E hënë, 30 mars, 2015

Lajme / Bota

Shpresa të reja për krijimin e një shteti kurd

Pranvera Arabe dhe zhvillime të tjera në rajon kanë zgjuar aspiratat e 30 milionë kurdëve për realizimin e ëndrës së pavarësisë

x
Jerome Socolovsky

Kryengritjet që shoqëruan Pranverën Arabe në Lindjen e Mesme u kanë dhënë 30 milionë kurdëve që jetojnë në Irak, Turqi, Siri dhe Iran, shpresa të reja për realizimin e ëndrrës së tyre për pavarësi. Por siç mësojmë në minutat në vazhdim, realiteti i ndërlikuar e bën të vështirë konkretizimin e kësaj aspirate.

Është ora e drekës dhe në një restorant të ri kurd në Uashington po përgatiten qebapët. Hekmat Bamarni erdhi këtu nga Iraku verior në vitet 1970. Ai takohet me një tjetër luftëtar kurd për pavarësinë:

“Si kurdë, të gjithë kemi ëndrra si njerëzit e tjerë – si turqit, arabët, iranianët. Edhe ne duam pavarësinë”.

Por kurdët në Irak dhe vende të tjera kanë duruar shtypje të rënda gjatë luftës për pavarësi. Si pakica më e madhe etnike në Lindjen e Mesme pa shtetin e tyre, kurdët dikur ishin të përqëndruar vetëm tek kryengritja e armatosur për kauzën e tyre.

Por ndërhyrja ushtarake amerikane në Irak, revoltat e Pranverës Arabe dhe zhvillime të tjera të kohëve të fundit i kanë forcuar ambicjet e tyre politike.

Denise Natali është eksperte për Lindjen e Mesme në Universitetin për Mbrojtjen Kombëtare në Uashington:

“Pa diskutim që ballafaqohemi me një moment ndryshimesh interesante për kurdët dhe për ata që studiojnë historinë e kurdëve, pasi duket se ata kufij që u vendosën në periudhën e formimit të shteteve po rrëzohen”.

Kjo situatë duket e realizueshme në Siri, ku kurdët kanë marrë nën kontroll një pjesë të madhe të rajonit veri-lindor të vendit, gjatë kryengritjes anti-qeveritare.

Ndërkaq në Turqi, kurdët po shfrytëzojnë liri të papara deri tani për të fshirë gjurmët e diskriminimit dhe izolimit. Në Iran, qëndrimi i Perëndimit ndaj regjimit të Teheranit si rezultat i ambicjeve bërthamore të vendit u ka dhënë kurdëve shpresa për ndryshim.

Ndërkaq në Irak, kurdët kanë në dorë administratën e tyre që nga momenti i rrëzimit të regjimit të Sadam Huseinit.

Por zonja Natali thotë se vetë-qeverisja i ka detyruar udhëheqësit kurdë të ballafaqohen me realitetin gjeopolitik.

“Rajoni kurd në Irak nuk ka dalje në det, prandaj begatia dhe funksionaliteti i tij ekonomik varet nga kufijtë e hapur dhe marrëdhënie pozitive, ose së paku të menaxhueshme me vendet fqinje”.

Zonja Natali thotë se vendet fqinje shpesh nxisin konflikte mes fraksioneve kurde.

Michael Rubin, ish-zyrtar i Pentagonit, tani analist në institutin American Enterprise, thotë se vetë udhëheqësit kurdë shpesh nxisin me fjalë nacionalizmin, megjithëse e kanë të qartë realitetin gjeopolitik:

“Sapo jam kthyer nga Kurdistani dhe në radhët e studentëve, profesorëve, intelektualëve, me përjashtim të politikanëve ekziston ky shqetësim i dukshëm se pavarësia është fare pranë, por vendet fqinje dhe vetë politikanët kurdë do ta pengojnë arritjen e saj pasi nuk janë kurrë në gjendje të arrijnë konsensus”.

Por zoti Rubin thotë se brezi i ri i kurdëve, i frymëzuar nga rinia arabe, nuk do të jetë shumë i duruar me politikanët e tij, ndërkohë që sheh përfitimet që ka sjellë Pranvera Arabe për rajonin.

Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: Vladimiri nga: shqiperi
15.11.2012 21:14
Lindja e mesme do jete me e qete kur kurdet te jene te lire te vetvendosin per fatin e tyre, te kene shtetin e tyre, ne teritoret e tyre autoktone. Bota gjithashtu do jete me e qete e me e drejte kur jo vetem kurdet te kene te drejten shtet formuese, por kete te drejte t'a kene edhe palestinezet, edhe basket, edhe cecenet, etj.

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

LAJME

Skena e krimit dhe imazhet 3D

Teknologji në ndihmë të rikrijimit të ngjarjes
Më tepër

Gjergj Bojaxhi në garë për Bashkinë e Tiranës

Në një intervistë për Zërin e Amerikës, pasi shpalli kandidaturën, ai tha se politika është kthyer në problemin kryesor për qytetarët dhe se ka ardhur koha për të gjetur një zgjidhje tjetër
Më tepër

Gjergj Bojaxhi në garë për Tiranën

Intervista për Zërin e Amerikës, Bojaxhi: "Politika është kthyer në problemin kryesor për qytetarët, e prandaj ka ardhur koha për të gjetur një zgjidhje tjetër".
Më tepër

Vëzhguesit, shqetësim për vonesa në përgatijen e zgjedhjeve

Komisionet zonale nuk janë ngritur ende dhe nuk shihet ndonjë bashkëpunim mes partive për të organizuar zgjedhje të qeta dhe të rregullta.
Më tepër

SHBA, Britani paralajmërim Nigerisë

SHBA dhe Britania po paralajmërojnë se mund të ketë përpjekje për të manipuluar numërimin e votave në zgjedhjet presidenciale dhe parlamentare në Nigeri.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Smoke and lava spew from the Villarrica volcano, as seen from Pucon town in the south of Santiago, Brazil, March 29, 2015.
  • A member of the Iraqi security forces runs to plant the national flag as they surround Tikrit during clashes to regain the city from Islamic State militants, 80 miles (130 kilometers) north of Baghdad.
  • A Kashmiri man helps a local evacuate from a flood affected area in Srinagar.
  • South Korean Marine amphibious assault vehicles fire smoke shells to land on the seashore during a joint landing operation by U.S. and South Korean Marines in the southeastern port of Pohang.
  • Supporters of opposition candidate Gen. Muhammadu Buhari's All Progressives Congress (APC) party celebrate by wheel-spinning motorcycles what they said was the senatorial win in Kano Central district of APC candidate Rabiu Musa Kwankwaso, in Kano, northern Nigeria. Nigerians are waiting in hope and fear for results of the most tightly contested presidential election in the nation's turbulent history.
  • A member of the Iranian media walks on an open air chess board at the site of negotiations about Iran's nuclear program, between Iran officials and representatives of the world powers in Lausanne, Switzerland.
  • Commuters are seen during rush hour on a street in Hanoi, Vietnam.
  • A Bengal cat is examined by a jury member at the World Cat show in Athens, Greece, March 29, 2015.
  • The 18-month-old fraternal twins, Nacho Guirado (L) and Asier cry as they are carried by their father Ignacio (L) and their uncle Jose Carlos, who are twins, while lifting a float bearing the statue of the Virgin inside a church as they take part as penitents in the "Salud" brotherhood in a Palm Sunday procession at the start of Holy Week in Malaga, southern Spain, March 29, 2015.
  • A man looks at an exhibition called "Oh! Future Sensation" as part of Saint-Gobain's 350th anniversary celebrations, in Sao Paulo, Brazil.
  • Hundreds of sea lions lay on marina docks in Astoria, Oregon, USA, March 29, 2015. More than 2,300 California sea lions have taken over the docks of the coastal community and are expected to stay until the smelt and salmon runs they feed on are finished in late May, according to officials.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.