E shtunë, 25 tetor, 2014

Lajme / Shkencë-Teknologji

Stephen Hawking dhe misteret e universit

x
Rosanne Skirble
Astrofizikani britanik Stephen Hawking, i cili sot mbush 71 vjeç, ka bërë kërkime të shumta mbi natyrën e gjithësisë. Shkencëtari i njohur ka kaluar pjesën më të madhe të jetës me një sëmundje paralizuese, por përpjekjet e tij të guximshme për të zbuluar sekretet e kozmosit kanë shndërruar rrënjësisht fizikën dhe kanë frymëzuar miliona njerëz.

Muzeu Kombëtar i Hapësirës në Uashington mirëpret 8 deri në 10 milionë vizitorë në vit dhe është muzeu më i vizituar në botë. Historiani i hapësirës dhe kuratori David Devorkin thotë se njerëzit vijnë këtu për të kaluar disa orë duke eksploruar misteret e universit - një objektiv i jetës për Stephen Hawking.

"Pasioni i tij parësor është të kuptojë realitetin fizik. Çfarë është koha? Çfarë është hapësira? Çfarë është masa? Dhe si lidhen ato me njëra-tjetrën?"

Zoti Hawking është një fizikan me ide të guximshme. Puna e tij është përqëndruar në tejkalimin e hendekut mes teorisë së relativitetit të Albert Ajnshtajnit - e cila shpjegon se si forca e rëndesës kontrollon lëvizjen në hapësirë të objekteve të mëdha si yjet dhe planetet - dhe teorisë së fizikës kuantike, e cila merret me vetitë e grimcave subatomike.
Idetë e tij u përhapën gjerësisht në vitin 1988 me librin e tij të suksesshëm "Një histori e shkurtër e kohës".

"Ai është shumë i pasionuar me idenë se universi ekziston sipas një logjike dhe ndjek rregulla të caktuara."

Një ekspozitë e veçantë në Muzeun e Shkencave të Londrës u ofron vizitorëve mundësinë të shohin më nga afër punën themelore të zotit Hawking mbi vrimat e zeza, objektet jashtëzakonisht të dendura, forca e rëndesës e të cilave është aq e fuqishme sa që as drita nuk mund t'i shpëtojë tërheqjes së tyre. Një ilustrim i famshëm është modeli që astrofizikani Hawking përdori në vitet 1970 për të shpjeguar teorinë e tij mbi këtë dukuri të çuditshme kozmike. Kuratorja Alison Boyle shpjegon:

"Këtu tregohet tërheqja gravitacionale e një vrime të zezë. Kur një yll i madh shkatërrohet, ai arrin një pikë me dendësi të pafund. Kjo është pikërisht ajo që gjendet në brendësi të vrimave të zeza."

Stephen Hawking është pothuajse tërësisht i paralizuar nga skleroza anësore amiotrofike, një sëmundje nervore e pakthyeshme. Ai përdor karrige invalidësh dhe i duhet të flasë me ndihmën e një kompjuteri. Kur ishte 65 vjeç, atij i dhuruan diçka të veçantë: një udhëtim në një avion që simulon mungesën e forcës së rëndesës, si në rastin e astronautëve në hapësirë.

"Ishte e mrekullueshme, dhe nuk pata asnjë problem. Mund të kisha vazhduar pa fund."

Zoti Hawking e ka trupin të paralizuar, por mendja e tij endet e lirë. Në vitin 2008, gjatë një ceremonie me rastin e 50 vjetorit të Agjencisë Amerikane të Hapësirës, NASA, ai bëri thirrje për fillimin e një epoke të re në eksplorimin e hapësirës prej njeriut, e krahasueshme, tha ai, me udhëtimet evropiane në "Botën e Re" më shumë se 500 vjet më parë.

"Përhapja në hapësirë do të ketë një efekt edhe më të madh. Ajo do të ndryshojë tërësisht të ardhmen e njerëzimit dhe ndoshta do të përcaktojë nëse kemi apo jo një të ardhme."

Zoti Hawking thotë se e ardhmja varet prej edukimit të një brezi të ri shkencëtarësh, si këta të rinj, të cilët kanë ardhur në Muzeun Kombëtar të Hapësirës në Uashington me kuriozitet të madh.

Ndoshta një ditë ndonjë nga këta fëmijë do t’i bashkohet kërkimeve të shkencëtarit Stephen Hawking për të zbuluar misteret e gjithësisë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
25.10.2014
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Mali, një dyvjeçare vdes nga Ebola

Një dyvjeçare në Mali, familja e së cilës kishte udhëtuar së fundmi në Guine, ka vdekur nga virusi i Ebolës.
Më tepër

Ushtria izraelite vret një adoleshent palestinezo-amerikan

Departamenti amerikan i Shtetit ka bërë thirrje për një hetim të shpejtë dhe transparent të vrasjes së Orwah Hammad, që ishte 14 vjeç.
Më tepër

Presidenti rus Putin rikthen retorikën e Luftës së Ftohtë

Duke folur në qytetin jugor rus të Soçit të premten, zoti Putin tha se Uashingtoni po përpiqet të drejtojë botën me një “diktat të njëanshëm”ose dekret, një shprehje e preferuar e Moskës gjatë Luftës së Ftohtë.
Më tepër

Plagosen 4 njerëz në Kondovë të Shkupit

Rasti ka ndodhur në një lokal në fshatin e banuar me shqiptarë, ndërkohë që spekullohet që motivi të ketë pasur interesa politike.
Më tepër

Marrëveshje mes kurdëve dhe Ushtrisë së Lirë Siriane

Presidenti i Turqisë thotë se kurdët sirianë dhe luftëtarë e Ushtrisë së Lirë Siriane kanë rënë dakord të mbrojnë qytetin e Kobanit.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A part of a traditional wooden Christmas nutcracker figure and other wooden parts stand on a table in one of the factory rooms in the Erzgebirgische Holzkunst Gahlenz company in Gahlenz, southeastern Germany. The traditional wooden Christmas figures manufactured in the Erzgebirge mountain region are being sold all over the world.

  • A man watches fighting across the border in Kobani from a hilltop on the outskirts of Suruc, near the Turkey-Syria border.

  • A women works on the CT1SL428, a protective suit for use in handling people infected with the Ebola virus, in a sewing room of Lakeland Industries Inc., in Anqiu, some 500 kilometers south of Beijing, China, Oct. 23, 2014.

  • A dog walks around a sculpture "breaching,"created by artist Michael Greve at the Sculpture by the Sea exhibition in Sydney, Australia. Sculptures created by 109 artists from 16 countries, are displayed across the costal area of Sydney.

  • Britain's Queen Elizabeth presses a button to send her first Tweet during a visit to the 'Information Age' Exhibition at the Science Museum in London.

  • Astana team rider and Tour de France winner Vincenzo Nibali of Italy dressed in a hakama writes the Chinese character of "King" with a giant brush during a calligraphy performance, which is also an exchange event with local students, in Saitama, north of Tokyo.

  • Guests walk along the 'Peak Walk' bridge during a media preview, at the Glacier 3000 in Les Diablerets, Switerland. Built between the Scex Rouge and View Point at an altitude of 3,000 metres (9,800 feet) the 107 m (351 feet) long and 80 cm (31 inches) wide hanging bridge is the first in the world to connect two peaks with one another.

  • Caroline Wozniacki of Denmark serves to Petra Kvitova of the Czech Republic during their WTA Finals singles tennis match at the Singapore Indoor Stadium (picture taken with in-camera multiple exposure).

  • Umbrellas, symbol of pro-democracy demonstrators, hang between footbridges at the protesters' encampment in central Hong Kong, China.

  • Pro-democracy protesters point and scuffle with a man (C) holding a Chinese flag who came to the protesters' barricade to oppose them blocking roads at Mongkok shopping district in Hong Kong.

  • A man uses binoculars to watch fighting across the border in Kobani from a hilltop on the outskirts of Suruc, near the Turkey-Syria border. Kobani, also known as Ayn Arab, and its surrounding areas, has been under assault by extremists of the Islamic State group since mid-September and is being defended by Kurdish fighters.

  • Local people watch as a man beats a traditional drum while participating in a parade to celebrate New Year of the ethnic Newaris in Katmandu, Nepal.

  • Kabuki actor Kyozo Nakamura performs female role of "Fuji-musume," The Wisteria Maiden, during a demonstration at Kabuki Gallery in Tokyo.

  • A farmer carries a fully grown cabbage after plucking it out from the main crop which will be harvested early next month, and used to make Kimchi, at the Chilgol vegetable farm on the outskirts of Pyongyang, North Korea.

Interaktive

Amerika në 60 sekonda

No records found for this widget:806

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.

SHKARKONI PROGRAMIN FALAS TË ZËRIT TË AMERIKËS (VOA) PËR CELULARIN OSE TABLETIN TUAJ

 
Download mobile app for your Android device.
Download mobile app for your iPhone or iPad.