E shtunë, 01 gusht, 2015

Lajme / Shëndetësi

Lufta kundër epilepsisë në vendet në zhvillim

x
Vendet në zhvillim po shohin shtimin e sëmundjeve të tilla jo-ngjitëse si diabeti, kanceri dhe sëmundjet kardiovaskulare. Por studiuesit thonë se këto vende kanë një numër disproporcional të rasteve të epilepsisë në krahasim me kombet më të pasura. Joe De Capua i Zërit të Amerikës ka përgatitur materialin.
 
Hulumtuesit thonë se pavarësisht se epilepsia është një nga çrregullimet me kostot më efektive për të trajtuar ,  në vendet në zhvillim ajo është një barrë e rëndë. Ata thonë se në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme jetojnë dy herë më shumë njerëz me epilepsy. Zbulimet u paraqitën në revistën mjekësore The Lancet. Profesori i Psiqiatrisë në universitetin e Oksfordit Charles Newton është drejtuesi i studimit. Ai e kaloi pjesën më të madhe të kohës në Kenia dhe Tanzani me programet Wellcome Trust.

“Epilepsi është një gjendje në të cilën ka një shkarkesë elektrike të tepruar nervore brenda trurit duke bërë që personi i prekur të bëjë lëvizje anormale, të mos jetë i ndërgjegjshëm ose madje në disa të mos ketë ndjenja”.

Epilepsia është një term i përgjithshëm për një sëmundje që mund të ketë  shumë shkaqe dhe mund të ndodh në çdo moshë.

“Ajo mund të trashëgohet. Mund të ketë shkaqe të tjera gjenetike. Mund të shkaktohet nga infeksionet, traumat e lindjes, lëndime në kokë dhe madje edhe gjëra të tilla si goditje dhe tumore të trurit”.

Newton thotë se në Afrikë traumat e lindjes shpesh rezultojnë nga kujdesi i dobët obstetrik. Dhe infeksionet e trurit mund të rezultojnë ndër të tjera, nga sëmundje të tilla si meningjiti bakterial dhe malaria. Sëmundja gjithashtu merr shumë forma.

“Njerëzit e prekur mund të shohin pa lidhje në zbrazëtirë shpesh gjatë ditës. Të tjerë kanë një lloj ndjenje të çuditshme, si halushinacione ose mund të bien pa ndjenja në tokë, të ngurtësohen dhe pastaj të fillojnë të dridhen”.

Njerëzit me epilepsi gjithashtu mund të kenë një normë më të lartë të vdekshmërisë. Për shembull, një person epileptik mund të bëhet i pandërgjegjshëm dhe të jetë më në rrezik ndaj zjarreve apo aksidenteve në punë.

Epilepsi është një problem shëndetësor i moshave të thyera. Mjeku grek Hipokrati shkroi librin e parë në lidhje me këtë sëmundje në vitin 400 para erës së re. Ai u përpoq të shuante mitet, duke e përshkruar atë si një çrregullim të trurit. Megjithë përpjekjet e hershme, të prekurit nga epilepsia përballen me stigmë dhe diskriminim. Newtown thotë se pikërisht stigma dhe diskriminimi u japin njerëzve me epilepsi më pak shanse për të marrë një arsim, një punë apo edhe për tu martuar. Familjet e tyre janë gjithashtu të përjashtuara nga shoqëria. Ai thotë se nuk duhet të jetë kështu.

“Epilepsia është e kontrollueshme me ilaçe relativisht të lira. Pra për pesë deri në dhjetë dollarë amerikanë në vit mund të kontrollohen dridhjet apo të zvogëlohen në rreth 70 për qind të njerëzve me epilepsy”.

Ilaçi më i zakonshëm i përdorur për të trajtuar epilepsinë në Afrikë është fenobarbitali. Ai ka efekte anësore, si skuqja e lëkurës tek fëmijët dhe marrje mendsh tek të rriturit. Newton thotë se vitet e fundit po prodhohen ilaçe të reja.

“Problemi është se ato janë shumë të shtrenjta dhe nuk janë të përballueshme për njerëzit që jetojnë në zonat e varfra. Përpjekja jonë në zonat e varfra është që njerëzit të mund të marrin ilaçe që janë relativisht të lira, dhe që ne i dimë se çfarë efektesh anësore kanë”.

Newtib thotë se nëse përmirësohet kujdesi obstetrik, nëse infeksionet e trurit mund të shmangen nëpërmjet kushteve më të mira sanitare dhe përpjekjeve të tjera, nëse përdoret mbrojtje më e mirë për të shmangur traumat në kokë, mund të parandalohen deri në 50 për qind e rasteve të epilepsisë në disa pjesë të Afrikës. Ai i bën thirrje Kombeve të Bashkuara të përfshijnë epilepsinë në listën e sëmundjeve jo të transmetueshme që kërkojnë më shumë vëmendje.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Talebanët afganë me komandant të ri

Zyrtarët e grupit militant zgjodhën Mullah Akhtar Mansoorin, për ta drejtuar atë, pas vdekjes së Mullah Omarit
Më tepër

4 mijë libra në panairin e librit në Ulqin

Në panair janë ekspozuar afro 4 mijë tituj librash të botuesve nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia dhe Mali i Zi.
Më tepër

Një vaksinë e efektshme për Ebolën

Studiuesit thonë se një vaksinë eksperimentale për Ebolën ka rezultuar “jashtëzakonisht e efektshme” për parandalimin e sëmundjes vdekjeprurëse
Më tepër

Komandanti i NATO-s: Rusia rreziku më i madh global

Gjenerali Breedlove flet për kërcënimet me të cilat përballet Aleanca dhe përshtatjen e strategjisë së saj për të ardhmen
Më tepër

Dekriminalizimi, opozita me platformën e saj

Në Shqipëri, opozita kërkoi ndryshime kushtetuese dhe ligjore për ndërprerjen e menjëhershme të mandateve të deputetëve dhe zyrtarëve me të shkuar kriminale‎
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A full moon, known as the Blue Moon, is seen next to the Statue of Liberty in New York. The Blue Moon effect refers to the second full moon in a calendar month.
  • Local residents perform ahead of the International Olympic Committee's announcement of the winning city for the 2022 Winter Olympics bid, at a square in Chongli county of Zhangjiakou, jointly bidding to host the Games with China's capital, Beijing.  Beijing becomes the first city to be awarded both summer and winter Games.
  • Angelina Jolie, right, pays respect to Buddhist novice monks upon arrival at a monastery to meet with religious leaders from the Myanmar Interfaith Group in Yangon. The Hollywood actress arrived in Myanmar, for her first visit to the country Thursday to learn more about the situation in the country and encourage efforts to build a peaceful and inclusive future for all its people.
  • A Palestinian man inspects a house that was badly damaged in a suspected attack by Jewish extremists on two houses at Duma village near the West Bank city of Nablus. The fire in the Palestinian home killed an 18-month-old baby and seriously injured several other family members, an act that Israel's prime minister described as terrorism.
  • Tania Cagnotto of Italy is seen underwater during the Women's 3m springboard semi-final at the Aquatics World Championships in Kazan, Russia.
  • Lava flows out of the Piton de la Fournaise volcano as it erupts on the French island of La Reunion in the Indian Ocean. The Piton de la Fournaise started to erupt at 10 am local time in the Faujas crater northeast of Dolomieu.
  • A Nepalese man stands on a foot bridge destroyed by flood waters in Thulakhet, near Pokhara in Nepal. Landslides caused by heavy rains buried several mountain villages in Nepal on Thursday.
  • The sun rises over an area smothered with smoke from the Rocky Fire in Lower Lake, California. Over 900 firefighters are battling the fire has burnt over 15,000 acres since it started on Wednesday. The fire is currently five percent contained and has destroyed three homes.
  • A poll worker waits for voters at a polling station in Antananarivo during municipal elections in Madagascar. Some 1,695 communes will go to the polls to elect their mayors and councilors, a test for President Hery Rajaonarimampianina who may see his opponents take the mayor's office in the capital city.
  • Models display creations by Indian designer Anju Modi at the Amazon India Couture Week 2015 in New Delhi, India.
  • A woman stands at the Great Britain pavilion at the 2015 Expo in Rho, near Milan, Italy.
  • Sheepdog Glenn chases a Suffolk cross sheep at the 2015 Welsh National Sheep Dog Trials at Llanvetherine in Wales.
  • Hot air balloons fly over the Chambley Airbase, northeastern France, during the international hot air balloons event, "Lorraine Mondial Air Ballons, in Hageville.
  • A girl plays inside dinosaur jaws during the opening of the Dinosaur Park in Minsk, Belarus.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.