E enjte, 27 gusht, 2015

Lajme / Bota

Shpresa të reja për krijimin e një shteti kurd

Pranvera Arabe dhe zhvillime të tjera në rajon kanë zgjuar aspiratat e 30 milionë kurdëve për realizimin e ëndrës së pavarësisë

x
Jerome Socolovsky

Kryengritjet që shoqëruan Pranverën Arabe në Lindjen e Mesme u kanë dhënë 30 milionë kurdëve që jetojnë në Irak, Turqi, Siri dhe Iran, shpresa të reja për realizimin e ëndrrës së tyre për pavarësi. Por siç mësojmë në minutat në vazhdim, realiteti i ndërlikuar e bën të vështirë konkretizimin e kësaj aspirate.

Është ora e drekës dhe në një restorant të ri kurd në Uashington po përgatiten qebapët. Hekmat Bamarni erdhi këtu nga Iraku verior në vitet 1970. Ai takohet me një tjetër luftëtar kurd për pavarësinë:

“Si kurdë, të gjithë kemi ëndrra si njerëzit e tjerë – si turqit, arabët, iranianët. Edhe ne duam pavarësinë”.

Por kurdët në Irak dhe vende të tjera kanë duruar shtypje të rënda gjatë luftës për pavarësi. Si pakica më e madhe etnike në Lindjen e Mesme pa shtetin e tyre, kurdët dikur ishin të përqëndruar vetëm tek kryengritja e armatosur për kauzën e tyre.

Por ndërhyrja ushtarake amerikane në Irak, revoltat e Pranverës Arabe dhe zhvillime të tjera të kohëve të fundit i kanë forcuar ambicjet e tyre politike.

Denise Natali është eksperte për Lindjen e Mesme në Universitetin për Mbrojtjen Kombëtare në Uashington:

“Pa diskutim që ballafaqohemi me një moment ndryshimesh interesante për kurdët dhe për ata që studiojnë historinë e kurdëve, pasi duket se ata kufij që u vendosën në periudhën e formimit të shteteve po rrëzohen”.

Kjo situatë duket e realizueshme në Siri, ku kurdët kanë marrë nën kontroll një pjesë të madhe të rajonit veri-lindor të vendit, gjatë kryengritjes anti-qeveritare.

Ndërkaq në Turqi, kurdët po shfrytëzojnë liri të papara deri tani për të fshirë gjurmët e diskriminimit dhe izolimit. Në Iran, qëndrimi i Perëndimit ndaj regjimit të Teheranit si rezultat i ambicjeve bërthamore të vendit u ka dhënë kurdëve shpresa për ndryshim.

Ndërkaq në Irak, kurdët kanë në dorë administratën e tyre që nga momenti i rrëzimit të regjimit të Sadam Huseinit.

Por zonja Natali thotë se vetë-qeverisja i ka detyruar udhëheqësit kurdë të ballafaqohen me realitetin gjeopolitik.

“Rajoni kurd në Irak nuk ka dalje në det, prandaj begatia dhe funksionaliteti i tij ekonomik varet nga kufijtë e hapur dhe marrëdhënie pozitive, ose së paku të menaxhueshme me vendet fqinje”.

Zonja Natali thotë se vendet fqinje shpesh nxisin konflikte mes fraksioneve kurde.

Michael Rubin, ish-zyrtar i Pentagonit, tani analist në institutin American Enterprise, thotë se vetë udhëheqësit kurdë shpesh nxisin me fjalë nacionalizmin, megjithëse e kanë të qartë realitetin gjeopolitik:

“Sapo jam kthyer nga Kurdistani dhe në radhët e studentëve, profesorëve, intelektualëve, me përjashtim të politikanëve ekziston ky shqetësim i dukshëm se pavarësia është fare pranë, por vendet fqinje dhe vetë politikanët kurdë do ta pengojnë arritjen e saj pasi nuk janë kurrë në gjendje të arrijnë konsensus”.

Por zoti Rubin thotë se brezi i ri i kurdëve, i frymëzuar nga rinia arabe, nuk do të jetë shumë i duruar me politikanët e tij, ndërkohë që sheh përfitimet që ka sjellë Pranvera Arabe për rajonin.

Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: Vladimiri nga: shqiperi
15.11.2012 21:14
Lindja e mesme do jete me e qete kur kurdet te jene te lire te vetvendosin per fatin e tyre, te kene shtetin e tyre, ne teritoret e tyre autoktone. Bota gjithashtu do jete me e qete e me e drejte kur jo vetem kurdet te kene te drejten shtet formuese, por kete te drejte t'a kene edhe palestinezet, edhe basket, edhe cecenet, etj.

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
27.08.2015
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

Anketa e re: Trump në krye

Miliarderi i pasurive të patundshme gëzon një mbështetje prej 28 për qind në mesin e votuesve republikanë në të gjithë vendin
Më tepër

Sulm me autobombë në Irak

Një luftëtar i grupit Shteti Islamik sulmoi me makinë bombë një autokolonë të trupave irakiane, duke vrarë dy komandantë të lartë ushtarakë dhe veten
Më tepër

Irak, ISIS vret dy gjeneralë me makinë-bombë

Sulmi ndodhi në veri të qytetit Ramadi që mbahet nga Shteti Islamik në provincën Anbar, ku forcat pro-Baghdadit kanë muaj që luftojnë kundër ekstremistëve
Më tepër

Kundërshtime ndaj asociacionit të komunave serbe

Partitë opozitare kanë vazhduar të kundërshtojnë marrëveshjet e nënshkruara dy ditë më parë për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë
Më tepër

Fëmijët dhe kanceri

Mjekët janë duke hequr dhe ngrirë vezoret dhe testitet e fëmijëve me kancer me shpresën që të jenë në gjendje për të ruajtur pjellorinë e tyre kur të rriten
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A Naga sadhu, or naked Hindu holy man, pauses inside a tent during Kumbh Mela, or Pitcher festival, at Trimbakeshwar, India.
  • NASA astronaut Kjell Lindgren corrals the supply of fresh fruit that arrived on the Kounotori 5 H-II Transfer Vehicle (HTV-5.) Visiting cargo ships often carry a small cache of fresh food for crew members aboard the International Space Station.
  • Women look at a swastika on the door of the Red Cross asylum center in Lyngbygaard, in Trustrup in the west of Denmark. The center was vandalized by unidentified men, who drew Nazi symbols and wrote a message reading "first warning" at night. A vehicle was also set on fire outside the center.
     
  • A hooded man with a colorful outfit known as the 'Cipotegato' acknowledges the crowd after running through the streets of Tarazona, Spain.
  • WDBJ-TV7 news morning anchor Kimberly McBroom, center, gets a hug from visiting anchor Steve Grant, left, as meteorologist Leo Hirsbrunner reacts after their early morning newscast at the station in Roanoke, Virginia. Reporter Alison Parker and cameraman Adam Ward were killed during a live broadcast on Aug. 26, while on assignment in Moneta.
     
  • Jasmine Todd of the United States competes in the qualifying round of the women's long jump athletics event at the 2015 IAAF World Championships at the "Bird's Nest" National Stadium in Beijing, China.
  • A Thai veterinarian takes a picture of a 2-year-old orangutan during a health examination at Kao Pratubchang Conservation Centre in Ratchaburi, Thailand.
  • Balloons of the installation "Heartbeat" by French artist Charles Petillon are seen at Covent Garden Market in London. "Heartbeat" is created from 100,000 white balloons and stretches 54 meters in length and 12 meters in width, incorporating gentle pulsating white light to symbolize the beating of a heart and reflect the history, energy and dynamism of the district.
  • Usain Bolt of Jamaica is hit by a cameraman on a segway as he celebrates after winning the men's 200 meters final at the 15th IAAF World Championships at the National Stadium in Beijing, China.
  • Guests, with their hair blown back, watch while Marine One takes off as U.S. President Barack Obama departs the White House in Washington. Obama is traveling to New Orleans to commemorate the 10th anniversary of Hurricane Katrina.
  • A worker stands next to a patient buried in the hot sand in Siwa, Egypt. In the searing heat of summer in western Egypt, at the hottest time of the day, sufferers of rheumatism, joint pain, infertility or impotence lie buried neck-deep in the sand of Siwa near Dakrour Mountain. Locals say taking a sand bath is a natural therapy with powers to cure many medical conditions.
  • Tourists snap photos on Lombard Street, a popular tourist spot also known as the "world's crookedest street" in San Francisco, California, Aug. 26, 2015.
  • A demonstrator wearing a skull mask takes part in a protest in Mexico City to mark the eleven-month anniversary of their disappearance. The students' disappearance on the night of Sept. 26, 2014, in the southwestern city of Iguala triggered massive protests in Mexico and calls for justice.
     
  • The shimmering colors visible in this NASA/ESA Hubble Space Telescope image show off the remarkable complexity of the Twin Jet Nebula. The new image highlights the nebula’s shells and its knots of expanding gas in striking detail. Two iridescent lobes of material stretch outwards from a central star system. Within these lobes two huge jets of gas are streaming from the star system at speeds in excess of one million kilometers (621,400 miles) per hour.
  • Firefighters battle a fire in Santa Clara, California, Aug. 26, 2015, after a driver struck a gas line and subsequently fled the scene.
  • Tourists play in front of a 3D painting on the wall of a house in Luoyuan village, Jinhua, Zhejiang province, Aug. 26, 2015.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.