E shtunë, 20 shtator, 2014

Lajme / Bota

Shpresa të reja për krijimin e një shteti kurd

Pranvera Arabe dhe zhvillime të tjera në rajon kanë zgjuar aspiratat e 30 milionë kurdëve për realizimin e ëndrës së pavarësisë

x
Jerome Socolovsky

Kryengritjet që shoqëruan Pranverën Arabe në Lindjen e Mesme u kanë dhënë 30 milionë kurdëve që jetojnë në Irak, Turqi, Siri dhe Iran, shpresa të reja për realizimin e ëndrrës së tyre për pavarësi. Por siç mësojmë në minutat në vazhdim, realiteti i ndërlikuar e bën të vështirë konkretizimin e kësaj aspirate.

Është ora e drekës dhe në një restorant të ri kurd në Uashington po përgatiten qebapët. Hekmat Bamarni erdhi këtu nga Iraku verior në vitet 1970. Ai takohet me një tjetër luftëtar kurd për pavarësinë:

“Si kurdë, të gjithë kemi ëndrra si njerëzit e tjerë – si turqit, arabët, iranianët. Edhe ne duam pavarësinë”.

Por kurdët në Irak dhe vende të tjera kanë duruar shtypje të rënda gjatë luftës për pavarësi. Si pakica më e madhe etnike në Lindjen e Mesme pa shtetin e tyre, kurdët dikur ishin të përqëndruar vetëm tek kryengritja e armatosur për kauzën e tyre.

Por ndërhyrja ushtarake amerikane në Irak, revoltat e Pranverës Arabe dhe zhvillime të tjera të kohëve të fundit i kanë forcuar ambicjet e tyre politike.

Denise Natali është eksperte për Lindjen e Mesme në Universitetin për Mbrojtjen Kombëtare në Uashington:

“Pa diskutim që ballafaqohemi me një moment ndryshimesh interesante për kurdët dhe për ata që studiojnë historinë e kurdëve, pasi duket se ata kufij që u vendosën në periudhën e formimit të shteteve po rrëzohen”.

Kjo situatë duket e realizueshme në Siri, ku kurdët kanë marrë nën kontroll një pjesë të madhe të rajonit veri-lindor të vendit, gjatë kryengritjes anti-qeveritare.

Ndërkaq në Turqi, kurdët po shfrytëzojnë liri të papara deri tani për të fshirë gjurmët e diskriminimit dhe izolimit. Në Iran, qëndrimi i Perëndimit ndaj regjimit të Teheranit si rezultat i ambicjeve bërthamore të vendit u ka dhënë kurdëve shpresa për ndryshim.

Ndërkaq në Irak, kurdët kanë në dorë administratën e tyre që nga momenti i rrëzimit të regjimit të Sadam Huseinit.

Por zonja Natali thotë se vetë-qeverisja i ka detyruar udhëheqësit kurdë të ballafaqohen me realitetin gjeopolitik.

“Rajoni kurd në Irak nuk ka dalje në det, prandaj begatia dhe funksionaliteti i tij ekonomik varet nga kufijtë e hapur dhe marrëdhënie pozitive, ose së paku të menaxhueshme me vendet fqinje”.

Zonja Natali thotë se vendet fqinje shpesh nxisin konflikte mes fraksioneve kurde.

Michael Rubin, ish-zyrtar i Pentagonit, tani analist në institutin American Enterprise, thotë se vetë udhëheqësit kurdë shpesh nxisin me fjalë nacionalizmin, megjithëse e kanë të qartë realitetin gjeopolitik:

“Sapo jam kthyer nga Kurdistani dhe në radhët e studentëve, profesorëve, intelektualëve, me përjashtim të politikanëve ekziston ky shqetësim i dukshëm se pavarësia është fare pranë, por vendet fqinje dhe vetë politikanët kurdë do ta pengojnë arritjen e saj pasi nuk janë kurrë në gjendje të arrijnë konsensus”.

Por zoti Rubin thotë se brezi i ri i kurdëve, i frymëzuar nga rinia arabe, nuk do të jetë shumë i duruar me politikanët e tij, ndërkohë që sheh përfitimet që ka sjellë Pranvera Arabe për rajonin.

Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: Vladimiri nga: shqiperi
15.11.2012 21:14
Lindja e mesme do jete me e qete kur kurdet te jene te lire te vetvendosin per fatin e tyre, te kene shtetin e tyre, ne teritoret e tyre autoktone. Bota gjithashtu do jete me e qete e me e drejte kur jo vetem kurdet te kene te drejten shtet formuese, por kete te drejte t'a kene edhe palestinezet, edhe basket, edhe cecenet, etj.

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
19.09.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

LAJME

Facebook për të pasurit

Duke paguar disa mijëra dollarë, të pasurit e botës mund të kontaktojnë njëri-tjetrin, të shkëputuar nga pjesa tjetër e publikut që komunikojnë “on line”.
Më tepër

Evakuohet Shtëpia e Bardhë, një person kapërcen gardhin

Presidenti Barack Obama, bashkë me vajzat sapo ishin larguar nga Shtëpia e Bardhë, pak para se të ndodhte incidenti.
Më tepër

Kerry: ISIL përbën rrezik për të gjitha vendet e botës

Sekretari Kerry kryesoi një sesion të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, ku bëri thirrje për një qëndrim gjithëpërfshirës për të mundur një "kult që pretendon të jetë një lëvizje fetare."
Më tepër

Shtëpia përrallore e Yanukovichit, muze korrupsioni?

Territori i pallatit vazhdon të jetë i pushtuar nga protestuesit, të cilët e kanë hapur për turistët, por ata nuk pranojnë t'ia kalojnë shtetit
Më tepër

Kosovë, vazhdon ngërçi institucional

Partia Demokratike tha se është e gatshme të bisedojë me forcat tjera politike për zgjidhjen e ngërçit institucional në vend
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Egyptians walk past a graffiti with modern and Pharaonic motifs on Mohammed Mahmoud Street near Tahrir Square, in downtown Cairo.
  • A man passes by a damaged vehicle on a street covered with mud due to heavy floods in Tekija village, Serbia.
  • A poor Filipino girl holds bread and drinks she received during a feeding program by Dominican nuns in Manila, Philippines.
  • A homeless man sleeps as riot police face off against members of Brazil's Roofless Movement during a protest against their forced eviction from an abandoned building they were occupying, in downtown Sao Paulo, Sept. 16, 2014.
  • Pope Francis waves to nuns at the end of his weekly general audience in St Peter's square at the Vatican.
  • A firefighter battling the King Fire watches as a backfire burns along Highway 50 in Fresh Pond, California, USA, Sept. 16, 2014.
  • Troops hold colored cards during a military parade celebrating Independence Day at the Zocalo square in downtown Mexico City, Sept. 16, 2014.
  • A protester holds a smoke flare during a rally near the Ukrainian parliament in Kyiv, against the law to provide separatist-held regions with a special status.
  • Katy Perry performs on stage at "The Prismatic World Tour" at the Honda Center in Anaheim, California, Sept. 16, 2014.
  • Taiwan Navy's Perry-class frigate fires chaff during the annual Han Kuang military exercises off the east coast of Hualien, central Taiwan.
  • Baltimore Orioles center fielder Adam Jones celebrates with fans after a baseball game against the Toronto Blue Jays in Baltimore, Maryland, USA. Baltimore won 8-2 to clinch the American League East.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.