E mërkurë, 29 korrik, 2015

Lajme / Shkencë-Teknologji

Stephen Hawking dhe misteret e universit

x
Rosanne Skirble
Astrofizikani britanik Stephen Hawking, i cili sot mbush 71 vjeç, ka bërë kërkime të shumta mbi natyrën e gjithësisë. Shkencëtari i njohur ka kaluar pjesën më të madhe të jetës me një sëmundje paralizuese, por përpjekjet e tij të guximshme për të zbuluar sekretet e kozmosit kanë shndërruar rrënjësisht fizikën dhe kanë frymëzuar miliona njerëz.

Muzeu Kombëtar i Hapësirës në Uashington mirëpret 8 deri në 10 milionë vizitorë në vit dhe është muzeu më i vizituar në botë. Historiani i hapësirës dhe kuratori David Devorkin thotë se njerëzit vijnë këtu për të kaluar disa orë duke eksploruar misteret e universit - një objektiv i jetës për Stephen Hawking.

"Pasioni i tij parësor është të kuptojë realitetin fizik. Çfarë është koha? Çfarë është hapësira? Çfarë është masa? Dhe si lidhen ato me njëra-tjetrën?"

Zoti Hawking është një fizikan me ide të guximshme. Puna e tij është përqëndruar në tejkalimin e hendekut mes teorisë së relativitetit të Albert Ajnshtajnit - e cila shpjegon se si forca e rëndesës kontrollon lëvizjen në hapësirë të objekteve të mëdha si yjet dhe planetet - dhe teorisë së fizikës kuantike, e cila merret me vetitë e grimcave subatomike.
Idetë e tij u përhapën gjerësisht në vitin 1988 me librin e tij të suksesshëm "Një histori e shkurtër e kohës".

"Ai është shumë i pasionuar me idenë se universi ekziston sipas një logjike dhe ndjek rregulla të caktuara."

Një ekspozitë e veçantë në Muzeun e Shkencave të Londrës u ofron vizitorëve mundësinë të shohin më nga afër punën themelore të zotit Hawking mbi vrimat e zeza, objektet jashtëzakonisht të dendura, forca e rëndesës e të cilave është aq e fuqishme sa që as drita nuk mund t'i shpëtojë tërheqjes së tyre. Një ilustrim i famshëm është modeli që astrofizikani Hawking përdori në vitet 1970 për të shpjeguar teorinë e tij mbi këtë dukuri të çuditshme kozmike. Kuratorja Alison Boyle shpjegon:

"Këtu tregohet tërheqja gravitacionale e një vrime të zezë. Kur një yll i madh shkatërrohet, ai arrin një pikë me dendësi të pafund. Kjo është pikërisht ajo që gjendet në brendësi të vrimave të zeza."

Stephen Hawking është pothuajse tërësisht i paralizuar nga skleroza anësore amiotrofike, një sëmundje nervore e pakthyeshme. Ai përdor karrige invalidësh dhe i duhet të flasë me ndihmën e një kompjuteri. Kur ishte 65 vjeç, atij i dhuruan diçka të veçantë: një udhëtim në një avion që simulon mungesën e forcës së rëndesës, si në rastin e astronautëve në hapësirë.

"Ishte e mrekullueshme, dhe nuk pata asnjë problem. Mund të kisha vazhduar pa fund."

Zoti Hawking e ka trupin të paralizuar, por mendja e tij endet e lirë. Në vitin 2008, gjatë një ceremonie me rastin e 50 vjetorit të Agjencisë Amerikane të Hapësirës, NASA, ai bëri thirrje për fillimin e një epoke të re në eksplorimin e hapësirës prej njeriut, e krahasueshme, tha ai, me udhëtimet evropiane në "Botën e Re" më shumë se 500 vjet më parë.

"Përhapja në hapësirë do të ketë një efekt edhe më të madh. Ajo do të ndryshojë tërësisht të ardhmen e njerëzimit dhe ndoshta do të përcaktojë nëse kemi apo jo një të ardhme."

Zoti Hawking thotë se e ardhmja varet prej edukimit të një brezi të ri shkencëtarësh, si këta të rinj, të cilët kanë ardhur në Muzeun Kombëtar të Hapësirës në Uashington me kuriozitet të madh.

Ndoshta një ditë ndonjë nga këta fëmijë do t’i bashkohet kërkimeve të shkencëtarit Stephen Hawking për të zbuluar misteret e gjithësisë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
28.07.2015
Emisioni televiziv Ditari sjell pranë jush lajmet më të fundit nga bota, korrespondencat nga rajoni, intervista dhe analiza me tema nga më të larmishmet.

LAJME

Rusia shpall "të padëshirueshme" një OJQ amerikane

Fondacionin Kombëtar për Demokracinë, një organizatë jo-fitimprurëse me qendër në Uashington, bëhet OJQ-ja e parë e huaj që ndalohet në Rusi, në bazë të një ligji të ri
Më tepër

Prodhimi i protezave me teknologjinë 3D

Kostoja e prodhimit të protezave me teknologjinë 3D është shumë më e ulët se prodhimi i tyre me metodat tradicionale
Më tepër

Akuza ndaj Fullanit, “Shpërdorim detyre”

Ish guvernatori i Bankës së Shqipërisë, është konsideruar nga prokurorët si përgjegjës për skandalin e vjedhjes nga Thesari i Bankës i afër 7 milion dollarëve, si dhe për parregullsi në blerjen e ish Hotel Dajtit
Më tepër

Pheniani kundër një pakti bërthmor me SHBA

Një diplomat i lartë i Koresë së Veriut thotë se programi i armëve bërthamore i vendit të tij nuk përbën objekt diskutimesh
Më tepër

SHBA, debati mbi marrëveshjen me Iranin

Sekretari i Shtetit John Kerry dhe Sekretari i Energjisë Ernest Moniz dëshmojnë sot para një komisioni të Kongresit në përpjekje për të siguruar mbështetje për marrëveshjen me Iranin
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • A helicopter from the Andalusian Service firefighting (INFOCA) drops water over scrub land during a forest fire in Los Barrios, near Cadiz. Since July 19 wildfires have ravaged nearly 39,000 hectares of land in Spain, according to the provisional figures from the agriculture ministry.
  • Indian Prime Minister Narendra Modi pays respect after the body of former President A.P.J. Abdul Kalam arrived at the Palam airport in New Delhi. Kalam, known as the father of the country's military missile program, died after collapsing while delivering a lecture, a top state official said. He was 83.
  • Libyan dictator Moammar Gadhafi's former aides sit behind the bars of the accused cell during their trial at court of appeals in Tripoli. A Libyan court sentenced a son and eight aides of slain dictator to death for crimes during the 2011 uprising after a trial overshadowed by the country's bloody division.
  • A Syrian migrant and his pregnant wife walk on train tracks towards the town of Gevgelija on the Macedonian-Greek border to catch a train to Serbia and the North European countries, July 27, 2015.
  • Tourists take pictures of Cuban flags in front of the U.S embassy in Havana, July 27, 2015.
  • Giant panda Jia Jia eats bamboo next to her birthday cake made with ice and vegetables at Ocean Park in Hong Kong as she celebrates her 37-year-old birthday.
  • Tampa Bay Rays first baseman James Loney (21) falls into the stands after he attempted to catch a foul ball during the eighth inning against the Detroit Tigers at Tropicana Field in St. Petersburg, Florida, USA. (Credit: Kim Klement/USA TODAY Sports)
  • A scarecrow of Britain's Prince George and Princess Charlotte with their nanny stands in a garden during the Scarecrow Festival in Heather, Britain.
  • Ireland Baldwin, left, and father actor Alec Baldwin attend the premiere of "Mission: Impossible - Rogue Nation" in Times Square in New York, July 27, 2015.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.