E premte, 31 korrik, 2015

Lajme / Ballkani

Tradita e filigranit në Prizren ende e gjallë

x
Prej shekujsh, qyteti i Prizrenit në Kosovën perëndimore ka qenë i njohur për stolitë e filigranit prej ari dhe argjendi. Por shumë pak zejtarë të filigranit kanë mbetur, sepse sot shumë mallra të këtij lloji importohen me çmime të ulta. Do të flasim tani për një punishte të filigranit në Prizren, e cila i reziston konkurrencës dhe përpiqet të ruajë traditën.

Filigrani është një zeje që kërkon durim dhe sy artistik. Punimet e filigranit bëhen nga fije metali, i cili përdridhet në forma të ndryshme dhe pastaj nxehet e pastrohet duke marrë shkëlqim.

Në kooperativën "Filigrani", Haki Bamja flet për traditën e Prizrenit në këtë zeje:
Haki Bamja, "Filigrani"
"Prizreni ishte në kryqëzimin e shumë rrugëve nga Selaniku në Itali prandaj kjo zeje u zhvillua në të gjitha këto zona, sidomos në Prizren."

Zoti Bamja thotë se importet e lira e kanë dëmtuar tregtinë e filigranit.
"Kosova është treg i hapur për çdo gjë, prandaj mallrat që vijnë nga Kina dhe Tajvani ia kanë marrë një pjesë të vlerës zejes sonë."
Ai thotë se njerëzit e tij punojnë vetëm me argjend sepse ari është shtrenjtuar shumë.

"Filigrani," ka qenë një ndërmarrje e madhe në kohën e ish Jugosllavisë, më vonë u privatizua dhe tani është një punishte me vetëm 8 partnerë, të cilëve u duhet të punojnë shumë për të shkrirë telin e argjëndit dhe për ta punuar e kthyer atë në format e objekteve të ndryshme.

Bashkim Tejeci, një tjetër partner i "Filigranit" e kujton kështu kohën kur kjo zeje ishte më e vlerësuar.  

"Bregdeti i ish-Jugosllavisë ishte plot me prodhime të ndërmarrjes sonë në Prizren. Edhe sot e kësaj dite, argjendarët e bregdetit kroat ka të ngjarë të jenë nga Prizreni  ose ta kenë mësuar zanatin nga dikush këtu. Tani, vëmendja është shumë e vogël, tregu është zvogëluar dhe po ashtu interesimi dhe mbështetja është shumë, shumë e vogël."

Mjeshtrja e filigranit, Hilmije Bytyqi thotë se kjo tregti është në prag të zhdukjes.
Hilmije Bytyqi, mjeshtre e filigranës
"Kjo zeje mund të zhduket sepse të rinjtë nuk kanë durim për këto lloj punësh. Ata e kalojnë kohën nëpër kafene dhe përpara komjuterit".

Punëtorët fitojnë mesatarisht 300 euro në muaj.
Periudha me shitjet më të mëdha është pragu i verës kur sezoni i dasmave arrin kulmin. Kërkohen sidomos unazat, varëset dhe rripat e mesit prej filigrani. 
Pjesën tjetër të vitit punëtorët prodhojnë byzylykë, llulla ose korniza.  

Disa prej tyre e ushtrojnë zejen edhe në shtëpi. Mehmed Kastrati u mëson djemve artin e filigranit dhe për të kjo është kthyer në një traditë familjare. Ai thotë se zeja është në duar të sigurta:
Mehmed Kastrati, mjeshtër i filigranit
"Nuk mendoj se znati po zhduket. Ka një farë rreziku, por kur shikoj se fëmijët e mi po e trashëgojnë zanatin, do të mbetet dikush që do ta vazhdojë."
 
Ai nuk ka frikë nga konkurrenca e vendeve me prodhim masiv, si Kina dhe thotë se askush nuk mund ta konkurrojë cilësinë e mallit të punuar me dorë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Talebanët afganë me komandant të ri

Zyrtarët e grupit militant zgjodhën Mullah Akhtar Mansoorin, për ta drejtuar atë, pas vdekjes së Mullah Omarit
Më tepër

4 mijë libra në panairin e librit në Ulqin

Në panair janë ekspozuar afro 4 mijë tituj librash të botuesve nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia dhe Mali i Zi.
Më tepër

Një vaksinë e efektshme për Ebolën

Studiuesit thonë se një vaksinë eksperimentale për Ebolën ka rezultuar “jashtëzakonisht e efektshme” për parandalimin e sëmundjes vdekjeprurëse
Më tepër

Komandanti i NATO-s: Rusia rreziku më i madh global

Gjenerali Breedlove flet për kërcënimet me të cilat përballet Aleanca dhe përshtatjen e strategjisë së saj për të ardhmen
Më tepër

Dekriminalizimi, opozita me platformën e saj

PD, Bylykbashi: Ndryshime kushtetuese dhe ligjore për ndërprerjen e menjëhershme të mandateve të deputetëve dhe zyrtarëve me të shkuar kriminale‎ dhe ndalimin e zgjedhjes apo emërimit të këtyre personave në të ardhmen
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A general view shows a "smiling" sunflower in a field in Tokyo, Japan.
  • UNHCR special envoy Angelina Jolie Pitt (C) shakes hand with Kachin ethnic refugees as she visits Jam Mai Kaung IDP camp in Myitkyina capital city of Kachin state, Myanmar.
  • SoftBank Group representative Masayoshi Son and humanoid robot Pepper deliver a presentation at the SoftBank World 2015 in Tokyo, Japan.
  • A Belgian dairy farmer pours milk from a truck during a protest against low milk prices at the milk processing factory Corman in Bethane near Liege.
  • Pakistani girls cry during an operation to tear down a poverty-stricken neighborhood where Afghan refugees and Pakistani tribal people live in Islamabad.
  • Indonesian Navy cadet graduates celebrate after a ceremony in Semarang, Central Java, in this photo taken by Antara Foto.
  • A dog and its owner, who are street performers, rest after the show on Oslo's main street Karl Johan, Norway, July 23, 2015. (Photo taken by Maung Maung Myint)
  • People disarm an Orthodox Jewish assailant shortly after he stabbed participants at the annual Gay Pride parade in Jerusalem. Six participants were wounded during the march, police said.
  • An Indian boy dressed as Hindu god Shiva to attract alms from devotees chats with tourists as they sit on benches partially submerged in flood waters on the banks of the River Ganges in Allahabad.
  • Four white lion cubs, born two weeks ago, are seen in a basket at the Taigan Safari Park, in Belogorsk, about 50 km (31 miles) east of Simferopol, Crimea, July 29, 2015.
  • Africa and Europe are seen in this image taken by a NASA camera on the Deep Space Climate Observatory (DSCOVR) satellite.
  • A view shows the settlements of Larung Gar Buddhist Academy in Sertar County of Garze Tibetan Autonomous Prefecture, Sichuan province, China.
  • A man jokes next to the wax figure of Albert Einstein at Grevin Wax Museum in central Seoul, South Korea.
  • Piper Hoppe, 10, from Minnetonka, Minnesota, holds a sign at the doorway of River Bluff Dental clinic in protest against the killing of a famous lion in Zimbabwe, in Bloomington, Minnesota, July 29, 2015. A Zimbabwean court charged a professional local hunter Theo Bronkhorst with failing to prevent an American from unlawfully killing 'Cecil', the southern African country's best-known lion. The American, Walter James Palmer, a Minnesota dentist who paid $50,000 to kill the lion, has left Zimbabwe.
  • A row of coffee vendors trailers in the form of pink snails, block the entrance to the city hall and the office of the major Vitalii Klitschko in Kyiv, Ukraine, during a protest against recent legislation deemed harmful to the trade and livelihood of street vendors.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.