E mërkurë, 30 korrik, 2014

Lajme / Bota

Shpresa të reja për krijimin e një shteti kurd

Pranvera Arabe dhe zhvillime të tjera në rajon kanë zgjuar aspiratat e 30 milionë kurdëve për realizimin e ëndrës së pavarësisë

x
Jerome Socolovsky

Kryengritjet që shoqëruan Pranverën Arabe në Lindjen e Mesme u kanë dhënë 30 milionë kurdëve që jetojnë në Irak, Turqi, Siri dhe Iran, shpresa të reja për realizimin e ëndrrës së tyre për pavarësi. Por siç mësojmë në minutat në vazhdim, realiteti i ndërlikuar e bën të vështirë konkretizimin e kësaj aspirate.

Është ora e drekës dhe në një restorant të ri kurd në Uashington po përgatiten qebapët. Hekmat Bamarni erdhi këtu nga Iraku verior në vitet 1970. Ai takohet me një tjetër luftëtar kurd për pavarësinë:

“Si kurdë, të gjithë kemi ëndrra si njerëzit e tjerë – si turqit, arabët, iranianët. Edhe ne duam pavarësinë”.

Por kurdët në Irak dhe vende të tjera kanë duruar shtypje të rënda gjatë luftës për pavarësi. Si pakica më e madhe etnike në Lindjen e Mesme pa shtetin e tyre, kurdët dikur ishin të përqëndruar vetëm tek kryengritja e armatosur për kauzën e tyre.

Por ndërhyrja ushtarake amerikane në Irak, revoltat e Pranverës Arabe dhe zhvillime të tjera të kohëve të fundit i kanë forcuar ambicjet e tyre politike.

Denise Natali është eksperte për Lindjen e Mesme në Universitetin për Mbrojtjen Kombëtare në Uashington:

“Pa diskutim që ballafaqohemi me një moment ndryshimesh interesante për kurdët dhe për ata që studiojnë historinë e kurdëve, pasi duket se ata kufij që u vendosën në periudhën e formimit të shteteve po rrëzohen”.

Kjo situatë duket e realizueshme në Siri, ku kurdët kanë marrë nën kontroll një pjesë të madhe të rajonit veri-lindor të vendit, gjatë kryengritjes anti-qeveritare.

Ndërkaq në Turqi, kurdët po shfrytëzojnë liri të papara deri tani për të fshirë gjurmët e diskriminimit dhe izolimit. Në Iran, qëndrimi i Perëndimit ndaj regjimit të Teheranit si rezultat i ambicjeve bërthamore të vendit u ka dhënë kurdëve shpresa për ndryshim.

Ndërkaq në Irak, kurdët kanë në dorë administratën e tyre që nga momenti i rrëzimit të regjimit të Sadam Huseinit.

Por zonja Natali thotë se vetë-qeverisja i ka detyruar udhëheqësit kurdë të ballafaqohen me realitetin gjeopolitik.

“Rajoni kurd në Irak nuk ka dalje në det, prandaj begatia dhe funksionaliteti i tij ekonomik varet nga kufijtë e hapur dhe marrëdhënie pozitive, ose së paku të menaxhueshme me vendet fqinje”.

Zonja Natali thotë se vendet fqinje shpesh nxisin konflikte mes fraksioneve kurde.

Michael Rubin, ish-zyrtar i Pentagonit, tani analist në institutin American Enterprise, thotë se vetë udhëheqësit kurdë shpesh nxisin me fjalë nacionalizmin, megjithëse e kanë të qartë realitetin gjeopolitik:

“Sapo jam kthyer nga Kurdistani dhe në radhët e studentëve, profesorëve, intelektualëve, me përjashtim të politikanëve ekziston ky shqetësim i dukshëm se pavarësia është fare pranë, por vendet fqinje dhe vetë politikanët kurdë do ta pengojnë arritjen e saj pasi nuk janë kurrë në gjendje të arrijnë konsensus”.

Por zoti Rubin thotë se brezi i ri i kurdëve, i frymëzuar nga rinia arabe, nuk do të jetë shumë i duruar me politikanët e tij, ndërkohë që sheh përfitimet që ka sjellë Pranvera Arabe për rajonin.

Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: Vladimiri nga: shqiperi
15.11.2012 21:14
Lindja e mesme do jete me e qete kur kurdet te jene te lire te vetvendosin per fatin e tyre, te kene shtetin e tyre, ne teritoret e tyre autoktone. Bota gjithashtu do jete me e qete e me e drejte kur jo vetem kurdet te kene te drejten shtet formuese, por kete te drejte t'a kene edhe palestinezet, edhe basket, edhe cecenet, etj.

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
29.07.2014
Emisioni televiziv Ditari

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

Kerry: Rusia nuk dëshiron t'i jap fund konfliktit në Ukrainë

Sekretari i Shtetit John Kerry dje tha se Rusia nuk ka dhënë asnjë dëshmi se ajo me të vërtetë dëshiron t'i jap fund dhunës dhe gjakderdhjes në Ukrainën lindore.
Më tepër

Banka e Shqipërisë: Mungojnë 7 milionë dollarë

Mbrëmë Banka e Shqipërisë publikoi shifrën e parave të vjedhura nga punonjësit e saj. Ajo mbrohet duke e klasifikuar ngjarjen si mos respektim të procedurave nga disa punonjës.
Më tepër

Hamasi kundërshton armëpushimin me Izraelin

Komandanti ushtarak i Hamasit, Mohammad Deif dje hodhi poshtë çdo armëpushim me Izraelin pa plotësimin e kërkesave të grupit.
Më tepër

Pres. Obama njofton sanksione të reja kundër Rusisë

Presidenti Barack Obama njoftoi sanksione të reja të cilat kanë në shënjestër sektorët rusë të energjisë, mbrojtjes dhe financave për shkak të mbështetjes ruse për rebelët në Ukrainë.
Më tepër

Alkoholi, jo i mirë për shëndetin

Pija me masë i bën trupit mirë, por kjo me sa duket nuk vlen në rastin e alkoholit, sipas një studimi të ri të mjekëve britanikë dhe amerikanë
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
29.07.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Afghan policemen search people near the house of Hashmat Karzai, the cousin of President Hamid Karzai, at the site of a suicide attack in Kandahar. President Karzai's powerful cousin Hashmat, a close ally of presidential candidate Ashraf Ghani, was killed in a suicide bomb attack, officials said.
  • A Palestinian firefighter reacts as he tries to put out a fire at Gaza's main power plant, which witnesses said was hit in Israeli shelling, in the central Gaza Strip, cutting electricity to Gaza City and many other parts of the Palestinian enclave of 1.8 million people.
  • Canada's Josh Cassidy looks at the scoreboard after competing in Round 1 of the Men's Para-Sport 1500m T54 at the 2014 Commonwealth Games in Glasgow, Scotland.
  • Sushil Kumar of India, below, wrestles with Melvin Bibo of Nigeria during a FS 74kg semifinal bout at the Scottish Exhibition Conference Centre during the Commonwealth Games 2014 in Glasgow, Scotland.
  • Britain's Prince Harry plays with a ball during a visit to the Commonwealth Games Village at the 2014 Commonwealth Games in Glasgow, Scotland.
  • An employee pours water over a doll's head before brushing its hair inside the toy factory owned by Norberto Garcia in Buenos Aires, Argentina, July 28, 2014.
  • On July 26, 2014, from 10:57 a.m. to 11:42 a.m. EDT, the moon crosses between NASA’s Solar Dynamics Observatory (SDO) and the sun, a phenomenon called a lunar transit. A lunar transit happens approximately twice a year, causing a partial solar eclipse that can only be seen from SDO. Images of the eclipse show a crisp lunar horizon, because the moon has no atmosphere that would distort light.
  • Muslims offer prayers at the ruins of the Feroz Shah Kotla mosque on the occasion of Eid al-Fitr in New Delhi, India.
  • A diver performs with sardines as a part of summer vacation events at the Coex Aquarium in Seoul, South Korea.

Interaktive