E hënë, 06 korrik, 2015

Lajme / Bota

Shpresa të reja për krijimin e një shteti kurd

Pranvera Arabe dhe zhvillime të tjera në rajon kanë zgjuar aspiratat e 30 milionë kurdëve për realizimin e ëndrës së pavarësisë

x
Jerome Socolovsky

Kryengritjet që shoqëruan Pranverën Arabe në Lindjen e Mesme u kanë dhënë 30 milionë kurdëve që jetojnë në Irak, Turqi, Siri dhe Iran, shpresa të reja për realizimin e ëndrrës së tyre për pavarësi. Por siç mësojmë në minutat në vazhdim, realiteti i ndërlikuar e bën të vështirë konkretizimin e kësaj aspirate.

Është ora e drekës dhe në një restorant të ri kurd në Uashington po përgatiten qebapët. Hekmat Bamarni erdhi këtu nga Iraku verior në vitet 1970. Ai takohet me një tjetër luftëtar kurd për pavarësinë:

“Si kurdë, të gjithë kemi ëndrra si njerëzit e tjerë – si turqit, arabët, iranianët. Edhe ne duam pavarësinë”.

Por kurdët në Irak dhe vende të tjera kanë duruar shtypje të rënda gjatë luftës për pavarësi. Si pakica më e madhe etnike në Lindjen e Mesme pa shtetin e tyre, kurdët dikur ishin të përqëndruar vetëm tek kryengritja e armatosur për kauzën e tyre.

Por ndërhyrja ushtarake amerikane në Irak, revoltat e Pranverës Arabe dhe zhvillime të tjera të kohëve të fundit i kanë forcuar ambicjet e tyre politike.

Denise Natali është eksperte për Lindjen e Mesme në Universitetin për Mbrojtjen Kombëtare në Uashington:

“Pa diskutim që ballafaqohemi me një moment ndryshimesh interesante për kurdët dhe për ata që studiojnë historinë e kurdëve, pasi duket se ata kufij që u vendosën në periudhën e formimit të shteteve po rrëzohen”.

Kjo situatë duket e realizueshme në Siri, ku kurdët kanë marrë nën kontroll një pjesë të madhe të rajonit veri-lindor të vendit, gjatë kryengritjes anti-qeveritare.

Ndërkaq në Turqi, kurdët po shfrytëzojnë liri të papara deri tani për të fshirë gjurmët e diskriminimit dhe izolimit. Në Iran, qëndrimi i Perëndimit ndaj regjimit të Teheranit si rezultat i ambicjeve bërthamore të vendit u ka dhënë kurdëve shpresa për ndryshim.

Ndërkaq në Irak, kurdët kanë në dorë administratën e tyre që nga momenti i rrëzimit të regjimit të Sadam Huseinit.

Por zonja Natali thotë se vetë-qeverisja i ka detyruar udhëheqësit kurdë të ballafaqohen me realitetin gjeopolitik.

“Rajoni kurd në Irak nuk ka dalje në det, prandaj begatia dhe funksionaliteti i tij ekonomik varet nga kufijtë e hapur dhe marrëdhënie pozitive, ose së paku të menaxhueshme me vendet fqinje”.

Zonja Natali thotë se vendet fqinje shpesh nxisin konflikte mes fraksioneve kurde.

Michael Rubin, ish-zyrtar i Pentagonit, tani analist në institutin American Enterprise, thotë se vetë udhëheqësit kurdë shpesh nxisin me fjalë nacionalizmin, megjithëse e kanë të qartë realitetin gjeopolitik:

“Sapo jam kthyer nga Kurdistani dhe në radhët e studentëve, profesorëve, intelektualëve, me përjashtim të politikanëve ekziston ky shqetësim i dukshëm se pavarësia është fare pranë, por vendet fqinje dhe vetë politikanët kurdë do ta pengojnë arritjen e saj pasi nuk janë kurrë në gjendje të arrijnë konsensus”.

Por zoti Rubin thotë se brezi i ri i kurdëve, i frymëzuar nga rinia arabe, nuk do të jetë shumë i duruar me politikanët e tij, ndërkohë që sheh përfitimet që ka sjellë Pranvera Arabe për rajonin.

Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: Vladimiri nga: shqiperi
15.11.2012 21:14
Lindja e mesme do jete me e qete kur kurdet te jene te lire te vetvendosin per fatin e tyre, te kene shtetin e tyre, ne teritoret e tyre autoktone. Bota gjithashtu do jete me e qete e me e drejte kur jo vetem kurdet te kene te drejten shtet formuese, por kete te drejte t'a kene edhe palestinezet, edhe basket, edhe cecenet, etj.

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
06.07.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Rama me kryebashkiakët e rinj, mungojnë të djathtët

Kryeministri: Keqardhje për mungesën. Ofrojmë bashkëpunim me të gjithë. Basha në mbrëmje takim me të zgjedhurit e së djathtës: Rama shfaqje të shëmtuar. Pushteti vendor në kolaps. Mungon ligji i decentralizimit
Më tepër

UNESCO: Spastrim kulturor në zonat e konfliktit

OKB thotë se objektet e lashta që ekstremistët nuk i kanë shkatërruar, po i shesin në tregun e zi për të financuar operacionet e tyre
Më tepër

Irak: 7 të vrarë nga një bombë aksidentale

Avioni i ushtrisë, prodhim rus i tipit Sukhoi, pati një problem teknik që shkaktoi lëshimin e bombës ndërsa ai kthehej për në bazë
Më tepër

Vendimet për Mjacajn, kontroll gjykatave

Ministri i Drejtësisë urdhëron inspektimin në gjykatën e shkallës së parë dhe të Apelit, për dënimet që janë dhënë më parë ndaj autorit të dyshuar për vrasjen e turistëve cekë
Më tepër

Kongresi amerikan dhe bisedimet me Iranin

Çdo marrëveshje e arritur do të përballet me votime të vështira në të dyja dhomat e Kongresit të kontrolluara nga republikanët
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A boy practices Mallakhamb, a traditional Indian gymnastic sport, on a vertical wooden pole ahead of upcoming chariot festival of Lord Jagannath in Ahmadabad.
  • Britain's Kate the Duchess of Cambridge carries Princess Charlotte after taking her out of a pram as they arrive for Charlotte's Christening at St. Mary Magdalene Church in Sandringham, England.
  • A Muslim man prepares food for an Iftar (breaking of fast) meal inside a mosque during the holy month of Ramadan in Ahmedabad, India.
  • Filipinos take cover from the rain underneath a container van as Tropical Storm Linfa enhanced the southwest monsoon in Manila, the Philippines.
  • A man wearing a Tour de France best climber's jersey practices flyboarding before the start of the 166-km (103.15 miles) second stage of the 102nd Tour de France cycling race from Utrecht to Zeeland, the Netherlands.
  • A reveler takes part in the annual Christopher Street Day gay parade (CSD) with a huge home-made coat-hanger costume in front of the Cologne Cathedral, western Germany.
  • Fireworks explode over the East River in front of the Manhattan skyline as seen from Brooklyn borough of New York during the Macy's Fourth of July fireworks show, July 4, 2015.
  • A model poses during the annual World Bodypainting Festival in Poertschach, Austria. The event takes place from July 3 to 5 at lake in Austria's southern Carinthia province.
  • An aerial view shows people relaxing on a floating platform on Silbersee lake on a hot summer day in Haltern, Germany, July 4, 2015.
  • Teams gesture towards spectators ahead of the race at the Hong Kong Dragon Boat Carnival.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.