E premte, 28 nëntor, 2014

Lajme / Shkencë-Teknologji

Ç'ndodhi me dinosaurët

Kometat apo asteroidët, nëse nuk ishIn tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

crater
crater
Astrit Lulushi
Shkaku i zhdukjes së dinosaurëve vazhdon të jetë mister. Në qarqe shkencore ka vite që shtrohen të njëjtat pyetje: Ishte kometë apo asteroid? Ishin shpërthimet vullkanike apo ndryshimi dramatik i klimës që solli zhdukjen e tyre? Fakti është se këto pyetje përmbajnë edhe probleme të tjera që kanë të bëjnë me procesin e evoluimit të jetës në Tokë.

Kështu, në përpjekje për të gjetur se ç’ndodhi me dinosaurët, shkencëtarët në Qendrën Berkeley për Geochronology (BGC), në Universitetin e Kalifornisë, dhe universitetet në Holandë e Britani, pas njjë studimi të gjatë, thonë se kanë përcaktuar data më të sakta se kur ndodhi zhdukja e dinosaurve dhe kur ndodhi ndikimi klimatik global. Sipas tyre të dyja datat janë shumë afër njëra-tjetrës, ose këto dy zhvillime mund të kenë ndodhur njëkohësisht.

Shkencëtarët dijnë se ndryshimi i thellë klimatik ishte goditja e fundit që e shtyu jetën në Tokë në një pikë kthese ku shumë qenie të gjalla devijuan nga lloji i tyre duke hyrë në rrugë të tjera evoluimi (përfshi këtu edhe primatët, paraardhësit më të herëshëm të atyre që më pas do të evoluonin në njerëz).

Nga të dhënat e fosileve të dinosaurëve me bazë në tokë dhe krijesave të oqeanit, shkencëtarët thonë se zhdukja e dinosaurve ndodhi – 66 milionë vjet më parë – duke e bërë këtë ngjarje të njëkohshme me ndikimin klimatik.

Studiuesit thonë se tani besojnë se kometat apo asteroidët, nëse nuk ishin tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

Rezultatet e studimit u botuan në numrin e shkurtit të revistës Science.

Teoria që lidh zhdukjen e dinosaurve me shpërthimin e meteorëve dhe ndikimin klimatik në Tokë doli si hipotezë në vitin 1980 nga nobelisti Luis Alvarez dhe djali i tij, Walter, profesor i tokës dhe shkencës planetare në universitetin e Kalifornisë në Berkeley. Ata studiuan një krater 170 kilometra të gjerë në Caribbean pranë bregut Yukatan të Meksikës. Krateri mendohet të jetë hapur nga një komete ose asteroid 10 kilometra i gjatë.

Shkencëtarët thonë se mbeturinat që u përhapën në atmosferë nga kjo përplasje, mund të gjenden ende rreth e rrotull globit në formë pluhuri ose grimcash kristali, kuarci e substancash të tjera. Kjo i shtynë ata të mendojnë se goditjet e meteorëve ose sollën ndikimin klimatik ose ndodhën njëkohësisht, por asnjë prej tyre nuk përbën shkakun e vetëm të zhdukjes së dinosaurve.

Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet e thella klimatike gjatë miliona viteve të mëparshme, duke përfshirë edhe të ftohtin, i shtynë shumë krijesa në prag të zhdukjes ose të ndryshonin rrjedhën e evoluimit, dhe se shkak i ndryshueshmërisë së klimës mund të ketë qenë edhe një seri e vazhdueshme shpërthimesh vullkanike.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
27.11.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Bie çmimi i naftës

OPEC nuk ul normat e prodhimit
Më tepër

Shqipëri: Debati çlirim apo diktaturë

Bisedë me profesorin Romeo Gurakuqi
Më tepër

Gjykata e Tiranës: Gjika i pafajshëm

Kryetari i Bashkisë së Vlorës akuzohej për fallsifikim dokumentesh
Më tepër

Parlamenti shqiptar miraton buxhetin për vitin 2015

Parashikon një rritje ekonomike prej 3 përqind
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A Power Ranger balloon cruises along Central Park West during the Macy's Thanksgiving Day Parade, in New York.
  • U.S. President Barack Obama, right, with daughter Sasha, carries on the Thanksgiving tradition of saving a turkey from the dinner table with a "presidential pardon" of 'Cheese' in the Grand Foyer of the White House in Washington, Nov. 26, 2014.
  • An ethnic Miao man shaves with a sickle in the morning at the village of Basha in Congjiang county, Guizhou province, China.
  • A flock of brant geese (branta bernicla) flies over a field near Altfriedland, eastern Germany.
  • A Somali woman walks past the wreckage of a car after a bomb attack killed an engineer working with a Turkish company in Mogadishu.
  • The Spanish illusionist named Peter III, top right, walks over an ancient aqueduct around 500 meters (0, 31 mile) with his head covered with a hood and his body wrapped in chains while people look on, in Noain, northern Spain. Pedro walked the half-mile in 52 minutes.
  • A Red Cross volunteer carries a child just disembarked from a crippled freighter carrying hundreds of refugees trying to migrate to Europe, at the coastal Cretan port of Ierapetra, Greece.
  • Stuntmen perform on the eve of the sacrificial ceremony for the "Gadhimai Mela" festival in Bariyapur. The festival renowned for its large number of animal sacrifices, is held every five years at the Gadhimai Temple where devotees from Nepal and bordering India will sacrifice buffaloes, goats and birds while offering prayers to Gadhimai, the goddess of power.
  • Children hold flags during a rehearsal parade in Osogbo, southwest Nigeria, on the eve of Osun state Governor Ogbeni Rauf Aregbesola's inauguration for a second term in office, Nov. 26, 2014.
  • Sheep are gathered in front of the Eiffel tower in Paris during a demonstration of shepherds against the protection of wolves in France.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.