E mërkurë, 23 korrik, 2014

Lajme / Bota

Shpresa të reja për krijimin e një shteti kurd

Pranvera Arabe dhe zhvillime të tjera në rajon kanë zgjuar aspiratat e 30 milionë kurdëve për realizimin e ëndrës së pavarësisë

x
Jerome Socolovsky

Kryengritjet që shoqëruan Pranverën Arabe në Lindjen e Mesme u kanë dhënë 30 milionë kurdëve që jetojnë në Irak, Turqi, Siri dhe Iran, shpresa të reja për realizimin e ëndrrës së tyre për pavarësi. Por siç mësojmë në minutat në vazhdim, realiteti i ndërlikuar e bën të vështirë konkretizimin e kësaj aspirate.

Është ora e drekës dhe në një restorant të ri kurd në Uashington po përgatiten qebapët. Hekmat Bamarni erdhi këtu nga Iraku verior në vitet 1970. Ai takohet me një tjetër luftëtar kurd për pavarësinë:

“Si kurdë, të gjithë kemi ëndrra si njerëzit e tjerë – si turqit, arabët, iranianët. Edhe ne duam pavarësinë”.

Por kurdët në Irak dhe vende të tjera kanë duruar shtypje të rënda gjatë luftës për pavarësi. Si pakica më e madhe etnike në Lindjen e Mesme pa shtetin e tyre, kurdët dikur ishin të përqëndruar vetëm tek kryengritja e armatosur për kauzën e tyre.

Por ndërhyrja ushtarake amerikane në Irak, revoltat e Pranverës Arabe dhe zhvillime të tjera të kohëve të fundit i kanë forcuar ambicjet e tyre politike.

Denise Natali është eksperte për Lindjen e Mesme në Universitetin për Mbrojtjen Kombëtare në Uashington:

“Pa diskutim që ballafaqohemi me një moment ndryshimesh interesante për kurdët dhe për ata që studiojnë historinë e kurdëve, pasi duket se ata kufij që u vendosën në periudhën e formimit të shteteve po rrëzohen”.

Kjo situatë duket e realizueshme në Siri, ku kurdët kanë marrë nën kontroll një pjesë të madhe të rajonit veri-lindor të vendit, gjatë kryengritjes anti-qeveritare.

Ndërkaq në Turqi, kurdët po shfrytëzojnë liri të papara deri tani për të fshirë gjurmët e diskriminimit dhe izolimit. Në Iran, qëndrimi i Perëndimit ndaj regjimit të Teheranit si rezultat i ambicjeve bërthamore të vendit u ka dhënë kurdëve shpresa për ndryshim.

Ndërkaq në Irak, kurdët kanë në dorë administratën e tyre që nga momenti i rrëzimit të regjimit të Sadam Huseinit.

Por zonja Natali thotë se vetë-qeverisja i ka detyruar udhëheqësit kurdë të ballafaqohen me realitetin gjeopolitik.

“Rajoni kurd në Irak nuk ka dalje në det, prandaj begatia dhe funksionaliteti i tij ekonomik varet nga kufijtë e hapur dhe marrëdhënie pozitive, ose së paku të menaxhueshme me vendet fqinje”.

Zonja Natali thotë se vendet fqinje shpesh nxisin konflikte mes fraksioneve kurde.

Michael Rubin, ish-zyrtar i Pentagonit, tani analist në institutin American Enterprise, thotë se vetë udhëheqësit kurdë shpesh nxisin me fjalë nacionalizmin, megjithëse e kanë të qartë realitetin gjeopolitik:

“Sapo jam kthyer nga Kurdistani dhe në radhët e studentëve, profesorëve, intelektualëve, me përjashtim të politikanëve ekziston ky shqetësim i dukshëm se pavarësia është fare pranë, por vendet fqinje dhe vetë politikanët kurdë do ta pengojnë arritjen e saj pasi nuk janë kurrë në gjendje të arrijnë konsensus”.

Por zoti Rubin thotë se brezi i ri i kurdëve, i frymëzuar nga rinia arabe, nuk do të jetë shumë i duruar me politikanët e tij, ndërkohë që sheh përfitimet që ka sjellë Pranvera Arabe për rajonin.

Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: Vladimiri nga: shqiperi
15.11.2012 21:14
Lindja e mesme do jete me e qete kur kurdet te jene te lire te vetvendosin per fatin e tyre, te kene shtetin e tyre, ne teritoret e tyre autoktone. Bota gjithashtu do jete me e qete e me e drejte kur jo vetem kurdet te kene te drejten shtet formuese, por kete te drejte t'a kene edhe palestinezet, edhe basket, edhe cecenet, etj.

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
22.07.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.

LAJME

SHBA: Seperatistët gabimisht rrëzuan avionin malajzian

Zyrtarët amerikanë thanë dje se seperatistët pro-rusë ka të ngjarë ta kenë rrëzuar gabimisht avionin, por Moska kishte "krijuar kushtet" që çuan në rrëzimin e avionit.
Më tepër

Ban Ki-moon takohet me kryeministrin izraelit

Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Ban Ki-moon u takua me kryeministrin e Izraelit Benjamin Netanyahu dje në një përpjekje për të gjetur një rrugë për t'i dhënë fund dhunës në Gazë.
Më tepër

Ndalen fluturimet drejt Tel Avivit

Vendimi i Agjencisë amerikane të aviacionit u mor pasi një raketë e lëshuar nga militantët e Hamasit në Gaza, ra pranë aeroportit Gen Gurion të Tel Avivit
Më tepër

Shqipëri, Reforma administrativo-territoriale

Qeveria shqiptare miratoi sot variantin e reformës administrativo-territoriale e cila parashikon që në të gjithë vendin të ketë vetëm 61 bashki
Më tepër

Ndryshimet në ligjin për KLD

Ndryshimet e miratuara nga Komisioni i Ligjeve janë kundërshtuar me forcë nga vetë KLD dhe opozita
Më tepër

Amerika në 60 sekonda

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Amerika në 60 sekondai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
22.07.2014
Amerika në 60 sekonda

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Ukraine's President Petro Poroshenko (2nd R) and Dutch ambassador to Ukraine Kees Klompenhouwer commemorate victims of Malaysia Airlines Flight MH17 outside the Dutch embassy in Kyiv, July 21, 2014.
  • A Bulgarian Roma woman sits in front of her house after it was demolished in a Roma suburb in the city of Stara Zagora. Municipal authorities started demolishing some 55 illegally built shacks and houses in the suburb.
  • Afghan girls attend their graduation ceremony at the Pir Massoudia Islamic madrassa in Kandahar province south of Kabul.
  • Employees work at a production line at the Husi Food factory in Shanghai, China, July 20, 2014. The Shanghai Food and Drug Administration closed Shanghai Husi Food Co Ltd, a local unit of OSI, and seized meat products suspected of being beyond their expiration date, according to a statement from the Shanghai Municipal Food and Drug Administration.
  • Sri Lankan Tamil Hindu devotees smash coconuts on the ground during the Vel Hinduism festival in Colombo.
  • Indian youth Barkat Ali uses a makeshift raft to paddle through the Sabarmati River in Ahmedabad.
  • Jeremiah Gerbracht rides his Harley Davidson motorcycle with his dog on Wilshire Boulevard in Los Angeles, California, USA, July 20, 2014. Gerbracht, a retired dog trainer, won a court ruling in 1996, allowing him to ride his motorcycle with a dog on board.
  • An animal activist (C) kneels down as she offers to buy a dog from a vendor (2nd R) to stop it from being eaten ahead of the annual dog meat festival in Yulin, Guangxi Zhuang Autonomous Region, China, June 20, 2014.
  • Chicago Cubs' Anthony Rizzo makes a diving catch into the photo well on a foul ball hit by Arizona Diamondbacks' Aaron Hill during the sixth inning of a baseball game in Phoenix, Arizona, USA, July 20, 2014.
  • Special forces soldiers march during a military parade celebrating Colombia's 204 anniversary of independence from Spain, in Bogota, July 20, 2014.
  • Hindu devotees bathe in the Bagmati River on their way to the Pashupatinath Temple to offer prayers to Lord Shiva, Hindu god of destruction during Shravan festivities in Sundarijal, on the outskirts of Kathmandu, Sri Lanka.

Interaktive