E martë, 31 mars, 2015

Lajme / Shkencë-Teknologji

Ç'ndodhi me dinosaurët

Kometat apo asteroidët, nëse nuk ishIn tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

crater
crater
Astrit Lulushi
Shkaku i zhdukjes së dinosaurëve vazhdon të jetë mister. Në qarqe shkencore ka vite që shtrohen të njëjtat pyetje: Ishte kometë apo asteroid? Ishin shpërthimet vullkanike apo ndryshimi dramatik i klimës që solli zhdukjen e tyre? Fakti është se këto pyetje përmbajnë edhe probleme të tjera që kanë të bëjnë me procesin e evoluimit të jetës në Tokë.

Kështu, në përpjekje për të gjetur se ç’ndodhi me dinosaurët, shkencëtarët në Qendrën Berkeley për Geochronology (BGC), në Universitetin e Kalifornisë, dhe universitetet në Holandë e Britani, pas njjë studimi të gjatë, thonë se kanë përcaktuar data më të sakta se kur ndodhi zhdukja e dinosaurve dhe kur ndodhi ndikimi klimatik global. Sipas tyre të dyja datat janë shumë afër njëra-tjetrës, ose këto dy zhvillime mund të kenë ndodhur njëkohësisht.

Shkencëtarët dijnë se ndryshimi i thellë klimatik ishte goditja e fundit që e shtyu jetën në Tokë në një pikë kthese ku shumë qenie të gjalla devijuan nga lloji i tyre duke hyrë në rrugë të tjera evoluimi (përfshi këtu edhe primatët, paraardhësit më të herëshëm të atyre që më pas do të evoluonin në njerëz).

Nga të dhënat e fosileve të dinosaurëve me bazë në tokë dhe krijesave të oqeanit, shkencëtarët thonë se zhdukja e dinosaurve ndodhi – 66 milionë vjet më parë – duke e bërë këtë ngjarje të njëkohshme me ndikimin klimatik.

Studiuesit thonë se tani besojnë se kometat apo asteroidët, nëse nuk ishin tërësisht përgjegjës për zhdukjen, të paktën u dhanë dinosaurëve goditjen përfundimtare.

Rezultatet e studimit u botuan në numrin e shkurtit të revistës Science.

Teoria që lidh zhdukjen e dinosaurve me shpërthimin e meteorëve dhe ndikimin klimatik në Tokë doli si hipotezë në vitin 1980 nga nobelisti Luis Alvarez dhe djali i tij, Walter, profesor i tokës dhe shkencës planetare në universitetin e Kalifornisë në Berkeley. Ata studiuan një krater 170 kilometra të gjerë në Caribbean pranë bregut Yukatan të Meksikës. Krateri mendohet të jetë hapur nga një komete ose asteroid 10 kilometra i gjatë.

Shkencëtarët thonë se mbeturinat që u përhapën në atmosferë nga kjo përplasje, mund të gjenden ende rreth e rrotull globit në formë pluhuri ose grimcash kristali, kuarci e substancash të tjera. Kjo i shtynë ata të mendojnë se goditjet e meteorëve ose sollën ndikimin klimatik ose ndodhën njëkohësisht, por asnjë prej tyre nuk përbën shkakun e vetëm të zhdukjes së dinosaurve.

Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet e thella klimatike gjatë miliona viteve të mëparshme, duke përfshirë edhe të ftohtin, i shtynë shumë krijesa në prag të zhdukjes ose të ndryshonin rrjedhën e evoluimit, dhe se shkak i ndryshueshmërisë së klimës mund të ketë qenë edhe një seri e vazhdueshme shpërthimesh vullkanike.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Dorëhiqet Drejtori i Policisë Artan Didi

Vendimi pas ndalimit mbrëmë të shefit të zyrës së Interpol Tiranës dhe një punonjëseje tjetër të cilët dyshohet se kanë mbajtur të fshehur një kërkesë arresti ndërkombëtar të lëshuar nga autoritetet belge ndaj deputetit Mark Frroku
Më tepër

Vendoret, PS drejt finalizimit të kandidatëve

PDIU-ja e Shpëtim Idrizit kalon me të majtët. Rama ftesë për bashkëpunim në zgjedhjet e 21 qershorit dhe partisë së ish presidentit Topi. Opozita ende pa hapa konkretë. Republikanët ngrenë zërin. Emri për Durrësin sjell përplasje me PD-në.
Më tepër

Skena e krimit dhe imazhet 3D

Teknologji në ndihmë të rikrijimit të ngjarjes
Më tepër

Gjergj Bojaxhi në garë për Bashkinë e Tiranës

Në një intervistë për Zërin e Amerikës, pasi shpalli kandidaturën, ai tha se politika është kthyer në problemin kryesor për qytetarët dhe se ka ardhur koha për të gjetur një zgjidhje tjetër
Më tepër

Gjergj Bojaxhi në garë për Tiranën

Intervista për Zërin e Amerikës, Bojaxhi: "Politika është kthyer në problemin kryesor për qytetarët, e prandaj ka ardhur koha për të gjetur një zgjidhje tjetër".
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Smoke and lava spew from the Villarrica volcano, as seen from Pucon town in the south of Santiago, Brazil, March 29, 2015.
  • A member of the Iraqi security forces runs to plant the national flag as they surround Tikrit during clashes to regain the city from Islamic State militants, 80 miles (130 kilometers) north of Baghdad.
  • A Kashmiri man helps a local evacuate from a flood affected area in Srinagar.
  • South Korean Marine amphibious assault vehicles fire smoke shells to land on the seashore during a joint landing operation by U.S. and South Korean Marines in the southeastern port of Pohang.
  • Supporters of opposition candidate Gen. Muhammadu Buhari's All Progressives Congress (APC) party celebrate by wheel-spinning motorcycles what they said was the senatorial win in Kano Central district of APC candidate Rabiu Musa Kwankwaso, in Kano, northern Nigeria. Nigerians are waiting in hope and fear for results of the most tightly contested presidential election in the nation's turbulent history.
  • A member of the Iranian media walks on an open air chess board at the site of negotiations about Iran's nuclear program, between Iran officials and representatives of the world powers in Lausanne, Switzerland.
  • Commuters are seen during rush hour on a street in Hanoi, Vietnam.
  • A Bengal cat is examined by a jury member at the World Cat show in Athens, Greece, March 29, 2015.
  • The 18-month-old fraternal twins, Nacho Guirado (L) and Asier cry as they are carried by their father Ignacio (L) and their uncle Jose Carlos, who are twins, while lifting a float bearing the statue of the Virgin inside a church as they take part as penitents in the "Salud" brotherhood in a Palm Sunday procession at the start of Holy Week in Malaga, southern Spain, March 29, 2015.
  • A man looks at an exhibition called "Oh! Future Sensation" as part of Saint-Gobain's 350th anniversary celebrations, in Sao Paulo, Brazil.
  • Hundreds of sea lions lay on marina docks in Astoria, Oregon, USA, March 29, 2015. More than 2,300 California sea lions have taken over the docks of the coastal community and are expected to stay until the smelt and salmon runs they feed on are finished in late May, according to officials.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.