Lidhje

Presidenti Biden në Lindjen e Mesme, mes shqetësimeve mbi programin bërthamor të Iranit


Presidenti Joe Biden duke marrë pjesë në një ceremoni përkujtimore në Hollin e Kujtesës në Yad Vashem, Qendra Botërore e Përkujtimit të Holokaustit, në Jerusalem, 13 korrik 2022

Presidenti Joe Biden filloi vizitën e tij të parë në Lindjen e Mesme me një detyrë të rëndësishme, të sigurojë zyrtarët izraelitë dhe sauditë se është i përkushtuar që ta ndalë Iranin të bëhet fuqi bërthamore.

Presidenti Joe Biden mbërriti të mërkurën në Izrael, vizita e parë në Lindjen e Mesme që kur ai erdhi në Shtëpinë e Bardhë. Gjatë turneut katër-ditor, presidenti amerikan do të zhvillojë bisedime zyrtare me udhëheqësit izraelitë, palestinezë dhe sauditë.

Presidenti u prit me një ceremoni madhështore në aeroportin Ben Gurion të Tel Avivit. Gjatë një fjalimi, zoti Biden theksoi se Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kanë një lidhje të thellë, ndërsa u zotua për të forcuar lidhjet ekonomike mes dy vendeve.

Në vazhdim, Presidenti Biden vizitoi Memorialin e Holokaustit "Yad Vashem", për të përkujtuar 6 milionë hebrenjtë e vrarë nga nazistët gjermanë dhe bashkëpunëtorët e tyre gjatë Luftë së Dytë Botërore.

Gjatë ndalesës së tij në "Yad Vashem", Presidenti Biden vuri një kurorë me lule dhe u takua me dy të mbijetuara të holokaustit, Rena Quint 86 vjeç, dhe Giselle Cycowicz, 95 vjeç. Ai u ul në njërin gju dhe i dëgjoi të dyja gratë me vëmendje. Njëra prej të mbijetuarave, Rena Quint, i tregoi se si nëna dhe vëllezërit e saj ishin vrarë në njërin prej kampeve të vdekjes, ndërsa babanë ia vranë në një nga fabrikat ku bënte punë të detyruar. Zonja Quint mbërriti në vitin 1946 në Shtetet e Bashkuara dhe u adoptua nga një çift hebre që nuk kishin fëmijë.

Presidenti Biden duke u përshëndetur me të mbijetuarat e holokaustit, Rena Quint dhe Gita Cycowicz (Jeruzalem, 13 korrik 2022)
Presidenti Biden duke u përshëndetur me të mbijetuarat e holokaustit, Rena Quint dhe Gita Cycowicz (Jeruzalem, 13 korrik 2022)

Gjatë fjalës së tij në ceremoninë e pritjes, Presidenti Biden nuk përmendi një nga qëllimet më të mëdha të vizitës së tij: sigurimin e shqetësimit të Izraelit dhe Arabisë Saudite se Uashingtoni është i përkushtuar të parandalojë Iranin që të bëhet fuqi bërthamore.

Megjithatë, gjatë një interviste me kanalin izraelit Channel 12, ai përsëriti angazhimin e tij për të rikthyer marrëveshjen bërthamore me Iranin, duke thënë se "e vetmja gjë më e keqe se Irani që ekziston tani, është një Iran me armë bërthamore".

Zyrtarët izraelitë thonë se programi bërthamor i Iranit, në zhvillim të shpejtë, është në krye të axhendës së tyre në bisedimet me presidentin amerikan.


Presidenti Biden e bëri prioritet kryesor rikthimin tek marrëveshja bërthamore me Iranin, të negociuar gjatë mandatit të ish-Presidentit Barack Obama në vitin 2015, marrëveshje nga e cila ish-Presidenti Donald Trump hoqi dorë në vitin 2018.

Presidenti Biden përkrah Presidentit izraelit Isaac Herzog (majtas) dhe Kryeministrit izraelit Yair Lapid (djathtas), në aeroportin Ben Gurion (13 korrik 2022)
Presidenti Biden përkrah Presidentit izraelit Isaac Herzog (majtas) dhe Kryeministrit izraelit Yair Lapid (djathtas), në aeroportin Ben Gurion (13 korrik 2022)

Por bisedimet indirekte për mundësinë e rifutjes së Shteteve të Bashkuara në këtë marrëveshje kanë ngecur, ndërsa Irani ka përparuar me shpejtësi me programin e tij bërthamor. Kjo e ka bërë pesimiste administratën e Presidentit Biden lidhur me mundësinë e ringjalljes së marrëveshjes, e cila vendoste kufizime domethënëse ndaj programit bërthamor të Iranit në shkëmbim të lehtësimit të sanksioneve.

Kryeministri izraelit Yair Lapid dhe Presidenti Isaac Herzog e kanë bënë të qartë se programi bërthamor i Iranit do të jetë tema kryesore në diskutimet e tyre me Presidentin Biden.

Ndërsa arriti në Izrael, Presidenti Biden mori lajme të hidhura lidhur me ekonominë amerikane. Rritja e çmimeve të karburantit, ushqimeve dhe qirasë kanë shkaktuar rritjen e inflacionit amerikan në një nivel rekord në 40 vjet, në 9.1%, sipas një raporti të qeverisë amerikane.


Në Izrael, zoti Biden do të informohet lidhur me sistemin ajror të mbrojtjes. Ai do të shkojë gjithashtu në Jeruzalem ku do të vëndos një kurorë në memorialin “ Yad Vashem” për viktimat e Holokaustit.

Presidenti Biden do të qëndojë dy ditë në Jeruzalem për bisedime me udhëheqësit izraelitë para se të takohet me presidentin palestinez Mhamoud Abbas të premten në Bregun Perëndimor. Më pas ai do të udhëtojë drejt Arabisë Saudite.

Përveç takimeve me zyrtarët izraelitë dhe palestinezë, ai është planifikuar të marrë Medaljen Presidenciale të Nderit të Izraelit.

John Kirby, koordinator i Këshillit të Sigurisë Kombëtare, flet me Zërin e Amerikës mbi rëndësinë e vizitës së Presidentit Biden në Lindjen e Mesme

Pas vizitës në Izrael, avioni presidencial “Air Force One” do të fluturojë direkt nga Izraeli për në Xhedah të Arabisë Saudite.

Vizita e Presidentit Biden në Lindjen e Mesme ka një rëndësi të madhe për rajonin dhe sigurinë kombëtare amerikane, thotë për Zërin e Amerikës kordinatori i Këshillit të Sigurisë Kombëtare, John Kirby.

Presidenti do të ketë një axhendë të ngjeshur bisedimesh, që nga përpjekjet e forcimit të mbrojtjes rajonale, përballjes me nevojat energjitike e deri tek angazhimi amerikan për zgjidhjen e konfliktit izraelito-palestinez dhe normalizimi diplomatik mes Arabisë Saudite dhe Izraelit, thotë për Zërin e Amerikës John Kirby, Koordinator për Komunikime Strategjike në Këshillin e Sigurisë Kombëtare.


“Në këtë vizitë ka shumë gjëra për të diskutuar. Çuarja më tej e partneritetit të mbrojtjes me Izraelin dhe riafrimimi i angazhimit tonë të hekurt për mbrojtjen e atij vendi. Takimi i Presidentit Biden me presidentin palestinez Mahmoud Abbas për të riafirmuar angazhimin amerikan për zgjidhen me dy shtete të konfliktit izraelito-palestinez. Në Arabinë Saudite, një partner strategjik për 80 vjet, Presidenti Biden do të bisedojë me Mbretin Salman”.

Ai thotë se Arabia Saudite vazhdon të mbështesë përpjekjet amerikane në Gjirin Persik për minimizimin e aktiviteteve destabilizuese iraniane. Zoti Kirby thotë se Presidenti Biden do të bisedojë me vendet partnere të gjirit lidhur me përpjekejt kundër terrorizmit, sigurisë energjitike dhe ushqimore dhe ndryshimeve klimatike, mes të tjerash.


“Do të duhet kohë për normalizimin e marrëdhënieve diplomatike (mes Arabisë Saudite dhe Izraelit). Është e qartë se këto janë vendime sovrane që duhet të marrin ato vende. Ne mbështesim Marrëveshjet e Abrahamit dhe duam të shohim vazhdimin e një normalizimi. Një Izrael më i integruar në rajon është më mirë për rajonin”.

Zoti Kirby thotë normalizimi do të sillte përfitime si për izraelitët ashtu dhe për fqinjët e tyre arabë dhe do të ishte në shërbim të interesave amerikane të sigurisë.


“Kur Presidenti Biden të fluturojë nga Izraeli direkt në Xhedah, kjo nuk është një gjë e vogël, ishte e paimagjinueshme më parë. Është një tjetër shembull i ngrohjes së marrëdhënieve të Izraelit me fqinjët arabë”.

Presidenti Biden do të shprehë mbështetjen për zgjidhjen me dy shtete të konfliktit izraelito-palestinez, kur të takohet me presidentin palestinez Mahmud Abbas në Bregun Perëndimor. Zoti Kirby theksoi rëndësinë e mbrojtjes kolektive përballë kërcënimeve nga Irani.


“Kemi kohë që po flasim për aftësi më të mira dhe më të integruara të mbrotjes ajrore në rajon. Një rrjet i përbashkët mbrojtjeje midis atyre vendeve të cilat po përballen me kërcënimet në rritje nga raketat balistike iraniane”.


Nga Izraeli, Presidenti Biden do të shkojë në Xhedah të Arabisë Saudite, hera e parë që një president amerikan fluturon direkt nga Tel Avivi në Xhedah. Ky është një tjetër sinjal pozitiv nga sauditët, të cilët ende nuk e njohin Izraelin.

XS
SM
MD
LG