E mërkurë, 29 korrik, 2015

Lajme / Bota

Shpresa të reja për krijimin e një shteti kurd

Pranvera Arabe dhe zhvillime të tjera në rajon kanë zgjuar aspiratat e 30 milionë kurdëve për realizimin e ëndrës së pavarësisë

x
Jerome Socolovsky

Kryengritjet që shoqëruan Pranverën Arabe në Lindjen e Mesme u kanë dhënë 30 milionë kurdëve që jetojnë në Irak, Turqi, Siri dhe Iran, shpresa të reja për realizimin e ëndrrës së tyre për pavarësi. Por siç mësojmë në minutat në vazhdim, realiteti i ndërlikuar e bën të vështirë konkretizimin e kësaj aspirate.

Është ora e drekës dhe në një restorant të ri kurd në Uashington po përgatiten qebapët. Hekmat Bamarni erdhi këtu nga Iraku verior në vitet 1970. Ai takohet me një tjetër luftëtar kurd për pavarësinë:

“Si kurdë, të gjithë kemi ëndrra si njerëzit e tjerë – si turqit, arabët, iranianët. Edhe ne duam pavarësinë”.

Por kurdët në Irak dhe vende të tjera kanë duruar shtypje të rënda gjatë luftës për pavarësi. Si pakica më e madhe etnike në Lindjen e Mesme pa shtetin e tyre, kurdët dikur ishin të përqëndruar vetëm tek kryengritja e armatosur për kauzën e tyre.

Por ndërhyrja ushtarake amerikane në Irak, revoltat e Pranverës Arabe dhe zhvillime të tjera të kohëve të fundit i kanë forcuar ambicjet e tyre politike.

Denise Natali është eksperte për Lindjen e Mesme në Universitetin për Mbrojtjen Kombëtare në Uashington:

“Pa diskutim që ballafaqohemi me një moment ndryshimesh interesante për kurdët dhe për ata që studiojnë historinë e kurdëve, pasi duket se ata kufij që u vendosën në periudhën e formimit të shteteve po rrëzohen”.

Kjo situatë duket e realizueshme në Siri, ku kurdët kanë marrë nën kontroll një pjesë të madhe të rajonit veri-lindor të vendit, gjatë kryengritjes anti-qeveritare.

Ndërkaq në Turqi, kurdët po shfrytëzojnë liri të papara deri tani për të fshirë gjurmët e diskriminimit dhe izolimit. Në Iran, qëndrimi i Perëndimit ndaj regjimit të Teheranit si rezultat i ambicjeve bërthamore të vendit u ka dhënë kurdëve shpresa për ndryshim.

Ndërkaq në Irak, kurdët kanë në dorë administratën e tyre që nga momenti i rrëzimit të regjimit të Sadam Huseinit.

Por zonja Natali thotë se vetë-qeverisja i ka detyruar udhëheqësit kurdë të ballafaqohen me realitetin gjeopolitik.

“Rajoni kurd në Irak nuk ka dalje në det, prandaj begatia dhe funksionaliteti i tij ekonomik varet nga kufijtë e hapur dhe marrëdhënie pozitive, ose së paku të menaxhueshme me vendet fqinje”.

Zonja Natali thotë se vendet fqinje shpesh nxisin konflikte mes fraksioneve kurde.

Michael Rubin, ish-zyrtar i Pentagonit, tani analist në institutin American Enterprise, thotë se vetë udhëheqësit kurdë shpesh nxisin me fjalë nacionalizmin, megjithëse e kanë të qartë realitetin gjeopolitik:

“Sapo jam kthyer nga Kurdistani dhe në radhët e studentëve, profesorëve, intelektualëve, me përjashtim të politikanëve ekziston ky shqetësim i dukshëm se pavarësia është fare pranë, por vendet fqinje dhe vetë politikanët kurdë do ta pengojnë arritjen e saj pasi nuk janë kurrë në gjendje të arrijnë konsensus”.

Por zoti Rubin thotë se brezi i ri i kurdëve, i frymëzuar nga rinia arabe, nuk do të jetë shumë i duruar me politikanët e tij, ndërkohë që sheh përfitimet që ka sjellë Pranvera Arabe për rajonin.

Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: Vladimiri nga: shqiperi
15.11.2012 21:14
Lindja e mesme do jete me e qete kur kurdet te jene te lire te vetvendosin per fatin e tyre, te kene shtetin e tyre, ne teritoret e tyre autoktone. Bota gjithashtu do jete me e qete e me e drejte kur jo vetem kurdet te kene te drejten shtet formuese, por kete te drejte t'a kene edhe palestinezet, edhe basket, edhe cecenet, etj.

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
28.07.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Rusia shpall "të padëshirueshme" një OJQ amerikane

Fondacionin Kombëtar për Demokracinë, një organizatë jo-fitimprurëse me qendër në Uashington, bëhet OJQ-ja e parë e huaj që ndalohet në Rusi, në bazë të një ligji të ri
Më tepër

Prodhimi i protezave me teknologjinë 3D

Kostoja e prodhimit të protezave me teknologjinë 3D është shumë më e ulët se prodhimi i tyre me metodat tradicionale
Më tepër

Akuza ndaj Fullanit, “Shpërdorim detyre”

Ish guvernatori i Bankës së Shqipërisë, është konsideruar nga prokurorët si përgjegjës për skandalin e vjedhjes nga Thesari i Bankës i afër 7 milion dollarëve, si dhe për parregullsi në blerjen e ish Hotel Dajtit
Më tepër

Pheniani kundër një pakti bërthmor me SHBA

Një diplomat i lartë i Koresë së Veriut thotë se programi i armëve bërthamore i vendit të tij nuk përbën objekt diskutimesh
Më tepër

SHBA, debati mbi marrëveshjen me Iranin

Sekretari i Shtetit John Kerry dhe Sekretari i Energjisë Ernest Moniz dëshmojnë sot para një komisioni të Kongresit në përpjekje për të siguruar mbështetje për marrëveshjen me Iranin
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A helicopter from the Andalusian Service firefighting (INFOCA) drops water over scrub land during a forest fire in Los Barrios, near Cadiz. Since July 19 wildfires have ravaged nearly 39,000 hectares of land in Spain, according to the provisional figures from the agriculture ministry.
  • Indian Prime Minister Narendra Modi pays respect after the body of former President A.P.J. Abdul Kalam arrived at the Palam airport in New Delhi. Kalam, known as the father of the country's military missile program, died after collapsing while delivering a lecture, a top state official said. He was 83.
  • Libyan dictator Moammar Gadhafi's former aides sit behind the bars of the accused cell during their trial at court of appeals in Tripoli. A Libyan court sentenced a son and eight aides of slain dictator to death for crimes during the 2011 uprising after a trial overshadowed by the country's bloody division.
  • A Syrian migrant and his pregnant wife walk on train tracks towards the town of Gevgelija on the Macedonian-Greek border to catch a train to Serbia and the North European countries, July 27, 2015.
  • Tourists take pictures of Cuban flags in front of the U.S embassy in Havana, July 27, 2015.
  • Giant panda Jia Jia eats bamboo next to her birthday cake made with ice and vegetables at Ocean Park in Hong Kong as she celebrates her 37-year-old birthday.
  • Tampa Bay Rays first baseman James Loney (21) falls into the stands after he attempted to catch a foul ball during the eighth inning against the Detroit Tigers at Tropicana Field in St. Petersburg, Florida, USA. (Credit: Kim Klement/USA TODAY Sports)
  • A scarecrow of Britain's Prince George and Princess Charlotte with their nanny stands in a garden during the Scarecrow Festival in Heather, Britain.
  • Ireland Baldwin, left, and father actor Alec Baldwin attend the premiere of "Mission: Impossible - Rogue Nation" in Times Square in New York, July 27, 2015.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.