E mërkurë, 02 shtator, 2015

Lajme / Bota

Viti 1963 në histori

World 1963World 1963
x
World 1963
World 1963
Pesëdhjetë vjet më parë, më 1963, njerëzit u bënë dëshmitarë të një sërë ngjarjesh me rëndësi. Atë vit u vra Presidenti amerikan John Kennedy, Papa Pali VI u bë kreu i katolikëve të botës dhe Martin Luther Kingu mbajti një nga fjalimet më historikë të shekullit. Ishte një vit që, në një farë kuptimi, ndryshoi historinë dhe mbolli farën e shumë gjërave që do të vinin më pas.

1963-shi ishte vit i diplomacisë: pengesat mes Evropës, Amerikës dhe madje Rusisë po binin... simbol i kësaj ishte udhëtimi i pikturës së famshme të Da Vinçit, Mona Lisa në Uashington.

Presidenti amerikan Kennedy solli një frymëmarrje të re në skenën politike të botës dhe kudo ndihej një atmosferë optimizmi. Por në fund të atij viti plot ngjarje, pesimizmi u rishfaq.

Në vitin 1963, gara në hapësirë ishte bërë simbol i hendekut mes Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Sovjetik. Konkurrenca e superfuqive për të sunduar gjithësinë iu shtua acarit në rritje të Luftës së Ftohtë.

Peter Kuznick, profesor në Universitetin Amerikan në Uashington, thotë se Kennedy udhëhoqi përpjekjet diplomatike për të zbutur marrëdhëniet, duke filluar me dëshirën për të rritur bashkëpunimin në hapësirë.

"Kennedy shtroi nevojën për t'i dhënë fund garës në hapësirë. Ai donte bashkëpunim me Bashkimin Sovjetik për ta bërë eksplorimin e hapësirës së bashku. Kjo e dallonte atë", thotë zoti Kuznick.

Në qershor Presidenti vizitoi Gjermaninë e ndarë dhe u prit me brohoritje.
Porta e Brandenburgut, e rrethuar me tela me gjemba, ndante Lindjen nga Perëndimi.
Duke e shpallur veten qytetar të Berlinit, fjalimi i tij historik u dha zemër berlinezëve të rrethuar nga Gjermania Lindore komuniste.

Erërat e ndryshimit po frynin edhe në Kishën katolike. Papa Gjoni XXIII hapi Koncilin e II të Vatikanit, i cili do të sillte më shumë laicitet në administrimin e punëve kishtare.
Amerika Latine po bëhej gjithnjë e më e paqendrueshme me grushte shteti që ndodhnin kudo në rajon.  

Fidel Kastro vazhdonte të ishte udhëheqësi i Kubës komuniste, megjithë operacionin amerikan në “Gjirin e Derrave" që synonte eliminimin e tij. Në qershor 1963, ai vizitoi Moskën.

Në Shtetet e Bashkuara, fushata për të drejtat civile ishte duke përparuar. Më 28 gusht, 1963, 200.000 amerikanë marshuan drejt Përmendores së Lincolnit në Uashington për të kërkuar të drejta civile, punë dhe liri.

Një prej udhëheqësve të tyre, Martin Luther King, mbajti një fjalim që pati mjaft jehonë në histori. Profesor Peter Kuznick, shpjegon se sa i rëndësishëm ishte viti 1963 për lëvizjen e të drejtave civile:

"Martin Luther King ishte një pjesë e rëndësishme e lëvizjes. Duhet të kuptoni se çfarë ishte duke ndodhur në vitin 1963 për të kuptuar fjalimin e tij.”

Më 11 qershor të atij viti, Guvernatori i shtetit Alabama, George Wallace, mbajti një qëndrim simbolik kundër integrimit racor në Universitetin e Alabamës. Ai sfidoi urdhërin e një gjykate federale për të lejuar dy studentë zezakë të regjistroheshin në universitet. Wallace u tërhoq kur trupat e Gardës Kombëtare u lejuan në kampus dhe studentët mundën të hyjnë në shkollë.

Lëvizja për të drejtat civile, liberalizimi i shoqërisë dhe protestat kundër luftës në Vietnam nxitën lindjen e kundërkulturës hipi.

"Atë vit, ne shohim lindjen e kundërkulturës. Kjo është pjesërisht një protestë kundër statukuosë, kundër forcave që përpiqen të pengojnë ndryshimin. Rebelimi do të merrte forma të ndryshme, si formën e revolucionit seksual apo të lëvizjes feministe. Ndryshoi stili i veshjeve dhe i flokëve. Bitëllsat ishin gati të zotëronin skenën.”

Në Vietnamin e trazuar, qershori shënoi fillimin e rebelimit që çoi në përmbysjen e Presidentit të Vietnamit të Jugut Ngo Dinh Diem, i cili mbështetej nga amerikanët.
Pastaj, më 22 nëntor 1963 bota ndryshoi. Lee Harvey Oswald vrau Presidentin Kennedy kur makina e tij e hapur po kalonte në qendër të Dallasit. Presidenti vdiq në krahët e gruas së tij Jacqueline. Dy ditë më vonë Lee Harvey Oswald u vra.
Kuznick thotë se që nga ajo ditë, historia nuk e mori veten kurrë.

"Mendoj se po të kishte jetuar Kennedy në vitin 1963, po të mos kishte ndodhur vrasja, bota mund të kishte ndryshuar, Lufta e Ftohtë mund të kishte marrë fund dhe Vietnami mund të ishte shmangur.”
Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: Anonim
05.01.2013 13:27
Viti 1963 eshte kulmi i ngjarjeve historike ne USA dhe boterore ku sollen kthesa historike si gara hapesinore ishte ne kulmin e saj midis USA dhe BS ,por Presidenti Kennedy propozoj bashkepunim me BS,po dilte ne pah Martin Luther King simboli i te drejtave te barabarta te zezakeve apo vizita ne Qershor te Kennedy ne Berlin ku hapi nje kapitull te Ri per kombin gjerman optimizem dhe bashkim.Kennedy kish vizion te qarte dhe parashikues ne distance gje per te cilen sherbimet intelegjente nuk e kuptuan idene e ketij personaliteti kaq vizionar me afat te gjate,po te mos ishte vrare Kennedy ne vitin 1963 bota do te ndryshonte lufta ftohte do te kishte mare fund dhe nuk mund te beheshe lufta ne vjetnam,kjo situate historike duhet nje analize nga sherbimet intelegjente pa konfuzone dhe kokefortesi por me realitet vizionar per te ardhmen .Sot bota eshte ndare ne kualicionin e Rusise te Putinit,me Iranin ,Sirine,Korene e Veriut ,Kine.Serbi dhe Greqi kundra Perendimit,USA dhe Izraelit,Ne Ballkan mbas 100 vjet coptimi te trojeve shqipetare nga konferenca e Ambasadoreve ne Londer ne vitin 1913 po qendron pezull sepse nuk ka lidere vizionare per te shikuar perpare ne kthesa historike,Ne viziten e vitit 1948 te Ministrit te jashtem te Jugosllavise kardeli ne Moske takim me Stalinin ,nder te tjera e pyet Stalini si shkoni me shqipetaret dhe origjina e shqipetare ,kardeli pergjigjet vine nga Iliret dhe jane populli me i vjeter i Ballkanit dhe prej grekeve,vazhdon se Aferdita eshte shqipetare dhe jo greke ndersa Stalini me informacionet e mara thote sepse jane kaq te varfer..konkluzioni eshte problemi shqipetar eshte vecante dhe eshte coptuar nga Evropa Regresive e asaj kohe duke ndihmuar Greqine dhe Serbine..


nga: Flamur Collaku nga: Tirane, Shqiperi
04.01.2013 22:13
Mendoj se duhet të hapen arkivat e Edgar Hoover. Ky ka qenë personi që ka ndryshuar kahun e historisë duke sulmuar komunizmin në çdo qelize në Amerikë. Duke e shikuar atë si rrezik real për shkatërrimin e këtij shteti simbol të demokracisë. Vërtetë duhen kujtuar Presidenti Kenedi si reformator por reformat e tij mund të ngjanin si “lëvizje komuniste”. Po kështu dhe Martin Luther King, vërtetë mbrojti të drejtat civile dhe fjalimet tij ishin vërtetë tërheqëse jo vetëm për popullin dhe për analistet.
Nuk mund të behet analiza e këtij vit me një opinion sepse kanë ndodhur shumë ngjarje që kanë tronditur dhe ndryshuar boten por duhej të citohej i madhi Edgar Hoover i cili arriti ndryshime të mëdha në Amerikë. Drejtoj FBI, 48 vjet. Për ne informacioni ka qenë shumë i cunguar dhe me mangësi sa edhe sot ai nuk është i plotë. Edhe historia e Shqipërisë ka lidhje me këto ngjarje jo vetëm të vitit 1963, por këtij vit dhe mbas. Është fatkeqësi që na lanë nen sundimin komunist për rreth 50 vjet, kur në fakt jemi një popull pa cirilike, pro perëndimorë, pro atlantik. Nuk na morën edhe perse dolëm nga traktati i Varshaves në vitin 1967. Edhe sot nuk jemi çliruar plotësisht nga falangat e komunizmit ai sot ka ndryshuar strategji. Po të behet me referendum popullore kam vesim se 90 % janë pro futjes në Bashkimin Europian. Kjo mbahet peng nga sllavo komunistet të cilët shfaqen me slogane të frikshme “Rilindje”. Çfar do të rilindin? Besoj se mendojnë çdo minutë vetëm rilindjen e komunizmit sepse ai sistemi që ato i mban gjatë në sundim.

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
01.09.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Papa Françesku dhe aborti

Gjatë Vitit të Mëshirës, priftërinjve do t’u lejohet të falin gratë që kanë abortuar
Më tepër

Operacione ndaj mediave në Turqi

Policia në Turqi ka filluar disa operacione kontrolli ndaj bizneseve, pronë e një kompanie të madhe mediatike
Më tepër

Opozita madedonase kthehet në parlament

Pas një bojkoti prej rreth një viti e gjysmë, opozita maqedonase e drejtuar nga Lidhja Social Demokrate u kthye sot në Parlament
Më tepër

Fillon viti i ri shkollor në Kosovë

Këtë vit në klasë të parë janë regjistruar rreth 29 mijë nxënës, ndërsa autoritetet paralajmëruan reformimin e sistemit arsimor, i cili ende vazhdon të përballët me sfida
Më tepër

Dënohet gazetarja e Radios Evropa e Lirë

Khadija Ismaylova, një korrespondente e Radios Evropa e Lirë në Azerbaixhan u dënua me 7.5 vjet burg për krime financiare
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • First graders take part in a ceremony to mark the start of a school year in Kyic, Ukraine.
  • A woman salvages a mattress from a pile of furniture left in a street of the popular downtown district of Hillbrow, South Africa, following an eviction of an occupied building.
  • Indonesian trade union supporters march towards the Presidential Palace in Jakarta to protest against job cuts and call for higher wages.
  • Earth's thin atmosphere stands out against the blackness of space in this photo shared by NASA astronaut Scott Kelly on board the International Space Station.
  • The TePee wildfire is seen burning at the Manning Bridge as it crosses the Salmon River near Riggins, Idaho, in this U.S. Forest Service picture taken Aug. 29, 2015. An 18-mile (29-km) portion of the Salmon River east of the Oregon border was closed to boating and fishing due to the Tepee Springs fire, which has charred more than 78,000 acres (316 square km) of the Payette National Forest and surrounding timber.
  • This combination of two satellite images provided by UNITAR-UNOSAT shows before (below) and after (top) a massive explosion was set off near the 2,000-year-old Temple of Bel in Palmyra, Syria, occupied by Islamic State militants.
  • A woman swims with a dog in the waters of the Yenisei River in the Siberian Taiga area outside Krasnoyarsk, Russia, Aug. 31, 2015.
  • Police arrest a Hindu activist as demonstrators try to break through to a cordoned-off area near parliament in Kathmandu during a protest demanding Nepal be declared a Hindu state.
  • Bibi rides her bike on the Playa during the Burning Man 2015 "Carnival of Mirrors" arts and music festival in the Black Rock Desert of Nevada, USA, Aug. 31, 2015. Approximately 70,000 people from all over the world are gathering at the sold-out festival to spend a week in the remote desert to experience art, music and the unique community that develops.
  • Austin Cable rides past an art installation during the Burning Man 2015 "Carnival of Mirrors" arts and music festival in the Black Rock Desert of Nevada, USA, Aug. 31, 2015.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.