E enjte, 18 dhjetor, 2014

Lajme / Bota

Human Rights Watch kundër robotëve vrasës

x
Selah Hennesy
Teknologjia është duke u përmirësuar me shpejtësi, veçanërisht përsa u përket të ashtuquajturave "sisteme autonome", të cilat kryejnë funksionet e tyre me pak ose aspak udhëzim nga njeriu. Në luftrat moderne, avionët e telekomanduar dhe mjete të tjera pa pilot janë duke luajtur një rol të madh, ndërkohë që ushtarakët thonë se këto teknologji e bëjnë luftën për ta më të sigurtë dhe më efektive. Por aktivistët e të drejtave të njeriut shqetësohen për të ardhmen – kur armë plotësisht autonome mund të zgjedhin dhe të sulmojnë objektiva pa ndërhyrjen e njeriut – dhe ata kërkojnë një traktat të ri global për të shmangur një gjë të tillë.
 
Një video e filmuar gjatë dhunës së fundit ndër-kufitare mes Izraelit dhe Gazës, tregon një raketë izraelite ndërsa i ndërpret trajektoren një rakete të nisur nga Gaza.
Raketa izraelite u lëshua nga sistemi Iron Dome. Ky raketahedhës ka ndjesorë që zbulojnë kërcënimet dhe dërgojnë informacionin tek një operator, i cili pastaj jep komandën për zjarr.

SHBA-ja mbështetet kryesisht në arsenalin e saj në rritje të automjeteve ajrore pa pilot.
Ata ofrojnë mbikëqyrje, identifikojnë objektiva si dhe mund të godasin në mënyrë vdekjeprurëse – por vetëm nëse një operator i jep komandat.

David Mepham, drejtori për Britaninë i organizatës Human Rights Watch, thotë se brenda pak dekadave përparimet teknologjike mund ta bëjnë njeriun të panevojshëm.

"Avionët pa pilot nuk janë armë plotësisht autonome. Ato përfshijnë ndërhyrjen e njeriut përsa i përket gjetjes së objektivit dhe vendimit për të goditur. Por, veçanërisht vitet e fundit, mospërfshirja e njeriut në operacione ka qenë një prirje në rritje tek ushtritë perëndimore dhe është vetëm disa hapa teknologjike larg realizimit. Pra, do të kemi sisteme armësh që nuk kanë nevojë për ndërhyrje nga njerëzit."

Modelet e para janë duke u prodhuar, thotë ai. Marina amerikane ka porositur avionin pa pilot X-47B, modeli i parë që mund të niset prej aeroplanmbajtëseve dhe që kryen misione autonome të programuara më parë.

Kjo makinë e ashtuquajtur "Qeni i Madh" mund të ndjekë ushtarët dhe marinsat në këmbë mbi një sërë terrenesh.

Është e paarmatosur, por organizata e të drejtave Human Rights Watch thotë se robotëve autonomë mund t’u jepet fuqi vdekjeprurëse.

"Një nga gjërat që na mban larg prej barbarizmit në kontekstin e luftës është dallimi mes luftëtarëve dhe civilëve. Dhe ne jemi të shqetësuar se armët robotike të së ardhmes mund të mos jenë në gjendje të dallojnë ndryshimin midis një fëmije që mban në dorë një akullore dhe dikujt që mban një armë."

Ushtria e Shteteve të Bashkuara dhe vendeve të tjera thonë se nuk kanë plane për të hequr mbikëqyrjen e njeriut lidhur me vendimin për të përdorur forcën vdekjeprurëse, pavarësisht përparimeve në teknologji. Por Human Rights Watch thotë se nevojitet një traktat global për të siguruar që robotët të mos bëhen vrasësit e shekullit të 21-të.

Analisti i pavarur i sigurisë Hugo Rosemont thotë një diskutim publik është i nevojshëm në lidhje me teknologjinë e re dhe mbi rolin e saj, si në luftë dhe në paqe.

"Kemi nevojë për një diskutim publik rreth disa prej përdorimeve më të gjera, si administrimi i fatkeqësive dhe i ndihmave humanitare. Këto teknologji mund të vendosen në ato rrethana, ashtu siç edhe është bërë, dhe duhet të jenë pjesë e një diskutimi të gjerë rreth asaj që ne mendojmë mbi sistemet autonome."

Ai thotë robotët autonomë mund t’i shërbejnë njerëzimit edhe më shumë në vitet që vijnë. Franca dërgoi robotë të tillë të telekomanduar në Japoni, për të ndihmuar në përballjen e fatkeqësisë bërthamore në Fukushima vitin e kaluar – një punë që është mirë t’u lihet makinave.
Ky forum është mbyllur
Përzgjedhja e komenteve
Komente
     
nga: Anonim
30.11.2012 23:28
Human Rights Watch. Organizate kuazi komuniste qe jeton ne kurriz te shoqerise. Kush pyet per keta humbes.

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
17.12.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Jahjaga: E kemi sprovuar rëndë durimin e qytetarëve

Presidentja e Kosovës Atifete Jahjaga tha në fjalimin e saj vjetor në parlament se zhvillimet e vitit 2014 nxorën në pah mangësitë e demokracisë që lëkundën edhe besimin e qytetarëve
Më tepër

OSBE nis projekt të ri kundër korrupsionit në Shqipëri

Projekti nis në janar me një financim 638 mijë euro në disa sektorë si arsimi, ekonomia, mjedisi etj.
Më tepër

Shkodër: Vullnetarët në mbrojtje të kafshëve të rrugës

Pas reagimit të shoqatave që merren me mbrojtjen e kafshëve, njësitë vendore po bashkëpunojnë për një trajtim ndryshe të kafshëve të rrugës
Më tepër

Kosovë: Thirrje qytetarëve të mos kërkojnë strehim në BE

Përfaqësues vendas e ndërkombëtarë paralajmëruan masa të rrepta ndaj personave të përfshirë në trafikun me emigrantë të paligjshëm
Më tepër

Rama kërkon financime kineze

Sot në Beograd bisedime me kryeministrin e Kinës Li Keqiang. Kryeministri takim dhe me homologun serb Vucic
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Pope Francis blows out candles on a birthday cake on the occasion of his 78th birthday as he arrives for his weekly general audience in St. Peter's Square at the Vatican.
  • Palestinian youths on a small boat fish at sunset in Gaza City.
  • A Shi'ite student of Imamia Students Organization (ISO) holds a placard during a protest against an attack by Taliban militants at an army-run school in Peshawar the previous day, in Karachi.
  • People walk past a model of a dinosaur, wearubg Santa Claus hat and gloves, at the Dinosaurs Park located in the Taiga area at the Royev Ruchey zoo in the suburbs of Russia's Siberian city of Krasnoyarsk.
  • A combination of pictures shows houses and decorations illuminated ahead of Christmas in German cities of Berlin, Hamburg-Heimfeld, Moenchengladbach, Olching and Stolberg.
  • Clowns from Slava's Snowshow pose for photographers on London's South Bank.
  • Chinese People's Liberation Army soldiers attend a training session in freezing temperatures in Heihe, northeast China's Heilongjiang province.
     
  • A white beluga wears a Santa hat to attract visitors at the Hakkeijima Sea Paradise aquarium in Yokohama, suburban Tokyo, Japan.

Interaktive