E martë, 30 qershor, 2015

Lajme / Shëndetësi

Lufta kundër epilepsisë në vendet në zhvillim

x
Vendet në zhvillim po shohin shtimin e sëmundjeve të tilla jo-ngjitëse si diabeti, kanceri dhe sëmundjet kardiovaskulare. Por studiuesit thonë se këto vende kanë një numër disproporcional të rasteve të epilepsisë në krahasim me kombet më të pasura. Joe De Capua i Zërit të Amerikës ka përgatitur materialin.
 
Hulumtuesit thonë se pavarësisht se epilepsia është një nga çrregullimet me kostot më efektive për të trajtuar ,  në vendet në zhvillim ajo është një barrë e rëndë. Ata thonë se në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme jetojnë dy herë më shumë njerëz me epilepsy. Zbulimet u paraqitën në revistën mjekësore The Lancet. Profesori i Psiqiatrisë në universitetin e Oksfordit Charles Newton është drejtuesi i studimit. Ai e kaloi pjesën më të madhe të kohës në Kenia dhe Tanzani me programet Wellcome Trust.

“Epilepsi është një gjendje në të cilën ka një shkarkesë elektrike të tepruar nervore brenda trurit duke bërë që personi i prekur të bëjë lëvizje anormale, të mos jetë i ndërgjegjshëm ose madje në disa të mos ketë ndjenja”.

Epilepsia është një term i përgjithshëm për një sëmundje që mund të ketë  shumë shkaqe dhe mund të ndodh në çdo moshë.

“Ajo mund të trashëgohet. Mund të ketë shkaqe të tjera gjenetike. Mund të shkaktohet nga infeksionet, traumat e lindjes, lëndime në kokë dhe madje edhe gjëra të tilla si goditje dhe tumore të trurit”.

Newton thotë se në Afrikë traumat e lindjes shpesh rezultojnë nga kujdesi i dobët obstetrik. Dhe infeksionet e trurit mund të rezultojnë ndër të tjera, nga sëmundje të tilla si meningjiti bakterial dhe malaria. Sëmundja gjithashtu merr shumë forma.

“Njerëzit e prekur mund të shohin pa lidhje në zbrazëtirë shpesh gjatë ditës. Të tjerë kanë një lloj ndjenje të çuditshme, si halushinacione ose mund të bien pa ndjenja në tokë, të ngurtësohen dhe pastaj të fillojnë të dridhen”.

Njerëzit me epilepsi gjithashtu mund të kenë një normë më të lartë të vdekshmërisë. Për shembull, një person epileptik mund të bëhet i pandërgjegjshëm dhe të jetë më në rrezik ndaj zjarreve apo aksidenteve në punë.

Epilepsi është një problem shëndetësor i moshave të thyera. Mjeku grek Hipokrati shkroi librin e parë në lidhje me këtë sëmundje në vitin 400 para erës së re. Ai u përpoq të shuante mitet, duke e përshkruar atë si një çrregullim të trurit. Megjithë përpjekjet e hershme, të prekurit nga epilepsia përballen me stigmë dhe diskriminim. Newtown thotë se pikërisht stigma dhe diskriminimi u japin njerëzve me epilepsi më pak shanse për të marrë një arsim, një punë apo edhe për tu martuar. Familjet e tyre janë gjithashtu të përjashtuara nga shoqëria. Ai thotë se nuk duhet të jetë kështu.

“Epilepsia është e kontrollueshme me ilaçe relativisht të lira. Pra për pesë deri në dhjetë dollarë amerikanë në vit mund të kontrollohen dridhjet apo të zvogëlohen në rreth 70 për qind të njerëzve me epilepsy”.

Ilaçi më i zakonshëm i përdorur për të trajtuar epilepsinë në Afrikë është fenobarbitali. Ai ka efekte anësore, si skuqja e lëkurës tek fëmijët dhe marrje mendsh tek të rriturit. Newton thotë se vitet e fundit po prodhohen ilaçe të reja.

“Problemi është se ato janë shumë të shtrenjta dhe nuk janë të përballueshme për njerëzit që jetojnë në zonat e varfra. Përpjekja jonë në zonat e varfra është që njerëzit të mund të marrin ilaçe që janë relativisht të lira, dhe që ne i dimë se çfarë efektesh anësore kanë”.

Newtib thotë se nëse përmirësohet kujdesi obstetrik, nëse infeksionet e trurit mund të shmangen nëpërmjet kushteve më të mira sanitare dhe përpjekjeve të tjera, nëse përdoret mbrojtje më e mirë për të shmangur traumat në kokë, mund të parandalohen deri në 50 për qind e rasteve të epilepsisë në disa pjesë të Afrikës. Ai i bën thirrje Kombeve të Bashkuara të përfshijnë epilepsinë në listën e sëmundjeve jo të transmetueshme që kërkojnë më shumë vëmendje.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
29.06.2015
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

Miqësia mes feve ul tensionet ndërfetare

Një rabin francez beson se hebrejtë dhe myslimanët janë të destinuar të jenë miq.
Më tepër

FMN: Presim më shumë nga Shqipëria 6-mujorin e dytë

Shefi i Misonit të FMN-së, Nadim Ilahi, deklaroi se Fondi pret që Shqipëria në gjysmën e dytë të vitit të sigurojë rritjen ekonomike deri në 2,7 për qind.
Më tepër

Shteti Islamik i ka prerë kokën grave

Aktivistë sirianë thonë se militantët e Shtetit Islamik i kanë prerë kokën për herë të parë grave në Siri
Më tepër

Greqia nuk paguan këstin ndaj FMN-së

Bankat greke vazhdojnë të mbeten të mbyllura sot ndërsa kryeministri njoftoi se qeveria nuk do të paguajë dot këstin prej 1.8 miliardë dollarësh tek Fondi Monetar Ndërkombëtar
Më tepër

Engel: Themelimi i Gjykatës së Posaçme nga Kosova, zgjidhja më e mirë

Ligjvënësi amerikan, Eliot Engel tha se ngritja e Gjykatës së Posaçme është e vështirë por është edhe zgjidhja më e mirë për Kosovën
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • An owl rests on its perch on a display stand during the agricultural festival of Mnarja in Buskett Gardens outside the town of Rabat in central Malta.
  • A woman walks through an alley as used pairs of jeans are hung to dry before they are sold in a second-hand clothes market in Kolkata, India.
  • A fish eats a dead jellyfish near the surface of the Red Sea in the resort town of Sharm el-Sheikh, south Sinai, Egypt, June 28, 2015.
  • Crew members use a crane to clean windows on the cruise liner Mein Schiff 3 in Valletta's Grand Harbour, Malta, June 28, 2015.
  • An man walks with his cycle through a water-logged street as it rains in Jammu, India.
  • A man pours red wine on a girl's head during the"Batalla del Vino" (Battle of Wine) in Haro. Every year thousands of locals and tourists climb a mountain in the northern Spanish province of La Rioja to celebrate St. Peter's day covering each other in red wine.
  • A hiker in Hong Kong takes a picture of the city from a walking trail.
  • Tourists stand in front of huts that form part of the Lady Elliot Island Eco Resort where a turtle digs for food amongst the coral in the island's lagoon, north-east of the town of Bundaberg in Queensland, Australia.
  • Actors perform during the closing ceremony of the 2015 European Games in Baku, Azerbaijan, June 28, 2015.
  • A woman paddles on top of a surfboard as her dog swims next to her in the Mediterranean Sea in Barcelona, Spain. Weather stations across Spain are warning people to take extra precautions as a heat wave engulfs much of the country, increasing the risk of wildfires.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.