E mërkurë, 04 mars, 2015

Lajme / Bota

Shpresa të reja për krijimin e një shteti kurd

Pranvera Arabe dhe zhvillime të tjera në rajon kanë zgjuar aspiratat e 30 milionë kurdëve për realizimin e ëndrës së pavarësisë

x
Jerome Socolovsky

Kryengritjet që shoqëruan Pranverën Arabe në Lindjen e Mesme u kanë dhënë 30 milionë kurdëve që jetojnë në Irak, Turqi, Siri dhe Iran, shpresa të reja për realizimin e ëndrrës së tyre për pavarësi. Por siç mësojmë në minutat në vazhdim, realiteti i ndërlikuar e bën të vështirë konkretizimin e kësaj aspirate.

Është ora e drekës dhe në një restorant të ri kurd në Uashington po përgatiten qebapët. Hekmat Bamarni erdhi këtu nga Iraku verior në vitet 1970. Ai takohet me një tjetër luftëtar kurd për pavarësinë:

“Si kurdë, të gjithë kemi ëndrra si njerëzit e tjerë – si turqit, arabët, iranianët. Edhe ne duam pavarësinë”.

Por kurdët në Irak dhe vende të tjera kanë duruar shtypje të rënda gjatë luftës për pavarësi. Si pakica më e madhe etnike në Lindjen e Mesme pa shtetin e tyre, kurdët dikur ishin të përqëndruar vetëm tek kryengritja e armatosur për kauzën e tyre.

Por ndërhyrja ushtarake amerikane në Irak, revoltat e Pranverës Arabe dhe zhvillime të tjera të kohëve të fundit i kanë forcuar ambicjet e tyre politike.

Denise Natali është eksperte për Lindjen e Mesme në Universitetin për Mbrojtjen Kombëtare në Uashington:

“Pa diskutim që ballafaqohemi me një moment ndryshimesh interesante për kurdët dhe për ata që studiojnë historinë e kurdëve, pasi duket se ata kufij që u vendosën në periudhën e formimit të shteteve po rrëzohen”.

Kjo situatë duket e realizueshme në Siri, ku kurdët kanë marrë nën kontroll një pjesë të madhe të rajonit veri-lindor të vendit, gjatë kryengritjes anti-qeveritare.

Ndërkaq në Turqi, kurdët po shfrytëzojnë liri të papara deri tani për të fshirë gjurmët e diskriminimit dhe izolimit. Në Iran, qëndrimi i Perëndimit ndaj regjimit të Teheranit si rezultat i ambicjeve bërthamore të vendit u ka dhënë kurdëve shpresa për ndryshim.

Ndërkaq në Irak, kurdët kanë në dorë administratën e tyre që nga momenti i rrëzimit të regjimit të Sadam Huseinit.

Por zonja Natali thotë se vetë-qeverisja i ka detyruar udhëheqësit kurdë të ballafaqohen me realitetin gjeopolitik.

“Rajoni kurd në Irak nuk ka dalje në det, prandaj begatia dhe funksionaliteti i tij ekonomik varet nga kufijtë e hapur dhe marrëdhënie pozitive, ose së paku të menaxhueshme me vendet fqinje”.

Zonja Natali thotë se vendet fqinje shpesh nxisin konflikte mes fraksioneve kurde.

Michael Rubin, ish-zyrtar i Pentagonit, tani analist në institutin American Enterprise, thotë se vetë udhëheqësit kurdë shpesh nxisin me fjalë nacionalizmin, megjithëse e kanë të qartë realitetin gjeopolitik:

“Sapo jam kthyer nga Kurdistani dhe në radhët e studentëve, profesorëve, intelektualëve, me përjashtim të politikanëve ekziston ky shqetësim i dukshëm se pavarësia është fare pranë, por vendet fqinje dhe vetë politikanët kurdë do ta pengojnë arritjen e saj pasi nuk janë kurrë në gjendje të arrijnë konsensus”.

Por zoti Rubin thotë se brezi i ri i kurdëve, i frymëzuar nga rinia arabe, nuk do të jetë shumë i duruar me politikanët e tij, ndërkohë që sheh përfitimet që ka sjellë Pranvera Arabe për rajonin.

Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: Vladimiri nga: shqiperi
15.11.2012 21:14
Lindja e mesme do jete me e qete kur kurdet te jene te lire te vetvendosin per fatin e tyre, te kene shtetin e tyre, ne teritoret e tyre autoktone. Bota gjithashtu do jete me e qete e me e drejte kur jo vetem kurdet te kene te drejten shtet formuese, por kete te drejte t'a kene edhe palestinezet, edhe basket, edhe cecenet, etj.

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
03.03.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

SHBA dhe Irani në ditën e tretë të bisedimeve bërthamore

Fuqitë e mëdha po përpiqen të sigurojnë një marrëveshje që kufizon shkallën e pasurimi të uraniumit nga ana e Iranit.
Më tepër

Kosovë: Arbana Xharra, fituese e çmimit për gra të guximshme

Zonja Xharra, kryeredaktore e gazetës Zëri të Prishtinës, është në mesin e fituesve të çmimit që ndahet nga sekretari amerikan i shtetit.
Më tepër

Ukrainë: 32 të vrarë nga një shpërthim në një minierë

Shpërthimi ka ndodhur në një minierë qymyri në një zonë të kontrolluar nga kryengritësit pro rus.
Më tepër

Sonda Dawn në orbitën e trupit qiellor Ceres

Mbledhja e të dhënave mbi mundësinë e kushteve të favorshme për të mbështetur jetën
Më tepër

Ish drejtori i CIA-s pranon fajësinë

Ish drejtori i CIA-s dhe gjenerali me katër yje i dalë në pension, David Petraeus, pranoi fajësinë për akuzat e ngritura ndaj tij lidhur me trajtimin pa kujdes të informacioneve sekrete.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Cats crowd the harbor on Aoshima Island in the Ehime prefecture in southern Japan. An army of cats rules the remote island, curling up in abandoned houses or strutting about in a fishing village that is overrun with felines outnumbering humans six to one.
  • Zhanna, daughter of Russian leading opposition figure Boris Nemtsov, cries during his funeral in Moscow. Thousands of Russians, many carrying red carnations, queued to pay their respects to the Kremlin critic who was gunned down last week.
  • The Villarica volcano erupts near Pucon, Chile.
  • Myanmar riot police confront students during a protest march against an education bill in Letpadan town, some 130 kilometers (80 miles) north of Yangon.
  • Couples from around the world participate in a mass wedding ceremony at the Cheong Shim Peace World Center in Gapyeong, South Korea. 3,800 couples from more than fifty countries exchanged or reaffirmed marriage vows in the Unification Church's mass wedding.
  • A helicopter water bombs fire in the Tokai Forest near Cape Town, South Africa. A wildfire continues to burn across the city's southern peninsula.
  • A woman poses inside the mockup of a car at the Opel booth during the press day of the Geneva Car Show in Switzerland.
  • People take pictures through a window as they wait to see Britain's Prince William in Shanghai, China.
  • Taxi drivers line a street during a protest against the online ride-sharing company Uber, in central Brussels, Belgium.
  • Swedish music band ABBA's new wax figures are presented at the ABBA museum in Stockholm.

Interaktive