E premte, 29 prill, 2016

    Lajme / Shëndetësi

    Lufta kundër epilepsisë në vendet në zhvillim

    x
    Vendet në zhvillim po shohin shtimin e sëmundjeve të tilla jo-ngjitëse si diabeti, kanceri dhe sëmundjet kardiovaskulare. Por studiuesit thonë se këto vende kanë një numër disproporcional të rasteve të epilepsisë në krahasim me kombet më të pasura. Joe De Capua i Zërit të Amerikës ka përgatitur materialin.
     
    Hulumtuesit thonë se pavarësisht se epilepsia është një nga çrregullimet me kostot më efektive për të trajtuar ,  në vendet në zhvillim ajo është një barrë e rëndë. Ata thonë se në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme jetojnë dy herë më shumë njerëz me epilepsy. Zbulimet u paraqitën në revistën mjekësore The Lancet. Profesori i Psiqiatrisë në universitetin e Oksfordit Charles Newton është drejtuesi i studimit. Ai e kaloi pjesën më të madhe të kohës në Kenia dhe Tanzani me programet Wellcome Trust.

    “Epilepsi është një gjendje në të cilën ka një shkarkesë elektrike të tepruar nervore brenda trurit duke bërë që personi i prekur të bëjë lëvizje anormale, të mos jetë i ndërgjegjshëm ose madje në disa të mos ketë ndjenja”.

    Epilepsia është një term i përgjithshëm për një sëmundje që mund të ketë  shumë shkaqe dhe mund të ndodh në çdo moshë.

    “Ajo mund të trashëgohet. Mund të ketë shkaqe të tjera gjenetike. Mund të shkaktohet nga infeksionet, traumat e lindjes, lëndime në kokë dhe madje edhe gjëra të tilla si goditje dhe tumore të trurit”.

    Newton thotë se në Afrikë traumat e lindjes shpesh rezultojnë nga kujdesi i dobët obstetrik. Dhe infeksionet e trurit mund të rezultojnë ndër të tjera, nga sëmundje të tilla si meningjiti bakterial dhe malaria. Sëmundja gjithashtu merr shumë forma.

    “Njerëzit e prekur mund të shohin pa lidhje në zbrazëtirë shpesh gjatë ditës. Të tjerë kanë një lloj ndjenje të çuditshme, si halushinacione ose mund të bien pa ndjenja në tokë, të ngurtësohen dhe pastaj të fillojnë të dridhen”.

    Njerëzit me epilepsi gjithashtu mund të kenë një normë më të lartë të vdekshmërisë. Për shembull, një person epileptik mund të bëhet i pandërgjegjshëm dhe të jetë më në rrezik ndaj zjarreve apo aksidenteve në punë.

    Epilepsi është një problem shëndetësor i moshave të thyera. Mjeku grek Hipokrati shkroi librin e parë në lidhje me këtë sëmundje në vitin 400 para erës së re. Ai u përpoq të shuante mitet, duke e përshkruar atë si një çrregullim të trurit. Megjithë përpjekjet e hershme, të prekurit nga epilepsia përballen me stigmë dhe diskriminim. Newtown thotë se pikërisht stigma dhe diskriminimi u japin njerëzve me epilepsi më pak shanse për të marrë një arsim, një punë apo edhe për tu martuar. Familjet e tyre janë gjithashtu të përjashtuara nga shoqëria. Ai thotë se nuk duhet të jetë kështu.

    “Epilepsia është e kontrollueshme me ilaçe relativisht të lira. Pra për pesë deri në dhjetë dollarë amerikanë në vit mund të kontrollohen dridhjet apo të zvogëlohen në rreth 70 për qind të njerëzve me epilepsy”.

    Ilaçi më i zakonshëm i përdorur për të trajtuar epilepsinë në Afrikë është fenobarbitali. Ai ka efekte anësore, si skuqja e lëkurës tek fëmijët dhe marrje mendsh tek të rriturit. Newton thotë se vitet e fundit po prodhohen ilaçe të reja.

    “Problemi është se ato janë shumë të shtrenjta dhe nuk janë të përballueshme për njerëzit që jetojnë në zonat e varfra. Përpjekja jonë në zonat e varfra është që njerëzit të mund të marrin ilaçe që janë relativisht të lira, dhe që ne i dimë se çfarë efektesh anësore kanë”.

    Newtib thotë se nëse përmirësohet kujdesi obstetrik, nëse infeksionet e trurit mund të shmangen nëpërmjet kushteve më të mira sanitare dhe përpjekjeve të tjera, nëse përdoret mbrojtje më e mirë për të shmangur traumat në kokë, mund të parandalohen deri në 50 për qind e rasteve të epilepsisë në disa pjesë të Afrikës. Ai i bën thirrje Kombeve të Bashkuara të përfshijnë epilepsinë në listën e sëmundjeve jo të transmetueshme që kërkojnë më shumë vëmendje.
    Ky forum është mbyllur
    Komente
         
    Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

    Ditari

    Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
    Ditarii
    X
    28.04.2016
    Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

    LAJME

    Dorëzohet Azem Syla

    Deputeti i parlamentit të Kosovës, Azem Syla, u dorëzua të premten, dy ditë pas operacionit të madh të policisë së Kosovës dhe EULEX-it kundër krimit të organizuar
    Më tepër

    Arrestohet në Hollandë Arben Frroku

    I dënuar me burgim të përjetshëm për vrasjen e një komisari policie në Tiranë në 2013, u kap me pasaportë greke. Policia shqiptare: Dje pasdite u konfirmua identiteti përmes shenjave të gishtërinjve. Nisëm procedurat e ekstradimit
    Më tepër

    Fortenberry, më shumë bashkëpunim kundër ISIS

    Ligjvënësi amerikan thotë se lufta kundër Shtetit Islamik në Irak dhe në Siri, është luftë për të mbrojtur vetë civilizimin.
    Më tepër

    Reagime pas operacionit anti-krim në Kosovë

    Organizatat që merren me luftën kundër korrupsionit thonë se operacioni i së mërkurës kundër krimit të organizuar ishte më shumë një shfaqje e autoriteteve të rendit.
    Më tepër

    Ekspozitë e abetareve të gjuhës shqipe

    Në mjediset e Bibliotekës së Universitetit të Shkodrës është hapur një ekspozitë e veçantë e abetareve të gjuhës shqipe, që nga abetarja e parë e vitit 1844 e deri tek ajo e vitit 1938.
    Më tepër

    FOTO E DITËS

    Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
    • Anti-frost candles burn in a vineyard in Flaesch, in the Swiss canton of Grisons. Due to unseasonally low temperatures, wine growers are attempting to protect their grape shoots with additional warmth from the anti-frost candles.
    • An injured woman reacts at a site hit by airstrikes in the rebel held area of Old Aleppo, Syria.
    • People walk amid the rubble of destroyed buildings following a reported air strike on the rebel-held neighborhood of al-Kalasa in the northern Syrian city of Aleppo.
    • A ranger from the Kenya Wildlife Service (KWS) stands guard near approximately a dozen pyres of ivory, in Nairobi National Park. The wildlife service has stacked 105 tons of ivory consisting of 16,000 tusks, and a ton of rhino horn, from stockpiles around the country, in preparation to be torched on April 30, 2016, to encourage global efforts to help stop the poaching of elephants and rhinos.
    • A boy floats in a pond to cool off on a hot summer day on the outskirts of Kolkata, India.
    • Garbage collectors look at rescue teams (not pictured) working at the site where a massive pile of garbage collapsed at a landfill dumpsite in Guatemala City, Guatemala, April 27, 2016.
    • Women observing religious rights light fires next to graves in the village of Copaciu, southern Romania, ahead of Orthodox Easter, celebrated this year on May 1.
    • The laser light installation 'Global Rainbow - Peace Will Win' by Puerto Rican-born artist Yvette Mattern, beams seven rays of the colors of the rainbow past the 'Siegessaeule' (Victory Column) in Berlin, Germany, 27 April 2016.
    • Volkswagen cars are presented to media inside a delivery tower prior to the company's annual press conference in Wolfburg, Germany.
    • A 23-day-old hamadryas baboon plays with a stuffed toy at Sri Chamarajendra Zoological Gardens in the southern city of Mysuru, India. The baboon, was abandoned by its mother after its birth on April 4, according to a zoo vet.
    • A man operates machinery holding material to make compost, at the Highline Mushrooms farm, Canada's largest mushroom grower, in Leamington, Ontario.
    • The pack in action during the second stage, over 173.9 km between Moudon and Morgins during the 70th Tour de Romandie UCI ProTour cycling race in Morgins, Switzerland.
    • A member of the Australian ballet performs in the scene from "Scent of the Love" during the dress rehearsal for the national premiere of Symphony in C that comprises of five short ballet works at the Opera House in Sydney.
    • A Russian Soyuz 2.1A rocket carrying Lomonosov, Aist-2D and SamSat-218 satellites, lifts off from the launch pad at the new Vostochny cosmodrome outside the city of Uglegorsk, about 200 kms from the city of Blagoveshchensk in the far eastern Amur region, Russia.

    Interaktive

    Nuk keni telefon inteligjent?
    Nuk ka problem!
    Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

     Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.