E mërkurë, 23 prill, 2014

Lajme / Ballkani

Tradita e filigranit në Prizren ende e gjallë

x
Madhësia e gërmave - +
Prej shekujsh, qyteti i Prizrenit në Kosovën perëndimore ka qenë i njohur për stolitë e filigranit prej ari dhe argjendi. Por shumë pak zejtarë të filigranit kanë mbetur, sepse sot shumë mallra të këtij lloji importohen me çmime të ulta. Do të flasim tani për një punishte të filigranit në Prizren, e cila i reziston konkurrencës dhe përpiqet të ruajë traditën.

Filigrani është një zeje që kërkon durim dhe sy artistik. Punimet e filigranit bëhen nga fije metali, i cili përdridhet në forma të ndryshme dhe pastaj nxehet e pastrohet duke marrë shkëlqim.

Në kooperativën "Filigrani", Haki Bamja flet për traditën e Prizrenit në këtë zeje:
Haki Bamja, "Filigrani"
"Prizreni ishte në kryqëzimin e shumë rrugëve nga Selaniku në Itali prandaj kjo zeje u zhvillua në të gjitha këto zona, sidomos në Prizren."

Zoti Bamja thotë se importet e lira e kanë dëmtuar tregtinë e filigranit.
"Kosova është treg i hapur për çdo gjë, prandaj mallrat që vijnë nga Kina dhe Tajvani ia kanë marrë një pjesë të vlerës zejes sonë."
Ai thotë se njerëzit e tij punojnë vetëm me argjend sepse ari është shtrenjtuar shumë.

"Filigrani," ka qenë një ndërmarrje e madhe në kohën e ish Jugosllavisë, më vonë u privatizua dhe tani është një punishte me vetëm 8 partnerë, të cilëve u duhet të punojnë shumë për të shkrirë telin e argjëndit dhe për ta punuar e kthyer atë në format e objekteve të ndryshme.

Bashkim Tejeci, një tjetër partner i "Filigranit" e kujton kështu kohën kur kjo zeje ishte më e vlerësuar.  

"Bregdeti i ish-Jugosllavisë ishte plot me prodhime të ndërmarrjes sonë në Prizren. Edhe sot e kësaj dite, argjendarët e bregdetit kroat ka të ngjarë të jenë nga Prizreni  ose ta kenë mësuar zanatin nga dikush këtu. Tani, vëmendja është shumë e vogël, tregu është zvogëluar dhe po ashtu interesimi dhe mbështetja është shumë, shumë e vogël."

Mjeshtrja e filigranit, Hilmije Bytyqi thotë se kjo tregti është në prag të zhdukjes.
Hilmije Bytyqi, mjeshtre e filigranës
"Kjo zeje mund të zhduket sepse të rinjtë nuk kanë durim për këto lloj punësh. Ata e kalojnë kohën nëpër kafene dhe përpara komjuterit".

Punëtorët fitojnë mesatarisht 300 euro në muaj.
Periudha me shitjet më të mëdha është pragu i verës kur sezoni i dasmave arrin kulmin. Kërkohen sidomos unazat, varëset dhe rripat e mesit prej filigrani. 
Pjesën tjetër të vitit punëtorët prodhojnë byzylykë, llulla ose korniza.  

Disa prej tyre e ushtrojnë zejen edhe në shtëpi. Mehmed Kastrati u mëson djemve artin e filigranit dhe për të kjo është kthyer në një traditë familjare. Ai thotë se zeja është në duar të sigurta:
Mehmed Kastrati, mjeshtër i filigranit
"Nuk mendoj se znati po zhduket. Ka një farë rreziku, por kur shikoj se fëmijët e mi po e trashëgojnë zanatin, do të mbetet dikush që do ta vazhdojë."
 
Ai nuk ka frikë nga konkurrenca e vendeve me prodhim masiv, si Kina dhe thotë se askush nuk mund ta konkurrojë cilësinë e mallit të punuar me dorë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
22.04.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Vështirësi për marrëveshjen tregtare të Paqësorit

12 shtete në bregun e Paqësorit po negociojnë mënyra për të rritur tregtinë, por arritja e një marrëveshjeje po has probleme
Më tepër

Problemet në reformën e kujdesit shëndetsor

Kostoja e kujdesit shëndetsor ofruar nga plani ipresidentit Obama i ende e lartë për shumë amerikanë
Më tepër

Nju Jorku konsideron pagesë për qeset plastike

Aktivistët e mjedisit thonë se ato janë të vështira për t’u ricikluar, nuk dekompozohen dhe dëmtojnë biosferën
Më tepër

Trupat amerikane, stërvitje në Poloni

Uashingtoni po dërgon gjithsej rreth 600 trupa në Poloni dhe në tre shtetet baltike në përgjigje të tensioneve në Ukrainë
Më tepër

Presidenti Obama fillon një turne aziatik

Sot ai ndodhet në Japoni, në fillim të turneut në katër vende aziatike, ku do të përpiqet t’i bindë aleatët se Uashingtoni është i përkushtuar për ribalancimin e politikave në Paqësor
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
22.04.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A Pakistani customer looks in a mirror before buying a pair of sunglasses from a roadside vendor in Islamabad.
  • A weeping relative of a passenger aboard the sunken Sewol ferry prays as she awaits news on her missing loved one at a port in Jindo, South Korea.
  • Searchers and divers look for people believed to have been trapped in the sunken ferry boat Sewol near the buoys marking the vessel in the water off the southern coast near Jindo, south of Seoul, South Korea.
  • People stand outside the Palace of the Fine Arts surrounded by yellow paper butterflies after a public viewing of the ashes of late Colombian Nobel laureate Gabriel Garcia Marquez in Mexico City, April 21, 2014. Garcia Marquez died in Mexico on Thursday, at age 87.
  • A bride and groom jump for a picture in front of barricades outside a regional government building seized by pro-Russian armed men in Kramatorsk, eastern Ukraine.
  • Afghan day laborers work at a brick factory on the outskirts of Kabul, April 21, 2014.
  • A man with a seagull on his head smiles at tourists near the harbor in Sydney, Australia.
  • Aceh students coat their bodies in mud and roll a globe (symbolizing the Earth) during an Earth Day celebration in Banda Aceh, Indonesia.
  • Britain's Prince William and his wife Catherine the Duchess of Cambridge stand in front of Uluru, a UNESCO World Heritage Site, in the Northern Territory of Australia.
  • Jasmine Josephine loses her wig as she walks across the stage during judging at the 35th annual Drake Relays Beautiful Bulldog Contest in Des Moines, Iowa, April 21, 2014.

Interaktive