E martë, 21 tetor, 2014

Lajme / Shkencë-Teknologji

Ç'ndodhi me dinosaurët

Kometat apo asteroidët, nëse nuk ishIn tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

crater
crater
Astrit Lulushi
Shkaku i zhdukjes së dinosaurëve vazhdon të jetë mister. Në qarqe shkencore ka vite që shtrohen të njëjtat pyetje: Ishte kometë apo asteroid? Ishin shpërthimet vullkanike apo ndryshimi dramatik i klimës që solli zhdukjen e tyre? Fakti është se këto pyetje përmbajnë edhe probleme të tjera që kanë të bëjnë me procesin e evoluimit të jetës në Tokë.

Kështu, në përpjekje për të gjetur se ç’ndodhi me dinosaurët, shkencëtarët në Qendrën Berkeley për Geochronology (BGC), në Universitetin e Kalifornisë, dhe universitetet në Holandë e Britani, pas njjë studimi të gjatë, thonë se kanë përcaktuar data më të sakta se kur ndodhi zhdukja e dinosaurve dhe kur ndodhi ndikimi klimatik global. Sipas tyre të dyja datat janë shumë afër njëra-tjetrës, ose këto dy zhvillime mund të kenë ndodhur njëkohësisht.

Shkencëtarët dijnë se ndryshimi i thellë klimatik ishte goditja e fundit që e shtyu jetën në Tokë në një pikë kthese ku shumë qenie të gjalla devijuan nga lloji i tyre duke hyrë në rrugë të tjera evoluimi (përfshi këtu edhe primatët, paraardhësit më të herëshëm të atyre që më pas do të evoluonin në njerëz).

Nga të dhënat e fosileve të dinosaurëve me bazë në tokë dhe krijesave të oqeanit, shkencëtarët thonë se zhdukja e dinosaurve ndodhi – 66 milionë vjet më parë – duke e bërë këtë ngjarje të njëkohshme me ndikimin klimatik.

Studiuesit thonë se tani besojnë se kometat apo asteroidët, nëse nuk ishin tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

Rezultatet e studimit u botuan në numrin e shkurtit të revistës Science.

Teoria që lidh zhdukjen e dinosaurve me shpërthimin e meteorëve dhe ndikimin klimatik në Tokë doli si hipotezë në vitin 1980 nga nobelisti Luis Alvarez dhe djali i tij, Walter, profesor i tokës dhe shkencës planetare në universitetin e Kalifornisë në Berkeley. Ata studiuan një krater 170 kilometra të gjerë në Caribbean pranë bregut Yukatan të Meksikës. Krateri mendohet të jetë hapur nga një komete ose asteroid 10 kilometra i gjatë.

Shkencëtarët thonë se mbeturinat që u përhapën në atmosferë nga kjo përplasje, mund të gjenden ende rreth e rrotull globit në formë pluhuri ose grimcash kristali, kuarci e substancash të tjera. Kjo i shtynë ata të mendojnë se goditjet e meteorëve ose sollën ndikimin klimatik ose ndodhën njëkohësisht, por asnjë prej tyre nuk përbën shkakun e vetëm të zhdukjes së dinosaurve.

Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet e thella klimatike gjatë miliona viteve të mëparshme, duke përfshirë edhe të ftohtin, i shtynë shumë krijesa në prag të zhdukjes ose të ndryshonin rrjedhën e evoluimit, dhe se shkak i ndryshueshmërisë së klimës mund të ketë qenë edhe një seri e vazhdueshme shpërthimesh vullkanike.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

SHBA kërkon mbështetjen e vendeve aziatike në luftën kundër ISIS-it

Ushtria amerikane i dha ndihma nga ajri kurdëve në Kobani.
Më tepër

SHBA, gjyqi për sulmet në Benghazi

Një shtetas libian ka deklaruar pafajësinë në një gjykatë federale amerikane ku iu lexuan akuzat për përfshirje në sulmet e 11 shtatori 2011 në Bengazi të Libisë, ku u vranë katër shtetas amerikanë, përfshirë ambasadorin Chris Stevens.
Më tepër

AI: Të dyja palët në Ukrainë kryen vrasje pa gjyq

Organizata Amnesty International thotë se si separatistët pro-rusë, ashtu edhe forcat pro-Kievit janë përgjegjëse për “incidente të izoluara” vrasjesh pa gjyq në Ukrainën lindore
Më tepër

Rama: Pse nuk e anulova vizitën në Beograd?

Kryeministri shqiptar tha në mbrëmje se “anulimi i vizitës në Serbi nuk do të ishte përgjigja e merituar për gjithshka të padrejtë që ju bë Shqipërisë dhe shqiptarëve në kryeqytetin serb”
Më tepër

Sektori i naftës në Dakotën e Veriut

Shteti i Dakotës së Veriut ka një nga normat më të ulëta të papunësisë në vend, në saje të zhvillimit të sektorit të naftë
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A man reads under trees in fall color at Sheffield Park Garden near Haywards Heath in southern England.
  • Acrane in front of the sun as a sandstorm engulfs Kuwait City.
  • Indonesian President Joko Widodo gestures to the crowd during a street parade following his inauguration in Jakarta.
  • Kurdish refugees from the Syrian town of Kobani prepare tea in a camp in the southeastern town of Suruc, Sanliurfa province.
  • Thick smoke and flames from an airstrike by the U.S.-led coalition rise in Kobani, Syria, as seen from a hilltop on the outskirts of Suruc, at the Turkey-Syria border.
  • White tigers Olga and Ashka rest at the Zoo Pessac-Bordeaux in Pessac, France.
  • A street vendor spreads vermilion powder used for worship during the Tihar festival, also called Diwali, in Kathmandu, Nepal.
  • Hawaian surfer John John Florence competes during the quarter-final heat of the Moche Rip Curl Pro Portugal at Supertubos Beach in Peniche, Portugal.
  • Shih Tzu dogs look out from a chicken coop where they are temporarily placed by their owner as a fire razed a residential area in Manila, Philippines.
  • Members of Shwet Ashw, the motorcycle display team of the Indian army, lie in a row on ground as a motorist performs a stunt during the platinum jubilee celebrations of Corps of Military Police in Bangalore, India.
  • Kenyan students perform a Maasai traditional warrior song during the Mashujaa Day (Hero's Day) celebrations at the Nyayo National Stadium in Nairobi. The national holiday commemorates those who had taken part in the country's struggle for liberation.
  • Toy Lego characters depicting a scene of protesters confronting riot police are seen on a table outside the government headquarters in Hong Kong.
  • Wingsuit flyer contestant Melissa Pemberton of the U.S. jumps off a mountain at Tianmen Mountain National Park in Zhangjiajie, Hunan province, China, Oct. 19, 2014.
  • Indian schoolchildren perform yoga at Delhi Public School in Hyderabad.
  • Students from St. Andrews University, Scotland, covered in foam as they takes part in the traditional 'Raisin Weekend' in the Lower College Lawn.
  • Damian Jorren of Germany walks on a slackline during a show at Shenxianju in Taizhou, China.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.