E hënë, 30 mars, 2015

Lajme / Shkencë-Teknologji

Stephen Hawking dhe misteret e universit

x
Rosanne Skirble
Astrofizikani britanik Stephen Hawking, i cili sot mbush 71 vjeç, ka bërë kërkime të shumta mbi natyrën e gjithësisë. Shkencëtari i njohur ka kaluar pjesën më të madhe të jetës me një sëmundje paralizuese, por përpjekjet e tij të guximshme për të zbuluar sekretet e kozmosit kanë shndërruar rrënjësisht fizikën dhe kanë frymëzuar miliona njerëz.

Muzeu Kombëtar i Hapësirës në Uashington mirëpret 8 deri në 10 milionë vizitorë në vit dhe është muzeu më i vizituar në botë. Historiani i hapësirës dhe kuratori David Devorkin thotë se njerëzit vijnë këtu për të kaluar disa orë duke eksploruar misteret e universit - një objektiv i jetës për Stephen Hawking.

"Pasioni i tij parësor është të kuptojë realitetin fizik. Çfarë është koha? Çfarë është hapësira? Çfarë është masa? Dhe si lidhen ato me njëra-tjetrën?"

Zoti Hawking është një fizikan me ide të guximshme. Puna e tij është përqëndruar në tejkalimin e hendekut mes teorisë së relativitetit të Albert Ajnshtajnit - e cila shpjegon se si forca e rëndesës kontrollon lëvizjen në hapësirë të objekteve të mëdha si yjet dhe planetet - dhe teorisë së fizikës kuantike, e cila merret me vetitë e grimcave subatomike.
Idetë e tij u përhapën gjerësisht në vitin 1988 me librin e tij të suksesshëm "Një histori e shkurtër e kohës".

"Ai është shumë i pasionuar me idenë se universi ekziston sipas një logjike dhe ndjek rregulla të caktuara."

Një ekspozitë e veçantë në Muzeun e Shkencave të Londrës u ofron vizitorëve mundësinë të shohin më nga afër punën themelore të zotit Hawking mbi vrimat e zeza, objektet jashtëzakonisht të dendura, forca e rëndesës e të cilave është aq e fuqishme sa që as drita nuk mund t'i shpëtojë tërheqjes së tyre. Një ilustrim i famshëm është modeli që astrofizikani Hawking përdori në vitet 1970 për të shpjeguar teorinë e tij mbi këtë dukuri të çuditshme kozmike. Kuratorja Alison Boyle shpjegon:

"Këtu tregohet tërheqja gravitacionale e një vrime të zezë. Kur një yll i madh shkatërrohet, ai arrin një pikë me dendësi të pafund. Kjo është pikërisht ajo që gjendet në brendësi të vrimave të zeza."

Stephen Hawking është pothuajse tërësisht i paralizuar nga skleroza anësore amiotrofike, një sëmundje nervore e pakthyeshme. Ai përdor karrige invalidësh dhe i duhet të flasë me ndihmën e një kompjuteri. Kur ishte 65 vjeç, atij i dhuruan diçka të veçantë: një udhëtim në një avion që simulon mungesën e forcës së rëndesës, si në rastin e astronautëve në hapësirë.

"Ishte e mrekullueshme, dhe nuk pata asnjë problem. Mund të kisha vazhduar pa fund."

Zoti Hawking e ka trupin të paralizuar, por mendja e tij endet e lirë. Në vitin 2008, gjatë një ceremonie me rastin e 50 vjetorit të Agjencisë Amerikane të Hapësirës, NASA, ai bëri thirrje për fillimin e një epoke të re në eksplorimin e hapësirës prej njeriut, e krahasueshme, tha ai, me udhëtimet evropiane në "Botën e Re" më shumë se 500 vjet më parë.

"Përhapja në hapësirë do të ketë një efekt edhe më të madh. Ajo do të ndryshojë tërësisht të ardhmen e njerëzimit dhe ndoshta do të përcaktojë nëse kemi apo jo një të ardhme."

Zoti Hawking thotë se e ardhmja varet prej edukimit të një brezi të ri shkencëtarësh, si këta të rinj, të cilët kanë ardhur në Muzeun Kombëtar të Hapësirës në Uashington me kuriozitet të madh.

Ndoshta një ditë ndonjë nga këta fëmijë do t’i bashkohet kërkimeve të shkencëtarit Stephen Hawking për të zbuluar misteret e gjithësisë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
29.03.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Shesheli duhet të kthehet në burg

Gjykata ndërkombëtarë për krime lufte urdhëroi kthimin e shefit të radikalëve serbe Vojislav Sheshel në Hagë për shkelje të lirimit me kusht. Sheshel thotë se nuk do të dorëzohet vullnetarisht
Më tepër

Shteti islamik u pret kokat tetë personave

Në një video të publikuar në rrjetet sociale, shihen luftëtarët e grupit terrorist duke ekzekutuar tetë persona
Më tepër

Zgjedhjet vendore në Francë

Partia socialiste dhe drejtuesi i saj, presidenti Francois Hollande pësuan humbje të thellë kundrejt partisë konservatore UMP e udhëhequr nga ish presidenti Nicolas Sarkozy
Më tepër

Luftëtarët e Shtetit Islamik

Analistët thonë se strategjia e ISIS është të vendosë në plan të parë luftëtarët e huaj
Më tepër

Kalaja Rozafa, pjesë e trashëgimisë kulturore

Kalaja Rozafa, një nga më të njohurat në Shqipëri, dëshmon për historinë e hershme të një prej qyteteve më të rëndësishme të vendit, Shkodrës
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Members of the public react as the ceremonial gun carriage bearing Singapore's late former prime minister Lee Kuan Yew passes by during his funeral procession in Singapore. Tens of thousands of mourners braved torrential rain while howitzers fired a 21-gun salute and jet fighters screamed across the sky as Singapore staged a grand farewell for its founding leader.
  • An official of the Independent National Electoral Commission retrieves documents from presidential election ballot boxes in Katsina state. Nigeria's closely fought general elections were forced into a second day after failures in controversial new technology snarled the polling, including for President Goodluck Jonathan.
  • Pope Francis celebrates Palm Sunday Mass in St. Peter's Square at the Vatican.
  • This combination photo shows the Eiffel Tower with its usual lighting (L) and after the lighting was switched off (R) in celebration of Earth Hour in Paris, France, March 28, 2015.
  • (L to R) Jesse Tyler Ferguson, Rico Rodriguez, Sarah Hyland and Ariel Winter are slimed while accepting the award for Favorite Family TV Show for "Modern Family" during the 2015 Kids' Choice Awards in Los Angeles, California, March 28, 2015.
  • Palestinian protesters run from tear gas canisters launched by Israeli troops during clashes following a protest marking Land Day in the West Bank village of Nabi Saleh near Ramallah, March 28, 2015. Palestinians mark Land Day on March 30, the annual commemoration of protests in 1976 against Israel's appropriation of Arab-owned land in the Galilee.
  • Hooded penitents from "La Borriquita" brotherhood take part during a Holy Week procession in Cordoba, Spain.
  • An empty street in Sierra Leone is seen, as the country enters the third and final day of a three-day countrywide lockdown on movement of people to combat the Ebola virus in the city of Freetown, Sierra Leone.
  • People row their boats in the Imperial moat under a canopy of the cherry blossoms in Tokyo, Japan.
  • Revelers throw colored corn starch into the air as they celebrate the 2015 Holi (Festival of Colors) at the Krishna Temple in Spanish Fork, Utah, USA, March 28, 2015.
  • A man pulls his camel as he sits in an auto rickshaw during a dust storm in the western Indian city of Ahmedabad, India.
  • A woman jumps into an icy water tank during the Tough Mudder 10-12-mile obstacle challenge in San Bernardino, California, USA, March 28, 2015.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.