janë shumë afër njëra-tjetrës, ose këto dy zhvillime mund të kenë ndodhur njëkohësisht.

Shkencëtarët dijnë se ndryshimi i thellë klimatik ishte goditja e fundit që e shtyu jetën në Tokë në një pikë kthese ku shumë qenie të gjalla devijuan nga lloji i tyre duke hyrë në rrugë të tjera evoluimi (përfshi këtu edhe primatët, paraardhësit më të herëshëm të atyre që më pas do të evoluonin në njerëz).

Nga të dhënat e fosileve të dinosaurëve me bazë në tokë dhe krijesave të oqeanit, shkencëtarët thonë se zhdukja e dinosaurve ndodhi – 66 milionë vjet më parë – duke e bërë këtë ngjarje të njëkohshme me ndikimin klimatik.

Studiuesit thonë se tani besojnë se kometat apo asteroidët, nëse nuk ishin tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

Rezultatet e studimit u botuan në numrin e shkurtit të revistës Science.

Teoria që lidh zhdukjen e dinosaurve me shpërthimin e meteorëve dhe ndikimin klimatik në Tokë doli si hipotezë në vitin 1980 nga nobelisti Luis Alvarez dhe djali i tij, Walter, profesor i tokës dhe shkencës planetare në universitetin e Kalifornisë në Berkeley. Ata studiuan një krater 170 kilometra të gjerë në Caribbean pranë bregut Yukatan të Meksikës. Krateri mendohet të jetë hapur nga një komete ose asteroid 10 kilometra i gjatë.

Shkencëtarët thonë se mbeturinat që u përhapën në atmosferë nga kjo përplasje, mund të gjenden ende rreth e rrotull globit në formë pluhuri ose grimcash kristali, kuarci e substancash të tjera. Kjo i shtynë ata të mendojnë se goditjet e meteorëve ose sollën ndikimin klimatik ose ndodhën njëkohësisht, por asnjë prej tyre nuk përbën shkakun e vetëm të zhdukjes së dinosaurve.

Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet e thella klimatike gjatë miliona viteve të mëparshme, duke përfshirë edhe të ftohtin, i shtynë shumë krijesa në prag të zhdukjes ose të ndryshonin rrjedhën e evoluimit, dhe se shkak i ndryshueshmërisë së klimës mund të ketë qenë edhe një seri e vazhdueshme shpërthimesh vullkanike.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
17.04.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit. Ditarin ju mund ta ndiqni njëkohësisht edhe në valët e radios.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

NATO, anije në Detin Balltik

Komanda Detare e NATO-s, tha se po dërgon katër anije kundër minave dhe një anije logjistike
Më tepër

Korrupsioni shqetësim kryesor për investimet e huaja në Kosovë

Korporata Financiare Ndërkombëtare thekson se megjithëse janë bërë përmirësime, shqetësim ende mbeten korrupsioni i lartë dhe imazhi i Kosovës.
Më tepër

Arvizu: "Korrupsioni në Shqipëri, sfida më e vështirë".

Komente të ambasadorit amerikan në Shqipëri, Aleksandër Arvizu, mbi gjendjen e korrupsionit dhe informalitetit.
Më tepër

Histori: Çfarë ka ndodhur më 17 prill?

1922 – Shqipëri, Tiranë, zhvillohet cermonia e përurimit të punimeve për ndërtimin e shkollës Teknike Amerikane. I pranishëm ishte drejtori i Kryqit të Kuq Amerikan për operacionevt jashtë vendit, dr. A. Ross Hill...
Më tepër

Bebe Rexha, bashkëautorja e këngës "The Monster"

Kënga e njohur “The Monster”, interpretuar nga Eminem dhe Rihanna, është krijim i një shqiptaro-amerikaneje
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
16.04.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A visitor walks next to a sand sculpture on elections made by Indian sand artist Sudarshan Pattnaik at a beach at Puri in the eastern Indian state of Odisha. Around 815 million people have registered to vote in the world's biggest election.
  • Polly Dreezer, aged three, points to graffiti art on a wall near the headquarters of Britain's eavesdropping agency, Government Communications Headquarters in Cheltenham, western England.
  • Models stand near vehicles on display at the New York International Auto Show in New York City.
  • Jordanian artist Nezam Nimeh, 58, cleans his artwork which is a scale model of the Dome of the Rock in Amman.
  • A woman pastes cow dung cakes on a wall for drying in the northern Indian city of Allahabad.
  • Maritime police search for missing passengers in front of the South Korean ferry "Sewol" which sank at the sea off Jindo.
  • A relative waits for their missing loved one at a port in Jindo, South Korea.
  • A fighter jet flies above as Ukrainian soldiers sit on an armoured personnel carrier in Kramatorsk, in eastern Ukraine.
  • People enjoy the last day of water festival on Pyi Road in Rangoon, Burma, (VOA/MoeMoe Htun).
  • A Russian flag is seen on top of an armoured personnel carrier in Slaviansk.
  • A gaucho rides a wild horse during the annual celebration of Criolla Week in Montevideo, April 15, 2014.
  • Survivors, families of victims, officials, first responders and guests pause as the flag is raised at the finish line during a tribute in honor of the one year anniversary of the Boston Marathon bombings in Boston, April 15, 2014.
  • Algerians walk down decorated stairs in the center of the Algerian capital, Algiers.
  • A rescuer climbs into a compartment in search of trapped passengers at the scene of a derailed train at Teghria village near Jagiroad Rail Station in Morigaon district, some 90 kms from Guwahati, in India's northeastern state of Assam.

Interaktive