E premte, 22 gusht, 2014

Lajme / Bota

Shpresa të reja për krijimin e një shteti kurd

Pranvera Arabe dhe zhvillime të tjera në rajon kanë zgjuar aspiratat e 30 milionë kurdëve për realizimin e ëndrës së pavarësisë

x
Jerome Socolovsky

Kryengritjet që shoqëruan Pranverën Arabe në Lindjen e Mesme u kanë dhënë 30 milionë kurdëve që jetojnë në Irak, Turqi, Siri dhe Iran, shpresa të reja për realizimin e ëndrrës së tyre për pavarësi. Por siç mësojmë në minutat në vazhdim, realiteti i ndërlikuar e bën të vështirë konkretizimin e kësaj aspirate.

Është ora e drekës dhe në një restorant të ri kurd në Uashington po përgatiten qebapët. Hekmat Bamarni erdhi këtu nga Iraku verior në vitet 1970. Ai takohet me një tjetër luftëtar kurd për pavarësinë:

“Si kurdë, të gjithë kemi ëndrra si njerëzit e tjerë – si turqit, arabët, iranianët. Edhe ne duam pavarësinë”.

Por kurdët në Irak dhe vende të tjera kanë duruar shtypje të rënda gjatë luftës për pavarësi. Si pakica më e madhe etnike në Lindjen e Mesme pa shtetin e tyre, kurdët dikur ishin të përqëndruar vetëm tek kryengritja e armatosur për kauzën e tyre.

Por ndërhyrja ushtarake amerikane në Irak, revoltat e Pranverës Arabe dhe zhvillime të tjera të kohëve të fundit i kanë forcuar ambicjet e tyre politike.

Denise Natali është eksperte për Lindjen e Mesme në Universitetin për Mbrojtjen Kombëtare në Uashington:

“Pa diskutim që ballafaqohemi me një moment ndryshimesh interesante për kurdët dhe për ata që studiojnë historinë e kurdëve, pasi duket se ata kufij që u vendosën në periudhën e formimit të shteteve po rrëzohen”.

Kjo situatë duket e realizueshme në Siri, ku kurdët kanë marrë nën kontroll një pjesë të madhe të rajonit veri-lindor të vendit, gjatë kryengritjes anti-qeveritare.

Ndërkaq në Turqi, kurdët po shfrytëzojnë liri të papara deri tani për të fshirë gjurmët e diskriminimit dhe izolimit. Në Iran, qëndrimi i Perëndimit ndaj regjimit të Teheranit si rezultat i ambicjeve bërthamore të vendit u ka dhënë kurdëve shpresa për ndryshim.

Ndërkaq në Irak, kurdët kanë në dorë administratën e tyre që nga momenti i rrëzimit të regjimit të Sadam Huseinit.

Por zonja Natali thotë se vetë-qeverisja i ka detyruar udhëheqësit kurdë të ballafaqohen me realitetin gjeopolitik.

“Rajoni kurd në Irak nuk ka dalje në det, prandaj begatia dhe funksionaliteti i tij ekonomik varet nga kufijtë e hapur dhe marrëdhënie pozitive, ose së paku të menaxhueshme me vendet fqinje”.

Zonja Natali thotë se vendet fqinje shpesh nxisin konflikte mes fraksioneve kurde.

Michael Rubin, ish-zyrtar i Pentagonit, tani analist në institutin American Enterprise, thotë se vetë udhëheqësit kurdë shpesh nxisin me fjalë nacionalizmin, megjithëse e kanë të qartë realitetin gjeopolitik:

“Sapo jam kthyer nga Kurdistani dhe në radhët e studentëve, profesorëve, intelektualëve, me përjashtim të politikanëve ekziston ky shqetësim i dukshëm se pavarësia është fare pranë, por vendet fqinje dhe vetë politikanët kurdë do ta pengojnë arritjen e saj pasi nuk janë kurrë në gjendje të arrijnë konsensus”.

Por zoti Rubin thotë se brezi i ri i kurdëve, i frymëzuar nga rinia arabe, nuk do të jetë shumë i duruar me politikanët e tij, ndërkohë që sheh përfitimet që ka sjellë Pranvera Arabe për rajonin.

Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: Vladimiri nga: shqiperi
15.11.2012 21:14
Lindja e mesme do jete me e qete kur kurdet te jene te lire te vetvendosin per fatin e tyre, te kene shtetin e tyre, ne teritoret e tyre autoktone. Bota gjithashtu do jete me e qete e me e drejte kur jo vetem kurdet te kene te drejten shtet formuese, por kete te drejte t'a kene edhe palestinezet, edhe basket, edhe cecenet, etj.

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
21.08.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet. Ju mund të gjeni gjithashtu të rejat e fundit nga mjekësia dhe shkenca, si edhe nga bota e artit.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

KOSOVË: Zgjedhja e kryetarit te parlamentit – jokushtetuese

Gjykata kushtetuese e shpalli jokushtetuese zgjedhjen e kryetarit të Parlamentit të Kosovës.
Më tepër

ISIS dhe strategjitë për mposhtjen e tij

Sekretari amerikan i Mbrojtjes Chuck Hagel paralajmëroi se grupi Shteti Islamik është më tepër se sa një grup terrorist tipik
Më tepër

Komisionerja për të Drejtat e Njeriut, kritika Këshillit të Sigurimit për mosveprim

Navi Pillay, një zë i rëndësishëm i të drejtave të njeriut në botë, tha se një përgjegjshmëri më e madhe nga Këshilli do të kishte shpëtuar qindra mijëra jetë njerëzish
Më tepër

Bank of America, gjobë rekord 17 miliardë dollarë

Një nga bankat më të mëdha në SHBA, Bank of America do të paguajë një gjobë rekord prej 17 miliardë dollarësh, për shkak të kredive të këqija që ka dhënë për blerje shtëpish
Më tepër

Ukraina kontrollon autokolonën me ndihma ruse

Zyrtarët ukrainas thonë se rojet kufitare kanë filluar kontrollin e një autokolone ndihmash ruse që është bllokuar në kufi prej disa ditësh, në pritje të lejes për të hyrë në vend
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
08.08.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Pakistani security personnel are seen near a burning NATO supply oil tanker following an attack at Sor Kamar in the Khyber tribal district, some 25 kilometers west of Peshawar. At least two people were killed when gunmen in northwest Pakistan opened fire on tankers carrying fuel for NATO troops in Afghanistan.
  • An Indonesian policeman argues with a supporter of presidential candidate Prabowo Subianto during a protest near the Constitutional Court in Jakarta. Police fired tear gas to disperse thousands of protesters outside the country's top court in Jakarta, as judges started delivering their verdict into last month's disputed presidential election.
  • Italian sculptor Francesca Romana Di Nunzio works on a bust depicting retired footballer and AS Roma midfielder Francesco Totti at her studio in Rome. The bust will be used by the Museo delle Cere (Wax Museum) in Rome to create a wax figure of the iconic AS Roma captain.
  • A Squirrel Monkey peers into a photographer's lens during a photocall at the London Zoo.
  • Zookeeper Chris Michaels weighs a Mossy frog at the London Zoo.
  • A jogger runs past a mural on a wall in Vienna, Austria.
  • British actor Rowan Atkinson (front), dressed as his popular television character Mr. Bean, dances with Chinese performers during the filming of a promotional video in Shanghai, Aug. 20, 2014.
  • A police officer halts traffic as delegates to the Eurofurence, Europe's biggest furry convention, arrive at the conference hotel in Berlin, Germany.
  • Men sit in an inflatable tub along a flooded street as heavy rainfall hits Lishui, Zhejiang province, China, Aug. 20, 2014.
  • A boy runs by one of the exhibits during the Dinosaurs exhibition in Belgrade, Serbia.
  • People look at French artist Clement Briend's photographic light installation "Divine Trees", which features images of divine figures highly revered in Asian cultures projected on trees towering over bystanders, during a media preview of the Singapore Night Festival in Singapore.

Interaktive