E premte, 25 prill, 2014

Lajme / Shkencë-Teknologji

Ç'ndodhi me dinosaurët

Kometat apo asteroidët, nëse nuk ishIn tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

crater
crater
Madhësia e gërmave - +
Astrit Lulushi
Shkaku i zhdukjes së dinosaurëve vazhdon të jetë mister. Në qarqe shkencore ka vite që shtrohen të njëjtat pyetje: Ishte kometë apo asteroid? Ishin shpërthimet vullkanike apo ndryshimi dramatik i klimës që solli zhdukjen e tyre? Fakti është se këto pyetje përmbajnë edhe probleme të tjera që kanë të bëjnë me procesin e evoluimit të jetës në Tokë.

Kështu, në përpjekje për të gjetur se ç’ndodhi me dinosaurët, shkencëtarët në Qendrën Berkeley për Geochronology (BGC), në Universitetin e Kalifornisë, dhe universitetet në Holandë e Britani, pas njjë studimi të gjatë, thonë se kanë përcaktuar data më të sakta se kur ndodhi zhdukja e dinosaurve dhe kur ndodhi ndikimi klimatik global. Sipas tyre të dyja datat janë shumë afër njëra-tjetrës, ose këto dy zhvillime mund të kenë ndodhur njëkohësisht.

Shkencëtarët dijnë se ndryshimi i thellë klimatik ishte goditja e fundit që e shtyu jetën në Tokë në një pikë kthese ku shumë qenie të gjalla devijuan nga lloji i tyre duke hyrë në rrugë të tjera evoluimi (përfshi këtu edhe primatët, paraardhësit më të herëshëm të atyre që më pas do të evoluonin në njerëz).

Nga të dhënat e fosileve të dinosaurëve me bazë në tokë dhe krijesave të oqeanit, shkencëtarët thonë se zhdukja e dinosaurve ndodhi – 66 milionë vjet më parë – duke e bërë këtë ngjarje të njëkohshme me ndikimin klimatik.

Studiuesit thonë se tani besojnë se kometat apo asteroidët, nëse nuk ishin tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

Rezultatet e studimit u botuan në numrin e shkurtit të revistës Science.

Teoria që lidh zhdukjen e dinosaurve me shpërthimin e meteorëve dhe ndikimin klimatik në Tokë doli si hipotezë në vitin 1980 nga nobelisti Luis Alvarez dhe djali i tij, Walter, profesor i tokës dhe shkencës planetare në universitetin e Kalifornisë në Berkeley. Ata studiuan një krater 170 kilometra të gjerë në Caribbean pranë bregut Yukatan të Meksikës. Krateri mendohet të jetë hapur nga një komete ose asteroid 10 kilometra i gjatë.

Shkencëtarët thonë se mbeturinat që u përhapën në atmosferë nga kjo përplasje, mund të gjenden ende rreth e rrotull globit në formë pluhuri ose grimcash kristali, kuarci e substancash të tjera. Kjo i shtynë ata të mendojnë se goditjet e meteorëve ose sollën ndikimin klimatik ose ndodhën njëkohësisht, por asnjë prej tyre nuk përbën shkakun e vetëm të zhdukjes së dinosaurve.

Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet e thella klimatike gjatë miliona viteve të mëparshme, duke përfshirë edhe të ftohtin, i shtynë shumë krijesa në prag të zhdukjes ose të ndryshonin rrjedhën e evoluimit, dhe se shkak i ndryshueshmërisë së klimës mund të ketë qenë edhe një seri e vazhdueshme shpërthimesh vullkanike.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
24.04.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Emërimi i i kreut të ILDK-së, i hiqet e drejta presidentit

Mbi 13 orë debate të forta në parlament. Ngrihet komisioni hetimor për akuzat e përfshirjes së ushtrisë në trafik droge. Publikohet shkresa e shërbimit sekret “sinjalizime për avion në bazën e Gjadrit”
Më tepër

Sek. Kerry kritikon ashpër Rusinë

Ai paralajmëroi se kundërshtimi i Moskës për të vënë nën kontroll separatistët e armatosur pro-rusë në Ukrainën lindore do të ishte “një gabim që do t’i kushtojë shtrenjtë”
Më tepër

Shqetësime për kapacitetet bërthamore të Phenianit

Një shkencëtar i njohur i energjisë bërthamore thotë se Pheniani mund të ketë në disponim një pajisje mjaft të vogël që mund të instalohet në kokën e raketës
Më tepër

Putin: Interneti "i lidhur" me CIA-n

Për t’iu kundërvënë këtij ndikimi, thotë zoti Putin, Rusia duhet të “luftojë për interesat e saj” në internet.
Më tepër

Operacion i Kievit për të rimarrë ndërtesat qeveritare në lindje

Moska përgjigjet me manovra të reja ushtarake në kufi me Ukrainën
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
24.04.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Supporters of India's main opposition wave at their candidate, Narendra Modi, as he arrives to file his election nomination papers in Varanasi.
  • A polling official ink-marks the index finger of a female voter during the sixth phase of polling of the Indian parliamentary elections in Gauhati, India.
  • A member of the Ukrainian special forces takes position at an abandoned roadblock in the city of Slavyansk.
  • Coastguard boats and search and rescue teams take part in recovery operations at night at the site of the 'Sewol' ferry, off the coast of the South Korean island of Jindo.
  • U.S. President Barack Obama (2nd L) bows to "Asimo" the robot while visiting Miraikan or the National Museum of Emerging Science and Innovation, in Tokyo, Japan.
  • Crowd participants dance at the IIFA Stomp event, the opening act for the 15th International Indian Film Academy (IIFA) Awards at Curtis Hixon Park in Tampa, Florida, April 23, 2014.
  • Smoke rises after what activists said was an air strike by forces loyal to Syria's President Bashar al-Assad on the outskirts of the Duma neighborhood of Damascus.
  • A boy wears a headband that reads "shut down the fourth nuclear power plant" during an anti-nuclear demonstration in Taipei, Taiwan.
  • French soldiers of the Sangaris operation escort a Muslim woman after she was attacked by anti-Balaka rebels while shopping outside the mosque of the PK12 district, Bangui, Central African Republic.
  • North Korean leader Kim Jong Un guides the multiple-rocket launching drill of women's sub-units under KPA Unit 851 in this undated photo released April 24, 2014 by North Korea's Korean Central News Agency (KCNA).
  • Huge lightning strikes cross the skies as thunderstorm supercells pass through areas in Archer City, Texas,  April 23, 2014.
  • A boy holding a white chrysanthemum pays tribute at a temporary group memorial altar for victims of capsized passenger ship Sewol in Ansan, South Korea.
  • An employee vacuums the carpet next to Bernard Buffet's "Deux clowns, saxophone" during a media preview of Christie's Shanghai Spring Auction in China. Christie's will present the auction on April 26.
  • Daryl Cura demonstrates smoking an e-cigarette at Vape store in Chicago, April 23, 2014. The federal government wants to ban sales of electronic cigarettes to minors and require approval for new products and health warning labels under regulations being proposed by the Food and Drug Administration.

Interaktive