E premte, 25 korrik, 2014

Lajme / Ballkani

Tradita e filigranit në Prizren ende e gjallë

x
Prej shekujsh, qyteti i Prizrenit në Kosovën perëndimore ka qenë i njohur për stolitë e filigranit prej ari dhe argjendi. Por shumë pak zejtarë të filigranit kanë mbetur, sepse sot shumë mallra të këtij lloji importohen me çmime të ulta. Do të flasim tani për një punishte të filigranit në Prizren, e cila i reziston konkurrencës dhe përpiqet të ruajë traditën.

Filigrani është një zeje që kërkon durim dhe sy artistik. Punimet e filigranit bëhen nga fije metali, i cili përdridhet në forma të ndryshme dhe pastaj nxehet e pastrohet duke marrë shkëlqim.

Në kooperativën "Filigrani", Haki Bamja flet për traditën e Prizrenit në këtë zeje:
Haki Bamja, "Filigrani"
"Prizreni ishte në kryqëzimin e shumë rrugëve nga Selaniku në Itali prandaj kjo zeje u zhvillua në të gjitha këto zona, sidomos në Prizren."

Zoti Bamja thotë se importet e lira e kanë dëmtuar tregtinë e filigranit.
"Kosova është treg i hapur për çdo gjë, prandaj mallrat që vijnë nga Kina dhe Tajvani ia kanë marrë një pjesë të vlerës zejes sonë."
Ai thotë se njerëzit e tij punojnë vetëm me argjend sepse ari është shtrenjtuar shumë.

"Filigrani," ka qenë një ndërmarrje e madhe në kohën e ish Jugosllavisë, më vonë u privatizua dhe tani është një punishte me vetëm 8 partnerë, të cilëve u duhet të punojnë shumë për të shkrirë telin e argjëndit dhe për ta punuar e kthyer atë në format e objekteve të ndryshme.

Bashkim Tejeci, një tjetër partner i "Filigranit" e kujton kështu kohën kur kjo zeje ishte më e vlerësuar.  

"Bregdeti i ish-Jugosllavisë ishte plot me prodhime të ndërmarrjes sonë në Prizren. Edhe sot e kësaj dite, argjendarët e bregdetit kroat ka të ngjarë të jenë nga Prizreni  ose ta kenë mësuar zanatin nga dikush këtu. Tani, vëmendja është shumë e vogël, tregu është zvogëluar dhe po ashtu interesimi dhe mbështetja është shumë, shumë e vogël."

Mjeshtrja e filigranit, Hilmije Bytyqi thotë se kjo tregti është në prag të zhdukjes.
Hilmije Bytyqi, mjeshtre e filigranës
"Kjo zeje mund të zhduket sepse të rinjtë nuk kanë durim për këto lloj punësh. Ata e kalojnë kohën nëpër kafene dhe përpara komjuterit".

Punëtorët fitojnë mesatarisht 300 euro në muaj.
Periudha me shitjet më të mëdha është pragu i verës kur sezoni i dasmave arrin kulmin. Kërkohen sidomos unazat, varëset dhe rripat e mesit prej filigrani. 
Pjesën tjetër të vitit punëtorët prodhojnë byzylykë, llulla ose korniza.  

Disa prej tyre e ushtrojnë zejen edhe në shtëpi. Mehmed Kastrati u mëson djemve artin e filigranit dhe për të kjo është kthyer në një traditë familjare. Ai thotë se zeja është në duar të sigurta:
Mehmed Kastrati, mjeshtër i filigranit
"Nuk mendoj se znati po zhduket. Ka një farë rreziku, por kur shikoj se fëmijët e mi po e trashëgojnë zanatin, do të mbetet dikush që do ta vazhdojë."
 
Ai nuk ka frikë nga konkurrenca e vendeve me prodhim masiv, si Kina dhe thotë se askush nuk mund ta konkurrojë cilësinë e mallit të punuar me dorë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
25.07.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Sfidat në veriun e Kosovës, tre vjet pas ndërhyrjes

Në Kosovë, është shënuar tre vjetori i ndërhyrjes në veriun e banuar me shumicë serbe dhe ngjarjet që pasuan atë ndërhyrje
Më tepër

Pentagoni: Rusia do të transferojë armë tek separatistët

Sipas zëdhënësit të Pentagonit, ngarkesa e re do përbëhet nga sisteme artilerie me kalibër më të madh se më parë
Më tepër

Mogherini: BE e përkushtuar për intergrimin e Ballkanit perëndimor

Ministrja italiane e Punëve të Jashtme Federica Mogherini, në kuadër të turneut të saj ballkanik, ishte sot në Shkup
Më tepër

Rritet fluksi turistik në Sarandë

Rritja është siguruar falë përmirësimit të infrastrukturës dhe të mjaft shërbimeve ndaj vizitorëve
Më tepër

Kostoja e arsimit në SHBA

Dokumentari Ivory Tower flet për koston e lartë të arsimimit në SHBA
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
24.07.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Men watch the runway on the morning of the final MH17 flight arriving at Kuala Lumpur International Airport. Malaysia Airlines retired flight number MH17 after its Amsterdam to Kuala Lumpur flight was shot down over the Ukraine.
  • Palestinian children, some flashing the V-sign, play with the photographer at a United Nations school where hundreds of families have sought refuge after fleeing their homes following heavy Israeli forces' strikes, in Jebaliya refugee camp, Gaza Strip.
  • Relatives of Lebanese passenger Mohamed Akhdar, 23, who was aboard the Air Algerie plane that crashed over Mali on Thursday, mourn at the family's home in the village of Zrairiyeh in south Lebanon.
  • Syrian civil defense workers rescue a man from under the rubble after a Syrian government helicopter allegedly dropped a barrel bomb on the Sakhour eastern neighborhood, in the northern city of Aleppo.
  • Sailors of the Russian Black Sea Fleet march as they prepare for Navy Day celebrations in the Crimean city of Sevastopol. Russia announced Wednesday that it had begun expanding and modernizing its Black Sea fleet based in Crimea with new ships and submarines.
  • A relative carries a portrait of a passenger who died in a TransAsia Airways plane crash Wednesday, at a funeral home on Taiwan's offshore island of Penghu.
  • An Iranian man and woman sit under a mural bearing the holy Kaaba of Mecca and Dome of the Rock of Jerusalem at Palestine square as they wait for the weekly friday prayers during a demonstration in Tehran to mark Quds (Jerusalem) Day.
  • A giant dog is steered through the center of Liverpool, England as she and two other giants, a girl, left, and a grandmother parade for three days telling the story of the city's involvement in World War I.
  • A Muslim woman prays after the last Friday prayers of the holy fasting month of Ramadan at the Jama Masjid (Grand Mosque) in the old quarters of Delhi, India.
  • Tourists cover their bodies with black mud before taking a mud bath at a swimming resort in Suining, Sichuan province, China. The temperature in Suining reached 35 degrees Celsius (95 degrees Fahrenheit) on Friday.
  • A herd of goats graze at the almost dried out Maria Cristina reservoir near Castellon. Spain's southeast is suffering the worst drought after the driest winter in 150 years.
  • Pedestrians look at tropical fish displayed in a fish tank in the window of Sony's showroom in Tokyo's shopping district Ginza. Some 1,000 fish, brought in from the waters around Japan's southern island of Okinawa, will be displayed in the tank through Aug. 31.
  • Laura Halford of Wales jumps during her hoop routine as she competes in the rhythmic gymnastics individual all-around final event at the 2014 Commonwealth Games in Glasgow, Scotland.
  • Tourists crowd Palma de Mallorca's Arenal beach on the Spanish Balearic island of Mallorca. Spain was host to 28 million foreign tourists in the first half of 2014, a 7.3 percent increase over the same period in 2013, according to figures from the Spanish Institute for Tourist Studies.

Interaktive