E hënë, 31 gusht, 2015

Lajme / Shkencë-Teknologji

Stephen Hawking dhe misteret e universit

x
Rosanne Skirble
Astrofizikani britanik Stephen Hawking, i cili sot mbush 71 vjeç, ka bërë kërkime të shumta mbi natyrën e gjithësisë. Shkencëtari i njohur ka kaluar pjesën më të madhe të jetës me një sëmundje paralizuese, por përpjekjet e tij të guximshme për të zbuluar sekretet e kozmosit kanë shndërruar rrënjësisht fizikën dhe kanë frymëzuar miliona njerëz.

Muzeu Kombëtar i Hapësirës në Uashington mirëpret 8 deri në 10 milionë vizitorë në vit dhe është muzeu më i vizituar në botë. Historiani i hapësirës dhe kuratori David Devorkin thotë se njerëzit vijnë këtu për të kaluar disa orë duke eksploruar misteret e universit - një objektiv i jetës për Stephen Hawking.

"Pasioni i tij parësor është të kuptojë realitetin fizik. Çfarë është koha? Çfarë është hapësira? Çfarë është masa? Dhe si lidhen ato me njëra-tjetrën?"

Zoti Hawking është një fizikan me ide të guximshme. Puna e tij është përqëndruar në tejkalimin e hendekut mes teorisë së relativitetit të Albert Ajnshtajnit - e cila shpjegon se si forca e rëndesës kontrollon lëvizjen në hapësirë të objekteve të mëdha si yjet dhe planetet - dhe teorisë së fizikës kuantike, e cila merret me vetitë e grimcave subatomike.
Idetë e tij u përhapën gjerësisht në vitin 1988 me librin e tij të suksesshëm "Një histori e shkurtër e kohës".

"Ai është shumë i pasionuar me idenë se universi ekziston sipas një logjike dhe ndjek rregulla të caktuara."

Një ekspozitë e veçantë në Muzeun e Shkencave të Londrës u ofron vizitorëve mundësinë të shohin më nga afër punën themelore të zotit Hawking mbi vrimat e zeza, objektet jashtëzakonisht të dendura, forca e rëndesës e të cilave është aq e fuqishme sa që as drita nuk mund t'i shpëtojë tërheqjes së tyre. Një ilustrim i famshëm është modeli që astrofizikani Hawking përdori në vitet 1970 për të shpjeguar teorinë e tij mbi këtë dukuri të çuditshme kozmike. Kuratorja Alison Boyle shpjegon:

"Këtu tregohet tërheqja gravitacionale e një vrime të zezë. Kur një yll i madh shkatërrohet, ai arrin një pikë me dendësi të pafund. Kjo është pikërisht ajo që gjendet në brendësi të vrimave të zeza."

Stephen Hawking është pothuajse tërësisht i paralizuar nga skleroza anësore amiotrofike, një sëmundje nervore e pakthyeshme. Ai përdor karrige invalidësh dhe i duhet të flasë me ndihmën e një kompjuteri. Kur ishte 65 vjeç, atij i dhuruan diçka të veçantë: një udhëtim në një avion që simulon mungesën e forcës së rëndesës, si në rastin e astronautëve në hapësirë.

"Ishte e mrekullueshme, dhe nuk pata asnjë problem. Mund të kisha vazhduar pa fund."

Zoti Hawking e ka trupin të paralizuar, por mendja e tij endet e lirë. Në vitin 2008, gjatë një ceremonie me rastin e 50 vjetorit të Agjencisë Amerikane të Hapësirës, NASA, ai bëri thirrje për fillimin e një epoke të re në eksplorimin e hapësirës prej njeriut, e krahasueshme, tha ai, me udhëtimet evropiane në "Botën e Re" më shumë se 500 vjet më parë.

"Përhapja në hapësirë do të ketë një efekt edhe më të madh. Ajo do të ndryshojë tërësisht të ardhmen e njerëzimit dhe ndoshta do të përcaktojë nëse kemi apo jo një të ardhme."

Zoti Hawking thotë se e ardhmja varet prej edukimit të një brezi të ri shkencëtarësh, si këta të rinj, të cilët kanë ardhur në Muzeun Kombëtar të Hapësirës në Uashington me kuriozitet të madh.

Ndoshta një ditë ndonjë nga këta fëmijë do t’i bashkohet kërkimeve të shkencëtarit Stephen Hawking për të zbuluar misteret e gjithësisë.
Ky forum është mbyllur
Komente
     
Në këtë forum nuk ka ende komente. Bëhuni i pari që komentoni

Ditari

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
Ditarii
X
30.08.2015
Emisioni televiziv Ditari

LAJME

Urdhër arreste të reja për sulmin në Bangkok

Autoritetet tajlandeze kanë shtuar numrin e të dyshuarve për sulmin e 17 gushtit në Bangkok që la pas vetes 20 të vrarë e mbi 100 të plagosur
Më tepër

ENI zbulon rezerva shumë të mëdha gazi natyror

Gjigandi energjitik italian zbulon në detin Mesdhe, pranë ujrave territoriale egjiptiane depozitën më të madhe të gazit natyror
Më tepër

Selishtë, humbasin jetën dy minatorë

Shkëputja e një masivi dheu aksidentoi dy minatorët, njëri 54 dhe tjetri 35 vjeçar, duke u shkaktuar plagë të rënda në trup
Më tepër

Emigrantët shqiptarë dhe administrata shtetërore

Probleme të paisjes me dokumentet e nevojshme dhe radhët në kufi
Më tepër

Ligji shqiptar mbi koncensionet dhe mungesa e akteve nënligjore

Nuk është krijuar regjistri koncensionar dhe nuk janë përcakuar rregullat e këtyre proceseve.
Më tepër

FOTO E DITËS

Keni JavaScript të çaktivizuar ose keni variantin e vjetër të Adobe's Flash Player. Ngarkoni Flash player.
  • Ashton Eaton of the U.S. gestures as he holds a giant $100,000 cheque for his world record in the men's decathlon during the 15th IAAF World Championships at the National Stadium in Beijing, China.
  • People hold placards and shout slogans as they gather outside the parliament in Tokyo to protest against Japan's Prime Minister Shinzo Abe's security bill, in this photo taken by Kyodo.
  • Israeli border police detain a Palestinian during a protest  in Beit Jala, West Bank, against the Israeli separation barrier.
  • A statue on the roof of the Portuguese finance ministry in Lisbon is silhouetted against a so-called "supermoon" full moon, Aug. 29 2015. Supermoon, or perigee moon, is the name given when the full or new moon comes closest to the Earth making it appear bigger.
  • A Norwegian sailor stands on the deck of the Siem Pilot ship during a migrants search and rescue mission in the Mediterranean Sea.
  • People stand around a crater at the site of a Saudi-led airstrike in Yemen's capital Sana'a.
  • A protester offers prayers on the second day of a demonstration demanding Prime Minister Najib Razak’s resignation and electoral reforms in Kuala Lumpur. Tens of thousands of Malaysians swarmed central Kuala Lumpur to call for the prime minister's ouster over corruption allegations and demand broader reforms, defying warnings by police who had declared the rally illegal.
  • A devotee takes a selfie during a procession of elephant headed Hindu god Ganesh in Mumbai, India.
  • Firefighters puts out a wildfire in Lucenza, in Cualedro, near Ourense, Spain.
  • Pregnant women cross a road as they parade in central Minsk, Belarus.
  • Team Artemis Racing Sweden, skippered by Nathan Outteridge, competes in the first day of races of the 35th America's Cup World Series, in Gothenburg, western Sweden,  Aug. 29, 2015.
  • Dancers wearing masks and kimonos perform in the streets at the "Super Yosakoi 2015" dance festival in Tokyo, Japan.
  • A perigee moon, also known as a super moon, rises above the Orthodox Church in the town of Novogrudok, 150 kilometers (93 miles) west of the capital Minsk, Belarus, Aug. 29, 2015.

Interaktive

Nuk keni telefon inteligjent?
Nuk ka problem!
Shkarkoni falas aplikacionin e VOA në telefonin tuaj.

 Shkarkoni aplikacionin mobil për tipin e telefonit tuaj.