E martë, 31 mars, 2015

Lajme / Ballkani

Tradita e filigranit në Prizren ende e gjallë

x
Prej shekujsh, qyteti i Prizrenit në Kosovën perëndimore ka qenë i njohur për stolitë e filigranit prej ari dhe argjendi. Por shumë pak zejtarë të filigranit kanë mbetur, sepse sot shumë mallra të këtij lloji importohen me çmime të ulta. Do të flasim tani për një punishte të filigranit në Prizren, e cila i reziston konkurrencës dhe përpiqet të ruajë traditën.

Filigrani është një zeje që kërkon durim dhe sy artistik. Punimet e filigranit bëhen nga fije metali, i cili përdridhet në forma të ndryshme dhe pastaj nxehet e pastrohet duke marrë shkëlqim.

Në kooperativën "Filigrani", Haki Bamja flet për traditën e Prizrenit në këtë zeje:
Haki Bamja, "Filigrani"
"Prizreni ishte në kryqëzimin e shumë rrugëve nga Selaniku në Itali prandaj kjo zeje u zhvillua në të gjitha këto zona, sidomos në Prizren."

Zoti Bamja thotë se importet e lira e kanë dëmtuar tregtinë e filigranit.
"Kosova është treg i hapur për çdo gjë, prandaj mallrat që vijnë nga Kina dhe Tajvani ia kanë marrë një pjesë të vlerës zejes sonë."
Ai thotë se njerëzit e tij punojnë vetëm me argjend sepse ari është shtrenjtuar shumë.

"Filigrani," ka qenë një ndërmarrje e madhe në kohën e ish Jugosllavisë, më vonë u privatizua dhe tani është një punishte me vetëm 8 partnerë, të cilëve u duhet të punojnë shumë për të shkrirë telin e argjëndit dhe për ta punuar e kthyer atë në format e objekteve të ndryshme.

Bashkim Tejeci, një tjetër partner i "Filigranit" e kujton kështu kohën kur kjo zeje ishte më e vlerësuar.  

"Bregdeti i ish-Jugosllavisë ishte plot me prodhime të ndërmarrjes sonë në Prizren. Edhe sot e kësaj dite, argjendarët e bregdetit kroat ka të ngjarë të jenë nga Prizreni  ose ta kenë mësuar zanatin nga dikush këtu. Tani, vëmendja është shumë e vogël, tregu është zvogëluar dhe po ashtu interesimi dhe mbështetja është shumë, shumë e vogël."

Mjeshtrja e filigranit, Hilmije Bytyqi thotë se kjo tregti është në prag të zhdukjes.
Hilmije Bytyqi, mjeshtre e filigranës
"Kjo zeje mund të zhduket sepse të rinjtë nuk kanë durim për këto lloj punësh. Ata e kalojnë kohën nëpër kafene dhe përpara komjuterit".

Punëtorët fitojnë mesatarisht 300 euro në muaj.
Periudha me shitjet më të mëdha është pragu i verës kur sezoni i dasmave arrin kulmin. Kërkohen sidomos unazat, varëset dhe rripat e mesit prej filigrani. 
Pjesën tjetër të vitit punëtorët prodhojnë byzylykë, llulla ose korniza.  

Disa prej tyre e ushtrojnë zejen edhe në shtëpi. Mehmed Kastrati u mëson djemve artin e filigranit dhe për të kjo është kthyer në një traditë familjare. Ai thotë se zeja është në duar të sigurta:
Mehmed Kastrati, mjeshtër i filigranit
"Nuk mendoj se znati po zhduket. Ka një farë rreziku, por kur shikoj se fëmijët e mi po e trashëgojnë zanatin, do të mbetet dikush që do ta vazhdojë."
 
Ai nuk ka frikë nga konkurrenca e vendeve me prodhim masiv, si Kina dhe thotë se askush nuk mund ta konkurrojë cilësinë e mallit të punuar me dorë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Skena e krimit dhe imazhet 3D

Teknologji në ndihmë të rikrijimit të ngjarjes
Më tepër

Gjergj Bojaxhi në garë për Bashkinë e Tiranës

Në një intervistë për Zërin e Amerikës, pasi shpalli kandidaturën, ai tha se politika është kthyer në problemin kryesor për qytetarët dhe se ka ardhur koha për të gjetur një zgjidhje tjetër
Më tepër

Gjergj Bojaxhi në garë për Tiranën

Intervista për Zërin e Amerikës, Bojaxhi: "Politika është kthyer në problemin kryesor për qytetarët, e prandaj ka ardhur koha për të gjetur një zgjidhje tjetër".
Më tepër

Vëzhguesit, shqetësim për vonesa në përgatijen e zgjedhjeve

Komisionet zonale nuk janë ngritur ende dhe nuk shihet ndonjë bashkëpunim mes partive për të organizuar zgjedhje të qeta dhe të rregullta.
Më tepër

SHBA, Britani paralajmërim Nigerisë

SHBA dhe Britania po paralajmërojnë se mund të ketë përpjekje për të manipuluar numërimin e votave në zgjedhjet presidenciale dhe parlamentare në Nigeri.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Smoke and lava spew from the Villarrica volcano, as seen from Pucon town in the south of Santiago, Brazil, March 29, 2015.
  • A member of the Iraqi security forces runs to plant the national flag as they surround Tikrit during clashes to regain the city from Islamic State militants, 80 miles (130 kilometers) north of Baghdad.
  • A Kashmiri man helps a local evacuate from a flood affected area in Srinagar.
  • South Korean Marine amphibious assault vehicles fire smoke shells to land on the seashore during a joint landing operation by U.S. and South Korean Marines in the southeastern port of Pohang.
  • Supporters of opposition candidate Gen. Muhammadu Buhari's All Progressives Congress (APC) party celebrate by wheel-spinning motorcycles what they said was the senatorial win in Kano Central district of APC candidate Rabiu Musa Kwankwaso, in Kano, northern Nigeria. Nigerians are waiting in hope and fear for results of the most tightly contested presidential election in the nation's turbulent history.
  • A member of the Iranian media walks on an open air chess board at the site of negotiations about Iran's nuclear program, between Iran officials and representatives of the world powers in Lausanne, Switzerland.
  • Commuters are seen during rush hour on a street in Hanoi, Vietnam.
  • A Bengal cat is examined by a jury member at the World Cat show in Athens, Greece, March 29, 2015.
  • The 18-month-old fraternal twins, Nacho Guirado (L) and Asier cry as they are carried by their father Ignacio (L) and their uncle Jose Carlos, who are twins, while lifting a float bearing the statue of the Virgin inside a church as they take part as penitents in the "Salud" brotherhood in a Palm Sunday procession at the start of Holy Week in Malaga, southern Spain, March 29, 2015.
  • A man looks at an exhibition called "Oh! Future Sensation" as part of Saint-Gobain's 350th anniversary celebrations, in Sao Paulo, Brazil.
  • Hundreds of sea lions lay on marina docks in Astoria, Oregon, USA, March 29, 2015. More than 2,300 California sea lions have taken over the docks of the coastal community and are expected to stay until the smelt and salmon runs they feed on are finished in late May, according to officials.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.