E martë, 28 prill, 2015

Lajme / Ballkani

Tradita e filigranit në Prizren ende e gjallë

x
Prej shekujsh, qyteti i Prizrenit në Kosovën perëndimore ka qenë i njohur për stolitë e filigranit prej ari dhe argjendi. Por shumë pak zejtarë të filigranit kanë mbetur, sepse sot shumë mallra të këtij lloji importohen me çmime të ulta. Do të flasim tani për një punishte të filigranit në Prizren, e cila i reziston konkurrencës dhe përpiqet të ruajë traditën.

Filigrani është një zeje që kërkon durim dhe sy artistik. Punimet e filigranit bëhen nga fije metali, i cili përdridhet në forma të ndryshme dhe pastaj nxehet e pastrohet duke marrë shkëlqim.

Në kooperativën "Filigrani", Haki Bamja flet për traditën e Prizrenit në këtë zeje:
Haki Bamja, "Filigrani"
"Prizreni ishte në kryqëzimin e shumë rrugëve nga Selaniku në Itali prandaj kjo zeje u zhvillua në të gjitha këto zona, sidomos në Prizren."

Zoti Bamja thotë se importet e lira e kanë dëmtuar tregtinë e filigranit.
"Kosova është treg i hapur për çdo gjë, prandaj mallrat që vijnë nga Kina dhe Tajvani ia kanë marrë një pjesë të vlerës zejes sonë."
Ai thotë se njerëzit e tij punojnë vetëm me argjend sepse ari është shtrenjtuar shumë.

"Filigrani," ka qenë një ndërmarrje e madhe në kohën e ish Jugosllavisë, më vonë u privatizua dhe tani është një punishte me vetëm 8 partnerë, të cilëve u duhet të punojnë shumë për të shkrirë telin e argjëndit dhe për ta punuar e kthyer atë në format e objekteve të ndryshme.

Bashkim Tejeci, një tjetër partner i "Filigranit" e kujton kështu kohën kur kjo zeje ishte më e vlerësuar.  

"Bregdeti i ish-Jugosllavisë ishte plot me prodhime të ndërmarrjes sonë në Prizren. Edhe sot e kësaj dite, argjendarët e bregdetit kroat ka të ngjarë të jenë nga Prizreni  ose ta kenë mësuar zanatin nga dikush këtu. Tani, vëmendja është shumë e vogël, tregu është zvogëluar dhe po ashtu interesimi dhe mbështetja është shumë, shumë e vogël."

Mjeshtrja e filigranit, Hilmije Bytyqi thotë se kjo tregti është në prag të zhdukjes.
Hilmije Bytyqi, mjeshtre e filigranës
"Kjo zeje mund të zhduket sepse të rinjtë nuk kanë durim për këto lloj punësh. Ata e kalojnë kohën nëpër kafene dhe përpara komjuterit".

Punëtorët fitojnë mesatarisht 300 euro në muaj.
Periudha me shitjet më të mëdha është pragu i verës kur sezoni i dasmave arrin kulmin. Kërkohen sidomos unazat, varëset dhe rripat e mesit prej filigrani. 
Pjesën tjetër të vitit punëtorët prodhojnë byzylykë, llulla ose korniza.  

Disa prej tyre e ushtrojnë zejen edhe në shtëpi. Mehmed Kastrati u mëson djemve artin e filigranit dhe për të kjo është kthyer në një traditë familjare. Ai thotë se zeja është në duar të sigurta:
Mehmed Kastrati, mjeshtër i filigranit
"Nuk mendoj se znati po zhduket. Ka një farë rreziku, por kur shikoj se fëmijët e mi po e trashëgojnë zanatin, do të mbetet dikush që do ta vazhdojë."
 
Ai nuk ka frikë nga konkurrenca e vendeve me prodhim masiv, si Kina dhe thotë se askush nuk mund ta konkurrojë cilësinë e mallit të punuar me dorë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
28.04.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Problemi i varfërisë në rrethin e Matit

Mati është një nga tre rrethet e Qarkut të Dibrës, ku ka një nivel të lartë papunësie dhe varfërie
Më tepër

Jeta e banorëve të Visokës mes naftës

Jeta mes puseve të naftës është e vështirë për banorët e Visokës, një zonë afër qytezës së Ballshit
Më tepër

Një delegacion i KE viziton Maqedoninë

Një delegacion i Këshillit të Evropës qëndroi të martën në Maqedoni për t’u njohur me gjendjen në këtë vend, pas skandalit të madh të përgjimeve
Më tepër

OSBE, mbi 270 vëzhguesë për zgjedhjet vendore

Publikohet raporti i vlerësimit. OSBE-ja i kërkon vendeve anëtare dërgimin në Shqipëri për të ndjekur procesin e zgjedhjeve të 21 qershorit të 24 vëzhguesve afatgjatë dhe 250 vëzhguesve afatshkurtër.
Më tepër

Senati dhe marrëveshja me Iranin

Senati amerikan pritet të vazhdojë sot debatin mbi një projektligj, i cili do t’i jepte Kongresit mundësinë të shqyrtonte marrëveshjen e mundshme mes Iranit dhe grupit të gjashtë fuqive botërore.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Splash divers jump into the water of the Sommerbad Olympiastadion public swimming pool in Berlin, during an event to promote the German capital's open air pools.
  • Thousands of public school teachers march in Bogota demanding better pay and reforms in the education system. Last week, Colombia's public education teachers began an indefinite nationwide strike. The move affects about nine million students and is rejected by the government.
  • A woman runs past artwork of a large hand on a wall in central London, Britain.
  • Anti-gay marriage rally outside Capitol Hill in Washington to support traditional marriage. (Photo by Diaa Bekheet)
  • A giraffe baby stands in front of her mother 'Dhakija' at the zoo in Erfurt, Germany.
  • The picture shows the inside the tomb of Neferuptah, during the reopening of the site following renovations, at the great Giza Pyramids, south of the capital Cairo. The cemeteries have been closed since 2007 due to reconstruction work, which stopped following the January 2011 political events, and only resumed six months ago.
  • A performer takes part in an unveiling of a billboard against fracking in central London, Britain.
  • People collect their belongings from a house damaged by heavy rain and windstorms Sunday evening in Peshawar, Pakistan.
  • Vice President Joe Biden, accompanied by Loretta Lynch's father Lorenzo Lynch (2nd l), and Loretta Lynch's husband Stephen Hargrove (2nd r), administers the oath of office to Loretta Lynch as the 83rd Attorney General of the U.S. during a ceremony at the Justice Department in Washington.
  • White House Executive Chef Cris Comerford shows the first course for the Japanese State Dinner, a Toro Tartare and Caesar Sashimi Salad, in the State Dining Room of the White House in Washington, DC, on the eve of the State Dinner.
  • Queen Maxima of the Netherlands (R) greets people during a parade on King's Day in Dordrecht, the Netherlands.
  • A man covers his face as he rides a bicycle along a street during a sandstorm in Wujiaqu, Xinjiang Uighur Autonomous Region, China.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.