E enjte, 02 korrik, 2015

Lajme / Ballkani

Tradita e filigranit në Prizren ende e gjallë

x
Prej shekujsh, qyteti i Prizrenit në Kosovën perëndimore ka qenë i njohur për stolitë e filigranit prej ari dhe argjendi. Por shumë pak zejtarë të filigranit kanë mbetur, sepse sot shumë mallra të këtij lloji importohen me çmime të ulta. Do të flasim tani për një punishte të filigranit në Prizren, e cila i reziston konkurrencës dhe përpiqet të ruajë traditën.

Filigrani është një zeje që kërkon durim dhe sy artistik. Punimet e filigranit bëhen nga fije metali, i cili përdridhet në forma të ndryshme dhe pastaj nxehet e pastrohet duke marrë shkëlqim.

Në kooperativën "Filigrani", Haki Bamja flet për traditën e Prizrenit në këtë zeje:
Haki Bamja, "Filigrani"
"Prizreni ishte në kryqëzimin e shumë rrugëve nga Selaniku në Itali prandaj kjo zeje u zhvillua në të gjitha këto zona, sidomos në Prizren."

Zoti Bamja thotë se importet e lira e kanë dëmtuar tregtinë e filigranit.
"Kosova është treg i hapur për çdo gjë, prandaj mallrat që vijnë nga Kina dhe Tajvani ia kanë marrë një pjesë të vlerës zejes sonë."
Ai thotë se njerëzit e tij punojnë vetëm me argjend sepse ari është shtrenjtuar shumë.

"Filigrani," ka qenë një ndërmarrje e madhe në kohën e ish Jugosllavisë, më vonë u privatizua dhe tani është një punishte me vetëm 8 partnerë, të cilëve u duhet të punojnë shumë për të shkrirë telin e argjëndit dhe për ta punuar e kthyer atë në format e objekteve të ndryshme.

Bashkim Tejeci, një tjetër partner i "Filigranit" e kujton kështu kohën kur kjo zeje ishte më e vlerësuar.  

"Bregdeti i ish-Jugosllavisë ishte plot me prodhime të ndërmarrjes sonë në Prizren. Edhe sot e kësaj dite, argjendarët e bregdetit kroat ka të ngjarë të jenë nga Prizreni  ose ta kenë mësuar zanatin nga dikush këtu. Tani, vëmendja është shumë e vogël, tregu është zvogëluar dhe po ashtu interesimi dhe mbështetja është shumë, shumë e vogël."

Mjeshtrja e filigranit, Hilmije Bytyqi thotë se kjo tregti është në prag të zhdukjes.
Hilmije Bytyqi, mjeshtre e filigranës
"Kjo zeje mund të zhduket sepse të rinjtë nuk kanë durim për këto lloj punësh. Ata e kalojnë kohën nëpër kafene dhe përpara komjuterit".

Punëtorët fitojnë mesatarisht 300 euro në muaj.
Periudha me shitjet më të mëdha është pragu i verës kur sezoni i dasmave arrin kulmin. Kërkohen sidomos unazat, varëset dhe rripat e mesit prej filigrani. 
Pjesën tjetër të vitit punëtorët prodhojnë byzylykë, llulla ose korniza.  

Disa prej tyre e ushtrojnë zejen edhe në shtëpi. Mehmed Kastrati u mëson djemve artin e filigranit dhe për të kjo është kthyer në një traditë familjare. Ai thotë se zeja është në duar të sigurta:
Mehmed Kastrati, mjeshtër i filigranit
"Nuk mendoj se znati po zhduket. Ka një farë rreziku, por kur shikoj se fëmijët e mi po e trashëgojnë zanatin, do të mbetet dikush që do ta vazhdojë."
 
Ai nuk ka frikë nga konkurrenca e vendeve me prodhim masiv, si Kina dhe thotë se askush nuk mund ta konkurrojë cilësinë e mallit të punuar me dorë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
01.07.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Eurogrupi: Nuk do të diskutojmë për Greqinë para referendumit

Kreu i Eurogrupit Jeroen Dijsselbloem tha pas një telekonference se tani për tani, ministrat e financave thjesht morën shënim propozimet e Greqisë
Më tepër

Bëhen publike email-e të tjera të Hillary Clinton

Tre mijë faqe e-maile ishin dërguar në muajt mars-dhjetor të vitit 2009 viti i parë kur zonja Clinton ishte në postin e Sekretares së Shtetit
Më tepër

Mali i Zi dhe NATO

Mali i Zi pritet që deri në fund të këtij viti të marrë thirrjen për anëtarësim në Aleancën Ushtarake
Më tepër

DASH bën publike qindra e-maile të zonjës Clinton

Zonja Clinton, favorite në garën e Partisë Demokrate për zgjedhjet presidenciale, është kritikuar për përdorimin e e-mailit privat për korrespondencën kur ishte sekretare shteti në vitet 2009-2013.
Më tepër

SHBA dhe Kuba, dakord të hapin ambasada

Presidenti Obama tha se Sekretari i Shtetit Kerry do të shkojë në Havanë për të ngritur flamurin amerikan në ambasadën e re
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Tribal dancers entertain Burundians in Bujumbura to celebrate nation's 53rd Independence Day.
     
  • A man gestures as pensioners queue outside a national Bank branch where they cash out up to 120 euros, in Athens, Greece. The European Union will decide whether to grant Greece a last-minute bailout package to avoid pushing it further towards an exit from the eurozone.
  • People swim during the annual public Lake Zurich crossing swimming event in Zurich, Germany.
  • The Russian Progress-M spacecraft is ready to be lifted on its launch pad at Baikonur cosmodrome, Kazakhstan.
     
  • Smoke comes out from the helmets of dummies next to People's Liberation Army (PLA) soldiers during a mock shooting practice at a PLA naval base in Hong Kong to mark the 18th anniversary of Hong Kong's handover from Britain to Chinese sovereignty.
  • A protester wears a mask with a gag as she marches against the public security law in Madrid, Spain, June 30, 2015. Thousands of protesters railed against a new law nicknamed the "gag law" before it went into effect at midnight, slamming it as legalized muzzling of free expression and the media.
  • Mass lightning bolts illuminate the night sky by the Daggett airport as storms pass over the high deserts north of Barstow, California.
  • A man works on "Long Ma", a creation by La Machine production company, during a media visit to "A Journey to Nantes" (Le Voyage a Nantes) art festival in Nantes, France, June 30, 2015.
  • U.S. President Barack Obama makes a silly face as he and first lady Michelle Obama sing with Girl Scouts during a camp out on the South Lawn of the White House in Washington June 30, 2015. A group of 50 fourth-grade Girl Scouts plans to spend the night in camping tents on the lawn, a celebration of the scouting movement and the National Park Service centennial.
  • The moon rises above the weather vane at the All England Lawn Tennis and Croquet Club, which hosts the Wimbledon Tennis Championships in London, June 30, 2015.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.