E enjte, 02 tetor, 2014

Lajme / Ballkani

Tradita e filigranit në Prizren ende e gjallë

x
Prej shekujsh, qyteti i Prizrenit në Kosovën perëndimore ka qenë i njohur për stolitë e filigranit prej ari dhe argjendi. Por shumë pak zejtarë të filigranit kanë mbetur, sepse sot shumë mallra të këtij lloji importohen me çmime të ulta. Do të flasim tani për një punishte të filigranit në Prizren, e cila i reziston konkurrencës dhe përpiqet të ruajë traditën.

Filigrani është një zeje që kërkon durim dhe sy artistik. Punimet e filigranit bëhen nga fije metali, i cili përdridhet në forma të ndryshme dhe pastaj nxehet e pastrohet duke marrë shkëlqim.

Në kooperativën "Filigrani", Haki Bamja flet për traditën e Prizrenit në këtë zeje:
Haki Bamja, "Filigrani"
"Prizreni ishte në kryqëzimin e shumë rrugëve nga Selaniku në Itali prandaj kjo zeje u zhvillua në të gjitha këto zona, sidomos në Prizren."

Zoti Bamja thotë se importet e lira e kanë dëmtuar tregtinë e filigranit.
"Kosova është treg i hapur për çdo gjë, prandaj mallrat që vijnë nga Kina dhe Tajvani ia kanë marrë një pjesë të vlerës zejes sonë."
Ai thotë se njerëzit e tij punojnë vetëm me argjend sepse ari është shtrenjtuar shumë.

"Filigrani," ka qenë një ndërmarrje e madhe në kohën e ish Jugosllavisë, më vonë u privatizua dhe tani është një punishte me vetëm 8 partnerë, të cilëve u duhet të punojnë shumë për të shkrirë telin e argjëndit dhe për ta punuar e kthyer atë në format e objekteve të ndryshme.

Bashkim Tejeci, një tjetër partner i "Filigranit" e kujton kështu kohën kur kjo zeje ishte më e vlerësuar.  

"Bregdeti i ish-Jugosllavisë ishte plot me prodhime të ndërmarrjes sonë në Prizren. Edhe sot e kësaj dite, argjendarët e bregdetit kroat ka të ngjarë të jenë nga Prizreni  ose ta kenë mësuar zanatin nga dikush këtu. Tani, vëmendja është shumë e vogël, tregu është zvogëluar dhe po ashtu interesimi dhe mbështetja është shumë, shumë e vogël."

Mjeshtrja e filigranit, Hilmije Bytyqi thotë se kjo tregti është në prag të zhdukjes.
Hilmije Bytyqi, mjeshtre e filigranës
"Kjo zeje mund të zhduket sepse të rinjtë nuk kanë durim për këto lloj punësh. Ata e kalojnë kohën nëpër kafene dhe përpara komjuterit".

Punëtorët fitojnë mesatarisht 300 euro në muaj.
Periudha me shitjet më të mëdha është pragu i verës kur sezoni i dasmave arrin kulmin. Kërkohen sidomos unazat, varëset dhe rripat e mesit prej filigrani. 
Pjesën tjetër të vitit punëtorët prodhojnë byzylykë, llulla ose korniza.  

Disa prej tyre e ushtrojnë zejen edhe në shtëpi. Mehmed Kastrati u mëson djemve artin e filigranit dhe për të kjo është kthyer në një traditë familjare. Ai thotë se zeja është në duar të sigurta:
Mehmed Kastrati, mjeshtër i filigranit
"Nuk mendoj se znati po zhduket. Ka një farë rreziku, por kur shikoj se fëmijët e mi po e trashëgojnë zanatin, do të mbetet dikush që do ta vazhdojë."
 
Ai nuk ka frikë nga konkurrenca e vendeve me prodhim masiv, si Kina dhe thotë se askush nuk mund ta konkurrojë cilësinë e mallit të punuar me dorë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
01.10.2014
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

Takim Obama-Netanyahu në Shqëpinë e Bardhë

Temë e bisedimeve ishin viktimat e konfliktit izraelito-palestinez në Lindjen e Mesme, programi bërthamor i Iranit dhe lufta kundër ISIS
Më tepër

PD: Demonstrata kundër prishjes së Obeliskut të Kavajës

Në Shqipëri demokratët organizuan pasditen e djeshme një protestë kundër prishjesh prej inspektoriatit të Ndërtimit, të Obeliskut të Demokracisë ne Kavaje.
Më tepër

Jep dorëheqjen e Drejtoresha e Shërbimit Sekret të SHBA

Julia Pierson dha dorëheqjen pas dy gabimeve të rënda, që mund të kishin vënë në rrezik Presidentin Obama
Më tepër

Shtyhet seanca e parlamentit të Kosovës

Kryesuesja e seancës, Flora Brovina, tha se shtyrja synon krijimin e hapësirës për një marrëveshje ndërmjet partive politike për formimin e institucioneve të reja
Më tepër

Vazhdojnë goditjet kundër ISIS

Goditjet ajrore nën udhëheqjen e Shteteve të Bashkuara kanë vënë në shenjestër për të dytën ditë një qytet të rëndësishëm kufitar në Siri.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • South Korean army soldiers demonstrate their martial arts skills during the 66th anniversary of Armed Forces Day at the Gyeryong military headquarters in Gyeryong.
  • Former U.S. President Jimmy Carter, right, holds the hand of wife Rosalynn as she wipes her eye while they are serenaded with the song "Imagine" by John Lennon during his 90th birthday celebration, in Atlanta, Georgia.
  • Paul Zimmerman, a district councilor, raises a yellow umbrella as Hong Kong Chief Executive Leung Chun-ying (5th R) and other officials make a toast to guests at a reception following a flag raising ceremony in Hong Kong, celebrating the 65th anniversary of China National Day.
  • Ethnic Innthas row their boats to fish in Inlay lake, Nyaung Shwe township, southern Shan State, Myanmar.

  • An Afghan man prepares tea for his customers at a livestock market ahead of the sacrificial Eid al-Adha festival in Ghazni.
  • Construction workers from EMCOR Dynalectric wait to put on pink hard hats and be part of a giant pink ribbon formation to promote the start of Breast Cancer Awareness Month, at the UC San Diego Jacobs Medical Center construction site in La Jolla, California, Sept. 30, 2014.
  • Plants grow in between millions of used tires which lie on a dump in Sesena, south of Madrid, Spain, Sept. 30, 2014.
  • Japan's Kaho Minagawa performs with the ball during the individual rhythmic gymnastics qualification and team final at the Namdong Gymnasium Club in Incheon, South Korea.
  • A tourist takes photos of an Aurora Borealis (Northern Lights) over the Bals-Fiord north of the Arctic Circle, near the village of Mestervik, Norway.
  • This National Oceanic and Atmospheric Administration(NOAA) photo shows an estimated 35,000 walrus as they gather on shore about 5 miles(8 km) north of Point Lay, Alaska, USA.
  • Environmental activists carry a giant inflatable chicken as they demonstrate against 'chlorine chickens' near the Oktoberfest grounds in Munich, Germany. The protest is against the planned Free Trade Agreements TTIP (Transatlantic Trade and Investment Partnership) and CETA (Comprehensive Economic and Trade Agreement) with the U.S. and Canada, which opponents fear will allow U.S. chlorine-washed chicken and hormone treated meat into the EU.
  • NASA astronaut Reid Wiseman captured this image from the International Space Station and posted it to social media, saying "The Milky Way steals the show from Sahara sands that make the Earth glow orange."

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.