E enjte, 24 prill, 2014

Lajme / Bota

Shpresa të reja për krijimin e një shteti kurd

Pranvera Arabe dhe zhvillime të tjera në rajon kanë zgjuar aspiratat e 30 milionë kurdëve për realizimin e ëndrës së pavarësisë

x
Madhësia e gërmave - +
Jerome Socolovsky

Kryengritjet që shoqëruan Pranverën Arabe në Lindjen e Mesme u kanë dhënë 30 milionë kurdëve që jetojnë në Irak, Turqi, Siri dhe Iran, shpresa të reja për realizimin e ëndrrës së tyre për pavarësi. Por siç mësojmë në minutat në vazhdim, realiteti i ndërlikuar e bën të vështirë konkretizimin e kësaj aspirate.

Është ora e drekës dhe në një restorant të ri kurd në Uashington po përgatiten qebapët. Hekmat Bamarni erdhi këtu nga Iraku verior në vitet 1970. Ai takohet me një tjetër luftëtar kurd për pavarësinë:

“Si kurdë, të gjithë kemi ëndrra si njerëzit e tjerë – si turqit, arabët, iranianët. Edhe ne duam pavarësinë”.

Por kurdët në Irak dhe vende të tjera kanë duruar shtypje të rënda gjatë luftës për pavarësi. Si pakica më e madhe etnike në Lindjen e Mesme pa shtetin e tyre, kurdët dikur ishin të përqëndruar vetëm tek kryengritja e armatosur për kauzën e tyre.

Por ndërhyrja ushtarake amerikane në Irak, revoltat e Pranverës Arabe dhe zhvillime të tjera të kohëve të fundit i kanë forcuar ambicjet e tyre politike.

Denise Natali është eksperte për Lindjen e Mesme në Universitetin për Mbrojtjen Kombëtare në Uashington:

“Pa diskutim që ballafaqohemi me një moment ndryshimesh interesante për kurdët dhe për ata që studiojnë historinë e kurdëve, pasi duket se ata kufij që u vendosën në periudhën e formimit të shteteve po rrëzohen”.

Kjo situatë duket e realizueshme në Siri, ku kurdët kanë marrë nën kontroll një pjesë të madhe të rajonit veri-lindor të vendit, gjatë kryengritjes anti-qeveritare.

Ndërkaq në Turqi, kurdët po shfrytëzojnë liri të papara deri tani për të fshirë gjurmët e diskriminimit dhe izolimit. Në Iran, qëndrimi i Perëndimit ndaj regjimit të Teheranit si rezultat i ambicjeve bërthamore të vendit u ka dhënë kurdëve shpresa për ndryshim.

Ndërkaq në Irak, kurdët kanë në dorë administratën e tyre që nga momenti i rrëzimit të regjimit të Sadam Huseinit.

Por zonja Natali thotë se vetë-qeverisja i ka detyruar udhëheqësit kurdë të ballafaqohen me realitetin gjeopolitik.

“Rajoni kurd në Irak nuk ka dalje në det, prandaj begatia dhe funksionaliteti i tij ekonomik varet nga kufijtë e hapur dhe marrëdhënie pozitive, ose së paku të menaxhueshme me vendet fqinje”.

Zonja Natali thotë se vendet fqinje shpesh nxisin konflikte mes fraksioneve kurde.

Michael Rubin, ish-zyrtar i Pentagonit, tani analist në institutin American Enterprise, thotë se vetë udhëheqësit kurdë shpesh nxisin me fjalë nacionalizmin, megjithëse e kanë të qartë realitetin gjeopolitik:

“Sapo jam kthyer nga Kurdistani dhe në radhët e studentëve, profesorëve, intelektualëve, me përjashtim të politikanëve ekziston ky shqetësim i dukshëm se pavarësia është fare pranë, por vendet fqinje dhe vetë politikanët kurdë do ta pengojnë arritjen e saj pasi nuk janë kurrë në gjendje të arrijnë konsensus”.

Por zoti Rubin thotë se brezi i ri i kurdëve, i frymëzuar nga rinia arabe, nuk do të jetë shumë i duruar me politikanët e tij, ndërkohë që sheh përfitimet që ka sjellë Pranvera Arabe për rajonin.

Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: Vladimiri nga: shqiperi
15.11.2012 21:14
Lindja e mesme do jete me e qete kur kurdet te jene te lire te vetvendosin per fatin e tyre, te kene shtetin e tyre, ne teritoret e tyre autoktone. Bota gjithashtu do jete me e qete e me e drejte kur jo vetem kurdet te kene te drejten shtet formuese, por kete te drejte t'a kene edhe palestinezet, edhe basket, edhe cecenet, etj.

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
23.04.2014
Emisioni televiziv Ditari

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

ShBA të angazhojë trupa tokësore për krizën në Ukrainë

Amb. Jeffrey: Dërgimi i forcave tokësore në vendet e NATO-s, në kufi me Ukrainën, do t’i dërgonte një mesazh të qartë presidentit Putin kundër synimeve të tij për të aneksuar territore.
Më tepër

Obama: Rusia nuk po e respekton marrëveshjen për Ukrainën

Në një konferencë shtypi në Tokio, presidenti tha se Rusia nuk ka zgjedhur "rrugën e mençur" dhe se ekziston mundësia për sanksione më të ashpra
Më tepër

A ka trupa ruse në Ukrainën lindore?

Ka rreth 40 mijë trupa ruse të vendosura pranë kufirit me Ukrainën, por ekspertët thonë se disa prej tyre janë tashmë në anën tjetër të kufirit
Më tepër

Fatahu, Hamasi njoftojnë marrëveshje ripajtimi

Plani shton ndërlikime të reja për përpjekjet amerikane për të ndërmjetësuar një marrëveshje paqeje mes Izraelit dhe palestinezëve
Më tepër

Përgatitje për monanovra ushtarake SHBA-Poloni

Manovrat zhvillohen në kuadër të përpjekjeve amerikane për të demonstruar mbështetje për Evropën ndërkohë që vazhdon ballafaqimi i Perëndimit me Rusinë
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
23.04.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A mock protester throws a water bomb during police exercises to manage civil unrest in Manila, Philippines ahead of a visit by US President Barack Obama.
  • A man uses a net to catch fish in a stream in Bogor, West Java, Indonesia.
  • A boy dressed up as Sao Jorge, also known as Saint George, attends Sao Jorge's day celebrations in Rio de Janeiro, Brazil.
  • A woman applies lipstick while her family's concrete house is being demolished in a squatter colony in Tondo, Manila.
  • People cover their faces as strong winds blows insulation material off a building in Hami, northwest China's Xinjiang region.
  • A woman cries while praying during a candlelight vigil in Ansan, to commemorate the victims of capsized passenger ship Sewol and to wish for the safe return of missing passengers.
  • Police train their fire hose at protesters as the latter try to force their way closer to U.S. Embassy for a rally against next week's visit of U.S. President Barack Obama in Manila, Philippines.
  • People read free books on International Book Day in Bucharest, Romania.
  • A woman has lunch on a bench at Rossio Square in central Lisbon, Portugal.
  • US Secretary of Defense Chuck Hagel is briefed on the ATLAS ROBOT which is one of the most advanced humanoid robots ever built at the Pentagon by Defense Advanced Research Projects Agency(DARPA) personnel, April 22, 2014.
  • A slum dweller's pets (puppies and a cat) look on from a plastic container next to religious statues and other belongings, after a squatter colony was demolished in Tondo, Manila.
  • Atletico Madrid's Diego Costa controls the ball during their Champions League semi-final first leg soccer match against Chelsea at Vicente Celderon Stadium in Madrid, Spain, April 22, 2014.
  • A rebel fighter carries an anti-tank weapon as he heads with his fellow fighters towards their positions in the Armenian Christian town of Kasab, Syria.
  • Jackie Bradley, Jr. #25 of the Boston Red Sox jumps up for a fly ball at the center field wall but comes up missing it against the New York Yankees during the game at Fenway Park  in Boston, Massachusetts, April 22, 2014.
  • A military policemen stands in position during a violent protest in a favela next to Copacabana, Rio de Janeiro, Brazil, April 22, 2014.
  • An octopus is lowered during a pre-game ceremony in Game 3 of a first-round NHL hockey playoff series between the Detroit Red Wings and the Boston Bruins in Detroit, April 22, 2014.

Interaktive