E martë, 21 tetor, 2014

Lajme / Ballkani

Tradita e filigranit në Prizren ende e gjallë

x
Prej shekujsh, qyteti i Prizrenit në Kosovën perëndimore ka qenë i njohur për stolitë e filigranit prej ari dhe argjendi. Por shumë pak zejtarë të filigranit kanë mbetur, sepse sot shumë mallra të këtij lloji importohen me çmime të ulta. Do të flasim tani për një punishte të filigranit në Prizren, e cila i reziston konkurrencës dhe përpiqet të ruajë traditën.

Filigrani është një zeje që kërkon durim dhe sy artistik. Punimet e filigranit bëhen nga fije metali, i cili përdridhet në forma të ndryshme dhe pastaj nxehet e pastrohet duke marrë shkëlqim.

Në kooperativën "Filigrani", Haki Bamja flet për traditën e Prizrenit në këtë zeje:
Haki Bamja, "Filigrani"
"Prizreni ishte në kryqëzimin e shumë rrugëve nga Selaniku në Itali prandaj kjo zeje u zhvillua në të gjitha këto zona, sidomos në Prizren."

Zoti Bamja thotë se importet e lira e kanë dëmtuar tregtinë e filigranit.
"Kosova është treg i hapur për çdo gjë, prandaj mallrat që vijnë nga Kina dhe Tajvani ia kanë marrë një pjesë të vlerës zejes sonë."
Ai thotë se njerëzit e tij punojnë vetëm me argjend sepse ari është shtrenjtuar shumë.

"Filigrani," ka qenë një ndërmarrje e madhe në kohën e ish Jugosllavisë, më vonë u privatizua dhe tani është një punishte me vetëm 8 partnerë, të cilëve u duhet të punojnë shumë për të shkrirë telin e argjëndit dhe për ta punuar e kthyer atë në format e objekteve të ndryshme.

Bashkim Tejeci, një tjetër partner i "Filigranit" e kujton kështu kohën kur kjo zeje ishte më e vlerësuar.  

"Bregdeti i ish-Jugosllavisë ishte plot me prodhime të ndërmarrjes sonë në Prizren. Edhe sot e kësaj dite, argjendarët e bregdetit kroat ka të ngjarë të jenë nga Prizreni  ose ta kenë mësuar zanatin nga dikush këtu. Tani, vëmendja është shumë e vogël, tregu është zvogëluar dhe po ashtu interesimi dhe mbështetja është shumë, shumë e vogël."

Mjeshtrja e filigranit, Hilmije Bytyqi thotë se kjo tregti është në prag të zhdukjes.
Hilmije Bytyqi, mjeshtre e filigranës
"Kjo zeje mund të zhduket sepse të rinjtë nuk kanë durim për këto lloj punësh. Ata e kalojnë kohën nëpër kafene dhe përpara komjuterit".

Punëtorët fitojnë mesatarisht 300 euro në muaj.
Periudha me shitjet më të mëdha është pragu i verës kur sezoni i dasmave arrin kulmin. Kërkohen sidomos unazat, varëset dhe rripat e mesit prej filigrani. 
Pjesën tjetër të vitit punëtorët prodhojnë byzylykë, llulla ose korniza.  

Disa prej tyre e ushtrojnë zejen edhe në shtëpi. Mehmed Kastrati u mëson djemve artin e filigranit dhe për të kjo është kthyer në një traditë familjare. Ai thotë se zeja është në duar të sigurta:
Mehmed Kastrati, mjeshtër i filigranit
"Nuk mendoj se znati po zhduket. Ka një farë rreziku, por kur shikoj se fëmijët e mi po e trashëgojnë zanatin, do të mbetet dikush që do ta vazhdojë."
 
Ai nuk ka frikë nga konkurrenca e vendeve me prodhim masiv, si Kina dhe thotë se askush nuk mund ta konkurrojë cilësinë e mallit të punuar me dorë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

SHBA kërkon mbështetjen e vendeve aziatike në luftën kundër ISIS-it

Ushtria amerikane i dha ndihma nga ajri kurdëve në Kobani.
Më tepër

SHBA, gjyqi për sulmet në Benghazi

Një shtetas libian ka deklaruar pafajësinë në një gjykatë federale amerikane ku iu lexuan akuzat për përfshirje në sulmet e 11 shtatori 2011 në Bengazi të Libisë, ku u vranë katër shtetas amerikanë, përfshirë ambasadorin Chris Stevens.
Më tepër

AI: Të dyja palët në Ukrainë kryen vrasje pa gjyq

Organizata Amnesty International thotë se si separatistët pro-rusë, ashtu edhe forcat pro-Kievit janë përgjegjëse për “incidente të izoluara” vrasjesh pa gjyq në Ukrainën lindore
Më tepër

Rama: Pse nuk e anulova vizitën në Beograd?

Kryeministri shqiptar tha në mbrëmje se “anulimi i vizitës në Serbi nuk do të ishte përgjigja e merituar për gjithshka të padrejtë që ju bë Shqipërisë dhe shqiptarëve në kryeqytetin serb”
Më tepër

Sektori i naftës në Dakotën e Veriut

Shteti i Dakotës së Veriut ka një nga normat më të ulëta të papunësisë në vend, në saje të zhvillimit të sektorit të naftë
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A man reads under trees in fall color at Sheffield Park Garden near Haywards Heath in southern England.
  • Acrane in front of the sun as a sandstorm engulfs Kuwait City.
  • Indonesian President Joko Widodo gestures to the crowd during a street parade following his inauguration in Jakarta.
  • Kurdish refugees from the Syrian town of Kobani prepare tea in a camp in the southeastern town of Suruc, Sanliurfa province.
  • Thick smoke and flames from an airstrike by the U.S.-led coalition rise in Kobani, Syria, as seen from a hilltop on the outskirts of Suruc, at the Turkey-Syria border.
  • White tigers Olga and Ashka rest at the Zoo Pessac-Bordeaux in Pessac, France.
  • A street vendor spreads vermilion powder used for worship during the Tihar festival, also called Diwali, in Kathmandu, Nepal.
  • Hawaian surfer John John Florence competes during the quarter-final heat of the Moche Rip Curl Pro Portugal at Supertubos Beach in Peniche, Portugal.
  • Shih Tzu dogs look out from a chicken coop where they are temporarily placed by their owner as a fire razed a residential area in Manila, Philippines.
  • Members of Shwet Ashw, the motorcycle display team of the Indian army, lie in a row on ground as a motorist performs a stunt during the platinum jubilee celebrations of Corps of Military Police in Bangalore, India.
  • Kenyan students perform a Maasai traditional warrior song during the Mashujaa Day (Hero's Day) celebrations at the Nyayo National Stadium in Nairobi. The national holiday commemorates those who had taken part in the country's struggle for liberation.
  • Toy Lego characters depicting a scene of protesters confronting riot police are seen on a table outside the government headquarters in Hong Kong.
  • Wingsuit flyer contestant Melissa Pemberton of the U.S. jumps off a mountain at Tianmen Mountain National Park in Zhangjiajie, Hunan province, China, Oct. 19, 2014.
  • Indian schoolchildren perform yoga at Delhi Public School in Hyderabad.
  • Students from St. Andrews University, Scotland, covered in foam as they takes part in the traditional 'Raisin Weekend' in the Lower College Lawn.
  • Damian Jorren of Germany walks on a slackline during a show at Shenxianju in Taizhou, China.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.